Corona scenario’s geven alarmerende vooruitblik

Corona Scenario Monitor

35.600 views

Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers heeft geen budget en geen inkomsten. Steun de Corona Scenario Monitor met uw donatie. Rekening: NL76INGB0009271173 t.n.v. G.J. van Loef Interim Management o.v.v. ‘Corona Scenario Monitor’.

UPDATE DIT WEEKEND

—————————————————————————————————————————————————-
U VINDT HIER ENKELE BERICHTEN IN DE MEDIA, IN AFWACHTING VAN DE UPDATE

Telegraaf Huisartsen verontrust werkelijk aantal Corona doden ligt hoger

Nieuwsuur Niet Corona-zorg ligt plat verborgen doden
27 maart 2020 – RIVM Epidemiologische situatie: Epidemiologische situatie COVID-19 27 maart 2020_0
25 maart 2020 – Briefing RIVM en VIC in de Tweede Kamercommissie

Bron: RIVM – Grafiek: links op een weekschaal, rechts op een maandschaal; De presentatie van het RIVM: 20200325_briefing_coronavirus_tweede_kamer_presentatie_rivm

PIEK IC-VRAAG (> IC-CAPACITEIT NODIG) VERWACHT EIND MEI 2020; LANDELIJKE REGIE BIJ HET L.C.P.S.

—————————————————————————————————————————————————-

Corona Scenario Monitor

Het crisisteam van het kabinet volgt ook de monitor

 

 

 

In de afgelopen twee weken is Nederland in een aantal stappen vrijwel op slot gegaan. De komende dagen zal meer duidelijk worden welke kant het opgaat. Hoever en hoe snel zakt de R0? Zullen we in staat zijn om voldoende IC-capaciteit te organiseren om de piek op te vangen?

Uitgangspunt: de Corona scenario analyse – 14 maart 2020
Een indicatieve corona scenario analyse op basis van beschikbare data maakt duidelijk dat alle seinen in Nederland op rood staan. De auteur, Dr. John Jacobs (immunoloog en data scientist), berekent vijf scenario’s van het verloop van het coronavirus in Nederland. Zelfs in het meest optimistische scenario waarbij de overheid direct met krachtige middelen ingrijpt en de samenleving volledig meedoet (R0=1,8), kunnen we rond 2 juni 2020 een piek verwachten waarbij 400.000 mensen ziek zijn en er 8.000 patienten op de Intensive Care (zouden moeten/kunnen) liggen. Er zijn thans ca. 1.200 IC-bedden operationeel, die grotendeels in gebruik zijn (geen Coronapatienten). Dat betekent dat vele duizenden extra volledig geoutilleerde bedden inclusief opgeleid zorgpersoneel moeten worden geregeld. Indien deze enorme capaciteitsuitbreiding niet tijdig beschikbaar komt worden artsen voor een onmenselijk dilemma gesteld: wie krijgt wel en wie geen levensreddende zorg!?

De vijf scenario’s

Bestrijding effectief verminderd tot R0=1,8 = ZEER KRACHTIG OVERHEIDSINGRIJPEN/SAMENLEVINGSRESPONS
– 1,4 miljoen mensen (8%) in Nederland wordt besmet
– Piek 400.000 infecties rond 2 juni; 8.000 op IC nodig
– Einde 24 augustus 2020 (< 1000 ziektegevallen)

Bestrijding effectief verminderd tot R0=2,4 = KRACHTIG OVERHEIDSINGRIJPEN/SAMENLEVINGSRESPONS
– 2 miljoen mensen (12%) in Nederland wordt besmet
– Piek 900.000 infecties rond 11 mei; 17.000 op IC nodig
– Einde 10 juli 2020 (< 1000 ziektegevallen)

Bestrijding op R0=3,6 (huidige in China) = CHINA SCENARIO
– 2,8 miljoen mensen (17%) in Nederland wordt besmet
– Piek 1,7 miljoen infecties rond 26 april; 34.000 op IC nodig
– Einde 8 juni 2020 (< 1000 ziektegevallen)

