Een beeldverhaal van het bewierookte zorgstelsel in 50 plaatjes

In chronologische volgorde: het begint in juni 2013 met mijn boek over marktwerking in het publieke domein (voorwoord Jan Terlouw; u kunt het nog bestellen, hetgeen niet mijn motief is, het gaat me niet om een ‘verdienmodelletje’; uitleg bij de cartoon nodig, stel uw vraag gerust!) en het eindigt met de berichtgeving in NRC een paar dagen terug.`

1 – juni 2013
2 – 2015
3
4
5
6
7
8 – 2016
9
10
11
12
13 – 2017
14
15
16
17
18 – 2018
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40 – 2019
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50 – 29 mei 2019

Uitnodiging aan de lezer

10/6/2019 – update vragen

Beste lezer,

In de afgelopen tijd (lees: sinds 4e kwartaal 2015) heb ik zeer uitgesproken opinies geventileerd.
Op basis van zelfstandig onderzoek en analyse, ‘Out Of The Box’ denken.
De in mijn ogen belangrijkste resultaten van dit denk- en schrijfproces zijn (in chronologische volgorde):

Een patientgeorienteerd zorgstelsel Een patientgeorienteerd zorgstelsel

Nederland heeft niet de beste zorg van Europa Nederland heeft niet de beste zorg van Europa

Tien jaar marktwerking in de zorg Tien jaar marktwerking in de zorg

Zorgstelsel op basis van samenwerking stelt patiënt centraal (ESB 1/2017) vanloef-leijten-esb4745-026-029 Zie figuur:

Nederlandse zorg achteruit door marktwerking Nederlandse zorg achteruit door marktwerking

Video: Hoe goed is onze gezondheidszorg? Hoe goed is onze gezondheidszorg? Met reacties van hoogleraren en artsen.

Oprichting van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers Aanklacht – het gemankeerde medisch zorgstelsel

Samenvattende onderzoeksbevindingen: Misleidende overheidscommunicatie Misleidende overheidscommunicatie NB: Helaas opnieuw bevestigd afgelopen weken! Lees ZorgWeek21bericht en ZorgWeek22bericht

Nederlandse zorg valt van haar voetstuk (onderzoeksartikel in Medisch Contact) Nederlandse zorg valt van haar voetstuk

Waarom de marktwerking de kwaliteit van de medische zorg uitholt Waarom marktwerking de medische zorg uitholt

Statement: Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg Statement faillissement marktwerking

Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort (deVolkskrant) Uitgebreide versie opinie deVolkskrant: het Existentieel vraagstuk

Een wezenlijk kenmerk van sociaal-wetenschappelijk onderzoek is, denk ik, dat het niet plaats- en tijdonafhankelijk is.
Dit maakt dit soort onderzoek – waartoe ook de economie behoort – per definitie vergankelijk, relatief, het leidt hooguit tot een begrensde waarachtigheid.
Elke bewering is onderhevig aan slijtage, moet telkens weer getoetst worden aan nieuwe data en inzichten.

– Gaat de medische gezondheidszorg (nog steeds) geleidelijk aan iets achteruit tov. andere moderne Europese landen (EU14)?

– In welke mate is de gereguleerde marktwerking hiervoor een verklaringsgrond?

– Wat zijn de oorzaken van de toegenomen bureaucratie in de medische gezondheidszorg naast de doorgeschoten marktwerking (laissez faire-filosofie)?

– Wat is de betaalbaarheid van de zorg in dit marktgedreven zorgstelsel?(kabinetsbrief d.d. 10/5/2019 met onderzoeksvragen aan SER en WRR)

Een van mijn conclusies is dat de verhouding tussen publiek en privaat in het zorgstelsel uit het lood geslagen is: Privaat is dominant, terwijl Publiek dominant zou moeten zijn. (NB Beroepsprotocollen zijn Professioneel, een combinatie van privaat en publiek)

Echter: er zijn altijd weer (nieuwe) vragen, definitie-kwesties en zo verder…

Heel graag ontvang ik uw kritiek.
Mijn leitmotiv is transparantie in denken en publiceren (zonder betaalmuurtje), omdat alleen interactief denken en schrijven ons verder brengt. Noem het Open Source.
Uw kritiek beschouw ik dienovereenkomstig als brandstof voor een nieuwe blog/publicatie – maar met bronvermelding.
Tenzij u dat nadrukkelijk niet wilt, om welke reden dan ook.

In dat geval is uw kritiek meer persoonlijk en dat zal ik respecteren.

Ik wens u een mooie en contemplatieve zomer toe en ben benieuw naar alle reacties.

