1 JAAR GELEDEN: ‘5 Punten waarop het kabinet-Rutte III dreigt te falen in de zorg’

Het is het moment om deze voorspelling van een jaar geleden opnieuw kritisch te bezien. Wat is er tot nu toe van uitgekomen?
Wie reageert?

Zie ook businessinsider.nl: 5 Punten waarop Rutte3 dreigt te falen in de zorg (12 oktober 2017)
Joop.nl: Nederland-wil-minder-marktwerking-in-de-zorg-rutte-iii-doet-het-tegenovergestelde (24 oktober 2017)


ANALYSE – Mark Rutte presenteerde dinsdag het regeerakkoord waar Nederland zeven maanden op heeft moeten wachten. Wat betreft de zorg wil het kabinet-Rutte III doorgaan op de ingeslagen weg: nieuwe hervormingen zijn niet nodig in de zorg, wel verbeteringen. Maar een meerderheid van de bevolking blijft zich grote zorgen maken over de gezondheidszorg en wil dat de overheid meer gaat bepalen. Dat wil zeggen: meer publieke verantwoordelijkheid neemt en minder marktwerking toestaat. De marktwerking is het sterkst in het stelsel van de Zorgverzekeringswet. Dan gaat het om de curatieve en revaliderende zorg waar jaarlijks 45 miljard euro in omgaat. De financiering is geregeld via de inkomensafhankelijke zorgpremie, de premie basisverzekering en het eigen risico.
Over de hoogte van het eigen risico is veel politieke ophef geweest. Maar de problemen in de zorg gaan verder dan dat. Hieronder stip ik vijf punten aan waarop Rutte III de plank misslaat in de curatieve zorg:

1. Niet voor niets behoort onze zorg tot de beste van Europa. (Regeerakkoord, Vertrouwen in de toekomst)
NIET WAAR – Het uniek Nederlandse private zorgstelsel is inferieur en levert dure zorg van een middelmatige kwaliteit in vergelijking met andere moderne Europese landen.

2. We houden het huidige stelsel met private zorgaanbieders en -verzekeraars onder publieke randvoorwaarden in stand en verbeteren dit waar nodig. (Regeerakkoord, Vertrouwen in de toekomst)
DOODLOPENDE WEG – In haar advies van begin deze maand rekent de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) af met de rol die de zorgverzekeraars in het huidige stelsel vervullen. De RVS pleit voor een nieuwe opzet van het hele zorgstelsel. “De driehoek van de zorgverzekeringsmarkt, de zorginkoopmarkt en de zorgverleningsmarkt werkt niet”.

3. Gezonde mededinging draagt bij aan keuzevrijheid, betere zorg, innovatie en neerwaartse druk op de prijzen. (Regeerakkoord, Vertrouwen in de toekomst)
GELDT NIET VOOR DE ZORG
– Zorgverlening is altijd individueel maatwerk èn te complex waardoor (uitzonderingen daargelaten) onderlinge vergelijking niet goed mogelijk is. Er is dus geen keuzevrijheid.
– Prijsconcurrentie leidt niet noodzakelijk tot betere zorg.
– Innovatie wordt in het huidige stelsel vaak tegengewerkt.
– De macrokosten stijgen en de kwaliteit van de zorg staat over breed spectrum onder druk, waardoor er opwaartse druk op de prijzen is.

4.Niet alleen de prijs, maar ook de kwaliteit moet centraal staan bij de zorginkoop. Daartoe moeten zorgaanbieders en verzekeraars verzekerden laagdrempeliger inzicht in de kwaliteit van het zorgaanbod en de ingekochte zorg per polis geven. Ook wordt de transparantie van de prijzen in de zorg stapsgewijs vergroot. (Regeerakkoord, Vertrouwen in de toekomst)
MOEILIJK REALISEERBAAR – Zoals bij punt drie aangegeven: zorgverlening is individueel maatwerk en onderlinge vergelijking lastig. Dit maakt laagdrempelig inzicht in het zorgaanbod en de ingekochte zorg per polis erg complex, zelfs met digitale hulpmiddelen. Transparantie is in de zorg niet goed bereikbaar, met uitzondering van heel specifieke zorgverlening met een duidelijk eindresultaat, zoals bij een kunstknie of oogoperatie.

5.Met zorgaanbieders, zorgverleners, verzekeraars en toezichthouders zetten we met schrapsessies fors in op minder bureaucratie en minder regels. (Regeerakkoord, Vertrouwen in de toekomst)
HARDNEKKIG PROBLEEM – Op dit moment is het als volgt: huisartsen (eerste lijn) slagen erin om de regeldruk te verminderen. In Nederlandse ziekenhuizen (2e lijn) wordt veel meer gemeten dan in het buitenland. De Nederlandse zorg kent meer dan 3000 indicatoren die worden gemeten, Ter vergelijking: in Duitse ziekenhuizen worden 464 indicatoren gemeten, in Britse 254, in Noorse 68 en in de Deense 25 (De Groene Amsterdammer, 2016). Verzamelen van al die informatie kost heel veel tijd van de professionals in de zorg.

