CORONA DASHBOARD EW16/W28

Laatste update op 5 augustus – Dit document over de eerste golf is afgesloten.

actueel overzicht van Europa> Economist Tracking the corona virus

Reacties deskundigen

11 juni 2020 – Arnold Bosman (epidemioloog, adviseur WHO): “Supergoed! Het is erg waardevol.”
2 juni 2020 – Ernst Kuipers (CEO Erasmus MC): “Ik zal de website met veel belangstelling in detail bekijken, goed om dit soort analyses te doen en gegevens uit de vele bronnen te destilleren.”
2 juni 2020 – Huib Schut (Business development manager, Anesthesioloog): “Okay Gijs, dit geeft inzicht. In het begin was ik nogal kritisch op je cijferwerk maar gaandeweg is het verbeterd en inmiddels op een niveau waarmee beleidsmakers aan de slag kunnen. Ik ben alleen bang dat dit niet zal gebeuren in Nederland. Getuige ook jouw cijferwerk hebben we te maken met een klinische tweedelijns tunnelvisie. De gevolgen zijn desastreus en zullen dat blijven wanneer er geen openheid komt. De huidige beleidsconstellatie van OMT, RIVM, Kabinet is volstrekt incapable gebleken. Behalve in het verkopen van het wanbeleid: Rutte’s VVD doet het beter dan ooit.”
13 mei 2020 – Fred van Eenenaam (Prof. VBHC Center Europe/Harvard Business School Executive Education): “Het klopt met mijn beeld en van mijn collega’s die echt niet met Nederland bezig zijn. Hun beeld is ook dat Nederland middelmatig of onder gemiddeld (meer vanuit een wereldblik) presteert. Het is waanzinnig moeilijk Nederlandse cijfers of logica’s te vinden. Vanuit de gekozen aanpak is het helder dat gezondheidsmedewerkers grote schade ondervinden (electieve zorg, verzorgingshuizen, thuiszorg). Cijfers zijn moeilijk te vinden, dus dank! Ik cross check waar mogelijk.”
12 mei 2020 – Richard Janssen (Prof. in Governance & Management HCO’s Erasmus): ‘Like’ (twitter)
6 mei 2020 – Jaap van den Heuvel (Prof. Healthcare management UvA en CEO RKZ Beverwijk): “Het dashboard vind ik erg goed. Er is zeker nu grote behoefte aan betrouwbare en goede informatie.”
27 april 2020 – afsluiting twitterdebatje met Xander Koolman (zorgeconoom, associate professor): “Prima, en veel succes. En wellicht kun je een kolom oversterfte toevoegen. Zie ook berekeningen van de Financial Times.”
26 april 2020 – Matthijs Dekker (Praktijkhoudend huisarts): “Prachtig inzicht gevend dashbord! Complimenten. Ik zou willen opmerken dat je bevindingen mooi aansluiten op je eerdere artikelen die al eerder aangeven dat de zorg in Nederland juist níét tot de beste behoort. Uit de media in het algemeen komt het beeld naar voren dat wij het allemaal erg goed doen met de intelligente lockdown ect. Je zou dat feit op zich nog wel wat kunnen uitvergroten denk ik als onafhankelijke expert.”

——————————————————————————————————————————————————–

auteurs: John Jacobs en Gijs van Loef


5 aug. – update data 4 aug. 2020

Op 18 april 2020 lanceerde het Platform Betrouwbare Zorgcijfers het CORONA DASHBOARD LANDEN EW16 met een dagelijkse update. Het vervolg op de CORONA SCENARIO ANALYSE: CORONA SCENARIO ANALYSE d.d. 14 maart 2020. Op 25 mei 2020 presenteerden we een nieuwe versie met een nadere duiding van de verschillen tussen landen en nieuwe grafieken.

In de landelijke media ontbreekt een deugdelijke vergelijking met enige diepgang van de ‘coronaprestaties’ van Nederland in vergelijking met andere landen waaraan wij ons doorgaans spiegelen. De EW16 (‘Europa West 16’) zijn de 16 ‘moderne’ Europese landen met een minimale bevolkingsomvang van 4 miljoen inwoners. Deze landen zijn goed vergelijkbaar, ze hebben een gedeelde politiek-democratische, sociaal-economische en technologische ontwikkeling doorgemaakt, waardoor de vergelijkbaarheid toeneemt. Het betreft de landen België, Denemarken, Duitsland, Engeland (UK), Ierland, Frankrijk, Finland, Griekenland (geen ‘West’, maar toegevoegd vanwege haar outperformance), Italië, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Zweden en Zwitserland. We voegen verder Japan, Zuid-Korea en de USA als referentielanden toe. De data zijn ontleend aan: worldometers.info coronavirus #countries

Tabel 1 ‘Kerncijfers‘ (EW16+3)

NB: Vier landen weten niet hoeveel mensen hersteld zijn van ziekte. Dat betekent dat in deze landen cruciale cijfers ontbreken die nodig zijn voor goede bestrijding van de epidemie.

