Reacties op ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’

Lees hier alle reacties van individuele personen (geen reacties op websites, zie nieuwe post). Nieuwste bovenaan. Totaal aantal reacties: 18

 

 

auteur: Simon Boerboom
beroep : ex-psychiater
bericht : Interessant artikel! Al zal het mensen die de Zorg van binnenuit kennen het niet verbazen, zeker in vergelijking met een aantal andere Europeese landen. Heb je onderzocht waar toenmalig minister Schippers haar conclusie  dat de Nederlandse Zorg de beste in Europa is op baseerde? Misschien iets voor kamervragen?

auteur: Herman Suichies
stad : prov. Gelderland
beroep : Huisarts (gepensioneerd)
bericht : Prima stuk. Uiteraard niet naar de zin van zorgeconomen, maar plaatsing in MC betekent toch wel degelijk wat! Het is niet meer af te doen als prietpraat of onzin. Ben ook benieuwd of er een tegenreactie komt van iemand die het probeert te weerleggen. Al met al een behoorlijke zaagsnede in de poten van het zorgstelsel. Complimenten!

auteur: Job Kievit
stad : Leiden
beroep : emeritus hoogleraar Kwaliteit van zorg, chirurg
bericht : (reactie op column Marcel Levi Evidencebased beleid in Medisch Contact) “En erger nog, die uitkomstfinanciering verhoogt onvermijdelijk de registratielast van 40% nog verder, terwijl er evidence èn consensus is dat die registratielast ècht omlaag moet (o.a. Gijs van Loef, MC 17 oktober 2018).”

auteur: Niek Stadhouders
stad : Nijmegen
beroep : Onderzoeker IQ Healthcare/Radbout UMC
bericht : Inmiddels heb ik je artikel in Medisch Contact gelezen, en vond het een interessant en genuanceerd stuk. Leuke input voor een stevige discussie over ons zorgstelsel!

auteur : G K Mitrasing
stad : Amsterdam
beroep : Vogelvrije Huisarts

bericht : Tja… zorgstelsels op deze manier willen vergelijken moet je al helemaal niet willen maar om nu Wynand van der Ven aan te halen is ook niet erg sterk. Die van der Ven leeft met TINA! Waar het hier mis gaat is de juridisch basis van het zorgstelsel onbenoemd te laten: 2 juridische systemen onder één motorkap…. Zie dan ook de kritiek van Eduard Bomhoff in Trouw van zaterdag 17 december 2016;is de Zvw een verzekering of een voorziening? https://www.trouw.nl/opinie/zoveel-lof-verdient-schippers-niet~a6119bd8/ Wat is het verschil tussen beiden en waarom doen we dan toch alsof de Zorgverzekeringswet een voorziening is? Waarom grijpen onze Volksvertegenwoordigers niet in? Waarom onze bestuurders van de zorgoepels? De patiëntenverenigingen? In de ziektekostenpolis staat niets over een budget of een op=op clausule of wie het eerst komt eerst maalt contract voorwaarde. Indien een Nederlandse zorgaanbieder niet kan leveren is de verzekeraar dan ook verplicht om elders de contractueel overeengekomen zorg te regelen en te vergoeden. De contracten tussen verzekerden en verzekeraar gaan voor alles! Dat impliceert een open einde regeling en daar gaat de EU ook van uit; verzekeraars moeten daarom een fikse reserve achter de hand houden om aan die contracten te kunnen voldoen. Privaat recht is dus wat anders dan publiek recht en het maakt dus nogal een verschil of je een publiek model hebt of een privaat zorgstelsel. Velen lijken dat nog altijd niet te beseffen of kijken weg en lijken steeds leentjebuur te willen spelen om kosten te beheersen; neem dan het publiek model over als je evident niet uitkomt met het systeemmodel Zorgstelsel 2006. Bij een gang naar het Europees Hof zou dit stelsel juridisch uitgeschakeld kunnen worden(zie eerdere onderzoeken ZonMw) De Volksvertegenwoordiging geeft niet thuis en het Openbaar Bestuur blijft opgelucht adem halen. Ook dit jaar heeft een groot deel van het volk het niet in de gaten, rustig door de pomp blijven trekken dus!

auteur : Frans Rampen
stad : Wijchen
beroep : dermatoloog n.p.