R0 stijgt tot 5,4 (we doen minder dan China) = GEBREKKIG OVERHEIDSINGRIJPEN/SAMENLEVINGSRESPONS
– 3.6 miljoen mensen (21%) in Nederland wordt besmet
– Piek 2,7 miljoen infecties rond 18 april; 54.000 op IC nodig
– Einde 22 mei 2020 (< 1000 ziektegevallen)

R0 stijgt tot 7,2 (we doen veel minder dan China) = FALENDE SAMENLEVING
– 4,2 miljoen mensen (25%) in Nederland wordt besmet
– Piek 3,4 miljoen infecties rond 14 april; 68.000 op IC nodig
– Einde 13 mei 2020 (< 1000 ziektegevallen)
Figuur. R0= 1.8 is de blauwe curve

Lees hier het oorspronkelijke artikel (met data van toen):
JJ auteur Versimpeld model Corona in Nederland 14032020
Bron basis data (GGD):
RTL Nieuws Nu 6000 Nederlanders besmet
Vragen over het virus en de scenariobenadering worden beantwoord in het FAQ-document: FAQ4 Corona 18032020
Rekenen zonder getallen: JJ Rekenen zonder getallen – versie 22 maart 2020

Over de auteur
John J.L. Jacobs (virus@johnjljacobs.nl ), studeerde achtereenvolgens microbiologie, specialisatie virologie (HLO Venlo, 1991), medische biologie (Universiteit Utrecht), promoveerde aan het AMC Amsterdam (2003) en is SMBWO erkend als immunoloog (2008). Hij was voorzitter van de Federatie Medisch Wetenschappelijke Verenigingen. John werkt nu als medisch data scientist bij ORTEC waar hij medische wetenschap, wiskunde en ICT integreert. Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven.
John is aangesloten bij het Platform Betrouwbare Zorgcijfers. website: hartblik.nl

—————————————————————————————————————————————————-

Reacties deskundigen

22 maart “Ja, het wordt heel spannend”, Diederik Gommers

15 maart “Complimenten voor uw analyse! (…) Inmiddels zijn we hier ook zover dat er min of meer isolatie voor drie weken is afgekondigd. Deze analyse indachtig is dat, in mijn interpretatie, een ultieme poging om de verspreiding min of meer in de kiem te smoren. Heel benieuwd hoe we er over 2-3 weken voor staan. Totale isolatie kan natuurlijk niet, want er moet ook gezorgd en geleefd worden, maar dit gaat een eind in die richting. Want, de getallen die naar voren komen uit een analyse als deze zijn zeer alarmerend en angstaanjagend. Je kan je voorstellen dat er veel mensen zijn die in paniek zouden kunnen raken van de genoemde aantallen. Wel zaak om met elkaar goed te bewaken dat statistische analyses (als deze ook) geen eigen leven gaan leiden in de opinie. Een mooi element van deze analyses is dat er wel iets van een einddatum wordt gegeven aan de curve. Blijft natuurlijk dat we ons in een wereld bevinden waarin over de grenzen ook allerlei beleid wordt gevoerd en met verschillende tempi. Fascinerende tijden, maar ook onzeker. (…) In ons ziekenhuis (GHZ) zijn we natuurlijk ook aan het afwegen wat de acties en afwegingen voor korte en middellange termijn moeten zijn. Voor mij geven analyses als deze daarbij houvast en zeker ook sense-of-urgency … Maar daar ontbreekt het inmiddels echt niet (meer) aan. Nogmaals, interessant en dank voor het delen van de analyses! Joost Warners Directeur MSB Gouda

14 maart “Als epidemioloog kan ik niet anders dan complimenten geven voor deze analyse. Dank voor het delen. Helpt om de bewustwording verder te vergroten.”, Dr. Hugo Hoeksma

Conclusie ‘De aangekondigde ondergang’ (onderzoek faillissementen MC IJsselmeerziekenhuizen)

