3 Uitspraken over ons coronabeleid obv. data

twitter, 17 jan. 2022

Bronnen:

de 7 golven, bron: ourworldindata, 19 jan. 2022

Nederland heeft minste zicht op het virus van EU14 (‘gecontroleerd uitrazen?’)

23 januari – Lees hier de iets andere versie op de website van John JL Jacobs>

https://hartblik.weebly.com/controlesars2.html

Gijs van Loef en John JL Jacobs

Weet u nog, “constaterende dat het kabinet heeft beaamd dat in de beleidsstrategie met betrekking tot corona is gekozen voor het ‘gecontroleerd laten uitrazen’ van het virus”? (motie Infectieziektenverspreiding van het kamerlid Simons)

Nederland heeft van alle modern europese landen (EU14) het minste zicht op de feitelijke verspreiding van het coronavirus. Het aantal tests is structureel laag, terwijl het aantal infecties (confirmed cases) structureel hoog is. Het betekent dat Nederland van alle landen het minste in control is, het beeld van de aanwezigheid van het virus in de samenleving is letterlijk het minst scherp. Een groot probleem voor de effectiviteit van het beleid.

Wanneer het aantal bevestigde gevallen hoog is in verhouding tot de mate van testen, suggereert dit dat er mogelijk niet genoeg tests worden uitgevoerd om de uitbraak goed te controleren. In dergelijke landen kan het werkelijke aantal infecties veel hoger zijn dan het aantal bevestigde gevallen. (vertaald uit het engels, http://www.ourworldindata.org/coronavirus-testing)

Een en ander kan worden afgeleid uit een longitudinale analyse van de data van de EU14 op basis van een gekozen vaste reeks meetpunten: de laatste dag van het kwartaal.

Aldus ontstaat een visualisatie middels 8 grafieken: 31/3/’20, 30/6/’20, 30/9/’20, 31/12/’20, 31/3/’21, 30/6/’21, 30/9/’21 en 31/12/’21.

De lezer kan uiteraard de verandering van de landenposities volgen door de tijdas te gebruiken. Het is volstrekt duidelijk dat Nederland het slechtste presteert. Pas op 29 mei 2020 noteert Nederland, dus relatief laat. In het 3e kwartaal 2020 zakt Nederland naar de achterhoede, in het 4e kwartaal komt Nederland steeds meer onderaan de lijst. In 2021 is Nederland gedurende het gehele jaar meestal hekkensluiter.

31 maart 2020 – Nederland (en enkele andere landen) nog geen data
30 juni 2020
30 september 2020
31 december 2020
31 maart 2021
30 juni 2021
30 september 2021
31 december 2021

Bronnen:

motie nr. 1502 kamerlid Simons d.d. 3 november 2021

https://ourworldindata.org/coronavirus-testing

https://hartblik.weebly.com/meernegativiteit.html

Antwoorden onderzoek oversterfte zijn deels al bekend

22 januari – ‘Academisch onderzoek moet twijfels bij oversterfte wegnemen’, Anton MaesPlatform Betrouwbare Zorgcijfers

14 januari – bronnenlijst (x); 1260 views (website); viewers op LinkedIn; reactie de Volkskrant

In de Volkskrant van 4 jan. doen de hoogleraren Meester en van den Broek-Altenburg een oproep het door de Tweede Kamer gevraagde onderzoek naar de oversterfte zo snel mogelijk uit te voeren (unaniem aangenomen motie Omtzigt d.d. 1 dec. jl.). Citaat:

In de loop van december liep de oversterfte nog verder op, tot ongeveer 1.200 mensen per week, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De oorzaken voor deze hoge sterfte zijn onduidelijk: het zouden gedeeltelijk (wel of niet geregistreerde) coronaslachtoffers kunnen zijn, het zou gerelateerd kunnen zijn aan uitgestelde zorg, maar we kunnen ook niet uitsluiten dat de massavaccinaties er iets mee te maken hebben. Immers: recent onderzoek toont aan dat het op basis van de huidige gegevens niet uit te sluiten is dat vaccinaties naast beschermend ook tot op zekere hoogte riskant zijn boven de 65 jaar. Tijdens de maand december, waarin opnieuw lockdownmaatregelen werden ingevoerd, zou de verwachting zijn dat oversterfte juist afneemt. Door het gebrek aan brondata is niet vast te stellen wat het effect van de maatregelen op de sterfte is.