Met vriendelijke groet,
Gijs van Loef

Eerste buitenlandse zorgverzekeraar haalt de krenten uit de pap (en ondermijnt de solidariteit)

In zorgvisie verscheen gisteren het premiumartikel (alleen voor betalende abonnees)> IptiQ mikt op fors rendement
Lees hier mijn korte reactie, die direct verwijst naar mijn vorige blog> Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk

Tja. Ik heb geen abonnement op Zorgvisie, helaas, maar de titels zijn meestal wel duidelijk genoeg. Zo ook deze. IptiQ haalt de krenten uit de pap, nietwaar? Het is – voor wie openstaat voor onafhankelijke, oprechte en belangenloze analyse – allemaal zo duidelijk als het maar zijn kan. Quote (bij te ver doorgevoerde marktwerking in het medisch zorgstelsel, dat gefundeerd is op verplichte belasting- en premieafdrachten van de bevolking, ergo: publiek gefinancierd en collectief verplicht) “Versplintering van het zorgaanbod: profijtelijk scheidt zich af van niet-profijtelijk”

Schema: rechterkolom, voorlaatste bullet

Link> Stichting Beroepseer blog

Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk

Lees dit, beleidsbepalers, Alsjeblieft. En doe er iets mee. Maak de zorg weer gezond!, VPHuisartsen

Gijs van Loef vat de gevolgen van het systeem nog eens puntig samen, aldus Jaap van den Heuvel, Bestuursvoorzitter Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk

Reacties lezers: Reactie opiniestuk

Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort

2 mei 2019 – De tekst in de krant is fors ingekort (van 750 naar 450 woorden) en geeft de essentie goed weer. Lees hier de volledige tekstversie.

 

Gezondheidszorg staat voor een Existentieel vraagstuk

(Publiek of Privaat)

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische gezondheidszorg. “Onze zorg behoort tot de beste van Europa” staat in het Regeerakkoord. Op basis van zelfstandig onderzoek, gevalideerd door deskundigen, heb ik vastgesteld dat de kwaliteit van de medische zorg in vergelijking met andere moderne Europese landen sinds 2006 geleidelijk aan terrein verliest.[1] Dit is opmerkelijk. Want waarom werd dit onderzoek niet gedaan door een van de kennisinstituten (SCP, CPB, Zorginstituut, WRR, Universiteiten)?

Het medisch zorgstelsel van gereguleerde marktwerking is niet goed doordacht. Er zijn twee fundamentele ontwerpfouten gemaakt. Ten eerste: Een patiënt, die wettelijk verplicht is te betalen voor zijn zorgbehoefte, is geen consument van zorg maar heeft recht op goede zorgverlening op basis van indicatiestelling door een gediplomeerde zorgverlener. Deze moreel-ethische dimensie van de zorg is uit het oog verloren. Ten tweede: Landelijke regie van het zorgaanbod, een planning van zorgvoorzieningen op landelijke schaal, is onmogelijk in een stelsel van concurrerende zorgverzekeraars. Dat zorgverzekeraars (overwegend) regionale monopolisten zijn doet hier niets aan af. Beide ontwerpfouten zijn terug te voeren op het probleem dat over de verhouding tussen het publieke en het private niet goed is nagedacht bij de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006.

De schizofrenie van het marktgedreven zorgstelsel laat zich ook op een andere manier typeren. De filosofie van marktwerking vraagt om inherent tegengesteld gedrag van de betrokkenen in de zorgverlening. Commerciële belangen en concurrentie moeten samengaan met vertrouwen en samenwerking. Wat de zorgeconomen ook beweren, deze tegenstelling – in menselijk gedrag en in het stelselontwerp – tart de logica. Het gaat namelijk in dit geval niet om een vorm van publiek-private samenwerking zoals we dat uit de praktijk en de leerboeken kennen.

Het marktdenken in de zorg leidt tot afsplitsing van zorgbedrijfjes die de patiënt niet als een mens maar als een gefragmenteerd wezen benaderen waaraan gesleuteld en verdiend kan worden. In de fragmentatie van lichaam en geest tot kleine diagnosebehandelbrokjes zitten de verdienmodellen. Profijtelijk zijn de klinieken voor electieve ingrepen (knie-, heup- en staaroperaties), maar voor de acute zorg, de complexe zorg en de chronische zorg die gezamenlijk veruit het grootste deel van de medische zorg vormen werkt het marktmechanisme niet, of zijn er kostbare gevolgen waar overheidssturing nodig is. Zoals nu weer bij het ziekenhuis in Boxmeer. Daar waar de mens zich niet laat opsplitsen zien we de meest schrijnende gevolgen van het marktdenken: in de specialistische GGZ en de jeugdzorg (een gemeentelijke taak). Hoe meer fragmentatie, hoe meer regels. Immers, patiëntveiligheid en zorgkwaliteit zijn absolute vereisten die altijd moeten worden geborgd. En ook dat geeft verdienmodellen. Maar wat is nu de essentie?