“Van enige afstand beschouwd constateren wij het volgende: één van de onderliggende motieven voor het nieuwe zorgstelsel was de verwachting dat dit stelsel toetreding van nieuwe aanbieders niet alleen mogelijk zou maken, maar ook zou stimuleren. De aanname daarbij was dat nieuwe aanbieders de gevestigde aanbieders zouden opschudden en de zorg doelmatiger zouden maken. Ondernemerschap in de zorg werd toegejuicht. Het tij lijkt echter snel gekeerd te zijn. Nieuwe toetreders tot de markt die een breed pakket aan ziekenhuiszorg aanbieden, zijn er niet of nauwelijks, en ‘zorgondernemers’ worden met argusogen gevolgd. Ook voor banken nemen de risico’s toe. Ziekenhuizen zijn als zij bestaansrecht hebben een redelijke klant, maar de risico’s nemen toe bij dreiging van faillissement, omdat ze moeten afschrijven op leningen vanwege de verliezen op het vastgoed. Het weerspiegelt ook de veranderde tijdgeest, waarin de noodzaak wordt gevoeld om ziekenhuiszorg te verplaatsen naar de eerste lijn. De inspanningen die daarvoor nodig zijn, vragen veeleer om samenwerking en efficiënte (want gedeelde) inzet van middelen en mensen. Concurrentie past daar niet bij.”

‘Als je dit rapport in één zin moet samen vatten is, dan is het dat een ziekenhuis in problemen uit handen van de curator moet blijven, want de curator denkt níet vanuit het belang van de patiënt’, aldus commissielid Pauline Meurs in Zorgvisie

Bron:
rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/03/04/de-aangekondigde-ondergang

Vox.com: “There is a fledgling critique from the left and others in the Netherlands arguing that managed competition will ultimately drive costs up while having a marginal or even deleterious effect on quality. Gijs van Loef is a proponent of this view. He argues that managed competition is an oxymoron — that market competition and social collaboration are fundamentally at odds. He cites those rising costs and the Netherlands’ middling performance on life expectancy compared to its European peers. Is this what people are paying for?”

Zorginnovatie leidt tot verschraling van de zorg voor de gehele bevolking

In ESB 2/2020 verscheen een belangwekkend artikel van Dr. E.M.M. Adang, associate professor for health economics RadboudUmc, ‘Investeringsfonds is niet de oplossing voor stijgende zorgkosten’. Minister van Financien Hoekstra ziet het zogenaamde ‘Investeringsfonds’ Nos Nieuw Investeringsfonds als een oplossing voor de stijgende zorgkosten. In het artikel legt de auteur uit dat dit geen oplossing is.

Economische groei leidt tot hogere zorgkosten, zowel door dure innovaties die goedkopere zorg verdringen waardoor de totale hoeveelheid gezondheid van de bevolking afneemt in plaats van stijgt (!), als door stijgende capaciteitskosten (lonen e.d.).

In een briefwisseling met de auteur heb ik een aantal toevoegingen gesuggereerd, waar de auteur zich grotendeels in kan vinden. Hier vind u de links naar het ESB-artikel, de aangevulde tekst (toevoegingen in rood) en een achtergronddocument van IQ Healthcare ‘Verdringingseffecten binnen het Nederlandse zorgstelsel’ dat in 2018 is verschenen in opdracht van het Zorginstituut Nederland.

Een analyse van meer dan zesduizend zorginnovaties in de Verenigde Staten en de Europese Unie laat zien dat in 68% van de gevallen de innovatie gecorrigeerd voor QALY duurder is dan de standaardbehandeling waarmee werd vergeleken. Concreet betekent het dat de gemiddelde zorgkosten toenemen, zonder dat daar gezondheidswinst tegenover staat. (…)
We zien dat het aanbod van weinig doelmatige zorginnovaties toeneemt terwijl er steeds minder ruimte is om zinnige basiszorg te leveren. Dus voor hetzelfde budget krijgt de maatschappij minder gezondheid.

Bronnen:
IQ Healthcare Eindrapport verdringingseffecten 2018
ESB Investeringsfonds is niet de oplossing
ESB Investeringsfonds reEAreGvL 02 2020

Visiedocument gezondheidszorg voor politieke partijen

Het visiedocument is medio mei 2020 tegen vergoeding beschikbaar voor politieke partijen die de zorgparagraaf van hun verkiezingsprogramma voorbereiden en andere geinteresseerden. Medio december 2020 wordt het visiedocument openbaar gemaakt op mijn website.