Uit internationaal onderzoek blijkt dat er een grote diversiteit is in de verhouding tussen oversterfte en covid-19-gerelateerde sterfte. In sommige landen, zoals bijvoorbeeld Mexico, zien we hoge sterfte en een relatief laag aantal coviddoden. In andere landen zien we hele andere verhoudingen. Deze verhouding geeft deels aan hoe goed het land de piekcapaciteit in de zorg aankan, en deels hoe groot het probleem van covidgerelateerde sterfte is in relatie tot andere problematiek. (1)

Wat is nu ‘de oversterfte’?  De oversterfte is de afwijking ten opzichte van de gemiddelde sterfte in de afgelopen jaren in een bepaalde periode, de periode van de coronapandemie (start 1e kwartaal 2020). In de oversterfte zijn alle doodsoorzaken meegerekend, de vervroegde sterfte door het virus, vaak gevolgd door een korte ondersterfte, maar ook de sterfte als gevolg van fataal gebleken uitgestelde zorg.

De oversterfte in Nederland is inderdaad schrikbarend hoog, vergeleken met andere moderne europese landen (EU14: landen west Europa boven 5 miljoen inwoners) De EU14 met de hoogste oversterfte zijn: Spanje (25%), Italië (24%), het Verenigd Koningrijk (23%), Portugal (20%) en op de 5e plaats komt Nederland (19%). Oostenrijk heeft ook 19% oversterfte, maar minder oversterfte per 100.000 inwoners. Bij Nederland is de afwijking tussen het gerapporteerd aantal corona sterfgevallen ten opzichte van de oversterfte het hoogste van alle landen, een factor 1,5 volgens onderzoek op het open source onderzoeksplatform github. (2) 

Het CBS houdt sinds enige tijd de gegevens van de pandemie bij: de oversterfte per week, met een uitsplitsing naar leeftijdsgroepen en ook specifiek de oversterfte onder Wlz-gebruikers (mensen met een zwakke gezondheid die in verpleeghuizen verblijven). Tot en met augustus 2021 berekent het CBS het aantal coronadoden 78% hoger dan gemeld bij de GGD. (3.1, 3.2) 

De auteurs noemen verschillende denkbare oorzaken. We nemen ze door.

Wordt het aantal coronaslachtoffers wel goed geregistreerd? Nee, zie hiervoor.

Zouden de massavaccinaties er mee te maken kunnen hebben? Dat is niet ondenkbaar, maar dit speelt in de meeste landen. Het is een internationaal vraagstuk, dat grootschalig, langdurig en interdisciplinair onderzoek vergt waarvan (deel)resultaten pas in de loop van de tijd beschikbaar zullen komen in wetenschappelijke publicaties. Zo’n onderzoek op stel en sprong voor Nederland doen, waarbij onze dataverzameling niet goed op orde is, lijkt niet erg zinvol. Het is bekend dat de registraties van het RIVM en de GGD gebrekkig zijn. De NHS (Verenigd Koninkrijk) en Sundhedsstyrelsen (Denemarken) zijn internationaal toonaangevende leveranciers van onderzoeksdata.

Maar er is wel een sterk verband tussen de oversterfte en de uitgestelde zorg. De opmerking van de auteurs dat ‘tijdens de maand december, waarin opnieuw lockdownmaatregelen werden ingevoerd, de verwachting zou zijn dat de oversterfte juist afneemt’ is dan ook ronduit naïef. Immers, de zorg stond bijkans op codezwart!

Het is evident dat de capaciteit van de gezondheidszorg ontoereikend is gebleken.  De zorgvraag, reguliere zorg èn pandemische zorg, is structureel te hoog voor de beschikbare capaciteit. Het aantal ziekenhuisbedden is in de afgelopen jaren afgenomen. (4) Het aantal IC-bedden is sinds het uitbreken van corona niet substantieel uitgebreid. (5) Het ziekteverzuim onder zorgpersoneel is historisch hoog (6), mede als gevolg van de opgelopen infecties die mede veroorzaakt zijn door onvoldoende beschikbare persoonlijke beschermingsmiddelen. (7) De vaccinaties zijn te laat gekomen. (8) Op de publieke gezondheidszorg van de GGD’en is de afgelopen jaren bezuinigd (Wpg). (9) Kabinetten hebben niets gedaan met waarschuwingen dat er epidemieën zouden gaan uitbreken. (10) Code zwart is in de ziekenhuizen met kunst en vliegwerk ternauwernood voorkomen, terwijl in de andere delen van de zorg (1e lijn, thuiszorg enz.) misschien wel sprake is (geweest) van een ‘code zwart’. (11) En nu overspoelt omicron de zorg, die al uitgeput is.

Het onderzoek waar de Tweede Kamer om heeft gevraagd kan in elk geval al gedeeltelijk worden afgerond. Het geprivatiseerde en gedecentraliseerde, ‘efficiënte’ nederlandse zorgsysteem bleek niet opgewassen tegen corona.

Eerder gepubliceerd als:

Bronnen:

1 – https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-onderzoek-naar-oversterfte-dient-nu-eindelijk-ter-hand-te-worden-genomen~b50376c9/

2 – https://github.com/dkobak/excess-mortality/

3.1, 6 – https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/welvaart-in-coronatijd/gezondheid-in-coronatijd

3.2 – Ruben van Gaalen, CBS

4 – https://www.staatvenz.nl/kerncijfers/ziekenhuisbedden

5 – https://www.oecd.org/coronavirus/en/data-insights/intensive-care-beds-capacity

6 – https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2021/49/ziekteverzuim-in-derde-kwartaal-opnieuw-hoger

7 (vele bronnen, bijv.) – https://www.venvn.nl/nieuws/v-vn-stil-drama-in-wijk-en-verpleeghuizen-door-tekort-beschermende-middelen/

8 – https://www.ourworldindata.org/

9 (vele bronnen, bijv.) – https://www.skipr.nl/blog/publieke-gezondheid-moet-uit-het-slop-zet-volksgezondheid-op-nummer-1/

10 (vele bronnen, bijv.) – https://www.nu.nl/coronavirus/6128213/al-twintig-jaar-waarschuwingen-dat-ggds-pandemie-niet-aan-zouden-kunnen.html

11 (vele bronnen, bijv.) –

Oversterfte de belangrijkste indicator kwaliteit zorgstelsel bij pandemie

1260 views (reacties op twitter van zorghoogleraren -zowel medici als economen- Angela Maas, Amrish Baidjoe, Armand Girbes, Jaap van den Heuvel, Jochen Mierau, huisartsen, medisch specialisten, verpleegkundigen, anderen; reacties op LinkedIn van verzekeringsdeskundigen, views enerzijds van medici verbonden aan academische ziekenhuizen, anderzijds van financials, accountants e.d. )

——————————————————————————————————————–

4/1: opiniestuk in de Volkskrant en mijn reactie – 11/1: reactie de Volkskrant: Het was onze bedoeling uw artikel te publiceren, maar is steeds doorkruist door andere actualiteit.

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-onderzoek-naar-oversterfte-dient-nu-eindelijk-ter-hand-te-worden-genomen~b50376c9/

——————————————————————————————————————–

Eerdere analyses

Organisatie van het zorgstelsel:

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/waarom-zorg-in-nederland-juist-niet-tot-de-beste-hoort~b784a3eb/

Resultaten van het zorgstelsel:

https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/nederlandse-zorg-valt-van-haar-voetstuk.htm

——————————————————————————————————————–

Op 31 december schreef ik een twitter draadje over de oversterfte.

De oversterfte is de afwijking t.o.v. de gemiddelde sterfte in de afgelopen jaren in een bepaalde periode: de coronapandemie die in het 1e kwartaal 2020 begon. In de oversterfte zijn alle doodsoorzaken meegerekend, de vervroegde sterfte door het virus (vaak gevolgd door een korte ondersterfte), maar ook de sterfte a.g.v. fataal gebleken uitgestelde zorg. Zie voor Nederland de website van het CBS.

Grafische tabellen excess mortality (zelfde tabel, in de onderste zijn alleen de EU15 landen weergegeven):

bron: https://github.com/dkobak/excess-mortality/

De EU14 met de hoogste oversterfte zijn: Spanje (25%), Italie (24%), het Verenigd Koningrijk (UK, 23%), Portugal (20%) en op de 5e plaats komt Nederland (19%). Oostenrijk heeft ook 19% oversterfte, maar minder per capita. Bij ons land is de afwijking tussen het gerapporteerd aantal corona sterfgevallen tov. de oversterfte het hoogste van de EU14, factor 1,5 (blauw cijfer).

Gesprekken op twitter n.a.v.

Samenvatting falen marktgedreven zorgstelsel in schema’s

eerder gepubliceerd op gijsvanloef.nl
eerder gepubliceerd op gijsvanloef.nl

Bronnen:

https://nos.nl/artikel/2412010-hoogleraren-geef-data-over-effect-maatregelen-op-oversterfte-vrij

http://www.github.com

https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/welvaart-in-coronatijd/gezondheid-in-coronatijd

Meest gelezen blogs 2021 (top10)

Ook het 2e coronajaar liet zijn stempel achter. De blog Oversterfte de belangrijkste indicator kwaliteit zorgstelsel bij pandemie van 31 december is (nu al) het meest gelezen!

1 – Oversterfte de belangrijkste indicator kwaliteit zorgstelsel bij pandemie

2 – #Zorginfarct!

3 – Vaccinaties: Nederland voldoet als enig EU-land niet aan registratieverzoek ECDC

4 – Ernst Kuipers versus Raisa Blommestijn (@Jinek_RTL)

5 – De triomf van het principevrije leiderschap (analyse TK2021)

6 – Rectificatie in ESB-publicatie ‘Zorgverzekeringswet helpt om zorguitgaven in toom te houden’

7 – Discussiestuk ‘Zorg voor de Toekomst’ (internetconsultatie minVWS)

8 – Systematische onderrapportage covidsterfte NL:’Dutch Data?’

9 – Israël gaat er met gestrekt been in (corona)

10 – De #zorgcrisis in 4 beelden

Meeste media views

Meest gelezen blogs 2020, het 1e coronajaar (top10)

Een driekoppige besturing van de gezondheidszorg (eerder: commentaar op par. Passende zorg Regeerakkoord)

Hoe ziet nu de organisatie van de besturing van de zorg – tijdens pandemietijden – eruit?

Passende zorg in het Regeerakkoord (2e besturingsniveau)

Links: tekst paragraaf

gecentreerd commentaar

Gezondheidsstelsel (‘cure’ en ‘care’)

Passende zorg is de norm.

Dat betekent dat zorg bewezen effectief is en we overbehandeling voorkomen.

Wie bepaalt wat effectief is? Hoe bepaal je wat effectief is?

Het betekent ook dat zorg gericht is op gezondheid, functioneren en kwaliteit van leven;

Dit zijn drie gemeenplaatsen.  

dat zorg samen met patiënt en professional tot stand komt

Hoe zou het anders moeten? Wat wordt er nu bedoeld?

en dat zorg op de juiste plek geleverd wordt.

JZOJP is inmiddels een gevleugeld begrip in de sector.

Maar wat houdt het nu concreet in?

Wie bepaalt wat de juiste plek is? De zorgverzekeraar, cq. de gemeente?

Zorg die vaak voorkomt en niet complex is, is voor iedereen dichtbij beschikbaar,

Hier worden twee verschillende aspecten bij elkaar gehaald:

inhoud en locatie/geografische plek, dat kan,

dus dan zijn er heel veel zorglokaties vlakbij burgers…

terwijl complexe zorg die weinig voorkomt gespecialiseerd is.

Maar dit is een rare tekst.

1e: Kan complexe zorg niet ook veel voorkomen?; 2e: Is complexe zorg gespecialiseerd?

Alle zorg is gespecialiseerd in de zin dat er specifieke kennis en ervaringseisen gelden.

Of wordt er gehint op zorg in technologisch hoogwaardige centra zoals academische ziekenhuizen?

We stellen toezichthouders en uitvoerders in staat hier adequaat op te sturen.

Dan moet er nog een en ander verduidelijkt worden, zie hiervoor,

anders creëer je alleen maar extra bureaucratie

We verbeteren en verbreden de toets op het basispakket op basis van een kader voor passende zorg.

Grote kans dat dit tot meer bureaucratie leidt. Wat passende zorg is, is onduidelijk.

Er wordt ook gekeken naar bewezen (kosten)effectiviteit in de Wet langdurige zorg (Wlz), Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015.

Wat is ‘bewezen (kosten)effectiviteit’? Onduidelijkheid creëert meer bureaucratie!

Passende zorg betekent dat de tweede lijn dezelfde zorg niet voor een hoger tarief kan declareren

                Duidelijk!

maar ook dat de rol van huisartsen versterkt wordt en zij voldoende tijd en capaciteit hebben.

Versterking rol huisartsen is mooi streven. Betekent voldoende tijd en capaciteit nu ook meer geld?

Bronnen:

https://www.kabinetsformatie2021.nl/documenten/publicaties/2021/12/15/coalitieakkoord-omzien-naar-elkaar-vooruitkijken-naar-de-toekomst

https://www.kabinetsformatie2021.nl/documenten/publicaties/2021/12/15/budgettaire-bijlage-coalitieakkoord-2021-2025

Zorgvisie gaat aan de haal met evaluatie marktwerking RadboudUMC

Nav. het webinar van 8 dec. jl. van Radboudumc Boeklancering ‘The market reform in Dutch health care; Results, lessons and prospects’, dat ik met grote belangstelling heb gevolgd (nader informatie volgt), gaat Zorgvisie ermee aan de haal.

https://www.zorgvisie.nl/marktwerking-leidt-tot-16-miljard-euro-onderschrijding/

NB: 12 miljard m/z 16 miljard

En komt tot inkeer, zie twitter de volgende ochtend.