#oversterfte – publicatiereeks

 

29 juli 2022 – update OVERSTERFTE RANGLIJST 2022 EU14.

 

 


oversterfte in juni

https://twitter.com/GijsvanLoef/status/1544199821883588608


ministerie deelde vroege kennis over pandemie niet met zorgsector

https://twitter.com/GijsvanLoef/status/1541305821820321793


mijn redeneerlijn – in gesprek met Eline van den Broek, lid klankbordgroep oversterfte onderzoek RIVM/CBS, zie verder bij voetnoten

https://twitter.com/GijsvanLoef/status/1540689332981248002


24 juni – verwarring over de oorzaken van oversterfte in de media. Lees: 


discussie met het CBS over de berichtgeving

https://gijsvanloef.nl/2022/05/27/is-berichtgeving-cbs-oversterfte-objectief/


De oversterfte-publicatiereeks begint oudjaar 2021. Enkele blogs worden regelmatig geactualiseerd o.b.v. de nieuwste cijfers (excess mortality EU14: wekelijks; ziekteverzuim).

Op oudjaar schreef ik de blog ‘Oversterfte de belangrijkste indicator kwaliteit zorgstelsel bij pandemie‘. De blog werd veel gelezen. Het was het begin van een reeks korte blogs – zoals u van mij gewend bent – over de oversterfte als gevolg van de corona pandemie in internationaal vergelijkend opzicht.

Hoe presteert Nederland qua oversterfte in vergelijking met de andere 13 modern europese landen met meer dan 5 miljoen inwoners? (EU14) (1)

Vanaf 2016 vergelijk ik de prestaties van de zorgstelsels van deze 14 landen. (2)

Op mijn website kunt u alle publicaties terugvinden.

De oversterfte is een bijzondere indicator. Immers, het geeft het uiteindelijke resultaat neer van alle medische zorg die gericht is op het verlengen van de levensduur van individuele mensen in vergelijking met de verwachte levensduur van mensen in normale, niet-pandemische tijden.

Mijn definitie van oversterfte is:

De oversterfte is de afwijking ten opzichte van de gemiddelde sterfte in de afgelopen jaren in een bepaalde periode, de periode van de coronapandemie (start 1e kwartaal 2020). In de oversterfte zijn alle doodsoorzaken meegerekend, de vervroegde sterfte door het virus, vaak gevolgd door een korte ondersterfte, maar ook de sterfte als gevolg van fataal gebleken uitgestelde zorg en de normale sterfte.

publicatiereeks #oversterfte

3 Bronnen: CBS (Nederland); http://www.ourworldindata.org; http://www.github.com (beiden internationaal)

NB Ruben van Gaalen (CBS) bevestigde mijn oordeel, van de Volkskrant heb ik niets vernomen

Voetnoten

(1) Ierland heeft inmiddels ook meer dan 5 miljoen inwoners, in 2016 nog niet. Mogelijk voeg ik Ierland toe aan de landenvergelijking, dat wordt dan de EU15. Er zijn weinig oversterfte data van Ierland.

(2) Zie verder> https://gijsvanloef.nl/2017/10/08/nederlands-private-zorgstelsel-is-inferieur-dure-zorg-van-middelmatige-kwaliteit/ ; https://gijsvanloef.nl/2016/09/21/de-gezondheidszorg-in-14-moderne-europese-landen-kwaliteit-versus-kosten/ ; ESB 1/2017

 
commentaar > Eline van den Broek op LinkedIn (juni 2022)

Ziekteverzuim Zorg All Time High Nederlandse economie

update 10 juni 2022

Ziekteverzuim zorg stijgt verder door (CBS): “In het eerste kwartaal van 2022 verzuimden werknemers opnieuw het meest in de bedrijfstak gezondheids- en welzijnszorg (8,9 procent).”

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/23/in-eerste-kwartaal-2022-hoogste-ziekteverzuim-ooit-gemeten


update rapportage NZa 28 april 2022 – Ziekteverzuim verder gestegen en ligt nu tussen de 9,4% en 11,7% in de verschillende zorgsectoren (!). NB De NZa hanteert een andere indeling binnen de zorg dan het CBS.


Zoals ik al eerder aangaf, het ziekteverzuim in de zorg breekt records. De betekenis van dit feit kan moeilijk overschat worden. Het geeft aan dat de zorg als bedrijfstak (CBS) ernstig ziek is.

De tabel en grafiek tonen alle bedrijfstakken en bedrijfsklassen (subcategorie) met een bovengemiddeld ziekteverzuim in 2021, gemeten vanaf 2005 t/m 2021. Vanwege de overzichtelijkheid zijn alle andere bedrijfstakken, die met een lager dan gemiddeld ziekteverzuim zoals bijvoorbeeld het Onderwijs en ‘Specialistische zakelijke diensten’, weggelaten. NB Er zitten daar geen uitschieters bij.

Het ziekteverzuim in de zorg is het hoogste ooit gemeten door het CBS.