Kosten:
– politieke partij (primaire doelgroep): 500 euro excl. BTW
– organisatie in de zorg zonder winstoogmerk: 500 euro excl. BTW
– overige organisaties: prijs nader overeen te komen

Lees hier een oude publicatie in het tijdschrift Publiek Management (1/2000) ‘Publiek of privaat: een rationeel keuzemodel voor het grijze gebied tussen overheid en markt’:
publiek of privaat M 07012000

Gijs van Loef, a health care consultant and sociologist, has become a prominent critic of his country’s health care – Vox.com

Gijs ziet het zoals gewoonlijk weer messcherp, aldus Jaap van den Heuvel in een reactie op de laatste skiprblog

Aanpassing zorgstelsel in 2019 in gang gezet (minder markt)

Jaap van den Heuvel: ‘Gijs ziet het zoals gewoonlijk weer messcherp.’

17/1/2020 – Skipr> 2019 was jaar van de waarheid voor marktwerking in de zorg

2019 Is het jaar waarin de aanpassing van het marktgedreven zorgstelsel in gang is gezet. Dat wordt minder markt. Het idee dat concurrentie tussen zorgverzekeraars en tussen zorgaanbieders leidt tot betere patiëntzorg is gelogenstraft. Het chaotische faillissement van het Slotervaartziekenhuis en het MC Zuiderzee in Lelystad was het keerpunt. In het afgelopen jaar zijn veel zaken gepasseerd. Een opsomming.
Als we kijken door de bril van de patiënt dan zien we een gebrek aan capaciteit, zowel te weinig ‘opvangplekken’ als een tekort aan deskundig personeel, in de ouderenzorg – met name daar waar mensen niet langer thuis kunnen blijven wonen -, in de specialistische ggz en de jeugdzorg en ook is de nabije huisarts in delen van het land steeds minder vanzelfsprekend. Voor alle soorten patiënten lopen de wachtlijsten op en dit is ook het geval in de cure, waar de wachtljsten voor alle medische specialismen op één na zijn toegenomen Volksgezondheidenzorg.info wachttijden polikliniek 2019. Het capaciteitsprobleem treft dus de gehele gezondheidszorg, zowel de care als de cure.
De acute zorg (beschikbaarheid van huisartsen en huisartsenposten, SEH en acute verloskunde), wellicht de allerbelangrijkste verdieping in het gehele zorggebouw, kwam het afgelopen jaar veel in het nieuws door sluitingen van posten en patiënten stops (o.a. LUMC Leiden). Minister Bruins heeft aangekondig medio 2020 met een houtskoolschets te komen van de acute zorg blog Houtskoolschets acute zorg. Op 10 december 2019 nam de Tweede Kamer zes moties aan om het aanbod van acute zorgposten verspreid over het land te waarborgen blog De acute zorg implodeert

Als we kijken door de bril van de zorgverlener dan zien we een historisch hoog ziekteverzuim CBS Ziekteverzuim naar sectoren, een dramatisch hoog personeelsverloop (commissie werken in de zorg) NOS Veel jonge zorgmedewerkers binnen 2 jaar weer weg, in het bijzonder ook een uitstroom van zorgverleners die de werkomstandigheden beu zijn en voor zichzelf beginnen als ZZPér (waardoor de totale kosten van personeel wel stijgen) en tekorten bij veel verschillende specialismen, zowel bij specifieke verpleegkundigen als artsen zoals geriaters, SEH-artsen, psychiaters e.a. (Capaciteitsorgaan: Capaciteitsplan 2021-2024). Programma’s om de hoge werkdruk (ook ‘administratieve lastendruk’) terug te dringen zoals OntRegelDeZorg leveren (vrijwel) geen resultaten op VVAA Ontregelmonitor. Op 20 november 2019 was de eerste landelijke staking van ziekenhuispersoneel in de geschiedenis. Met een nieuwe CAO is een deel van de onvrede voorlopig weggenomen. Maar het is evident dat de aantrekkelijkheid van de zorg als werkverschaffer een enorm probleem is, juist voor de uitvoerende functies waar men de bulk van het werk moet doen en van alle kanten wordt ‘aangestuurd’. De ophef rond het wetsvoorstel BIG2 was een veeg teken. Afgelopen week meldde RTL Nieuws dat het tekort aan verpleegkundigen in ziekenhuizen tot zeer gevaarlijke situaties voor patiënten leidt RTL Nieuws Verpleegkundigen. Steeds meer zorgbestuurders durven het nu eindelijk gewoon uit te spreken, ‘de concurrentie moet uit de zorg’ (Doekle Terpstra). Samenwerken in regionale verbanden is voortaan het devies. Het regionaal samenwerkingsmodel in Drenthe haalde vorige week de voorpagina van de Volkskrant met de kop ‘Samenwerking in plaats van marktwerking’ Volkskrant Samenwerking ipv marktwerking

