Strijd verpleegkundigen raakt het hart van de zorg (Existentieel vraagstuk!)

De strijd van de Verpleegkundigen tegen het wetsvoorstel BIG2 raakt het hart van de zorg. Hun strijd raakt ons allen. Staat de relatie patient-zorgverlener centraal, of wordt (is!) de zorg een verbureaucratiseerd verdienmodel? In een nieuw schema laat ik zien dat het Existentieel vraagstuk eigenlijk 2 dimensies heeft: Privaat versus Publiek en Patientgericht versus Datagericht. Het zorgmarktdenken en de datagerichtheid gaan samen, ze versterken elkaar. VBHC is hiervan de uiting.


Lees hier over het Existentieel vraagstuk (verschenen in deVolkskrant)> Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk in deVolkskrant

Eerdere relevante blogs/publicaties:
ZorgMaandbericht special BIG2
Acute zorg implodeert
Blunder houtskoolschets acute zorg
Statement failliet marktwerking in medische zorg

De acute, direct noodzakelijke gezondheidszorg implodeert!

Tweet (2x) heeft meer dan 18.500 weergaven – reshare (LinkedIn) door Prof. Jaap van den Heuvel.

‘Likes’, die ik interpreteer als bevestigingen, van zorgprofessionals:
– Marjolijn de Nijs, Stafadviseur Amsterdam UMC, locatie VUmc Instituut voor Onderwijs en Opleiden
– Ton Doolaard, Verpleegkundige, Marine contractors
– San Oei, Orthopedisch chirurg, RKZ Beverwijk
– Dick Bijl, Epidemioloog, president International Society of Drug Bulletins
– Nancy V., Verpleegkundige, LUMC
– Mattijn Amsing, Verpleegkundige, zelfstandig
– Robert van Kooten, Manager business intelligence, Isala Klinieken
– Marion Nijland-Brookhuis, SEH Verpleegkundige, ZGT
– Mandy Kamp, Wijkverpleegkundige, Viva! Zorggroep
– Mark Haagmans, Interventie radioloog, Zuyderland MC

De acute, direct noodzakelijke (maar niet meer beschikbare) zorg bezwijkt door gebrek aan personeel, structureel mismanagement en falend overheidsbeleid.
Een overzicht van het aantal lokaties waar acute zorg wordt aangeboden o.b.v. diverse bronnen (RIVM; InEen e.a.):

Lees op mijn website kritische blogs en publicaties over onze gezondheidszorg – tegen de stroom van de ‘mooipraters in de media’ in!

Meest recente bovenaan:
Strijd verpleegkundigen raakt het hart van de zorg
Levensverwachting Nederlander zakt verder omlaag

Houtskoolschets acute zorg: Blunder Bruins
Beeldverhaal bewierookte zorgstelsel

Reacties op opinie-artikel in deVolkskrant
deVolkskrant (lange tekstversie) Existentieel vraagstuk – Waarom zorg in Nederland juist niet tot de beste hoort

Recensie stichting beroepseer
Failliet marktwerking gezondheidszorg

Kwaliteit gezondheidszorg achteruit door marktwerking: het waarom
Onderzoeksartikel in Medisch Contact

Blunder minister Bruins inzake SEH’s (‘houtskoolschets’) UPDATE

update 23/7/2019 – Er blijken inmiddels nieuwe brieven te zijn van de minister waarin de houtskoolschets en het RIVM-rapport aan elkaar gekoppeld worden. Dagtekening 12/7, gepubliceerd op 16/7. Het oogt als een reparatie achteraf van de blunder, een blunder in dubbel opzicht: a. Het gelijktijdig verschijnen van brieven/rapporten die nauw met elkaar samenhangen, zonder dat de minister dat tegen de TK zegt of blijkt te weten en b. de tijd die de  minister nodig heeft voor een houtskoolschets  van de acute zorg, die nu al in zijn voegen kraakt (in het voorjaar 2020, hoe lang is dat, ik hou het maar op 9 maanden?).
Het heeft er alle schijn van dat minVWS razendsnel geprobeerd heeft de blunder te herstellen. Exacte tijdlijn:




PM Brief regering; Bereikbaarheidsanalyse RIVM 2019 – Acute zorg
PM Brief regering; Visie medisch zorglandschap – Beleidsdoelstellingen op het gebied van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

update 21/7/2019 – anoniem nieuw twitteraccount @lezenisookeenkunst, kennelijk speicaal opgericht hiervoor, stelt een vraag die ik beantwoord.
update 20/7/2019 15:00 u. – Reactie van Bas Leerink (lid RVS, maar op persoonlijke titel) en mijn reactie.

