reactie op interview Ab Klink in Skipr magazine 1/2020

Artikel Skipr: Klink: verkwansel bewezen aanpak niet voor hoerabegrippen

“Op het gevaar af dat ik dhr. Klink tekort doe, toch nu al een reactie op dit redactioneel voorafje. Wat mij opvalt is dat hij steeds dezelfde argumenten gebruikt en kennelijk zich niet in de kritiek verdiept. Een paar punten:
a. Hij gebruikt het woord ‘marktwerking’ zonder specifiek te zijn wat hij er precies onder verstaat. Er zijn allerlei vormen van marktwerking in de zorg, sommige zijn wenselijk, andere niet. Klink blijkt een meester in het creëren van een spook: het anti-marktwerking spook! Volgens mij is hij vooral bang dat we de marktwerking van en tussen zorgverzekeraars niet meer willen en dat begrijp ik vanuit zijn positie gezien heel goed. Want deze vorm van marktwerking blijkt inderdaad niet te kunnen werken Waarom de marktwerking de kwaliteit van de zorg uitholt;
b. Dat de laatste 5 a 6 jaar de zorgverzekeraars in hun rol komen, zou dat het gevolg kunnen zijn van de door de staat afgedwongen Hoofdlijnenakkoorden? (De staat zal m.i. in elk duurzaam zorgstelsel de hoogte van het macrobudget moeten bepalen op de korte en de lange regeringstermijnoverschrijdende termijn, dus ook in een stelsel zonder zorgverzekeraars maar met een publieke, landelijke regisseur die het zorgaanbod organiseert en financiert. Cruciaal is wie die rol van regisseur gaat invullen. Daar bestaan concrete, doordachte ideeën over!);

c. vraag: Wie zijn die ‘koplopers’ die zorgen voor variatie in het aanbod?;

d. de Kwaliteit (pijler van het zorgstelsel) gaat nu aantoonbaar achteruit (figuur rechts);

e. de Toegankelijkheid (pijler van het zorgstelsel) gaat nu aantoonbaar achteruit (figuur links);

f. vraag: ‘Wij hebben de laatste jaren de prijzen van veel behandelingen juist verhoogd omwille van het terugbrengen van overbehandeling.’ Begrijp ik niet?

Tenslotte. Natuurlijk stelt dhr. Klink ook terechte vragen en zijn sommige antwoorden moeilijk. Maar wat ik zie is een zorgbestuurder die vastgeroest zit in zijn eigen gelijk, een eerlijk debat ontloopt en niet de neiging heeft om te willen luisteren naar een ander, nieuw geluid. Heeft hij al kennis genomen van dat onderzoek van IQ Healthcare?: ‘Laag vertrouwen in zorgverzekeraars in Nederland’ (december 2019). Voor bronnen en literatuur verwijs ik verder gemakshalve naar deze website gijsvanloef.nl, Zorgstelselexpert.”

Direct relevante bronnen:
IQ Healthcare
ESB 1/2017 Zorgstelsel obv samenwerking stelt patient centraal
De 10 randvoorwaarden van gereguleerde marktwerking
Waarom de marktwerking de kwaliteit van de zorg uitholt
To reform or not to reform the Dutch Medical Healthcare system
Medische zorg achteruit op alle zorgranglijsten EU14
analyse OECD Health at a Glance EU 14 2007 2019

reactie van full-time huisarts E. Kriek (werkzaam op het platteland in Frankrijk)

Skipr blog Top10 2015>2019: 1e, 2e en 5e!

In de huidige tijd moet men zelfpromotie bedrijven, zeker als er geen verdienmodel is.