bericht : Beste collega Maes. Twee voorbeelden. Veertig jaar geleden stond ons land nog in de absolute Europese top wat betreft baby- en kindersterfte en levensverwachting. Anno nu bevinden we ons in de achterhoede. Deze dalende trend loopt parallel met de ontwikkeling van het poortwachterschap. Toeval? Huisartsen, kijk naar de naakte cijfers, neem jullie verantwoordelijkheid en duik niet weg (dixit Wouter Bos). Het proefschrift vaan Schäfer is niet relevant, het berust op vragenlijsten onder huisartsen en patiënten, niet op onderzoek naar zorguitkomsten. Een soort patiënt-tevredenheidsonderzoek. Ook de doorsnee Deen is erg tevreden over zijn huisarts.

auteur : Dolf Algra
stad : Rotterdam
beroep : commentator, opiniemaker zorg en sociale zekerheid

bericht : Is ons zorg stelsel wel de beste ? Staan ‘wij’ echt wel op nummer 1 in de Eredivisie van zorgstelsels? Gijs van Loef heeft zo zijn twijfels. En verwoord dit in een interessant opinie artikel met de licht alarmerende kop: Nederlandse zorg valt van haar voetstuk. Die zit in ieder geval. Maar bij lezing bleven woorden als: moeilijk, moeilijk, moeilijk. Ingewikkeld, ingewikkeld, ingewikkeld in mijn hoofd doordreinen. Bijna bij elke alinea dacht ik: ja, ja, ja.,dat zeg/stel je nou wel, maar mag ik even de bijsluiter hiervan zien. Kortom: ik barst van de vragen. Bijvoorbeeld bij de stelling: de Nederlandse bevolking is in meerderheid (54%) ontevreden over het eigen zorgstelsel en wil fundamentele veranderingen. Wat is daar de bron van ?? Of van Loef gelijk heeft kan ik moeilijk overzien. Ik ben wel zorgwatcher – in grote lijn- , maar geen prestatie indicator expert. Dus of al die indicatoren doen wat ze zeggen weet ik niet en kan ik niet beoordelen. Van Loef introduceert in zijn artikel – een andere meetlat – een WHO instrument/checklist – om prestatie indicatoren met elkaar te kunnen vergelijken. Of die nou goed cq beter werkt , weet ik ook niet. Dus blijf ik achter met een ongemakkelijk gevoel. Klopt het wat van Loef stelt ? Zijn ’we’ van ons voetstuk aan het vallen ? Dus ben ik maar even wat verder gaan rondneuzen. En zo kwam ik uit bij oud hoogleraar zorgstelsels Wynand van der Ven, die in zijn afscheidsrede stelt dat er – ondanks de gebreken en knelpunten- er geen beter alternatief is. Zo die zit ook ! Dus…… Het beste zorgstelsel ? https://www.eur.nl/sites/corporate/files/Afscheidscollege_Ven_150904_0.pdf En /of bekijk in bijlage 1 het erg interessante overzichtje van de resterende knelpunten van ons stelsel. De moeite van het lezen waard. Of laat je bijpraten in slechts 4.16 min ! : heeft Nederland het beste zorgstelsel ? https://www.youtube.com/watch?v=uNoMbXueKic

Mijn commentaar op de website van Medisch Contact: Geachte heer Algra (en andere lezers), u heeft niet alle referenties kunnen raadplegen en dus kunt u ook niet weten hoe uitgebreid de onderbouwing van mijn artikel is. De volledige referentielijst/bronnen staat op mijn website: https://gijsvanloef.nl/2018/10/17/nederlandse-zorg-valt-van-haar-voetstuk-medisch-contact/ .
Tenslotte. Als expert marktwerking publieke domein’ (auteur van het boek ‘Kiezen tussen overheid en markt’, 2013: https://gijsvanloef.nl/boeken/kiezen-tussen-overheid-en-markt/ ) was het afscheid symposium van Prof. Wynand van de Ven mijn eerste kennismaking met de gereguleerde marktwerking. Sindsdien heb ik een open debat met zijn faculteit opgezocht, maar men heeft nooit gereageerd: https://gijsvanloef.nl/2016/05/27/de-10-randvoorwaarden-van-gereguleerde-marktwerking/ . ESHPM mijdt het publieke debat over de organisatie van het zorgstelsel. Volgens de WHO is de organisatie van het zorgstelsel een fundamenteel publieke aangelegenheid. Logisch, want het wordt gefinancierd uit wettelijke premieheffing en belastingen.