Het betreft correspondentie van de minister (minVWS) aan de Tweede Kamer en gelijktijdig het RIVM (agentschap minVWS) aan de minister over de SEH’s d.d. 3 juli 2019.
Het RIVM publiceert jaarlijks deze rapportage in opdracht van VWS. Deze rapportage is geen houtskoolschets maar een gedetailleerd overzicht van de SEH en de acute verloskunde in Nederland.
De minister wist dit kennelijk niet, hij wist niet dat deze vraag direct beantwoord kon worden obv. het RIVM-rapport – waarvan hij zelf formeel de opdrachtgever is. Hij had alleen maar hoeven zeggen: “Ik stuur u morgen het RIVM rapport toe.”

Om u onnodig gegoogel te besparen:
Bereikbaarheidsanalyse SEH’s en acute verloskunde_2019 beveiligd
beantwoording-kamervragen-over-de-patientenzorg-die-in-gevaar-is-op-de-spoedeisende-hulp-van-het-lumc

Uitnodiging aan de lezer

10/6/2019 – update vragen

Beste lezer,

In de afgelopen tijd (lees: sinds 4e kwartaal 2015) heb ik zeer uitgesproken opinies geventileerd.
Op basis van zelfstandig onderzoek en analyse, ‘Out Of The Box’ denken.
De in mijn ogen belangrijkste resultaten van dit denk- en schrijfproces zijn (in chronologische volgorde):

Een patientgeorienteerd zorgstelsel Een patientgeorienteerd zorgstelsel

Nederland heeft niet de beste zorg van Europa Nederland heeft niet de beste zorg van Europa

Tien jaar marktwerking in de zorg Tien jaar marktwerking in de zorg

Zorgstelsel op basis van samenwerking stelt patiënt centraal (ESB 1/2017) vanloef-leijten-esb4745-026-029 Zie figuur:

Nederlandse zorg achteruit door marktwerking Nederlandse zorg achteruit door marktwerking

Video: Hoe goed is onze gezondheidszorg? Hoe goed is onze gezondheidszorg? Met reacties van hoogleraren en artsen.

Oprichting van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers Aanklacht – het gemankeerde medisch zorgstelsel

Samenvattende onderzoeksbevindingen: Misleidende overheidscommunicatie Misleidende overheidscommunicatie NB: Helaas opnieuw bevestigd afgelopen weken! Lees ZorgWeek21bericht en ZorgWeek22bericht

Nederlandse zorg valt van haar voetstuk (onderzoeksartikel in Medisch Contact) Nederlandse zorg valt van haar voetstuk

Waarom de marktwerking de kwaliteit van de medische zorg uitholt Waarom marktwerking de medische zorg uitholt

Statement: Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg Statement faillissement marktwerking

Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort (deVolkskrant) Uitgebreide versie opinie deVolkskrant: het Existentieel vraagstuk

Een wezenlijk kenmerk van sociaal-wetenschappelijk onderzoek is, denk ik, dat het niet plaats- en tijdonafhankelijk is.
Dit maakt dit soort onderzoek – waartoe ook de economie behoort – per definitie vergankelijk, relatief, het leidt hooguit tot een begrensde waarachtigheid.
Elke bewering is onderhevig aan slijtage, moet telkens weer getoetst worden aan nieuwe data en inzichten.

– Gaat de medische gezondheidszorg (nog steeds) geleidelijk aan iets achteruit tov. andere moderne Europese landen (EU14)?

– In welke mate is de gereguleerde marktwerking hiervoor een verklaringsgrond?

– Wat zijn de oorzaken van de toegenomen bureaucratie in de medische gezondheidszorg naast de doorgeschoten marktwerking (laissez faire-filosofie)?