Topblogs op skipr van de laatste 5 jaar (2015 t/m 2019)

(1) Een patiëntgeoriënteerd zorgstelsel – Gijs van Loef (13 november 2015) “Een patiëntgeoriënteerd stelsel dat gebaseerd is op samenwerking tussen zorgprofessionals stelt de patiënt altijd centraal en kan een forse besparing opleveren van zo’n 2,5 miljard euro op jaarbasis…” 18.703 views Lees verder: Een patientgeorienteerd zorgstelsel

(2) Nederland heeft niet de beste zorg van Europa – Gijs van Loef (3 oktober 2016) “De Nederlandse gezondheidszorg zou excelleren door de combinatie van toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid. Volgens de Euro Health Consumer Index, die politici en bestuurders steevast aanhalen als bewijs van onze toppositie, zou Nederland de beste gezondheidzorg van Europa hebben: het is niet waar…” 16.640 views Lees verder: Nederland heeft niet de beste zorg van Europa

(3) Pamflet voor de nieuwe GGZ – petitie vanuit de GGZ-sector (21 oktober 2015) ca. 13.650 views

(4) AD Ziekenhuis top 100 – Herm Joosten (9 november 2016) ca. 13.320 views

(5) Kwaliteit Nederlandse zorg achteruit door marktwerking – Gijs van Loef (21 november 2017) “De kwaliteit van de Nederlandse medische zorg gaat achteruit in vergelijking met die in de ons omringende landen. Hoe komt dat?…” 12.956 views Lees verder: Kwaliteit Nederlandse zorg achteruit door marktwerking

(6) Laten we handen ineen slaan voor de wondzorg – Jacques Oskam ( 8 maart 2016) ca. 12.660 views

(7) Nieuwe beroepenstructuur voor de zorg – Marian Kaljouw (8 januari 2015) ca. 11.230 views

(8) Een betrouwbaarder lijst dan de AD Ziekenhuis Top100 – Herm Joosten (2 oktober 2017) ca. 11.170 views

(9) Vooral vernieuwers hebben last van bureaucratie – Illya Soffer (23 januari 2015) ca. 11.010 views

(10) Hoe Amerikanen kijken naar de Nederlandse zorg – Nardo van der Meer (26 maart 2015) ca. 9.450 views

Toelichting
Deze maand is de website skipr vernieuwd. De viewcount van de blogs is weer bij 0 begonnen. De ranglijst is gebaseerd op een eigen excelbestand. Sinds 2015 zijn ca. 1900 blogs verschenen op skipr.nl

Medische gezondheidszorg Nederland in 2019 achteruit op alle zorgranglijsten (EU14)

Op alle serieuze ranglijsten (OECD Health at a Glance, Healthcare Access and Quality Index, EC/EU/Eurostat) is de relatieve achteruitgang van de Nederlandse medische zorg ten opzichte van de EU14 terug te zien.

Toelichting

De EU14 zijn de 14 moderne Europese landen met meer dan 5 miljoen inwoners: België, Denemarken, Duitsland, Engeland (UK), Frankrijk, Finland, Italië, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Zweden en Zwitserland. Deze 14 landen hebben een gedeelde politiek-democratische, sociaal-economische en technologische ontwikkeling doorgemaakt waardoor de onderlinge vergelijkbaarheid groot is.

OECD Health at a Glance en de Health Access and Quality Index zijn internationaal erkende en geraadpleegde samengestelde indexen (meerdere indicatoren van alle OECD-landen, of de gehele wereld), EU State of Health is een omvattende landenrapportage. Healthy life years en Life expectancy zijn typische kernindicatoren van gezond leven en levensverwachting.

 

 

Bronnen (met links naar primaire bronnen OECD, EU/EC/Eurostat, ourworldindata.org):
Kosten en Kwaliteit EU14 OECD Health at a Glance
State of Health NL 2017 vs 2019 EC en OECD
HAQ index EU14 1990 2015
Healthy life years en Life expectancy Eurostat

Nederlandse zorg verliest verder terrein (kwaliteit en kosten EU14 – update OECD 2019)

Nederland verliest in vergelijking met de gemiddelde ontwikkeling van moderne Europese landen (EU14) geleidelijk aan iets terrein in de medische zorg (‘Cure’, Zorgverzekeringswet). Dit werd drie jaar geleden door mij vastgesteld op basis van een meerjarenanalyse van beschikbare relevante medische kwaliteitsindicatoren van OESO Health at a Glance-rapporten. Publicatie in ESB Zorgstelsel 1/2017. In november 2017 werden de bevindingen getoetst o.b.v. nieuwe data (Health at a Glance 2017) en dit is nu opnieuw gedaan (Health at a Glance 2019). De drie analysemomenten (dec. 2016, nov. 2017 en nov. 2019) geven een consistent beeld.