NB Het vervolg op dit tweegesprek met dhr. Algra is hier niet weergegeven.

Quote Marcel Levi (column Evidencebased beleid, d.d. 23/10/2018 in MEDISCH CONTACT): “Zo weten we zo langzamerhand allemaal wel dat het experiment ‘marktwerking in de gezondheidszorg’ een dramatische flop is, maar desondanks zijn de evangelisten van de marktwerking niet van hun overtuiging af te brengen en betogen zij dat er nog veel meer marktwerking nodig is om succesvol te zijn.”

auteur : Geert Slock
stad : Sluis
beroep : Huisarts
bericht : Nederlands zorgmanagement is zeer goed in windowdressing, door de mislukte marktwerking is het produceren van perfecte zorg op papier het afgelopen decennium tot een kunst verheven. De realiteit is helaas weerbarstiger en alleen zichtbaar voor patient en zorgverlener, de bestuurlijke lagen zien dit niet vanuit hun ivoren toren en willen het ook niet zien. De GGZ is afgebroken , vele instellingen werken met ingevlogen interim psychiaters, onmogelijk om op die manier fatsoenlijke psychiatrie te leveren, de vertrouwensband tussen arts en patient is niet vermarktbaar maar des te belangrijker. De ouderenzorg is ook deskundig afgebroken in kortzichtige bezuinigingsoperatie waarvan we nu de prijs beginnen te betalen : instellingen vinden geen personeel meer, ouderen belanden teveel op de SEH etc.

auteur : Matthijs Dekker
stad : Noordwijk
beroep : Huisarts
bericht : Prachtig stuk en goed onderbouwd. Ben heel benieuwd hoe het wordt ontvangen!

auteur : B. Lintermans
stad : Dronten
beroep : Huisarts
bericht : Het is de vraag of het aantal MRI- en CT-scanners en het aantal heup- en knieprothesen een juiste maat is voor de kwaliteit van zorg , met name in het kader van zinnige en zuinige zorg.

auteur: Anton Maes
stad : Dieren
beroep : Huisarts
bericht : In antwoord op collega Rampen. In het proefschrift (23.11.2016) van Willemijn Schäfer (“primary care in 34 countries”) wordt aangetoond dat in landen waar de structuur van de eerste lijn sterker is en huisartsen bredere taakprofielen hebben, de patiënten een betere kwaliteit van zorg ervaren. Beter op het gebied van toegankelijkheid, continuïteit en veelomvattendheid van de zorg. En huisartsen met een breder takenpakket zijn meer betrokken in het nemen van beslissingen over behandelingen. Deze conclusie sluit aan bij eerdere internationale studies van Barbara Starfield, proefschrift Kringos en PHAMEU (Primary Health Care Activity Monitor Europe). Wat ik verder wel zie dat steeds vaker de huisarts omzeild wordt: DTF, straatongevallen, verloskunde, IUD, 112, POB, FAST, verwijzen ook via bedrijfsarts en jeugdarts, herhaalmedicatie, niet aansluitende ICT 1e en 2e lijn etc. ps: heel goed dat Gijs van Loef dit onderwerp agendeert.

auteur : Frans Rampen
stad : Wijchen
beroep : Dermatoloog n.p.
bericht : Deze neergang bestaat al veertig jaar. Marktwerking alléén kan dit dus niet verklaren. In de jaren zeventig is de poortwachtersformule in Denemarken uitgevonden, met Nederland als trouwste volgeling. Denemarken heeft de kortste levensverwachting in West-Europa, en dat voor een ontwikkeld, welvarend Scandinavisch land! Alles over het poortwachterschap in mijn boek ‘De huisarts als poortwachter’. Wanneer gaan de overheid en de artsenorganisaties eindelijk beseffen dat ons desolate zorglandschap verband houdt met het poortwachterschap van de huisarts als hoeksteen van ons zorgstelsel?