De versplintering van het zorgaanbod leidt tot complexere regelgeving met een toename van verantwoording, toezicht en dus: bureaucratie. Het leidt tot torenhoge indirecte kosten, een zeer verfijnd systeem van checks en balances ergo een complexe hybride zorgmachinerie die nooit af kan zijn, waardoor steeds minder geld beschikbaar is voor de zorg. OntRegelDeZorg? Nieuwe regels vervangen de geschrapte.  Value Based Health Care? Waarom niet gewoon de patiënt vragen of hij/zij tevreden is? Hoe doelmatig is een systeem van 24 zorgverzekeraars met 55 polissen basisverzekering die allemaal hetzelfde zorgpakket aanbieden? Management staat centraal in het marktgedreven zorgstelsel in plaats van uitvoering. Is er wellicht een verband met het feit dat de zorg steeds minder aantrekkelijk wordt gevonden om in te werken en het toenemend gebrek aan gekwalificeerde zorgverleners (verpleegkundigen, triagisten, huisartsen, ouderengeneeskundigen e.a.)?

Er zijn teveel private krachten en er is te weinig publieke sturing in het zorgstelsel. Publiek is ondergeschikt gemaakt aan privaat, het moet juist andersom! Dit inzicht begint door te breken. Toen ik Kim Putters, directeur van het SCP en hoogleraar aan de Rotterdamse school waar het ‘zorg is business’-adagium gehuldigd wordt, hiermee in het openbaar confronteerde gaf hij volmondig toe dat deze analyse klopt (NZF-cafe d.d. 14/3/2019).

De gezondheidszorg staat voor een existentiële keuze. Een keuze die direct samenhangt met de vraag of de overheid de regie terugneemt en binnen publieke randvoorwaarden private zorgverlening en zinvolle innovaties faciliteert, of de omgekeerde situatie, waarbij private partijen de dienst blijven uitmaken en de publieke taak beperkt wordt tot het corrigeren van de collateral damage van echte marktwerking.

In het eerste geval kunnen we terugkeren naar de menselijke maat en staat de patiënt weer centraal, in het andere geval wordt de patiënt een dataverzameling, de zorgverlener een data-analist, krijgt Big Tech het voor het zeggen en zoekt iedereen het in het oerwoud van regels verder zelf maar uit.

voetnoot 1 Zelfstandig onderzoek van data OECD-Health at a Glance 2007, 2009, 2011, 2013, 2015, 2017. Gepubliceerd in  Economisch Statistische Berichten. 2017;1 ‘Zorgstelsel op basis van samenwerking stelt patiënt centraal’.

Verschenen in:

deVolkskrant Waarom zorg in Nederland juist niet tot de beste behoort

Joop De gezondheidszorg staat voor een existentieel vraagstuk
1600+ Lezers

Business Insider Het Nederlands zorgsysteem deelt de patient op in stukjes 1750+ Lezers

Het Existentieel vraagstuk in schema – Publieke sturing of Privatisering (en publieke noodverbanden blijven aanleggen)?

 

 

Twitter bedankt

Twitter heeft voor mij meerdere functies:

  • het is een verlengstuk van mijn website: elke nieuwe post genereert een tweet (aankondiging post voor een breed lezerspubliek);

  • twitter geeft de mogelijkheid te reageren op actualiteiten in de media > HIER STOP IK MEE

  • twitter geeft de mogelijkheid discussies te voeren, zowel proactief als reactief > HIER STOP IK MEE

Ik zal twitter alleen blijven gebruiken als aankondiging van een nieuwe post op mijn website, bijvoorbeeld bij de presentatie van nieuw onderzoek.

Voor diegenen die mij willen blijven volgen, stuur een email naar gvanloef@ziggo.nl en dan kom je op de verzendlijst van de groepsmail die ik bij elke  nieuwe post verstuur (bcc).
Dank voor de vele mooie reacties!