Maar het zorg-is-marktdenken heeft veel zelfstandige zorgbedrijven geen windeieren gelegd. Door het onderzoeksjournalistieke netwerk van Follow The Money en Reporter zijn excessen in de thuiszorg (exorbitante winsten bij tientallen bedrijven) in beeld gebracht Pointer KRO NCRV.

Op 17 december stond het huisartsencomité Het Roer Moet Om op de stoep van het ministerie van VWS om ministers De Jonge en Bruins ‘met scheepshoorn en wekkers’ wakker te schudden. Het huisartsencomité stelt dat ‘de ministers tot nu toe elke verantwoordelijkheid ontlopen om de urgente problemen rond de huisartsenzorg te helpen oplossen, (…) terwijl alle oplossingen beginnen bij scherpe politieke keuzes.’ Ze pleiten voor het afschaffen van het concurrentiedenken in de huisartsenzorg, de gehele acute zorg en de thuiszorg hetroermoetom.nu

Het is het afgelopen jaar duidelijk geworden dat de zorgverzekeraars (gesteund door de NZa) hun taak niet aankunnen en het vertrouwen in zorgverzekeraars is inmiddels op een dieptepunt geland IQ Healthcare Laag vertrouwen in zorgverzekeraars  In 2019 zagen we eerder dan in voorgaande jaren de afkondiging van omzetplafonds en patiëntenstops bij ziekenhuizen voor de rest van het jaar (het begon met het Ikazia ziekenhuis in Rotterdam NRC Patientenstop Ikazia), ook hier weer: groeiende wachtlijsten. Hoezo: ‘Zorgplicht’? Veelzeggend was de verkoop van de profijtelijke zorglabels (o.a. Promovendum en BeSured, polissen voor studenten en hoog opgeleiden) aan de Zwitserse investeerder Iptiq in 2018, hetgeen een rechtstreekse ondermijning van de solidariteitsgedachte betekende.

Internationale bronnen als de OECD, Eurostat ea. bevestigen het beeld dat de kwaliteit van de nederlandse (medische) gezondheidszorg geleidelijk aan achterop begint te raken in vergelijking met andere moderne europse landen blog Medische zorg achteruit tov EU14 Op sleutelindicatoren als de Levensverwachting bij geboorte en het aantal levensjaren in goede gezondheid zien we stagnatie en zelfs een achteruitgang met grotere verschillen tussen ongezonde laag- en gezonde hoogopgeleiden.

Het ministerie VWS moest het afgelopen jaar wel gaan ingrijpen, het kon niet anders. Over de acute zorg hadden we het hiervoor al. Het Maasziekenhuis in Boxmeer wordt voortaan financieel overeind gehouden met een staatssubsidie. In een recente blog ging ik er op in blog Kabinet doorbreekt taboe en pakt de regie terug. Het is wachten op de contouren voor de toekomstige organisatie van de zorg waar het kabinet voor de zomer mee gaat komen (NB adviesaanvraag aan SER en WRR). In oktober 2019 werd een nieuwe directeur curatieve zorg benoemd, zonder enige ervaring in de zorg. Maar nu gaat het ministerie op zoek naar een directeur-generaal curatieve zorg mèt kennis van de sector. Veelzeggend?

voorheen> blog Kroniek van een aangekondigd sterven van een marktgedreven zorgstelsel