Reactie op Werken aan de agenda van de zorg
auteur : Bernard Kral
stad :
beroep : Huisarts
bericht : Eindelijk eens iemand die het idee : “de nederlandse zorg is een van de beste in de wereld” nuanceert. Het werd tijd, we zijn middenmoter. Daar wil ik het algemene idee dat “huisartsen de zorg goedkoop houden “ nuanceren. Door de zeer lage toegankelijkheid van de Nederlandse huisartsenzorg scoren we hier internationaal goed op (opm. GvL: auteur bedoelt neem ik aan ‘hoge toegankelijkheid’). Maar mogelijk is de zorg daar erg duur van geworden: veel extra handelingen en vroege verwijzingen.

auteur: Merhai
stad : Lelystad
beroep : Anesthesioloog
bericht : Beste Gijs Met veel plezier en een glimlach om de mond heb ik jouw artikel in MC gelezen aangaande de Nederlandse zorg. Ik ben ervaringsdeskundige Gestudeerd in Amsterdam, gespecialiseerd in Brussel, gewerkt in Spijkenisse , daarna in Lelystad ( beide failliet , ligt het aan mij??), daarna Hoogeveen . Overal actief geweest in diverse managementlagen en diverse contacten gehad met de IGJ, verzekeraars , dbc onderhoud en zo meer. Als interim manager zaken geregeld voor oa Terneuzenen en diverse privéklinieken in nederland en België Ik kan het u zeggen. In België is de toegankelijkheid beter, de administratie minder, de kwaliteit beter, de waardering voor de dokter meer. De rode duivels zijn nr 1 op de wereldranglijst , nou de zorg is niet veel minder. Ga zo voort. Vrgr Marlon merhai Verstuurd vanaf mijn iPhone

auteur : Jan Keppel Hesselink
stad : Bosch en Duin
beroep : Arts-pijnbehandelaar
bericht : De OECD-indicatoren werden al door collega Professor Zbygniew Prlwytzkofsky indertijd uitgebreid bestudeerd en hij kwam tot geen andere bevinden dan : ‘Praw, welk een Wahnzin: dat is alles ja gans onwetenschappelijk…’ desalniettemin, hebben de OECD indicatoren het toch blijkbaar gehaald. Dat kunnen we niet anders dan betreuren, omdat door de OECD-indicatoren de zicht op de horizon verdwijnt. Degene die de wereld kent en gekend heeft, en elke keer terug keert naar ons Vaderland, die begrijpt wat ik bedoel. Want: nergens ter wereld, dan in dat kleine , maar toch grootsche Vaderland is de gezondheidszorg zo puik, de wegen zo recht en vlak, de waterleiding zo solide, de elektriciteit ze betrouwbaar. Maar helaas hebben de OECD-indicatoren de visie op dit geheel verduisterd.

auteur: J.J. van der Harst
stad : Hengelo Ov
beroep : Huisarts (gepens.)
bericht : Helemaal eens met collega Bonte. Aan het hele marktwerkingsprincipe ligt een primaire denkfout. We hadden een simpel systeem en hadden dat nog kunnen vereenvoudigen. Rampzalig is de achterdocht vanuit Den Haag en bureaucratische rompslomp. Het artikel “de lijstjesman” gisteren in de NRC spreekt voor zich. Financiering eerst via 1 partij , nu 31 potjes en daar komen de maatsregelen van de inspectie nog bij. Wanneer gaat nederland nu eens echt dereguleren. Waarom doen we het ook allemaal. De jeugdzorg transitie en de zorgwet verdienen een parlementaire enquete.

auteur : G.J. Bonte
stad : Dalfsen
beroep : Neuroloog
bericht : (1) Tot zover de marktwerking in de zorg. Wat heb je nog meer nodig om te concluderen dat dit een grote mislukking is? Veel duurder zonder enige gezondheidswinst! Met een enorme toename aan “bullshit jobs” van controleurs en administrateurs. Het neoliberalistisch denken heeft zijn hoogtijdagen achter de rug. Het zal nog heel veel tijd, geld en energie kosten om de negatieve gevolgen te boven te komen… (2) Het stuk van Gijs van Loef is een vingerwijzing dat het met de kwaliteit van zorg in Nederland niet de goede kant op gaat, en dat de kosten exponentieel stijgen.

Kosten beheersen in de zorg: wie draait ervoor op?

