Ach Skipr, je was naar eigen zeggen ooit ‘koersbepalend in de zorg’. Wat is er nog van over? Een kritisch twitterdraadje publiceer ik na enige aarzeling toch maar als korte blog.
Het zorgmediahuis Skipr maakt, evenals het bekendere broertje Zorgvisie en bijv. ook Qruxx onderdeel uit van Bohn Stafleu van Loghum dat weer onder het Springerconcern valt. Voor Skipr schreef ik in de periode 2015-2019 tien veelgelezen blogs (ca. 10.000 views/blog).
Begin van de blog Nederland heeft niet de beste zorg van Europa, 3 okt. 2016. NB Skipr heeft op enig moment de viewcount aangepast.
Tot de partners van Skipr behoren onder meer Bergman Clinics, het Erasmus Centrum voor Zorgbestuur, Medipoint, Novartis, PharmaPartners, Philips, VvAA en ZorgDomein. Skipr promoot de marktgedreven zorg, dat moge duidelijk zijn. Mijn kritisch blogs werden destijds geplaatst en dat getuigde van een journalistieke opvatting waar ook ik waardering voor had. In die periode werden vrijwel dagelijks opiniërende blogs door Skipr gebracht. Daar is inmiddels weinig van over. “Hoe meer gedoe, hoe beter”, een treurig stukje van een nieuwe kwartiermaker van het ministerie VWS voor het vastgelopen IZA/AZWA is voorlopig de laatste in een heel lange rij blogs die nu lijkt op te drogen maar die zeker teruggaat tot 2010. De opinies vanuit de markt zijn zo langzamerhand wel bekend.
Vroeger was er dus contact met de redactie, maar dit verwaterde in coronatijden.
Skipr komt jaarlijks met de Skipr99, een lijst van de meest invloedrijke bestuurders in de zorg.
Hier de screenshots van het twitter draadje van 22 juni jl.
De jaarcijfers van alle landen zijn bekend. Nederland heeft veruit de grootste oversterfte: 13,85%. Dit is 3,5 procentpunten meer dan runner-up Noorwegen (10,37%), kort erop gevolgd door Portugal (9,78%) en Finland (9,75%). Een grote middengroep van acht landen scoort tussen 8,5% en 6,3%. Lage scores voor Belgie (3,37%; NL-benchmarkland!), Zweden (1,42%) en Italie (0,92% obv. 11 maanden).
Eurostat grafiek met de EU, Nederland en Belgie.
17 maart
NIEUWS - Centraal Bureau voor de Statistiek werkt weer mee aan data planning Eurostat
NIEUWS - Centraal Bureau voor de Statistiek werkt niet mee aan data planning Eurostat
16 december 2025
Excess Mortality Ranking 2025 E14(baseline 2016-2019) – 3e versie
Vandaag publiceert Eurostat de cijfers t/m de maand september. Cijfers NL zijn t/m augustus (8 maanden). Nederland behoudt de koppositie met een oversterfte van ca. 13,5%, een iets lager getal dan bij de vorige versie (13,92%). Drie landen zijn wat dichterbij gekropen met cijfers rond de 9,5% excess mortality, de Scandinavische landen Noorwegen en Finland, en Portugal. Het verschil met Nederland bedraagt echter nog steeds vier volle procentpunten in ons nadeel! Best Benchmarkland België scoort een respectabel lage 3,33% oversterfte. NB Ook Zweden o.b.v. 8 maanden.
NEDERLAND HEEFT DE GROOTSTE OVERSTERFTE VAN WEST-EUROPA SINDS CORONA - DIT IS AL EERDER VASTGESTELD EN HET WORDT STEEDS OPNIEUW BEVESTIGD O.B.V. NIEUWE DATA.