Bezoekers website 2014 – 2019 en publicaties

Publicaties selectie
NB achter url: aantal views op andere websites

2014
– opinie de Volkskrant: ‘ZZP’ers in ziekenhuis worden slecht behandeld’ opinie deVolkskrant ZZPers
– opinie PAROOL: ‘De markt is niet de oplossing voor alle zaken’ opinie Parool De markt is niet de oplossing voor alle zaken

2015
– opinie deVolkskrant: ‘Fyra-debacle gevolg van gebrek aan draagvlak voor privatisering NS’ opinie deVolkskrant Fyra debacle gevolg privatisering
– essay zorgstelsel ‘De cure onder het mes’ essay De cure onder het mes, ook verschenen op skipr: een patientgeorienteerd zorgstelsel 18.700 views

2016
– analyse ‘De 10 randvoorwaarden van gereguleerde marktwerking in de gezondheidszorg: beoordeling’ analyse De 10 randvoorwaaarden van gereguleerde marktwerking, ook verschenen op skipr: de tien randvoorwaarden 8.650 views
– opinie Arts en Auto: ‘Tien jaar marktwerking in de zorg’ Arts en Auto views=?, reacties mail 10 jaar marktwerking
– analyse ‘Kwaliteit Medische Zorg gedaald tov. ‘modern Europees’ gemiddelde van 2007 > 2016’ Kwaliteit mediche zorg gedaald tov EU14 OESO Health at a Glance, ook verschenen op skipr (andere tekst) Nederland heeft niet de beste zorg van Europa 16.700 views

2017
– essay themanr. Zorgstelsel ESB 1/2017: ‘Zorgstelsel obv. samenwerking stelt patient centraal’ zie ESB artikel toelichting
– opinie Joop: ‘Een publiek medisch zorgstelsel bespaart 4 miljard jaarlijks'(5 auteurs) Joop
– analyse ‘Zorgstelselranglijsten’ Zorgstelselranglijsten
– analyse ‘Tendens daling Kwaliteit Medische Zorg tov. EU14 zet door 2007 > 2017 (OESO)’ Tendens daling kwaliteit zet door EU14 OESO
– opinie Skipr: ‘Kwaliteit Nederlandse zorg achteruit door marktwerking’ Kwaliteit nederlandse zorg achteruit door marktwerking 13.000 views
– video ‘Hoe Goed is Onze Gezondheidszorg? (met reacties) Hoe goed is onze gezondheidszorg?

2018
– oprichting Platform Betrouwbare Zorgcijfers Oproep Platform Betrouwbare Zorgcijfers
– onderzoeksartikel Medisch Contact: ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’ Medisch Contact onderzoeksartikel schatting 30.000 lezers/views

2019
– statement ‘Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg’ Statement failliet marktwerking gezondheidszorg bij NZF-debat
– opinie de Volkskrant: ‘Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort’ gezondheidszorg staat voor existentieel vraagstuk met alle reacties, zie ook opinie deVolkskrant 42.000 views website
– analyse ‘Nederlandse zorg verliest verder terrein (kwaliteit en kosten EU14 – update OESO 2019)’ analyse update EU14 OESO 2007 2019
– feuilleton ‘Het totaalaanbod van de acute medische zorg implodeert!’ feuilleton acute zorgaanbod
– analyse ‘Medische gezondheidszorg Nederland dit jaar achteruit op alle zorgranglijsten (EU14)’ medische zorg achteruit op alle ranglijsten

Aan: Erik Gerritsen, secretaris generaal minVWS

14/3/2020 – Twitter: 4043 weergaven, interactieratio 1,5%, 6 likes 5 retweets; LinkedIn 1877 views 6 likes; website 147 views

 

Dag Erik, nog de beste wensen voor 2020.

Deze tweet heb ik zojuist geplaatst als reactie op een – op zichzelf wel leuk – bericht in Tubantia dat door jou geretweet is:  

Maar… beste Erik, moet jij niet zorgen voor objectieve informatie, een ‘zorgmonitor’, om het land en de politici te informeren over het wel en wee van de zorg, ipv. steeds juichtweets met #hetkanwel te verspreiden? Hoe lossen we anders de tweespalt op?

geen antwoord