 

Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg – uitgesproken bij NZF-debat

Reacties van bekende hoogleraren/zorgbestuurders, waaronder Marcel Levi, Wanda de Kanter, Armand Girbes en anderen.

reactie Wanda de Kanter
reactie Armand Girbes, Professor Intensive Care Medicine & Clinical Pharmacologist VUmc:

VUmc portretten Intensive Care 2016

“Kritisch tegengeluid over de ongepaste zelfverheerlijking over “het beste systeem ter wereld”. In het Frans zeggen we: ‘on n’est jamais mieux servi que par soi-même’. Onze gezondheidszorg is op veel fronten inderdaad niet zo slecht, maar het gaat achteruit in kwaliteit. Vraag dat aan de patiënt met de diagnose kanker die heel lang moet wachten op de MRI of de operatie, of de patiënt die binnen 23 uur na de faillietverklaring van het Slotervaart als een DHL pakketje overgeplaatst moest worden, of de ziekenhuispatiënt die niet overgeplaatst kan worden naar een revalidatiecentrum of verzorgingstehuis omdat er geen plaats is. Of de MS patiënt die geen stamceltransplantatie vergoed kan krijgen voor zijn/haar specifieke vorm van MS, maar wel tegen eigen betaling in gerenommeerde buitenlandse Europese academische ziekenhuizen kan worden geholpen. Of aan de dokters, die 40% van hun tijd aan administratie besteden en uren moeten bellen om de patiënt elders opgenomen te krijgen wegens plaatsgebrek. Dat is de praktijk. Die ijdele zelfverheerlijking door vooral mensen die langs de zijlijn staan van het echte speelveld, is ongepast. Gijs van Loef geeft een ander geluid waar de gesubsidieerde mooi-sprekers inhoudelijk op zouden moeten reageren.”

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg

Vlnr: spreker, Herman Tjeenk Willink, Jan Terlouw, Ron Meyer, Kim Putters

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische gezondheidszorg. In het Regeerakkoord staat: “Onze zorg behoort tot de beste van Europa”.

Misleidende overheidscommunicatie over het zorgstelsel

O.b.v. zelfstandig onderzoek (bron: OECD Health at a Glance, raadpleging panel medisch deskundigen, gevalideerd door experts) heb ik vastgesteld dat de kwaliteit van de medische zorg in vergelijking met andere moderne Europese landen sinds 2006 geleidelijk aan terrein verliest. Mijn oudste publicaties erover van 2,5 jaar geleden worden nog steeds dagelijk tientallen malen gelezen. Opmerkelijk! Want waarom werd dit onderzoek niet gedaan door de kennisinstituten? ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’ is een van de meest gelezen artikelen in MEDISCH CONTACT en kreeg veel bijval van medici, maar geen enkele  reactie vanuit de bestuurlijke en –beleidshoek.

onderzoeksartikel Medisch Contact

Ik stel vast dat het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking niet goed doordacht is – er zijn 2 fundamentele ontwerpfouten gemaakt – , maar dat er nog steeds geen onderzoek wordt gedaan.

Waarom de marktwerking de kwaliteit van de gezondheidszorg uitholt

1e Een patiënt – die heeft moeten betalen voor zijn zorg! – is geen consument, maar heeft recht op zorg; 2e Landelijke regie (planning van zorgvoorzieningen op landelijke schaal) is onmogelijk in een stelsel met concurrerende zorgverzekeraars.

Er zijn teveel private krachten en er is te weinig publieke sturing in het zorgstelsel. Publiek is ondergeschikt gemaakt aan privaat, het moet andersom! Dit inzicht begint door te breken (a).

Meer publiek minder privaat

Maar… de  Adviesaanvragen van de Regering aan de WRR en de SER over de betaalbaarheid van de zorg zijn toch op de lange baan geschoven (b).
Reactie Kim Putters: ad a Eens met de stelling dat publiek boven privaat moet staan; ad b SER komt eind 2019 met het advies.

Tenslotte. Onze studenten worden nog steeds opgeleid vanuit de filosofie van marktwerking in de zorg met het adagium ‘Zorg is Business’. Ik noem het de ‘Rotterdams school’, die ons zorgstelsel bestuurt…
Jan Terlouw zegt desgevraagd dat hij het er helemaal mee eens is

Meest gelezen pagina op deze website – Reacties en steunbetuigingen stromen binnen via verschillende kanalen –
Wil je je uitspreken over dit statement, doe dat bij voorkeur op LinkedIn (5500+ views met veel inhoudelijke commentaren)>
Statement Failliet marktwerking medische zorg

Een korte impressie geeft deze film. Jan Terlouw zegt ‘Zorg is een Recht voor iedereen’
NB: Jan Terlouw is lid van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers.
Persbericht van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Het debat begon met een groepsgesprek tussen zorgprofessionals. Vlnr: Rogier Botting (fysiotherapeut), Armand Girbes (hoogleraar intensivist/farmacoloog VUmc), Roos Blom (psycholoog – MC Slotervaart), Cobie Groenendijk (moderator – psychiater)