Een positief punt v.w.b. Nederland is de recente verbetering van de resultaten bij cardiovasculaire aandoeningen (Stroke, Ischemic heart-disease). De datatabel:

Landengrafiek:

De macrokosten zijn in vergelijking met de gemiddelde kostenontwikkeling van de andere moderne Europese landen (EU14) in dezelfde periode gestegen. De rem op de uitgavengroei vanaf 2013 zien we ook bij de andere landen, m.u.v. Zwitserland (en in mindere mate Noorwegen). Grafiek:


De grafiek is nog preciezer gemaakt. Het jaar 2006 heeft index=100 voor de kostenontwikkeling. Deze blauwe lijn geeft de ontwikkeling van de macrokosten van het nederlands zorgstelsel in verhouding tot de gemiddelde ontwikkeling van de macrokosten van 11 andere landen (van Italie en UK zijn geen data bekend in de jaren tot 2011/2012). De rode lijn geeft de positie weer o.b.v. de gemiddelde kwaliteitsscore van een land. Nederland stond op de 5e plaats in 2007 en staat op de 8e plaats in 2019.

De recente analyse van de HAQ-index (EU14) en de Healthy Life Years (EU14) ondersteunt de bevindingen v.w.b. de geleidelijke achteruitgang van de kwaliteit van de medische prestaties in internationaal opzicht. Bronnen:

ESB Zorgstelsel
HAQ-index
Healthy Life Years

Indien de kwaliteit en de kosten met elkaar vermenigvuldigd worden ontstaat een indicator (‘Zorgwaarde’) van de kostprijs van de (totale) curatieve zorg. De zorgwaarde, dus de prijs van de zorg, is sinds 2007 het sterkst gestegen in Nederland en België. Dit betekent dat de curatieve zorg in deze twee landen steeds duurder wordt in vergelijking met de twaalf andere landen. Tabel:

Lees hier de volledige toelichting:

Actualisatie Bevindingen OESO EU14 Health 2007-2019 08112019
Bron: OECD Health at a Glance 2019

Mutaties %BNP/GDP in OECD-statistieken
De kosten-data (%BNP/GDP zijn door de OECD op meerdere momenten na publicatiedatum (opmerkelijk genoeg!) gecorrigeerd. De grootste correcties betreffen de data van Zwitserland en Nederland. Zie> stats.oecd.org . Gevolg is dat de blauwe kostenlijn van de grafiek een andere kromming heef gekregen. De foto van mijn aantekeningen illustreert die wijzigingen:

OECD dashboard (geen meerjaren) OECD Health at a Glance 2019 dashboard Zie Access to a doctor when needed (menubalk)!

Eerdere publicaties op mijn website:

over de Zorgwaarde> Zorgwaarde EU14 2007 – 2017

vorige OESO-analyse> Tendens daling zet door OESO 2007 2017

Ondermaats presteren Nederland op sleutelindicatoren (in adviesaanvraag aan WRR)

update 22/10/2019 22:30 uur
Bronnen: Volksgezondheidenzorg.info ECHI indicators
Eurostat EC.Europa.EU

Insteek is de nederlandse website volksgezondheidenzorg.info van de rijksoverheid. Gekozen zijn alleen die indicatoren uit de lijst van de European Core Health Indicators (Onderdeel Health Status) die in generieke zin iets zeggen over de kwaliteit van gezondheid en leven van de bevolking en het ondersteunende zorgstelsel. Veel indicatoren zijn nog in ontwikkeling. Op de sleutelindicator Healthy Life Years scoort Nederland een 9e plaats.
Over de bekendste sleutelindicator, Life expectancy at birth, publiceerde ik recent nog dit> Levensverwachting Nederlander zakt naar 8e plaats (EU14)
In de tweede openingszin van de adviesaanvraag van het kabinet aan de WRR (en SER) ‘onderzoek naar betaalbaarheid zorg’ worden beide sleutelindicatoren genoemd. Zie afbeelding.