 

Reacties een jaar geleden:

Prof. dr Armand R.J. Girbes  (Hoogleraar Intensive Care VUmc) – Goed stuk. De bezuiniging op de ziekenhuiszorg is rampzalig, bovenop de geneesmiddelen. De politiek hobbelt alleen een beetje achter de media aan.

Dr. Bart Bruijn (apotheekhoudend huisarts) – Hier fileert Gijs van Loef het zorgstelsel en de ideeen van de huidige coalitie m.b.t. de zorg.

Dr. Jan Terlouw – Dank je, Gijs. Ik ben het met je eens.

Dr. Glenn Mitrasing (‘Vogelvrije huisarts’) – retweet

Mr. Stijn van Engelen (juridisch medewerker Eldermans/Geerts, advocaten in de zorgsector) – Bedankt voor deze kritische bijdrage. Hoewel ik er niet op alle punten even scherp in zit als u zie ik inderdaad heel veel mooie woorden terwijl de praktische uitvoering niet haalbaar is. Vooral punt 5 is m.i. een probleem aangezien het sterk de vraag is of al deze indicatoren leiden tot meer inzichten en betere kwaliteit van zorg en zorginkoop.

Drs. Franklin Neuteboom (tekstschrijver, marketingcommunicator) – Duidelijk verhaal, mooi onderbouwd!

Cliff Clavin – Ik prijs Gijs van Loef om zijn gedegen, inzichtelijke betoog. Dit is een mooie, planmatige deconstructie van een serie fabels die ons dag in, dag uit voorgehouden worden.

 

De winsten in alle zorgmarkten

UPDATE 10/10/2018 – Toevoeging van bronnen. Extra push-pull pijl toegevoegd ter illustratie van FTM-artikel.

In een tweet verwijs ik naar het Positieve Gezondheidsbegrip van Machteld Huber: Positieve Gezondheid

Lees over de Geneesmiddelensector (Big Pharma) Dr. Dick Bijl , epidemioloog, in deVolkskrant: Deze dokter adviseert slik minder pillen en een interview in het Reformatorisch Dagblad: Dick Bijl eenzame strijder tegen de farma-maffia
Lees over de Certificeringsbureaus  Prof. Armand Girbes – kernhoogleraar intensive care (IC) geneeskunde en ex-voorzitter van de Nederlandse Kwaliteitsvisitaties voor de IC – in Arts en Auto: Keurmerkenwaanzin

Lees over de invloed van de commerciële krachten op het universitair medisch onderzoek (cirkel Medische zorg) Ilona Dahl in het recente artikel in Follow The Money: Medisch onderzoek in de tang van multinationals “De winst van een behandeling staat voorop, niet de genezing van een patiënt.”

 

 

Ik heb het oude schema ‘Fundamentele Analyse’ (zie: De cure onder het mes)  aangescherpt door geneesmiddelen en medische hulpmiddelen die in 1 cirkel werden getoond uit te splitsen met de winstcijfers per deelmarkt. In totaal komt de totale winst (afgerond) neer op 7 miljard euro.

Toelichting

  • cirkel Medicijnen/Pharma, waar de burger als potentiele patient/’zorgconsument’ direct mee verlekkerd wordt, de PUSH-kracht van de SUPERGEZONDHEID als onweerstaanbare marketing.
  • cirkel Medische hardware (van operatierobots t/m pleisters), waar meer sprake is van Business to Business markten die wat verder van de ‘zorgconsument’ afstaan maar waar eveneens de PUSH-krachten werken want de zorgvraag (de SUPERGEZONDHEID-belofte: PULL) moet hoe dan ook aangewakkerd worden.
  • cirkel Kwaliteit/Toezicht inclusief de Certificeringsbureau’s waar ook het ZIN, de IGJ, NZA enz. toe behoren.
  • cirkel medische zorg representeert alle zorgverleners, zowel de beroepsgroepen (onder: huisarts, apotheker, paramedicus, therapeut etc.) als de zorgorganisaties (boven: ziekenhuizen, klinieken, laboratoria etc).
  • de verticale blauwe lijn geeft de grens aan tussen het Nederlandse zorgstelsel en het buitenland.
  • De 3 cirkels aan de linkerzijde die de lijn doorsnijdt geven de internationale markten weer. De exacte positie van deze cirkels tov. de lijn is niet relevant in deze weergave. De 3e cirkel bevat alle overige markten, zoals ICT, advies, bouw, maar ook de banken (<> Kapitaalmarkt).

 

 

Het oude schema uit 2015.