– Wat is de betaalbaarheid van de zorg in dit marktgedreven zorgstelsel?(kabinetsbrief d.d. 10/5/2019 met onderzoeksvragen aan SER en WRR)

Een van mijn conclusies is dat de verhouding tussen publiek en privaat in het zorgstelsel uit het lood geslagen is: Privaat is dominant, terwijl Publiek dominant zou moeten zijn. (NB Beroepsprotocollen zijn Professioneel, een combinatie van privaat en publiek)

Echter: er zijn altijd weer (nieuwe) vragen, definitie-kwesties en zo verder…

Heel graag ontvang ik uw kritiek.
Mijn leitmotiv is transparantie in denken en publiceren (zonder betaalmuurtje), omdat alleen interactief denken en schrijven ons verder brengt. Noem het Open Source.
Uw kritiek beschouw ik dienovereenkomstig als brandstof voor een nieuwe blog/publicatie – maar met bronvermelding.
Tenzij u dat nadrukkelijk niet wilt, om welke reden dan ook.

In dat geval is uw kritiek meer persoonlijk en dat zal ik respecteren.

Ik wens u een mooie en contemplatieve zomer toe en ben benieuw naar alle reacties.

Met vriendelijke groet,
Gijs van Loef

Eerste buitenlandse zorgverzekeraar haalt de krenten uit de pap (en ondermijnt de solidariteit)

In zorgvisie verscheen gisteren het premiumartikel (alleen voor betalende abonnees)> IptiQ mikt op fors rendement
Lees hier mijn korte reactie, die direct verwijst naar mijn vorige blog> Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk

Tja. Ik heb geen abonnement op Zorgvisie, helaas, maar de titels zijn meestal wel duidelijk genoeg. Zo ook deze. IptiQ haalt de krenten uit de pap, nietwaar? Het is – voor wie openstaat voor onafhankelijke, oprechte en belangenloze analyse – allemaal zo duidelijk als het maar zijn kan. Quote (bij te ver doorgevoerde marktwerking in het medisch zorgstelsel, dat gefundeerd is op verplichte belasting- en premieafdrachten van de bevolking, ergo: publiek gefinancierd en collectief verplicht) “Versplintering van het zorgaanbod: profijtelijk scheidt zich af van niet-profijtelijk”

Schema: rechterkolom, voorlaatste bullet

Link> Stichting Beroepseer blog

Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk

Lees dit, beleidsbepalers, Alsjeblieft. En doe er iets mee. Maak de zorg weer gezond!, VPHuisartsen

Gijs van Loef vat de gevolgen van het systeem nog eens puntig samen, aldus Jaap van den Heuvel, Bestuursvoorzitter Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk

Reacties lezers: Reactie opiniestuk

Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort

2 mei 2019 – De tekst in de krant is fors ingekort (van 750 naar 450 woorden) en geeft de essentie goed weer. Lees hier de volledige tekstversie.

 

Gezondheidszorg staat voor een Existentieel vraagstuk

(Publiek of Privaat)

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische gezondheidszorg. “Onze zorg behoort tot de beste van Europa” staat in het Regeerakkoord. Op basis van zelfstandig onderzoek, gevalideerd door deskundigen, heb ik vastgesteld dat de kwaliteit van de medische zorg in vergelijking met andere moderne Europese landen sinds 2006 geleidelijk aan terrein verliest.[1] Dit is opmerkelijk. Want waarom werd dit onderzoek niet gedaan door een van de kennisinstituten (SCP, CPB, Zorginstituut, WRR, Universiteiten)?

Het medisch zorgstelsel van gereguleerde marktwerking is niet goed doordacht. Er zijn twee fundamentele ontwerpfouten gemaakt. Ten eerste: Een patiënt, die wettelijk verplicht is te betalen voor zijn zorgbehoefte, is geen consument van zorg maar heeft recht op goede zorgverlening op basis van indicatiestelling door een gediplomeerde zorgverlener. Deze moreel-ethische dimensie van de zorg is uit het oog verloren. Ten tweede: Landelijke regie van het zorgaanbod, een planning van zorgvoorzieningen op landelijke schaal, is onmogelijk in een stelsel van concurrerende zorgverzekeraars. Dat zorgverzekeraars (overwegend) regionale monopolisten zijn doet hier niets aan af. Beide ontwerpfouten zijn terug te voeren op het probleem dat over de verhouding tussen het publieke en het private niet goed is nagedacht bij de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006.

De schizofrenie van het marktgedreven zorgstelsel laat zich ook op een andere manier typeren. De filosofie van marktwerking vraagt om inherent tegengesteld gedrag van de betrokkenen in de zorgverlening. Commerciële belangen en concurrentie moeten samengaan met vertrouwen en samenwerking. Wat de zorgeconomen ook beweren, deze tegenstelling – in menselijk gedrag en in het stelselontwerp – tart de logica. Het gaat namelijk in dit geval niet om een vorm van publiek-private samenwerking zoals we dat uit de praktijk en de leerboeken kennen.