Tabel met selectie van bedrijfstakken en bedrijfsklassen met bovengemiddeld ziekteverzuim in 2021
idem, grafisch weergegeven

https://gijsvanloef.nl/2022/04/21/3-belangrijkste-inzichten-zorgsysteem/

https://gijsvanloef.nl/2022/01/11/antwoorden-onderzoek-oversterfte-zijn-deels-al-bekend/

https://gijsvanloef.nl/2022/01/16/nederland-heeft-minste-zicht-op-het-virus-van-eu14-gecontroleerd-uitrazen/

Bron:

https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/80072ned?dl=64EC8

update Zorgprestaties EU14 pre-coronatijdperk (OECD Health at a Glance 2021)

update 2 mei 2022 – verklaring verbetering score Nederland

Deze analyse heeft u nog tegoed van me. Toen ik dit maakte, eind november 2021, werd Nederland getroffen door het #zorginfarct. Om die reden heb ik publicatie enige tijd uitgesteld.

Ontwikkeling van de Zorgwaarde (Kosten * Kwaliteit)

In 2019 heb ik het begrip Zorgwaarde geintroduceerd. Het is een getal dat de kwaliteit van de medische zorg vermenigvuldigd met de kosten ervan. Het geeft de prijs van een standaardpakket medische zorg (misschien is PrijsvandeZorg (PZ) een beter begrip?). Voor het gemak blijf ik het begrip Zorgwaarde hanteren.

De Zorgwaarde is sinds 2011 het sterkst gestegen in Nederland en Zweden. De stijging is 20%. Eigenlijk is dit dus een inflatie van 20%. De inflatie van de prijs van de curatieve zorg is in deze landen verhoudingsgewijs het hoogste, nl. 20%. De gemiddelde inflatie van de PZ in de EU14 is 5%. In enkele landen is de PZ zelfs iets gedaald in de periode 2019 : 2011. Het betreft Oostenrijk (-20%), in Zwitserland, Spanje en Portugal is de PZ met 10% gedaald. In deze vier landen is de PZ (goedkoper) geworden.

De resultaten hebben betrekking op het pre-corona tijdperk .

De periode 2019 : 2011 is genomen, omdat vanaf 2011 van alle EU14-landen de data van alle 13 kwaliteitsindicatoren beschikbaar zijn (soms 1 of 2 kwaliteitsindicatoren minder van een land, dan is er gekallibreerd). In 2007 en 2009 waren er van Belgie maar 7, respect. 8 kwaliteitsindicatoren bekend en dit geeft voor Belgie een sterk vertekenend en onbetrouwbaar beeld van de jaren 2007 en 2009.

Definitie parameters

Kosten = % BNP Medische gezondheidszorg (OECD.Stat Health Expenditure and Financing – Curative and rehabilitative care). Voorbeeld: Score Nederland 2019 = 5,2% BNP.

Kwaliteit = (zie Landentabel) Het landgemiddelde o.b.v. de maximaal 13 kwaliteitsindicatoren. Ontleend aan de tweejaarlijkse rapporten OECD Health at a Glance. Voorbeeld: Score Nederland 2021 = 7,16

Bronnen:

https://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/health-at-a-glance-2021_ae3016b9-en?_ga=2.160614846.2021415441.1636469337-1456122528.1634308944

https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SHA#

Grafisch weergegeven:

Nederland de 6e lijn van onderen in 2019

Landentabel 2007 – 2019 (alle relevante indicatoren van zorguitkomsten en zorgaanbod beschikbaar vanaf 2007)

Het landgemiddelde is de waarde die gebruikt wordt bij het berekenen van de Zorgwaarde.

Nederland pakt het verloren terrein weer terug, zo blijkt. Ik vermoed dat een verklaring voor de verbetering van de score ‘stroke, mortality rates’ hier gezocht moet worden>

https://nos.nl/artikel/2408416-reanimeren-binnen-6-minuten-nu-mogelijk-in-heel-nederland

Eerdere publicatie(s):

3 Belangrijkste inzichten zorgsysteem

Serieuze onafhankelijke overwegingen – Armand Girbes

In de afgelopen jaren heb ik – onbetaald, dus onafhankelijk – onderzoek gedaan naar het functioneren van het stelsel van de gezondheidszorg met de focus op de medische zorg: de Zorgverzekeringswet, waar ongeveer de helft van alle uitgaven gedaan worden (45 miljard). De drie belangrijkste inzichten zijn, van nieuw naar oud:

3e (heden) – Het zorgstelsel is sinds de pandemie structureel overbelast, er is sprake van een #zorginfarct. Dit uit zich in de ultieme indicator, de oversterfte. In het 4e kwartaal van 2021 (zorgstelsels van alle landen hebben anderhalf jaar de tijd gehad zich aan te passen), was de oversterfte in Nederland het hoogste in modern europa (EU14). De kwaliteit gaat nu (verder) achteruit.

2e (2019) – De ingevoerde marktwerking leidt niet tot betere kwaliteit van de zorg, maar tot meer bureaucratie en een verschuiving van uitgaven naar ‘control’ in plaats van zorgverlening (uitvoering). Complexe patienten (comorbiditeit, geestelijke gezondheidszorg, jeugdzorg) zijn slechter af. De argumenten heb ik in artikelen en blogs uiteen gezet.

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/waarom-zorg-in-nederland-juist-niet-tot-de-beste-hoort~b784a3eb/

NB https://www.radboudumc.nl/nieuws/2021/15-jaar-marktwerking-in-de-gezondheidszorg

1e (2016 – 2018) – De medische zorg in Nederland is niet de beste van europa, zoals beweerd door politici, bestuurders en decisionmakers. Sinds de invoering van de gereguleerde marktwerking zijn de kosten sterk gestegen tot 2012, daarna zijn de kosten bevroren (relatieve daling van het aandeel in %BNP) en is de kwaliteit achteruit gegaan. De nederlandse zorg is hooguit een goede europese middenmotor.

https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/nederlandse-zorg-valt-van-haar-voetstuk.htm

Accepteren van oversterfte? (verzoek om toelichting)

Verzoek aan Peter van der Voort (Hoogleraar Intensivist UMCG, senator D66) met een cc. aan Annelien Bredenoord (rector magnificus Erasmus Universiteit, senator D66), om een en ander te verduidelijken.

3 Uitspraken over ons coronabeleid obv. data

twitter, 17 jan. 2022

Bronnen:

de 7 golven, bron: ourworldindata, 19 jan. 2022

Nederland heeft minste zicht op het virus van EU14 (‘gecontroleerd uitrazen?’)

update 5 juli – Nieuwe data: 1 juli 2022

Per kwartaal ziet u de stand van de ‘viruscontrol’, de verhouding tussen het aantal tests en het aantal positieve uitslagen, van de EU14. Nederland scoort opnieuw het laagste (slechtste) op ‘viruscontrol’

update 3 april – Nieuwe data: 1 april 2022. Nederland scoort opnieuw het laagste (slechtste) op ‘viruscontrol’

update 19 feb. – In het rapport Aanpak coronacrisis deel 1, hoofdstuk 9 Conclusies van de Onderzoeksraad voor veiligheid wordt ingegaan op de strategische doelen van het kabinetsbeleid. Over het strategisch doel Zicht op verspreiding virus lezen we (pag. 229):

23 januari – Lees hier de iets andere versie op de website van John JL Jacobs. Het verschil zit in het gekozen vaste meetpunt (1e dag van het kwartaal) en er is een ranking gemaakt. Zweden scoort dan nog slechter, omdat de helft van de data ontbreken (4 van de 8 kwartalen).>

https://hartblik.weebly.com/controlesars2.html

Gijs van Loef en John JL Jacobs

Weet u nog, “constaterende dat het kabinet heeft beaamd dat in de beleidsstrategie met betrekking tot corona is gekozen voor het ‘gecontroleerd laten uitrazen’ van het virus”? (motie Infectieziektenverspreiding van het kamerlid Simons)

Nederland heeft van alle modern europese landen (EU14) het minste zicht op de feitelijke verspreiding van het coronavirus met Zweden . Het aantal tests is structureel laag, terwijl het aantal infecties (confirmed cases) structureel hoog is. Het betekent dat Nederland – met Zweden – het minste in control is, het beeld van de aanwezigheid van het virus in de samenleving is letterlijk het minst scherp. Een groot probleem voor de effectiviteit van het beleid.

Wanneer het aantal bevestigde gevallen hoog is in verhouding tot de mate van testen, suggereert dit dat er mogelijk niet genoeg tests worden uitgevoerd om de uitbraak goed te controleren. In dergelijke landen kan het werkelijke aantal infecties veel hoger zijn dan het aantal bevestigde gevallen. (vertaald uit het engels, http://www.ourworldindata.org/coronavirus-testing)

Een en ander kan worden afgeleid uit een longitudinale analyse van de data van de EU14 op basis van een gekozen vaste reeks meetpunten: de laatste dag van het kwartaal.

Aldus ontstaat een visualisatie middels 8 grafieken: 31/3/’20, 30/6/’20, 30/9/’20, 31/12/’20, 31/3/’21, 30/6/’21, 30/9/’21 en 31/12/’21.

De lezer kan uiteraard de verandering van de landenposities volgen door de tijdas te gebruiken. Het is volstrekt duidelijk dat Nederland het slechtste presteert. Pas op 29 mei 2020 noteert Nederland, dus relatief laat. In het 3e kwartaal 2020 zakt Nederland naar de achterhoede, in het 4e kwartaal komt Nederland steeds meer onderaan de lijst. In 2021 is Nederland gedurende het gehele jaar meestal hekkensluiter.

31 maart 2020 – Nederland (en enkele andere landen) nog geen data
30 juni 2020
30 september 2020
31 december 2020
31 maart 2021
30 juni 2021
30 september 2021
31 december 2021

Bronnen:

motie nr. 1502 kamerlid Simons d.d. 3 november 2021

https://ourworldindata.org/coronavirus-testing

https://hartblik.weebly.com/meernegativiteit.html