Sterftecijfers per miljoen inwoners zijn een goede manier om landen te vergelijken. De grootste verschillen tussen landen worden veroorzaakt door verschillend beleid, al dan niet veroorzaakt door de mate waarin een land overvallen werd door de epidemie. Om tot betrouwbare sterftecijfers te komen maken we twee correcties:
1) Het tellen van COVID-19 doden gebeurt anders in verschillende landen. De GGD maakte in het begin van de epidemie bekend dat het RIVM niet alle gevallen telt, en dat Nederland een onderrapportage kent.[1] Nederland telt doden in verpleeghuizen nauwelijks mee, doordat deze mensen niet worden getest, zelfs niet als symptomen van COVID0-19 hebben, en niet-geteste mensen sterven volgens de statistieken niet aan COVID-19. Deze gegevens kunnen worden gecorrigeerd voor de oversterfte. Omdat gegevens over oversterfte pas na drie weken bekend worden, wordt een vaste correctiefactor gehanteerd.[2]
2) Niet ieder land heeft dezelfde bevolkingsopbouw. Sommige landen hebben een oude bevolking en oude mensen sterven relatief vaak door COVID-19. Ook daarvoor kan worden gecorrigeerd.

Op grond van deze correcties voor onderrapportage en de bevolkingsopbouw kan een ranglijst worden gemaakt van donkerrood naar donkergroen. Met dit nieuwe dashboard 2.0 hebben we aan de EW16+3 negen landen toegevoegd met een (zeer) lage sterfte, waaronder vier Oost-Europese landen, Canada, Israel, Australie en Nieuw Zeeland, Taiwan. Alle landen tezamen vormen de W28.

De indeling is (de kleuren staan ook in Tabel 1):
•   Diep donkerrood: > 1000 doden per miljoen inwoners (>1000 doden/M) – Verenigd Koninkrijk
•   Donkerrood: 500-1000 doden/M – België, Italië, Spanje, Nederland, USA, Zweden
•   Rood: 200-500 doden/M – Frankrijk, Ierland, Zwitserland, Portugal, Canada
•   Lichtbruin: 100-200 doden/M – Oostenrijk, Denemarken, Duitsland
•   OranjeGeel : 50-100 doden/M – Finland, Noorwegen, Israël
   Lichtgroen: 20-50 doden/M – Estland, , Tsjechië, Polen, Litouwen
•   Heldergroen: 10-20 doden/M – Griekenland, Australië
•   Donkergroen: <10 doden/M – Zuid-Korea, Japan, Nieuw-Zeeland, Taiwan.

Tabel 2 Overzicht van sterfte per miljoen inwoners – W28 (aangepaste ruwe data, gecorrigeerd voor onderrapportage en leeftijd – bronnen onder) Met ISO landencodes


NB # moeten doortellen naar 28

Opvallend is dat de goed presterende landen allemaal in Zuidoost-Azië liggen, waar 18 jaar geleden de SARS-1 epidemie begon in China. Veel landen in die regio hebben daarvan geleerd en zich voorbereid op een nieuwe epidemie.[3] De epidemie van een virus moet anders worden bestreden dan die van een bacterie. De standaard strategie tegen virusepidemieën is testen, proactief opsporen en isoleren van besmette gevallen.[4] Het effect is dubbel: minder doden door de ziekte en minder sociale economische schade doordat alleen besmette gevallen geïsoleerd worden. Niet voor niets is dit ook de aanpak in de diergeneeskunde.[5]

Het epidemiebeleid van de Europese en Noord-Amerikaanse landen steekt schril af bij het beleid in het Verre Oosten:
– De sterfte is hoger, soms wel 100 keer hoger dan in de Zuidoost-Aziatische en Australische landen.
– De impact op het sociale welzijn en de economie is in Europa en Noord-Amerika veel groter.
– De verschillen binnen Europa zijn echter ook groot als Griekenland en Litouwen worden vergeleken met het Verenigd Koninkrijk en België.

Het is belangrijk om te leren van deze epidemie.
1. Het is nog erg onzeker is of we snel een goed en veilig vaccin krijgen. Vaccins stimuleren de afweer, maar bij COVID-19 overlijden patiënten door de immuunreactie tegen het virus. Mogelijk zijn antistoffen de boosdoener.[6] Aangezien in de meeste Europese landen slechts ongeveer 5% van de mensen besmet is geweest, kan de epidemie nog lang en heftig worden.[7] Het is van het grootste belang om zoveel mogelijk en doorlopend te blijven leren.
2. Net zoals deze epidemie al decennia geleden voorspeld werd, is het een historische zekerheid dat we een nieuwe RNA-virus epidemie gaan krijgen, na AIDS, SARS-1, MERS, Ebola en SARS-2.
3. Het beleid dat wij voeren heeft grote impact op het gedrag van mensen en daarmee op de epidemie.[8] Dan kunnen we de volgende keer beter voorbereid zijn, zodat dan ook onze impact lijkt op die in Zuidoost-Azië en Australië.[9]

Grafiek 1 COVID-19 Sterfte per land vanaf 3 casus/1 miljoen inwoners

De 16 Europese landen kennen grote verschillen in hun rapportage van de sterfte. Opvallend is dat de epidemie in Spanje eerder hoog wordt dan in andere Europese landen, zoals Italië. In België groeit de epidemie langer door. Bij Zweden ziet u een unieke trapsgewijze verhoging in de bovenste grafiek. Onderste grafiek logaritmische schaal.



Tabel 3 Sterfte/Casus

De sterfte per casus laat het overlijdensrisico per land zien bij de gedocumenteerde besmettingen. De correctie met de leeftijdsfactor is gemaakt omdat ouderen meer kans op overlijden hebben dan jongeren en omdat de bevolkingsopbouw verschillend is tussen landen.
De ‘Leeftijdsfactor’ is de verwachte sterftecijfers in een land, vergeleken met het EU gemiddelde, gecorrigeerd voor verschil in leeftijdsopbouw.[10]


Grafiek 2 Actuele status epidemie (data 22/7; NB: wijziging opmaak legenda)

De actuele status van de epidemie in een land kan worden afgelezen in Grafiek 2. Hier staat het voortschrijdend gemiddelde van de sterfte/miljoen over 7 dagen waarbij de data-correcties zijn uitgefilterd. Opvallend is de vroege piek van Spanje en de hoge van België (buiten beeld tot max 29/ miljoen). De Europese landen hebben de aspecifieke lockdown van de samenleving inmiddels achter de rug. In enkele maanden is de is epidemie afgenomen tot lage waarden – niet tot bijna 0 zoals in Zuidoost-Azië en Australië! Dit duurde wat langer in landen die een hoge piek hebben gehad, zoals bij België. Enkele landen hebben nog aanzienlijke aantallen nieuwe sterftegevallen (2-5/M): Zweden, Verenigd Koninkrijk en VS.

Het risico is dan dat de epidemie weer gaat opleven. De start van de epidemie valt minder op in een cumulatieve grafiek, dan in een dagelijkse grafiek. Grafiek 2A zoomt in op de laatste 2,5 week op een kleinere Y-as.



`

Relatie tussen Sterfte en Testen 

Onderscheid maken op grond van symptomen is geen goede strategie om te discrimineren tussen besmette en niet besmette mensen. Veel mensen met griepachtige symptomen hebben geen COVID-19 en zeker de helft die door SARS-2 geïnfecteerd is, heeft of krijgt geen symptomen. Mensen die echt ziek zijn van COVID-19 komen meestal niet meer veel buitenshuis en zullen daarom weinig anderen besmetten, maar ook mensen die zich gezond voelen kunnen andere mensen besmetten. Geïnfecteerde mensen zijn besmettelijk met hoge virustiters voordat ze ziek worden en niet iedereen krijgt ooit daadwerkelijk (specifieke) symptomen. De symptomen worden mogelijk, net als bij andere luchtweg RNA virussen, vooral veroorzaakt door de afweerreactie tegen het virus en minder door het virus. Het hoge aantal coronazieken in Nederland komt onder andere doordat veel geïnfecteerde mensen bleven werken en dit gebeurde veel in de zorg
Proactief testen (actief testbeleid) betekent dat begonnen wordt met het testen van iedereen die symptomen heeft die lijken op COVID-19. Doel is te bepalen of ze geïnfecteerd zijn met SARS-2 of niet. Vervolgens worden alle contacten getest van wie positief getest is; wie negatief getest is, wordt 1 en 2 weken later hertest omdat tijdens de incubatietijd virustiters extreem laag kunnen zijn. Alle mensen die besmet moeten minimaal twee weken in isolatie blijven en/of een week tot nadat ze klachtenvrij zijn – bv in eigen huis of in speciale hotels. In Wuhan werden de boodschappen van deze mensen thuisbezorgd, om te voorkomen dat mensen de straat op zouden moeten gaan.
Bij een actief testbeleid zullen veel mensen worden getest die niet besmet zijn, omdat de besmettingsgraad in de bevolking meestal (veel) lager is dan 2%. Een reactief testbeleid, waar Nederland en andere Europese landen naartoe zijn geswitcht in de eerste weken van de epidemie, leidt tot een veel hoger aantal besmettingen per test. Het gevaar van niet-actief testen is dat veel geïnfecteerde mensen niet bekend zijn. Nederland blijft hiermee achterlopen (grafiek; NB Zweden en Frankrijk ontbreken van de EW16).

Wereldwijd wordt geschat dat de helft van de besmettingen gebeurt door mensen zonder symptomen. Die besmettingen vinden vooral plaats in landen die weinig testen, omdat iemand zonder symptomen en zonder testresultaat geen enkele reden heeft om in quarantaine te gaan of te blijven. Figuur 3 laat de statistische relatie zien tussen het maximum percentage positieve testen in een land en het ongecorrigeerde sterftecijfer door COVID-19.

Figuur 3 Mortality per 1 million versus Maximum number Pos.Tests

De vorm komt overeen met het continent van een land (cirkel Europa (EW-16) , vierkant overige Europa, kruis Noord-Amerika, driehoek: Australië, ruit: Zuidoost-Azië). Duidelijke correlatie: de lineaire correlatie tussen veel testen en lage sterfte is sterk: R²=0,64. Een laag maximum percentage positieve testen impliceert dat een land uitgebreid pro-actief test, en niet alleen de evidente casussen.

Voetnoten

[1] hartblik.nl Addendum GGD correctie op RIVM
[2] hartblik.nl Betere bestrijding van de epidemie – strategieen
[3] hartblik.nl Voorkom epidemie
[4] hartblik.nl Bestrijding Covid-19
[5] hartblik.nl Betere bestrijding van de epidemie
[6] hartblik.nl Foute afweer
[7] hartblik.nl Betere bestrijding van de epidemie
[8] hartblik.nl Cijfers en data
[9] hartblik.nl Verloren door te weinig kennis
[10] Populationpyramid

Corona Dashboard EW16/W28 English version
—————————————————————————————————————————————————-

Bronnen onderapportage

The Economist (13 juni 2020) – Unrecorded COVID-19 Deaths

Economist tracking covid-19 excess deaths
Many Covid deaths unrecorded

Financial Times:FT
Washington Post:Washington Post

Overige bronnen

New York Times – Coronavirus Map NYTimes world corona map
The Guardian – Coronavirus cases and deaths over time: how countries compare around the world TheGuardian Datablog

—————————————————————————————————————————————————-

De leden van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers

Achtergrond leden Platform 23062020

—————————————————————————————————————————————————
Overige links Dashboard Rijksoverheid

Corona scenario’s voorspelden deze ramp

Corona Scenario Analyse (14 maart 2020) – binnen 3 dagen 25.000 views

ca. 40.000 views

——————————————————————————————————————————————————–

Hulde aan alle zorgverleners, die met grote moed hun gezondheid in de waagschaal stellen om zorg te verlenen en levens te redden

VERGELIJKING VAN LANDEN: CORONA DASHBOARD EW16/W28

“Binnenkort gaan de scholen en kappers open, worden andere maatregelen versoepeld en dan zullen de ziekte- en sterftecijfers over twee en drie weken wel gaan stijgen. Hoeveel is de vraag die beleidsmakers willen weten – in Denemarken schat met plus 0,3 voor scholen die opengaan. Als dat zo is, gaat onze R0 boven de 1 uitkomen, en zou het kabinet over drie weken mogelijk de lockdown weer moeten aanscherpen in plaats van versoepelen. ” in: “Betere bestrijding van de epidemie” Betere bestrijding van de epidemie , John Jacobs, Platform Betrouwbare Zorgcijfers

—————————————————————————————————————————————————-

Corona Scenario Analyse 

Medio april 2020 – In de afgelopen weken is Nederland in een aantal stappen vrijwel op slot gegaan. Het lijkt er op dat de maatregelen aan de ‘curatieve zijde’ van de ziekenhuizen v.w.b. de bestrijding van de corona epidemie effect sorteren: de toename van het aantal IC-patienten lijkt af te vlakken, terwijl de IC-capaciteit in korte tijd enorm is opgeschaald. Maar de niet-corona zorg in de 1e en 2e lijn is voor een belangrijk deel uigeschakeld. Ook voltrekt zich een stil drama in de verpleeg- en verzorgingshuizen: er zijn – ondanks de groepsquarantaine – veel (ongeregistreerde) corona slachtoffers en veel sterfgevallen. Tienduizenden zorgverleners nemen grote persoonlijke risico’s door zich bloot te stellen aan het virus zonder goede persoonlijke bescherming. Het menselijk leed is van een ongekende omvang. De gezondheidszorg is, naar moderne maatstaven… in elkaar gestort (positieve noot: niettegenstaande het feit dat veel eHealth toepassingen zoals het digiconsult met de huisarts en de corona-apps nu opeens een grote vlucht nemen, hetgeen verheugend is). Het is de schok – van een magnitude die het faillissement van de ziekenhuizen eind 2018 tot een trilling reduceert – die de gehele samenleving op haar grondvesten doet schudden. Het zijn grote woorden, zeker, maar hoe kun je het anders noemen als mensen massaal de huisarts en het ziekenhuis mijden, uit angst voor besmetting en bosjes zwakkeren en ouderen in desolate omstandigheden hun laatste adem uitblazen?

Uitgangspunt: de Corona scenario analyse – 14 maart 2020

Een indicatieve corona scenario analyse op basis van beschikbare data maakt duidelijk dat alle seinen in Nederland op rood staan. De auteur, Dr. John Jacobs (immunoloog en data scientist), berekent vijf scenario’s van het verloop van het coronavirus in Nederland. Zelfs in het meest optimistische scenario waarbij de overheid direct met krachtige middelen ingrijpt en de samenleving volledig meedoet (R0=1,8), kunnen we rond 2 juni 2020 een piek verwachten waarbij 400.000 mensen ziek zijn en er 8.000 patienten op de Intensive Care (zouden moeten/kunnen) liggen. Er zijn thans ca. 1.200 IC-bedden operationeel, die grotendeels in gebruik zijn (geen Coronapatienten). Dat betekent dat vele duizenden extra volledig geoutilleerde bedden inclusief opgeleid zorgpersoneel moeten worden geregeld. Indien deze enorme capaciteitsuitbreiding niet tijdig beschikbaar komt worden artsen voor een onmenselijk dilemma gesteld: wie krijgt wel en wie geen levensreddende zorg!?

De vijf scenario’s

Bestrijding effectief verminderd tot R0=1,8
= ZEER KRACHTIG OVERHEIDSINGRIJPEN/SAMENLEVINGSRESPONS
– 1,4 miljoen mensen (8%) in Nederland wordt besmet
– Piek 400.000 infecties rond 2 juni; 8.000 op IC nodig
– Einde 24 augustus 2020 (< 1000 ziektegevallen)

Bestrijding effectief verminderd tot R0=2,4
= KRACHTIG OVERHEIDSINGRIJPEN/SAMENLEVINGSRESPONS
– 2 miljoen mensen (12%) in Nederland wordt besmet
– Piek 900.000 infecties rond 11 mei; 17.000 op IC nodig
– Einde 10 juli 2020 (< 1000 ziektegevallen)

Bestrijding op R0=3,6 (huidige in China)
= CHINA SCENARIO
– 2,8 miljoen mensen (17%) in Nederland wordt besmet
– Piek 1,7 miljoen infecties rond 26 april; 34.000 op IC nodig
– Einde 8 juni 2020 (< 1000 ziektegevallen)

R0 stijgt tot 5,4 (we doen minder dan China)
= GEBREKKIG OVERHEIDSINGRIJPEN/SAMENLEVINGSRESPONS
– 3.6 miljoen mensen (21%) in Nederland wordt besmet
– Piek 2,7 miljoen infecties rond 18 april; 54.000 op IC nodig
– Einde 22 mei 2020 (< 1000 ziektegevallen)

R0 stijgt tot 7,2 (we doen veel minder dan China)
= FALENDE SAMENLEVING
– 4,2 miljoen mensen (25%) in Nederland wordt besmet
– Piek 3,4 miljoen infecties rond 14 april; 68.000 op IC nodig
– Einde 13 mei 2020 (< 1000 ziektegevallen)

Figuur. R0= 1.8 is de blauwe curve

Lees hier het oorspronkelijke artikel (met data van toen):
JJ auteur Versimpeld model Corona in Nederland 14032020
Bron basis data (GGD): RTL Nieuws Nu 6000 Nederlanders besmet
Vragen over het virus en de scenariobenadering: FAQ4 Corona 18032020
Rekenen zonder getallen: JJ Rekenen zonder getallen – versie 22 maart 2020
Ontelbaar op waarde geschat: JJ Ontelbaar op waarde geschat – versie 31 maart 2020
Model leren voor beter handelen: JJ Model leren voor beter handelen 08042020
De Tien regels van Testen: JJ COVID-19 bestrijden 11042020
Beleid op onjuiste data: JJ Beleid op onjuiste data 06052020

Over de auteur
John J.L. Jacobs (virus@johnjljacobs.nl ), studeerde achtereenvolgens microbiologie, specialisatie virologie (HLO Venlo, 1991), medische biologie (Universiteit Utrecht), promoveerde aan het AMC Amsterdam (2003) en is SMBWO erkend als immunoloog (2008). Hij was voorzitter van de Federatie Medisch Wetenschappelijke Verenigingen. John werkt nu als medisch data scientist bij ORTEC waar hij medische wetenschap, wiskunde en ICT integreert. Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven.
John is aangesloten bij het Platform Betrouwbare Zorgcijfers. website: hartblik.nl

—————————————————————————————————————————————————-

Reacties deskundigen

22 maart “Ja, het wordt heel spannend”, Diederik Gommers

15 maart “Complimenten voor uw analyse! (…) Inmiddels zijn we hier ook zover dat er min of meer isolatie voor drie weken is afgekondigd. Deze analyse indachtig is dat, in mijn interpretatie, een ultieme poging om de verspreiding min of meer in de kiem te smoren. Heel benieuwd hoe we er over 2-3 weken voor staan. Totale isolatie kan natuurlijk niet, want er moet ook gezorgd en geleefd worden, maar dit gaat een eind in die richting. Want, de getallen die naar voren komen uit een analyse als deze zijn zeer alarmerend en angstaanjagend. Je kan je voorstellen dat er veel mensen zijn die in paniek zouden kunnen raken van de genoemde aantallen. Wel zaak om met elkaar goed te bewaken dat statistische analyses (als deze ook) geen eigen leven gaan leiden in de opinie. Een mooi element van deze analyses is dat er wel iets van een einddatum wordt gegeven aan de curve. Blijft natuurlijk dat we ons in een wereld bevinden waarin over de grenzen ook allerlei beleid wordt gevoerd en met verschillende tempi. Fascinerende tijden, maar ook onzeker. (…) In ons ziekenhuis (GHZ) zijn we natuurlijk ook aan het afwegen wat de acties en afwegingen voor korte en middellange termijn moeten zijn. Voor mij geven analyses als deze daarbij houvast en zeker ook sense-of-urgency … Maar daar ontbreekt het inmiddels echt niet (meer) aan. Nogmaals, interessant en dank voor het delen van de analyses! Joost Warners Directeur MSB Gouda

14 maart “Als epidemioloog kan ik niet anders dan complimenten geven voor deze analyse. Dank voor het delen. Helpt om de bewustwording verder te vergroten.”, Dr. Hugo Hoeksma

—————————————————————————————————————————————————

De leden van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers: Achtergrond leden Platform 10112018

Bezoekers website 2014 – 2019 en publicaties

Publicaties selectie
NB achter url: aantal views op andere websites

2014
– opinie de Volkskrant: ‘ZZP’ers in ziekenhuis worden slecht behandeld’ opinie deVolkskrant ZZPers
– opinie PAROOL: ‘De markt is niet de oplossing voor alle zaken’ opinie Parool De markt is niet de oplossing voor alle zaken

2015
– opinie deVolkskrant: ‘Fyra-debacle gevolg van gebrek aan draagvlak voor privatisering NS’ opinie deVolkskrant Fyra debacle gevolg privatisering
– essay zorgstelsel ‘De cure onder het mes’ essay De cure onder het mes, ook verschenen op skipr: een patientgeorienteerd zorgstelsel 18.700 views

2016
– analyse ‘De 10 randvoorwaarden van gereguleerde marktwerking in de gezondheidszorg: beoordeling’ analyse De 10 randvoorwaaarden van gereguleerde marktwerking, ook verschenen op skipr: de tien randvoorwaarden 8.650 views
– opinie Arts en Auto: ‘Tien jaar marktwerking in de zorg’ Arts en Auto views=?, reacties mail 10 jaar marktwerking
– analyse ‘Kwaliteit Medische Zorg gedaald tov. ‘modern Europees’ gemiddelde van 2007 > 2016’ Kwaliteit mediche zorg gedaald tov EU14 OESO Health at a Glance, ook verschenen op skipr (andere tekst) Nederland heeft niet de beste zorg van Europa 16.700 views

2017
– essay themanr. Zorgstelsel ESB 1/2017: ‘Zorgstelsel obv. samenwerking stelt patient centraal’ zie ESB artikel toelichting
– opinie Joop: ‘Een publiek medisch zorgstelsel bespaart 4 miljard jaarlijks'(5 auteurs) Joop
– analyse ‘Zorgstelselranglijsten’ Zorgstelselranglijsten
– analyse ‘Tendens daling Kwaliteit Medische Zorg tov. EU14 zet door 2007 > 2017 (OESO)’ Tendens daling kwaliteit zet door EU14 OESO
– opinie Skipr: ‘Kwaliteit Nederlandse zorg achteruit door marktwerking’ Kwaliteit nederlandse zorg achteruit door marktwerking 13.000 views
– video ‘Hoe Goed is Onze Gezondheidszorg? (met reacties) Hoe goed is onze gezondheidszorg?

2018
– oprichting Platform Betrouwbare Zorgcijfers Oproep Platform Betrouwbare Zorgcijfers
– onderzoeksartikel Medisch Contact: ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’ Medisch Contact onderzoeksartikel schatting 30.000 lezers/views

2019
– statement ‘Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg’ Statement failliet marktwerking gezondheidszorg bij NZF-debat
– opinie de Volkskrant: ‘Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort’ gezondheidszorg staat voor existentieel vraagstuk met alle reacties, zie ook opinie deVolkskrant 42.000 views website
– analyse ‘Nederlandse zorg verliest verder terrein (kwaliteit en kosten EU14 – update OESO 2019)’ analyse update EU14 OESO 2007 2019
– feuilleton ‘Het totaalaanbod van de acute medische zorg implodeert!’ feuilleton acute zorgaanbod
– analyse ‘Medische gezondheidszorg Nederland dit jaar achteruit op alle zorgranglijsten (EU14)’ medische zorg achteruit op alle ranglijsten

KRONIEK (SLOT): Het totaalaanbod van de acute medische zorg implodeert!

TIJDLIJN VAN BERICHTEN TOT HET OORSPRONKELIJKE BERICHT (SCROLL DOWN)

MET HET AANNEMEN VAN 6 MOTIES OVER DE ACUTE ZORG DOOR DE TWEEDE KAMER (10 dec. jl.), IS EEN INGRIJPENDE HERSTELOPERATIE IN GANG GEZET OM DE ACUTE ZORG TE REDDEN. DE MOTIES KOMEN VAN CDA, SP, PVV, GROEN LINKS EN DE PvdA. DIT BLOG OVER DE IMPLOSIE VAN DE ACUTE ZORG, WAAR IK EEN HALF JAAR GELEDEN MEE BEGON, WORDT NU GESTOPT
De 6 Moties:







30/11/2019 – VGZ helpt eerstelijnszorg om zeep VGZ helpt eerstelijnszorg om zeep

26/11/2019 – Huisartsen slaan alarm: ‘Geen goede zorg voor kwetsbare patiënten’ RTLnieuws Geen hulp voor kwetsbaren

21/11/2019 – Uren wachten bij de spoedeisende hulp, Chaos in het ziekenhuis Gezondheidsnet

19/11/2019 OECD Health at a Glance 2019: Access to a doctor when needed (menubalk) Score below OECD-average OECD 2019 Access to care when needed

8/11/2019 – Het ministerie van VWS heeft met alle partijen in de zorg afgesproken dat er één aanspreekpunt komt voor patiënten met een acute zorgvraag. Over het hoe en wat is nog onduidelijkheid. Skipr Een aanspreekpunt acute zorg

6/11/2019 – RIVM Meer ambulances nodig: “Op werkdagen overdag zijn er in Nederland 626 ambulances nodig, een toename van twaalf ambulances. Dit heeft het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu berekend op basis van ritgegevens over 2018. Deze stijging van het aantal benodigde ambulances is groter dan in 2018. Toen waren er nog vijf ambulances meer nodig ten opzichte van het voorgaande jaar.” RIVM Meer ambulances nodig

1/11/2019 – Minister Bruno Bruins (Medische Zorg) wil een landelijk telefoonnummer invoeren dat mensen kunnen bellen als ze acute zorg nodig hebben. Dat gaf hij donderdagavond aan tijdens het debat met de Tweede Kamer over de VWS-begroting (…) Hij wil ook nadenken over de optie om acute zorg tot ‘niet-economische dienst van algemeen belang’ (Nedab) te bestempelen, waardoor het een publieke, dus onder de verantwoordelijkheid van de overheid uitgevoerde taak zou worden. Medisch Contact Bruins wil landelijk tel.nr voor acute zorg

30/10/2019 update ‘Likes’/retweets van zorgprofessionals (anderen buiten beschouwing gelaten), die ik interpreteer als evenzovele bevestigingen van mijn waarneming:

– Richard Klerks, ambulanceverpleegkundig
– Evert-Jan Pen, ambulanceverpleegkundige/IC
– Bart Bruijn, huisarts
– Toosje Valkenburg, huisarts, actiecomite HetRoerMoetOm
– AJ Ambu, ambulanceverleegkundige, opleider Rapid Responder
– Jeroen de Smit, ambulanceverleegkundige, Rapid Responder
– Jeanette Mijnders, gespecialiseerd verpleegkundige obstetrie/gyneacologie
– Marjolijn de Nijs, stafadviseur Amsterdam UMC, locatie VUmc Instituut voor Onderwijs en Opleiden
– Ton Doolaard, verpleegkundige, Marine contractors
– Marit Admiraal, verpleegkundige
– Jaap van den Heuvel, CEO Rode Kruis Ziekenhuis en Professor Healthcare management UvA
– San Oei, orthopedisch chirurg, RKZ Beverwijk
– Dick Bijl, epidemioloog, president International Society of Drug Bulletins
– Gabriella Wallner, ambtelijk secretaris OR RKZ Beverwijk
– Nancy V., verpleegkundige, LUMC
– Mattijn Amsing, verpleegkundige, zelfstandig
– Robert Joosten, HBO-verpleegkundige
– Robert van Kooten, Manager business intelligence, Isala Klinieken
– Marion Nijland-Brookhuis, SEH verpleegkundige, ZGT
– Mandy Kamp, wijkverpleegkundige, Viva! Zorggroep
– Kate van Loon, Yoga teacher, physiotherapy and functional medicine student
– Wilma A., Sr. sociaal psychiatrisch verpleegkundige
– Mark Haagmans, interventie radioloog, Zuyderland MC