Bron winstcijfers: Gupta, 2017 >Winst in de Nederlandse zorgsector

Lees de eerdere analyse van de marktwerking op mijn laatste skiprblog: Kwaliteit Nederlandse zorg achteruit door marktwerking

1e Bijeenkomst Platform Betrouwbare Zorgcijfers succes

Maandag 1 oktober kwam het Platform Betrouwbare Zorgcijfers, een digitaal netwerk van zorgdeskundigen dat oproept tot een onafhankelijk onderzoek naar het functioneren van het systeem van de gezondheidszorg (het zorgstelsel), voor de eerste maal bijeen in het midden van het land.

Het platform staat achter de op handen zijnde publicatie over het zorgstelsel in Medisch Contact.

Ook zijn er werkafspraken gemaakt.

Wat wil het platform en wie maken er deel van uit? > Het PBZc stelt zich aan u voor

Op de foto ontbreken San Oei, Peter Harteloh, Dick van der Zon en Jan Terlouw

2 Disruptieve Krachten in de Gezondheidszorg (tweets) – het HRM perspectief

Onlangs reageerde ik d.m.v. een tweetal tweets op een tweet van het Tweede Kamerlid Maarten Hijink (SP) over de personele problematiek in de gezondheidszorg.
Ik vind het belangrijk genoeg om er een aparte blog aan te wijden:
(bij de 2e tweet mist het lidwoord ‘een’ voorafgaand aan ‘… publiek(er) zorgstelsel’)


HP/DeTIJD – Zorgpremie blijft stijgen, hoe remmen we de kosten?

In HP/DeTIJD deze week wordt ik geciteerd in een artikel van Sebas Bouquet Zorgpremie blijft stijgen, hoe remmen we de kosten?

Het citaatgedeelte –

Op naar een Publieker zorgstelsel
“Gijs van Loef is specialist marktwerking in de zorg en mengt zich al jaren in het vraagstuk van het huidige zorgstelsel. Hij schreef onder meer het boek Kiezen tussen overheid en markt (2013), analyseert marktwerking in de zorg en was financieel deskundige achter het Nationaal Zorgfonds – een concept waarbij de zorgverzekeraars worden afgeschaft.

“Op dit moment is het nog te vroeg voor een publieker zorgstelsel”, zegt Van Loef. “Eerst zullen we de realiteit onder ogen moeten zien zoals die is en steeds weer blijkt – zie de stijging van de zorgpremie. De zorgelite (gesteund door de meeste politieke partijen) is als de dood voor dit debat.”

Lees hier het volledige artikel: Zorgpremie blijft stijgen, hoe remmen we de kosten

De wereldwijde ontwikkeling van de Levensverwachting bij geboorte: Nederland van 3e (1950) naar 13e (2015)

De ontwikkeling van de Levensverwachting bij geboorte in de wereld van 1950 t/m 2015 met een grafische interface. Bron: ourworldindata.org ourworldindata-LE-2015

Het lijkt me een betrouwbare bron, mede gefinancierd door de Bill and Melinda Gates Foundation About How We Chose Our Data Sources

Gedurende een periode van bijna 30 jaar (1950 tot 1980) was de wereldwijde Levensverwachting het hoogste in de 4 Noord-Europese landen Noorwegen, Zweden, Nederland en IJsland. Nederland had de op twee na hoogste Levensverwachting (nr.3) in 1950, 1960 en 1970. De onderlinge verschillen tussen de 4 landen waren klein. In 1950 was 72,33 jaar de hoogste Levensverwachting (Noorwegen – 71,41 in Nederland), in 1960 was het 73,5 geworden (Noorwegen – 73,27 in Nederland), in 1970 was het 74,46 jaar (Zweden – 73,81 in Nederland), in 1980 werd de hoogste Levensverwachting 76,69 jaar (IJsland – 75,69 in Nederland, een 5e plek). In 1980 verdrong Japan Nederland uit de top 4. Japan maakte een enorme progressie door sinds WOII en is sindsdien de onbetwiste nummer 1 in de wereld, het land met de allerhoogste Levensverwachting.
Na 1980 hebben steeds meer landen van binnen en buiten Europa het Noord-Europese viertal ingehaald.

Nederland is in 65 jaar tijd van de oude top 4 het meeste weggezakt en neemt nu een schamele 13e plaats in op de wereldranglijst.

In een grafiek:

Meest recente gegevens zijn van 2015. 12 Landen hebben inmiddels een hogere Levensverwachting dan Nederland, waarbij 7 Europese landen, plus Canada, Australie, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea en Japan (hoogste Levensverwachting wereldwijd).

Eerdere blogs over de levensverwachting:
10 sept. 2017 – Het RIVM persisteert in tendentieuze berichtgeving
27 sept. 2016 – Levensverwachting hoog of laag in Europa