Het marktdenken in de zorg leidt tot afsplitsing van zorgbedrijfjes die de patiënt niet als een mens maar als een gefragmenteerd wezen benaderen waaraan gesleuteld en verdiend kan worden. In de fragmentatie van lichaam en geest tot kleine diagnosebehandelbrokjes zitten de verdienmodellen. Profijtelijk zijn de klinieken voor electieve ingrepen (knie-, heup- en staaroperaties), maar voor de acute zorg, de complexe zorg en de chronische zorg die gezamenlijk veruit het grootste deel van de medische zorg vormen werkt het marktmechanisme niet, of zijn er kostbare gevolgen waar overheidssturing nodig is. Zoals nu weer bij het ziekenhuis in Boxmeer. Daar waar de mens zich niet laat opsplitsen zien we de meest schrijnende gevolgen van het marktdenken: in de specialistische GGZ en de jeugdzorg (een gemeentelijke taak). Hoe meer fragmentatie, hoe meer regels. Immers, patiëntveiligheid en zorgkwaliteit zijn absolute vereisten die altijd moeten worden geborgd. En ook dat geeft verdienmodellen. Maar wat is nu de essentie?

De versplintering van het zorgaanbod leidt tot complexere regelgeving met een toename van verantwoording, toezicht en dus: bureaucratie. Het leidt tot torenhoge indirecte kosten, een zeer verfijnd systeem van checks en balances ergo een complexe hybride zorgmachinerie die nooit af kan zijn, waardoor steeds minder geld beschikbaar is voor de zorg. OntRegelDeZorg? Nieuwe regels vervangen de geschrapte.  Value Based Health Care? Waarom niet gewoon de patiënt vragen of hij/zij tevreden is? Hoe doelmatig is een systeem van 24 zorgverzekeraars met 55 polissen basisverzekering die allemaal hetzelfde zorgpakket aanbieden? Management staat centraal in het marktgedreven zorgstelsel in plaats van uitvoering. Is er wellicht een verband met het feit dat de zorg steeds minder aantrekkelijk wordt gevonden om in te werken en het toenemend gebrek aan gekwalificeerde zorgverleners (verpleegkundigen, triagisten, huisartsen, ouderengeneeskundigen e.a.)?

Er zijn teveel private krachten en er is te weinig publieke sturing in het zorgstelsel. Publiek is ondergeschikt gemaakt aan privaat, het moet juist andersom! Dit inzicht begint door te breken. Toen ik Kim Putters, directeur van het SCP en hoogleraar aan de Rotterdamse school waar het ‘zorg is business’-adagium gehuldigd wordt, hiermee in het openbaar confronteerde gaf hij volmondig toe dat deze analyse klopt (NZF-cafe d.d. 14/3/2019).

De gezondheidszorg staat voor een existentiële keuze. Een keuze die direct samenhangt met de vraag of de overheid de regie terugneemt en binnen publieke randvoorwaarden private zorgverlening en zinvolle innovaties faciliteert, of de omgekeerde situatie, waarbij private partijen de dienst blijven uitmaken en de publieke taak beperkt wordt tot het corrigeren van de collateral damage van echte marktwerking.

In het eerste geval kunnen we terugkeren naar de menselijke maat en staat de patiënt weer centraal, in het andere geval wordt de patiënt een dataverzameling, de zorgverlener een data-analist, krijgt Big Tech het voor het zeggen en zoekt iedereen het in het oerwoud van regels verder zelf maar uit.

voetnoot 1 Zelfstandig onderzoek van data OECD-Health at a Glance 2007, 2009, 2011, 2013, 2015, 2017. Gepubliceerd in  Economisch Statistische Berichten. 2017;1 ‘Zorgstelsel op basis van samenwerking stelt patiënt centraal’.

Verschenen in:

deVolkskrant Waarom zorg in Nederland juist niet tot de beste behoort

Joop De gezondheidszorg staat voor een existentieel vraagstuk
1600+ Lezers

Business Insider Het Nederlands zorgsysteem deelt de patient op in stukjes 1750+ Lezers

Het Existentieel vraagstuk in schema – Publieke sturing of Privatisering (en publieke noodverbanden blijven aanleggen)?