Mijn al eerder hier gepubliceerde commentaar op het advies “Zorgen voor gezonde groei” van de Technische Werkgroep Beheersinstrumentarium Zorguitgaven 2018 -2021 is als blog met de kop Kosten beheersen in de zorg: wie draait ervoor op? geplaatst op skipr: https://www.skipr.nl/blogs/id3124-kosten-beheersen-in-de-zorg-wie-draait-ervoor-op.html .

 

Commentaar op de Agenda voor de Zorg

update 5 april – Gepubliceerd op skipr:https://www.skipr.nl/blogs/id3103-nationaal-zorgfonds-wel-concurrentie-geen-winstbejag.html “Nationaal Zorgfonds: wel concurrentie, geen winstbejag”. Een stipnotering: top 3 van de 100 meest recente blogs.

NB: de titel kan verkeerd geinterpreteerd worden, ik spreek niet (meer) namens het Nationaal Zorgfonds. Er zijn verkiezingen geweest, ik heb mij teruggetrokken uit de denktank en speel dus geen actieve rol meer. Maar natuurlijk zijn mijn opvattingen niet opeens veranderd. Ik zou er dan ook van willen maken: “Andere agenda voor de zorg: wel concurrentie, geen winstbejag.” Of, korter: “Een Publiek zorgstelsel: met concurrentie, maar zonder winstbejag.

De eerste alinea op skipr: “Het streven naar steeds betere zorg op basis van een gezonde competitie is een hoeksteen van het publieke zorgstelsel. Het Nationaal Zorgfonds stimuleert dat ook. Het grote verschil is, de concurrentie uit winstbejag is er uit gehaald.”

Vanaf hier volgt de blog deze tekst >>>

De zorgpolder heeft voor de tweede maal een gezamenlijke agenda voor de zorg geformuleerd, als advies voor de komende kabinetsformatie: Investeren in Vernieuwende Zorg ( https://www.nvz-ziekenhuizen.nl/_library/36652 ). Het betreft de zorg in de meest brede zin, Zvw, WLz, de gemeentelijke zorg en dit alles in de nog bredere context van een integraal rijksbeleid. De zeven punten zijn stuk voor stuk relevant, de onderliggende analyse is steekhoudend. Samenwerken is het sleutelwoord, het gaat om Samenwerking & Vertrouwen.

Er is een aardig filmpje van gemaakt: https://www.youtube.com/watch?v=SpSFpBiLQpc

De Agenda voor de Zorg is het vleesgeworden poldermodel. Een unieke verworvenheid van onze politiek-bestuurlijke cultuur. Tot zover: uitstekend.

Maar er is een probleem, er is één woord dat angstvallig vermeden wordt: Concurrentie. Anders gezegd: de Marktwerking. Primair in de Zvw, maar een dominant kenmerk in het gehele zorgstelsel. Bestaande wetten gebieden: U zult onderling concurreren, verzekeraars en u zult ook zorgaanbieders dwingen tot concurrentie! Concurrentie betekent wantrouwen, het niet delen van informatie. Omzichtig wordt om dit heikele punt heen geredeneerd. Wantrouwen is een sta in de weg voor samenwerking, zowel op het bestuurlijke, als het operationele vlak. Polderen zit in ons bloed, dus we breien de bestuurlijke samenwerking er wel omheen. Daar slagen we natuurlijk uiteindelijk altijd in, maar het heeft een prijs: torenhoge systeemkosten. Ons marktgeoriënteerd zorgstelsel is duur, de overhead is meer dan 20%.

Maar het marktdenken tast ook het vertrouwen van de burger in zijn of haar zorg aan, als zorg nodig is. Die gewenste ‘transparantie’ is een farce. Een patiënt is geen zorgconsument, op zoek naar prijsvoordeel. Dit probleem is onoplosbaar. Een meerderheid van alle Nederlanders wil daarom dat de zorg weer een publiek stelsel wordt:  https://www.trouw.nl/samenleving/kiezers-willen-dat-de-overheid-de-zorg-weer-in-handen-neemt~a4117ce1/

Met het Nationaal ZorgFonds heeft een coalitie van politieke partijen een publiek stelsel vormgegeven. Primair gericht op de Zvw, maar impliciet een blauwdruk voor de gehele zorg. De punten van de Agenda voor de Zorg zijn evenzovele pijlers van dit publieke zorgstelsel: Preventie, Samenwerking, Zorg op maat voor de Patiënt, de Arts-Patiënt  relatie als uitgangspunt, Hernieuwde arbeidsvreugde voor zorgprofessionals, Regie op innovatie, Sanering van de protocollitis, Organisatorische vereenvoudiging en logisch vormgegeven bestuurlijke samenwerking met de Care (25 zorgregio’s gekoppeld aan de GGD-regio’s).

Het grote verschil is, de concurrentie uit winstbejag is er uit gehaald. Maar het streven naar steeds betere zorg op basis van een gezonde competitie is juist een hoeksteen van het publieke zorgstelsel. Innovatie wordt gestimuleerd. Vanuit een gezonde eerzucht en beroepstrots, niet vanwege de centen.

Als de partijen van de zorg diep in hun hart kijken kunnen ze zich hier waarschijnlijk prima in vinden.

Met een paar uitzonderingen. De twee commercieel gedreven zorgverzekeraars en de leveranciers van al die peperdure hulpmiddelen: medicijnen, instrumenten en automatisering. Maar zij zijn geen zelfstandige partij in deze coalitie.

Een publiek medisch zorgstelsel bespaart 4 miljard jaarlijks

Medici Cobie Groenendijk, Armand Girbes, Lewi Vogelpoel, Herman Suichies en Gijs van Loef over de voordelen van publieke gezondheidszorg

Lees op Joop.nl: http://www.joop.nl/opinies/publiek-medisch-zorgstelsel-bespaart-4-miljard-jaarlijks 

Het CPB heeft zijn voorwerk gedaan, de laatste ronde voor de verkiezingen is ingegaan. Het CPB becijfert de transitiekosten van een publiek zorgstelsel op 800 miljoen per jaar voor een aantal jaren, maar laat zich met het oordeel ‘neutraal’ niet uit over de merites van een publiek zorgstelsel als het Nationaal Zorgfonds.

Een meerderheid van de Nederlanders (57%) wil dat de overheid de zorg weer gaat regelen,[1] hetgeen het einde betekent van het private zorgverzekeringsstelsel. Ook ‘rechtse’ stemmers hebben genoeg van de marktwerking. De politieke partijen bewegen mee, de meesten willen de marktwerking in de zorg terugdringen en het eigen risico omlaag. Het CPB becijfert deze kosten.

De belofte van het zorgverzekeringsstelsel in 2006 was dat de kwaliteit omhoog zou gaan en de kosten omlaag. Beide doelstellingen zijn niet gehaald. De kwaliteit is in verhouding tot andere moderne Europese landen gedaald.[2] De kosten stegen de eerste jaren zo hard dat Rutte-II moest ingrijpen met een bestuurlijk akkoord, een meerjarig budgetplatfond. De Algemene Rekenkamer constateerde onlangs dat geen zinnig woord gezegd kan worden over de doelmatigheid van deze uitgaven van 46 miljard.[3][4]

En daar komt nog bij de enorme toename van de bureaucratie.[5] [6]Zorgverzekeraars, bestuurders, managers en hordes van regelgevende en controlerende instanties dicteren in toenemende mate hoe artsen en verpleegkundigen moeten werken. Omdat deze niet-medische geschoolden de inhoud van het medische vak onvoldoende kennen en er daarnaast sprake is van gestold wantrouwen is het aantal regels, verplichte checklists, protocollen, indicatoren tot enorme proporties gegroeid. De wetenschappelijke verenigingen van artsen hebben hier vreemd genoeg aan meegewerkt. Het ziekteverzuim in de zorg is inmiddels het grootst van alle bedrijfstakken. Er zijn grote (opleidings-) tekorten aan medisch geschoold personeel. De samenleving vraagt terecht aan dokters en verpleegkundigen dat zij verantwoording afleggen en daar hoort ook toezicht bij. Maar de verhouding tussen waar het om gaat, het primair proces van zorgverlening en de randzaken eromheen is volledig zoek geraakt.

Het zorgstelsel is een van de duurste in Europa, de medische kwaliteit is behoorlijk, maar niet een van de beste. De prijs/kwaliteit verhouding valt tegen. Door de enorme werkdruk haken zorgverleners gedesillusioneerd af. Dit alles komt omdat het huidige stelsel omzet in plaats van zorgkwaliteit beloont. Het gaat uit van verkeerde principes, een patiënt is geen zorgconsument en een arts is geen administrateur. Een stelsel dat de samenwerking tussen professionals bevordert en de patiënt centraal stelt, met vrije artsenkeuze, is nodig.

Het huidige zorgstelsel mist een centrale regisseur, de planning van het gewenste integrale zorgaanbod is niet goed geregeld. De gezondheidszorg is publiek domein, ze wordt gefinancierd uit publieke middelen en is er voor de gehele bevolking. Private activiteiten behoren op basis van heldere afspraken en regels bij te dragen aan de totale zorg, inclusief innovatie en ontwikkeling. Academische ziekenhuizen hebben een publieke verantwoordelijkheid. Het publieke belang moet bovengeschikt zijn, het private belang ondergeschikt. Nu is het andersom.

Een publiek zorgstelsel moet de rol van zorgregisseur op zich nemen. Samenwerking tussen zorgprofessionals in het belang van de (potentiële) patiënt moet het uitgangspunt zijn, niet omzet of productie. Er zullen dus ook andere bekostigingsstructuren moeten komen. De publieke zorgregisseur geeft een adaptief stelsel vorm dat optimaal is ingericht op het continuüm van nulde lijn, huisarts tot en met topklinische, specialistische zorg en dat op technologische ontwikkelingen inspeelt maar daar wel (ethische) voorwaarden aan stelt. Er wordt niet meer afgerekend in DOT’s, er zijn reële budgetten en zorginhoudelijke afspraken. In de bureaucratie wordt diep het mes gezet.

De politiek bepaalt het macrobudget voor de zorg en welke zaken vergoed worden vanuit het basispakket, op basis van advies van het Zorginstituut en andere wetenschappelijke adviesorganen. Zij adviseren ook over gewenste innovaties (medicijnen, technieken), de financiering en borging daarvan binnen het publieke domein. Binnen het landelijke totaalbeeld vullen regionale fondsen met een bestuurlijke vertegenwoordiging van zorgverleners en patiënten de zorgbehoefte nader in.

De kosten van een publiek zorgstelsel zullen substantieel lager zijn dan het huidige en de zorgkwaliteit zal hoger zijn wanneer de miljardenbesparing op de overhead (bureaucratie) wordt ingezet voor kwaliteitsverbetering en werkvreugde in de zorg zelf. De potentiele besparing op de overhead is op ruim 2 miljard becijferd, maar kan nog veel hoger zijn.[7] Doordat samenwerking tussen zorgprofessionals niet meer de heimelijke ballast van marktwerking en ongewenste omzetprikkels kent zullen ook de werkprocessen in de zorg efficiënter en beter worden: 1 miljard (3% efficiency verbetering, een bescheiden schatting). De kosten van het zorgverzekeraarssysteem bedragen thans 1,5 miljard. De totale kosten van een publiek zorgstelsel met een landelijke zorgregisseur en regionale uitvoeringsfondsen moet taakstellend veel lager zijn, wij denken aan een half miljard minder.[8]

De conclusie is dat een publiek zorgstelsel het zorgverzekeringsstelsel kan vervangen met een besparing van zeker zo’n 4 miljard op jaarbasis en een betere kwaliteit voor patiënt èn zorgverlener. Zo’n zorgstelsel is ook meer toekomstbestendig, gefundeerd op solidariteit en blijvend toegankelijk voor alle Nederlanders.

[1] Maurice de Hond, 2016; Ipsos, 2017.

[2] OECD Health at a Glance, 2007 > 2016

[3] Algemene Rekenkamer, 2016.

[4] Zie verder: ESB, 1/2017.

[5] De Groene Amsterdammer, 49/2016.

[6] HealthManagement.org The Journal, 2016;4:304-307 https://iii.hm/5ev

[7] De overhead in de curatieve sector is 20% (9 miljard), in de deelsector GGZ bedraagt de overhead zelfs 30%.

[8] Aansluiting op 25 GGD-regio’s ligt voor de hand, is bestuurlijk doelmatig en kwalitatief sterk.

Kwaliteit Medische Zorg 14 EU-landen 2016: Nederland 8e plaats (OESO) (5)

update 24/3/2017: tabellen zijn gekalibreerd

Wat zijn Nederlandse medische zorgprestaties in internationaal vergelijkend perspectief? Deze vraag is een maand geleden gesteld aan 12 artsen, werkzaam in de 1e, 2e en 3e lijn (de medische controlegroep). Op basis van  de gegevens van de OESO is een tabel opgesteld met 33 kwaliteitsindicatoren en deze tabel is aan de medische controlegroep voorgelegd. Op basis van de reacties uit de controlegroep zijn drie indicatoren geschrapt, de hier gepubliceerde tabel bestaat uit 30 kwaliteitsindicatoren. De onderzoeksmethodiek borduurt voort op de eerdere publicaties (1), (2), (3) en (4).

oecd_logo

De indicator ‘Levensverwachting bij geboorte’is de internationaal meest gehanteerde indicator en mag niet ontbreken, evenals de waardering van de eigen gezondheid. Er is verder gezocht naar en geselecteerd op indicatoren die daadwerkelijk iets zeggen over de kans op doodgaan aan een ziekte, of de overlevingskans (13 indicatoren). Ook is een drietal aanbodindicatoren geselecteerd (aantal artsen, aantal verpleegkundigen, aantal apothekers). Twee indicatoren betreffen inenteningsprogramma’s voor kleine kinderen en ouderen. De tien overige indicatoren worden door de medici ook als relevant beschouwd. In totaliteit ontstaat een robuust beeld van aantoonbare curatieve gezondheidskwaliteit van een land.

life-expectancy-health-spending-per-capita-toelichting-20092016

Gekozen is voor een selectie van de 14 ‘moderne’ Europese landen met een minimale bevolkingsomvang van 5 miljoen inwoners. De overweging is dat zo’n selectie zinvoller is dan de gebruikelijke vergelijking met de OESO-landen in totaliteit. Dit zijn 14 moderne Europese landen die een gedeelde politiek-democratische, sociaal-economische en technologische ontwikkeling doormaken, waardoor de vergelijkbaarheid toeneemt. Het betreft de landen België, Denemarken, Duitsland, Engeland (UK), Frankrijk, Finland, Italië, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Zweden en Zwitserland. Van deze 14 landen zijn data beschikbaar in de periodieke (jaarlijkse) OECD Health at a Glance rapportages die online raadpleegbaar zijn. Zie http://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/health-at-a-glance-europe-2016_9789264265592-en

De  OESO-tabel scores van de 14 landen zijn omgezet in punten: 1 punt voor het land met de beste score, 14 punten voor het land met de slechtste score. De scores op alle 30 indicatoren zijn opgeteld en gedeeld door 30, dit is de gemiddelde score per land. De gemiddelde score per land is vertaald naar de eindpositie: het land met de hoogste kwaliteit heeft de laagste score, het land met de laagste kwaliteit heeft de hoogste score. In de tabel staat Nederland op een 9e plaats (update 24/3/2017, de tabel is ‘gekalibreerd’ door bij ontbrekende data de scores van de andere landen van 1 tot en met 14 uit de middelen, dit is zuiverder):

 

Bron: OECD Health at a Glance 2016 http://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/health-at-a-glance-europe-2016_9789264265592-en Organ Donationhttp://public.tableau.com/views/BOTnet/OrganDonorMap?:embed=y&:toolbar=no&:display_count=yes&:showVizHome=no#2

update 27/1/2017 – Er is specifieke kritiek op het gebruik van een tweetal Supply-indicatoren: het aantal artsen per 1000 en apothekers per 1000. Als we deze twee indicatoren elimineren komt Nederland gunstiger naar voren, een zesde plaats op de ranglijst (update 24/3/2017, de tabel is gekalibreerd). Er zijn een aantal verschuivingen die het volgende totaalbeeld opleveren:

 

Tien jaar marktwerking in de zorg in Arts en Auto 12/2016

In het kerstnummer van Arts en Auto verscheen Tien jaar marktwerking in de zorg: https://www.artsenauto.nl/tien-jaar-marktwerking/

 

Reacties per mail

van: Arnold Brouwer, apotheekhoudend huisarts – En nu lees ik in Arts en Auto, wat net in de bus valt, een artikel van jouw hand waarin alles nog eens heel duidelijk wordt verwoord. Prima!

van: Pieter van den Hombergh, IQhealthcare Radboud UMC Nijmegen – Jouw artikel was helder en relevant. Want er is bar weinig goed onderzoek naar de invoering van de marktwerking. Dat is een ideologisch besluit. Dus is jouw artikel al weer meer houvast.