Adviesaanvraag regering aan WRR:  Stijgende  levensverwachting  en  Levensjaren in goede gezondheid

Toelichting

  • Cijfers van 2015 en later.
  • Zwitserland en Noorwegen ontbreken in het overzicht Volksgezondheidenzorg.info (zie daarvoor de 2e bron). Beide landen zijn geen lid van de EU. Meestal presteren deze 2 landen beter dan Nederland. Reden, waarom ik gekozen heb voor een vergelijking van de 14 moderne Europese landen (EU14).
  • Update OECD Health at a Glance (EU14) medio november. Kwaliteitsindicatoren die daarin zijn meegenomen, zoals de bekendste van allemaal: Life expectancy at birth en Self-reported health, zijn in dit nieuwe overzicht weggelaten deze website> OECD Health at a Glance 2007 > 2017
  • De European Core Health Indicators (ECHI) moet niet worden verward met de (commerciele) EHCI-index!

European Core Health Indicators

Health Expectancy: Healthy Life Years (2017) Volksgezondheidenzorg HLY Nederland 9e in de EU14 (Noorwegen beter, Zwitserland slechter) Grafiek toont verschil man:vrouw (Eurostat; cijfers 2016; zie ook Eurostat HLY EU14 2008 2017 )
Long-term activity limitations (2015) Volksgezondheidenzorg LTAL Nederland 9e in de EU12 (Zwitserland en Noorwegen ontbreken)
Self-reported chronic morbidity (2015) Volksgezondheidenzorg SRCM Nederland 8e in de EU12 (Zwitserland en Noorwegen ontbreken)

Hoge Regisseur – Kabinet doorbreekt taboe en pakt regie (zorgstelselfalen)

update van eerdere berichtgeving over de nakende implosie van de acute zorg

update 13/10 11:30 uur – Doorontwikkeling Beleid rond zorgaanbieders in financiële problemen Brief regering aan TK

Quote: “VWS heeft de regie genomen in situaties waarin het betrokken partijen gezamenlijk niet lukte om tijdig een goede oplossing te organiseren.”

2. Hoofdpunten uit deze brief
• In Nederland moet iedereen kunnen rekenen op de beschikbaarheid van voldoende kwalitatief goede, tijdige en bereikbare zorg. Bedreiging hiervan, bijvoorbeeld omdat een zorgaanbieder in financieel zwaar weer verkeert, moet tijdig gesignaleerd en aangepakt worden.
• Sinds 2011 is het beleid rond zorgaanbieders in financiële problemen dat de overheid op afstand blijft. Zorgaanbieders zijn verantwoordelijk voor de inhoud, kwaliteit en levering van de zorg en ondersteuning. De partij die de zorg inkoopt (zorgverzekeraar, Wlz-uitvoerder of gemeente) heeft zorgplicht, wat inhoudt dat hij ervoor moet zorgen dat zijn verzekerde of inwoner de zorg of ondersteuning krijgt die hij nodig heeft.
• Door de faillissementen van de MC ziekenhuizen is duidelijk geworden dat dit beleid niet meer volstaat. Een ongecontroleerd faillissement kan tot te grote risico’s voor de individuele patiëntenzorg leiden. Vanuit het belang van de patiënt willen we zo’n ongecontroleerde situatie niet meer meemaken.
• De Nederlandse Zorgautoriteit versterkt daarom haar systeem van vroegsignalering van financiële problemen bij aanbieders van Zvw- en Wlz-zorg. De VNG begeleidt de accounthoudende regio’s en aanbieders van specialistische jeugdhulp/gecertificeerde instellingen bij de ontwikkeling van een early warning instrument. Over vroegsignalering van financiële problemen bij aanbieders van maatschappelijke ondersteuning gaan wij in gesprek met de VNG.
• Het ministerie van VWS wil zelf ook in een eerder stadium en actief geïnformeerd worden bij dreigende discontinuïteit van bepaalde zorgaanbieders, namelijk zorgaanbieders waarvan de discontinuïteit een grote maatschappelijke impact zou hebben.
• Dit brengt ons in positie om regie te nemen wanneer partijen er onderling niet uit dreigen te komen. VWS zal partijen dan aan tafel roepen, aanspreken op hun verantwoordelijkheden en hen oproepen zich maximaal in te spannen om de continuïteit van zorg voor de patiënten te waarborgen. In zeer uitzonderlijke gevallen kan VWS zelfs een financiële bijdrage leveren. Hier zijn wel (strikte) voorwaarden aan verbonden.