28/10/2019 – Huisartsen zoeken via Kamer aandacht voor te hoge werkdruk: De rek is eruit, de basis wankelt. Dat zeggen negen huisartsenorganisaties aan het adres van alle Tweede Kamerfracties Medisch contact 28/10/2019

18/10/2019 – De Raad Kwaliteit van de Federatie Medisch Specialisten zet de eigen experts op een zijspoor en veegt ervaring als kwaliteitseis voor SEH-norm in 2019 van tafel.
Zorgvisie FMS veegt eis SEHnorm van tafel

7/10/2019 – ‘Acute zorg staat overal onder druk’ De Tweede Kamer wil een advies van de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving (RVS) over de acute zorg. ‘Er worden nu alleen maar seh’s gesloten’, zegt initiatiefnemer CDA-Kamerlid Joba van den Berg. Zorgvisie Acute zorg staat overal onder druk

2/10/2019

20/9/2019 – Toegankelijkheid acute zorg, brief NZa aan de minister. NB Analyse NZa o.b.v. 4 van de 11 ROAZ- regio’s, van 7 ROAZ-regio’s zijn geen bruikbare data “De analyses geven daardoor geen representatief beeld over heel Nederland en dit beperkt de NZa wel in het vormen van een gedegen overall beeld over de toegankelijkheid van seh en aanverwante afdelingen.” Tevens analyse van de responsetijden van ambulances. NZa toegankelijkheid acute zorg Een inzichtelijke samenvatting van de responsetijden van het ambulancevervoer (zorgwekkend!) lezen we in het AD> AD Ambulance in steeds meer regio’s niet op tijd

11/9/2019 – bezoek website NVSHA (Ned. Ver. van Spoedeisende Hulp Artsen), waaruit blijkt dat het aantal SEH-artsen in opleiding jaarlijks afneemt, terwijl er een grote vraag naar is (in top 5 medisch specialismen met grootste aantal vacatures). Opnieuw bevestiging van de algemene stelling dat de Acute Zorg implodeert. NVSHA feiten en cijfers

update: tabel met aanbod van acute zorg voorzieningen obv. antwoord van het RIVM. Voortschrijdend inzicht: mijn bewering dat de acute zorg implodeert wordt helaas bekrachtigd… Het bijgewerkte overzicht van het aantal lokaties waar acute zorg wordt aangeboden:

 

Retweet kamerlid Agema:

1/8/2019 – OORSPRONKELIJKE BERICHT
De acute, direct noodzakelijke (maar niet meer beschikbare) zorg bezwijkt door gebrek aan personeel, structureel mismanagement en falend overheidsbeleid.

Tweet (2 direct na elkaar) heeft ca. 21.000 weergaven – reshare o.a. door Prof. Jaap van den Heuvel.

————————————————————————————————————————————————-

Lees op mijn website kritische blogs en publicaties over onze gezondheidszorg – tegen de stroom van de ‘alomtegenwoordige bestuurlijke mooipraters’ in de media in.

Meest recente bovenaan:
Existentieel vraagstuk Gezondheidszorg

Strijd verpleegkundigen raakt het hart van de zorg
Levensverwachting Nederlander zakt verder omlaag

Houtskoolschets acute zorg: Blunder Bruins
Beeldverhaal bewierookte zorgstelsel

Reacties op opinie-artikel in deVolkskrant
deVolkskrant (lange tekstversie) Existentieel vraagstuk – Waarom zorg in Nederland juist niet tot de beste hoort

Recensie stichting beroepseer
Failliet marktwerking gezondheidszorg

Kwaliteit gezondheidszorg achteruit door marktwerking: het waarom
Onderzoeksartikel in Medisch Contact

Nederlandse zorg verliest verder terrein (kwaliteit en kosten EU14 – update OECD 2019)

Nederland verliest in vergelijking met de gemiddelde ontwikkeling van moderne Europese landen (EU14) geleidelijk aan iets terrein in de medische zorg (‘Cure’, Zorgverzekeringswet). Dit werd drie jaar geleden door mij vastgesteld op basis van een meerjarenanalyse van beschikbare relevante medische kwaliteitsindicatoren van OESO Health at a Glance-rapporten. Publicatie in ESB Zorgstelsel 1/2017. In november 2017 werden de bevindingen getoetst o.b.v. nieuwe data (Health at a Glance 2017) en dit is nu opnieuw gedaan (Health at a Glance 2019). De drie analysemomenten (dec. 2016, nov. 2017 en nov. 2019) geven een consistent beeld.

Een positief punt v.w.b. Nederland is de recente verbetering van de resultaten bij cardiovasculaire aandoeningen (Stroke, Ischemic heart-disease). De datatabel:

Landengrafiek:

De macrokosten zijn in vergelijking met de gemiddelde kostenontwikkeling van de andere moderne Europese landen (EU14) in dezelfde periode gestegen. De rem op de uitgavengroei vanaf 2013 zien we ook bij de andere landen, m.u.v. Zwitserland (en in mindere mate Noorwegen). Grafiek:


De grafiek is nog preciezer gemaakt. Het jaar 2006 heeft index=100 voor de kostenontwikkeling. Deze blauwe lijn geeft de ontwikkeling van de macrokosten van het nederlands zorgstelsel in verhouding tot de gemiddelde ontwikkeling van de macrokosten van 11 andere landen (van Italie en UK zijn geen data bekend in de jaren tot 2011/2012). De rode lijn geeft de positie weer o.b.v. de gemiddelde kwaliteitsscore van een land. Nederland stond op de 5e plaats in 2007 en staat op de 8e plaats in 2019.

De recente analyse van de HAQ-index (EU14) en de Healthy Life Years (EU14) ondersteunt de bevindingen v.w.b. de geleidelijke achteruitgang van de kwaliteit van de medische prestaties in internationaal opzicht. Bronnen:

ESB Zorgstelsel
HAQ-index
Healthy Life Years

Indien de kwaliteit en de kosten met elkaar vermenigvuldigd worden ontstaat een indicator (‘Zorgwaarde’) van de kostprijs van de (totale) curatieve zorg. De zorgwaarde, dus de prijs van de zorg, is sinds 2007 het sterkst gestegen in Nederland en België. Dit betekent dat de curatieve zorg in deze twee landen steeds duurder wordt in vergelijking met de twaalf andere landen. Tabel:

Lees hier de volledige toelichting:

Actualisatie Bevindingen OESO EU14 Health 2007-2019 08112019
Bron: OECD Health at a Glance 2019

Mutaties %BNP/GDP in OECD-statistieken
De kosten-data (%BNP/GDP zijn door de OECD op meerdere momenten na publicatiedatum (opmerkelijk genoeg!) gecorrigeerd. De grootste correcties betreffen de data van Zwitserland en Nederland. Zie> stats.oecd.org . Gevolg is dat de blauwe kostenlijn van de grafiek een andere kromming heef gekregen. De foto van mijn aantekeningen illustreert die wijzigingen:

OECD dashboard (geen meerjaren) OECD Health at a Glance 2019 dashboard Zie Access to a doctor when needed (menubalk)!

Eerdere publicaties op mijn website:

over de Zorgwaarde> Zorgwaarde EU14 2007 – 2017

vorige OESO-analyse> Tendens daling zet door OESO 2007 2017

Bevestiging achteruitgang medische kwaliteit NL tov. EU14 (bron: The Lancet/OurWorldInData.org)

Op 16 september een korte gedachtewisseling met Xander Koolman over een door hem geciteerd internationaal onderzoek (quote: ‘Nederland doet het niet slecht’), gepubliceerd in The Lancet in 2018 inzake de zgn. Healthcare Access and Quality Index (HAQ-index, gebaseerd op de Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study uit 2016  ). De hoogst denkbare score is 100: medische perfectie. Het omvangrijke rapport vergelijkt 195 landen onderling, praktisch de gehele wereld. In de top 10 staan – niet heel erg verrassend, maar toch – 9 Europese landen (waaronder ook Andorra). Wie zich erin wil verdiepen moet The Lancet erbij nemen.

De tweets in chronologische volgorde:

De link in de laatste tweet geeft een perfect beeld, vergelijk de verschuivende positie van Nederland t.o.v. de andere 13 landen over de jaren van 1990 (Nederland 3e) tot en met 2015 (Nederland 6e).


Deze tabel/grafiek heb ik in eerste instantie in excel gemaakt obv. de on-line beschikbare data:


Strijd verpleegkundigen raakt het hart van de zorg (Existentieel vraagstuk!)

update 16/10/2019

Het advies van Rinnooij Kan aan de minister> Advies wetbig2

Mijn advies aan u is dus allereerst om het wetsvoorstel definitief niet in te dienen. Het annuleren van het wetsvoorstel (inclusief de voorgestelde notie van de regieverpleegkundige met separate tuchtnormen) zou de grootste onrust moeten wegnemen. Het maakt het voor de sector mogelijk om tot een herbezinning te komen die zijn uitgangspunt vindt in de huidige setting: een enkele beroepsgroep van verpleegkundigen, waarbinnen voldoende ruimte moet worden gecreëerd om recht te doen aan ieders ambities en bekwaamheden.

https://platform.twitter.com/widgets.js

De strijd van de Verpleegkundigen tegen het wetsvoorstel BIG2 raakt het hart van de zorg. Hun strijd raakt ons allen. Staat de relatie patient-zorgverlener centraal, of wordt (is!) de zorg een verbureaucratiseerd verdienmodel? In een schema laat ik zien dat het Existentieel vraagstuk 3 dimensies heeft: 1e Privaat versus Publiek (stelselniveau), 2e Patientgericht versus Datagericht (patientfocus), 3e Onbevangen versus Defensief (autonome zorgverlener). Het zorgmarktdenken en de datagerichtheid gaan samen, ze versterken elkaar. VBHC is hiervan de uiting. Ook de 3e dimensie opent een markt: de juridisering van de zorgverlening. Alle drie dimensies roepen ethische vraagstukken op: 1e over de besteding van publiek geld, 2e over de persoonlijke waardigheid van de patient, 3e over de integriteit van het handelen van de zorgverlener.


Lees hier over het Existentieel vraagstuk (verschenen in deVolkskrant)> Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk in deVolkskrant

Eerdere relevante blogs/publicaties:
ZorgMaandbericht special BIG2
Acute zorg implodeert
Blunder houtskoolschets acute zorg
Statement failliet marktwerking in medische zorg