16 sept. 2025
Excess Mortality Ranking 2025 E14(baseline 2016-2019) – 2e versie
De de uitkomst van de update van de eerste versie van de EMR is schokkend. De Nederlandse cijfers van het eerste kwartaal zijn meer dan verdubbeld. Zie de tabel hieronder: opgetelde percentages eerste kwartaal van 21,6 naar 47,7%. Op basis van 5 maanden -er is nog geen cijfer van juni- komt Nederland uit op een oversterfte van maar liefst 13,9%, dat is meer dan vijf-en-een-half procentpunt meer dan Finland, dat op 8,22% komt.
Duitsland en Frankrijk zijn t.o.v. de eerste versie teruggezakt naar de derde, respectievelijk de vijfde plaats in een brede middengroep van landen met oversterftecijfers die liggen tussen de 4% en ruim 8%. België heeft het laagste cijfer: 4,12%. Zweden komt op 0,67% en heeft dus vrijwel geen oversterfte, terwijl Italië en Zwitserland (o.b.v. 4 maanden) ondersterfte rapporteren. De cijfers zijn nog indringender als de gehele periode vanaf 2020, het jaar van de corona uitbraak, in ogenschouw wordt genomen (zie 1e verwijzing/link).
grafiek met rangorde, met dank aan John Jacobs (medical data scientist en immunoloog) – Platform Betrouwbare Zorgcijfers
Reacties van vier hoogleraren (anoniem)
“Je kan het je bijna niet voorstellen dat Nederland zo slecht presteert”, aldus een hoogleraar in het ziekenhuisbestuur. “Oeps! Eurostat is in mijn ervaring heel betrouwbaar omdat het CBS data zijn”, aldus een hoogleraar in de medische gezondheidszorg. “Het is om moedeloos van te worden dat het niemand ene moer interesseert”, aldus een andere bekende hoogleraar in de medische gezondheidszorg. “Pfff, veel hoor”, aldus een hoogleraar 1e lijn medische gezondheidszorg
Voorafgaande poll op LinkedIn
1e versie EMR 2025
Dit is de eerste versie van de Excess Mortaliy Ranking (EMR)van 2025 van alle landen van West-Europa met meer dan 5 miljoen inwoners, de E14. In eerdere versies ontbrak Ierland. De cijfers zijn op basis van de eerste drie maanden. We zien dat in het eerste kwartaal de oversterfte het hoogste is in Frankrijk, 8,7%, gevolgd door Duitsland, 8,33% en Nederland, 7,2%. 16 September update!
NB In de EMR 2025 o.b.v. Ourworldindata (baseline 2015-2019) heeft Nederland de hoogste oversterfte.
De excess mortality (oversterfte) is per land berekend door het optellen (+%) en aftrekken (-%) van de maandpercentages van de sterfte, gedeeld door het aantal maanden. De cijfers van Eurostat zijn de brondata. De uitkomst is het oversterfte-, dan wel ondersterfte percentage. De tabel Excess Mortality Ranking E14 is een exacte weergave van Eurostat (zie grafiek hieronder) in de vorm van een staafdiagram.
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Marktwerking in de zorg gaan we aan banden leggen. Ik wil de marktwerking naar onze hand zetten, doen wat nodig is in het belang van de patiënt. Daarom passen we op minimaal 8 onderdelen de marktwerking in de zorg aan
Het antwoord is: omdat ze het meende en omdat het ministerie het wil. Werd het op twitter te stellig gebracht door de minister? Mogelijk. Er is in elk geval geen ontkomen meer aan: De marktwerking in de zorg wordt steeds meer aan banden gelegd. Dit beleid is ook in lijn met de wens van de meeste politieke partijen, zo blijkt uit de meest recente verkiezingsprogramma’s van 2023.
Laten we eerst de beslisnota van het kabinet doornemen.
Citaat (toevoeging a t/m h – redactie) : Concreet gaat het in op de onderwerpen: (a) een evenwichtiger ziekenhuiszorglandschap, (b) gelijkwaardigere toegang tot zorg, (c) regels voor het uitkeren van winst, (d) voorkomen van evident onwenselijke fusies, (e) gelijkgerichte inkoop cruciale ggz, (f) onderzoek marktomstandigheden paramedie, (g) weerbare zorg, (h) arbitrage tussen zorgwetten en enkele andere beleidsmaatregelen.
Deze acht onderwerpen worden in de bijgaande brief – die komt hierna aan de orde – uitgewerkt. Wat is nu de relatie met het thema marktwerking?
(a) een evenwichtiger ziekenhuiszorglandschap – dit betekent (bij)sturing door de overheid van het aanbod van de ziekenhuiszorg, wat eigenlijk een taak van zorgverzekeraars is. Zie het gedoe rondom het openhouden van de SEH en IC van het Zuyderlandziekenhuis in Limburg (PVV-kiezers).
(b) gelijkwaardigere toegang tot zorg – dit gaat over de achterstand van met name de laagste inkomens, die zowel financieel (zorgmijding vanwege het eigen risico), als fysiek minder goede toegang hebben tot zorg, m.a.w.: overheidssturing, om de gevolgen van de gereguleerde marktwerking te corrigeren.
(c) regels voor het uitkeren van winst – de winsten in de zorg moeten wel ‘fatsoenlijk’ blijven. Dit gaat over het begrenzen van private equity, denk aan het co-med debacle in de huisartsenzorg.
(d) voorkomen van evident onwenselijke fusies. Dit zou het gevolg kunnen zijn van de afzwakking van het markttoezicht door de ACM, hetgeen kabinetsbeleid is. Minder markttoezicht impliceert meer echte marktwerking. De vrees bestaat bij sommige deskundigen dat hierdoor grotere machtsblokken van zorgaanbieders (concentratie van zorgaanbod, zoals ziekenhuisconglomeraten) zouden kunnen ontstaan. De overheid wil dit kunnen tegenhouden: minder marktwerking. Hier gaat het dus zowel om meer, als ook weer minder marktwerking.
(e) gelijkgerichte inkoop cruciale ggz. Dit betekent gelijke inkoop van de cruciale ggz door zorgverzekeraars, dus geen onderlinge concurrentie meer bij de inkoop.
(f) onderzoek marktomstandigheden paramedie. In de paramedie, bijv. de fysiotherapie en de logopedie, zijn zeer veel kleine zorgaanbieders met een lage organisatiegraad en derhalve een zwakke marktpositie, leidend tot lage tarieven/vergoedingen.
(g) weerbare zorg. Dit gaat over de versterking van de zorg (capaciteit, geneesmiddelen voorraden etc.) bij crisis en/of rampen: collectieve/publieke gezondheidszorg.
(h) arbitrage tussen zorgwetten en enkele andere beleidsmaatregelen. De zorgbehoefte van zeer veel patiënten (vooral in de ouderenzorg en de gehandicaptenzorg) valt onder de drie afzonderlijke zorgwetten ZVW (zorgverzekeraars), WLZ (zorgkantoren) en WMO (gemeenten) en hun verschillende financieringsregimes. Dit is een integratievraagstuk van wetten.
We kunnen de relatie van de acht onderwerpen met marktwerking als volgt samenvatten. Gaat het om minder marktwerking, of toch niet?
Verder schrijft het kabinet onder andere:
Marktwerking in de zorg is een maatschappelijk gevoelig thema en ook een diffuus begrip. (…) U geeft aan hoe u de beweging uitbouwt die de afgelopen jaren in de curatieve zorg reeds werd ingezet, van concurrentie op prijs en volume naar meer samenwerking om de schaarse capaciteit zo goed als mogelijk te verdelen. (…) Met het geheel aan maatregelen werkt het kabinet wel aan minder marktwerking in de zorg en toegankelijkere zorg in de regio.
Reacties
Top Gijs, de kentering lijkt eindelijk werkelijkheid te worden. Zal nog wel de nodige weerstand opleveren dus waakzaam blijven! – Dick van der Zon
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Een grote meerderheid, 87%, is van mening dat het RIVM iets heeft uit te leggen. Daarbij is 57% van mening dat het RIVM moet rectificeren.
De poll op LinkedIn is afgelopen. Er zijn 23 stemmen uitgebracht bij 1647 views. Stemmen is anoniem. Door een technische fout – die ik niet begrijp – lijkt het erop alsof mijn polls vrijwel geen bereik hebben op LinkedIn, dit blijkt ook uit eerdere polls. Dat is vervelend.1
Desalniettemin is de uitslag van deze poll ook bij dit klein aantal stemmen veelzeggend en – laten we eerlijk zijn – tamelijk schokkend. Stemmers zijn hoog opgeleid (de vraag is of dat relevant is?), betrokken bij de zorg en ze volgen mijn publicaties. Er is geen sprake van persoonlijke beïnvloeding, dat heeft überhaupt geen zin. Mensen denken en oordelen zelfstandig.
Op 26 juni 2025 heb ik mijn identiteit geverifieerd op LinkedIn. Wellicht is de oorzaak van het slechte bereik dat ik ten tijde van de poll nog geen verified user was. NB Ik ben ook een free-rider. ↩︎
Begeleidende tekst
Het RIVM National Institute for Public Health and the Environment toont al jaren een gunstiger beeld van de Levensverwachting bij geboorte dan de cijfers rechtvaardigen. In het afgelopen jaar heeft het RIVM driemaal fouten in grafieken (statistieken) van de Levensverwachting bij geboorte moeten bijstellen op instigatie van vanLoef Research. Dit alles is gecommuniceerd aan het RIVM. Het RIVM heeft dit erkend en gecorrigeerd, zonder openbare rectificatie. In alle gevallen gaf het RIVM een rooskleuriger beeld van de levensverwachting bij geboorte dan de cijfers toelaten.
Een grote meerderheid, 87% (!), vindt dat het RIVM iets heeft uit te leggen. Daarbij is 57% van mening dat het RIVM moet rectificeren.
'te klein bier' voor de Volkskrant, aldus Maarten Keulemans
Het wordt echt tijd voor een onderzoek naar het functioneren van dit onderdeel van het RIVM. Het vertrouwen in dit instituut moet worden hersteld met de nodige verbeteringen! - Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst Amsterdam
De 3 fouten van het RIVM die ze heeft gecorrigeerd op mijn verzoek
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Wat is de nalatenschap van Fleur Agema voor wat betreft de marktwerking in de zorg? Ik zal hier enkele blogs over schrijven, vandaag de eerste. Op 14 maart 2025 kwam het kabinet met de Kamerbrief over marktwerking in de zorg (Beslisnota en brief ‘Kwaliteit van zorg’).
Kijk gewoon terug op afleveringen Yes minister…de minister wordt teruggefloten door zijn ambtenaren. Waarschijnlijk zal er ook een argument in gezeten hebben van de kiezersgunst en het grootste spending ministry. De ZVW 2006 is er gekomen als rookgordijn, zodat de VVD nooit kan worden afgerekend op steeds hogere kosten in de zorg. Laat dat maar bij de zorgverzekeraars (maar ondertussen wordt 2/3 van alle zorgkosten wel via de fiscus geïnd) - Wim Heres, MD Family Medicine
Waarom verwijderde Fleur haar tweet over het aan banden leggen van de marktwerking?
Op 14 maart (rond 15:00 uur?), dus bij het verschijnen van de Kamerbrief, plaatst Fleur Agema alias @ministerVWS dit bericht op twitter (‘X’):
Marktwerking in de zorg gaan we aan banden leggen. Ik wil de marktwerking naar onze hand zetten, doen wat nodig is in het belang van de patiënt. Daarom passen we op minimaal 8 onderdelen de marktwerking in de zorg aan: rijksoverheid.nl/ministeries/…
Ik lees de tweet nog geen uur later en reageer direct: ‘Goed plan, eindelijk. Het roept herinneringen op…’ met een link naar mijn blog van 15 maart 2019 (met op 19/12/’20 een update) Failliet marktwerking in de gezondheidszorg. En maak een screenprint van mijn commentaar op ministers’ tweet. Mijn reactie trekt direct aandacht op twitter, eerste likes en reposts verschijnen op mijn scherm.
Nog geen kwartier later, schat ik, heeft @minVWS haar bericht weer verwijderd. ‘k Maak direct een screenprint: dezelfde middag, 14 maart 2025 om 15:30 uur, blijkt het bericht te zijn verwijderd.
Ik vind dit opmerkelijk en attendeer de media op de verwijderde tweet van de minister VWS. De volgende journalisten zijn geïnformeerd: Eelke van Ark (Follow The Money), Sander Zurhake (NOS gezondheidszorg), Marcia Nieuwenhuis (RTL Nieuws), Jeroen Wester (NRC), Maarten Keulemans (de Volkskrant) en Ad van Oosten (Nieuwsuur).
Op twitter wordt er meegelezen (oa. 30 ‘Likes’) en gerepost (17).
Beslisnota (boven)en Kamerbrief (onder; pag. 1 en 3)
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Sinds 2024 plaats ik vrijwel alle blogs van deze website op LinkedIn. Het bereik op LinkedIn is vele malen groter. Een enkele keer doe ik dat niet, altijd met een specifieke reden. Daarnaast is twitter al jaren een communicatiekanaal voor de website. In beginsel komen alle blogs op twitter (‘X‘) plus link. Op twitter ben ik een free-rider en dit heeft serieuze beperkingen: minimaal bereik, minimaal aantal tekens. Op LinkedIn ben ik eveneens een free-rider en ook dit geeft soortgelijke beperkingen. Doorgaans staat op LinkedIn als post een (zeer) beknopte versie van de website. Vaak in de vorm van een samenvatting plus link.
Regelmatig verwijder ik tweets na enige tijd en dit heeft verschillende redenen: onduidelijk / niet-functioneel (persoonlijk, emotioneel) / niet meer relevant, achterhaald / anders… Sinds kort ben ik ook oude posts op LinkedIn gaan verwijderen. Vooral eerdere versies van (verwijzingen) Excess Mortality Rankings, die regelmatig een update hebben. Maar soms ook andere posts, met dezelfde soort redenen als bij twitter.
Mijn onafhankelijk onderzoek is onder meer gebaseerd op een streven naar transparantie en dit gaat ver. In hoge mate deel ik mijn gedachten en analyses op het internet, juist om respons en interactie uit te lokken. Daarmee stel ik mij zeer kwetsbaar op, temeer omdat ik geen gebruik maak van pseudoniemen of avatars. En, uiteraard, maak ik soms fouten.
Deze website is de robuuste historie van mijn gedachten, onderzoek en publicaties. Eventuele fouten moet u hier kunnen terugvinden. En u kunt altijd contact met mij opnemen.
Notatie viewcount
Blogs op website en (met een samenvatting) op LinkedIn: xxx views (website & LinkedIn)
Blogs op website met alleen een verwijzing op LinkedIn: xxx views (<xxx LinkedIn)
Weergaven etc. op twitter worden niet vermeld.
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Bijgaand stuur ik u - na peer review van vier deskundigen- de reactie op de Beslisnota en brief van de staatssecretaris VWS over het rapport ‘Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?
De oversterfte is in Nederland na corona aanzienlijk hoger dan in andere West-Europese landen, terwijl de relatieve levensverwachting gedaald is. Ook is het ziekteverzuim sinds corona toegenomen, vooral in de gezondheidszorg. Dit wijst allemaal op een grotere impact van corona op de gezondheid en de economie in Nederland, dan in de andere genoemde landen.
De kengetallen/Key Performance Indicators (oversterfte; levensverwachting bij geboorte; ziekteverzuim en arbeidstekort in de zorg) worden onvoldoende in beeld gebracht door het RIVM en het CBS.
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Gijs van Loef 