 

4/10/2019 Medisch Contact ‘Meer overheidsingrijpen bij acute zorg dan is gebeurd’ ‘Hoeveel marktwerking moet je nog hebben in de acute zorg’, vatte Bruins donderdag hardop de vragen samen die hij van zorgwoordvoerders in de VWS-commissie kreeg. ‘Iedereen moet op acute zorg aan kunnen in Nederland, waar je ook woont. Ik denk dat we daarvoor de komende jaren verdergaande stappen moeten nemen dan we tot dusverre hebben gedaan.’ Als voorbeeld noemde hij de financiering. ‘Je kunt de samenwerking bevorderen door partijen financieel afhankelijk van elkaar te maken.’ Hij wil komend voorjaar zijn visie op de acute zorg naar de Tweede Kamer sturen, waarin hij hierop verder zal ingaan. > MC laatste nieuws

3/10/2019 Zorgvisie “Minister Bruins op weg naar minder markt in acute zorg” > Zorgvisie

De uitspraak van de minster betekent dat DE OVERHEID DE REGIE GEDEELTELIJK GAAT TERUGNEMEN VAN DE ZORGVERZEKERAARS BIJ DE ACUTE ZORG, PIJLER VAN HET ZORGSTELSEL. Kennelijk was brief van de NZa d.d. 1 okt. niet geruststellend. Kamerbrief over acute zorg NZa

Het is mij wel duidelijk. Alle seinen staan op nu op rood in de marktgedreven gezondheidszorg- zoals hier in de afgelopen maanden is aangetoond o.b.v. zelfstandig onderzoek. Tabel eerder gepubliceerd:

Bestuurder Ernst Kuipers (Erasmus MC) 2 okt. jl. in Zorgvisie: ‘Minder seh’s maakt acute zorg beter’. Mijn commentaar op twitter>

Kamerbrief 3 okt.: Reactie op Barometer Nederlandse Gezondheidszorg. Cijfers over het ziekteverzuim (historisch hoog, doorstijgend) en het personeelsverloop

Kamerbrief Reactie op Barometer Zorg

(vergelijking EY-barometer met CBS; NB: EY toont ook mutaties binnen de sector – ook hier ondergraaft de marktwerking door recruiters (kostenverhoging) de continuiteit van zorg!)

Eerder gepubliceerd op deze website:

Blunder Bruno Bruins inzake SEH houtskoolschets
De GZ implodeert
Statement faillissement marktwerking
Kroniek van een aangekondigd sterven

Medisch Contact Nederlandse zorg valt van haar voetstuk

Januari 2017 in ESB ESB Zorgstelsel:

Enzovoorts, zie verder op deze website en gebruik de zoekfunctie (weergave tekst obv zoekwoord) en de categorieen (weergave volledige pagina’s/documenten)

Bevestiging achteruitgang medische kwaliteit NL tov. EU14 (bron: The Lancet/OurWorldInData.org)

Op 16 september een korte gedachtewisseling met Xander Koolman over een door hem geciteerd internationaal onderzoek (quote: ‘Nederland doet het niet slecht’), gepubliceerd in The Lancet in 2018 inzake de zgn. Healthcare Access and Quality Index (HAQ-index, gebaseerd op de Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study uit 2016  ). De hoogst denkbare score is 100: medische perfectie. Het omvangrijke rapport vergelijkt 195 landen onderling, praktisch de gehele wereld. In de top 10 staan – niet heel erg verrassend, maar toch – 9 Europese landen (waaronder ook Andorra). Wie zich erin wil verdiepen moet The Lancet erbij nemen.

De tweets in chronologische volgorde:

De link in de laatste tweet geeft een perfect beeld, vergelijk de verschuivende positie van Nederland t.o.v. de andere 13 landen over de jaren van 1990 (Nederland 3e) tot en met 2015 (Nederland 6e).


Deze tabel/grafiek heb ik in eerste instantie in excel gemaakt obv. de on-line beschikbare data: