Opmerkelijke wijziging communicatie Rijksoverheid/RIVM over de Gezondheidszorg

update 5/7/2018 8:30 uur

Het lijkt er toch echt op dat men de analyses op zich heeft laten inwerken…

NB1 In de jaren 2015 en 2017 zijn er naar mijn weten geen relevante publicaties van de Rijksoverheid/ZBO’s, in elk geval geen rapporten. 2015 Is het jaar van de decentralisaties in het sociaal domein (Awbz>Wlz; Wmo-ouderenzorg en Jeugdzorg), 2017 is het jaar van de verkiezingen voor de Tweede Kamer.

NB2 Op 16 maart 2016 organiseerde minVWS het symposium voor genodigden “20 Jaar Zorgverzekeringswet: een terugblik en een vooruitblik”.


Interpretatie overheidscommunicatie en vergelijking met posts op deze website (excuses voor de leesbaarheid):

Idem. In maart 2018 werd het Platform Betrouwbare Zorgcijfers opgericht. Is er een causaal verband? 

bron: https://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Nieuwsberichten/2018/Nederlandse_gezondheid_vergelijkbaar_met_buurlanden

skipr: Nederlandse gezondheid vergelijkbaar met die in buurlanden

Platform Betrouwbare Zorgcijfers wordt gehoord door Algemene Rekenkamer

update 18/4/2018 – Reactie Algemene Rekenkamer: “Dank voor uw informatie. Deze is doorgeleid naar de betreffende onderzoeksdirectie en zal betrokken worden in de bredere afwegingen over onderzoek naar het Ministerie van VWS en de zorgsector.”

Een groep bezorgde burgers stelt vraagtekens bij de informatieverstrekking over het huidige gezondheidszorgbeleid. Wat zijn betrouwbare cijfers? Het is onduidelijk of het huidige systeem van de gezondheidszorg goed functioneert in termen van kwaliteit en kosten. Omdat de gezondheidszorg voor een belangrijk deel betaald wordt uit verplichte premieafdrachten, brengt het platform zijn verontrusting onder de aandacht en roept op tot een onafhankelijk onderzoek.

Goede gezondheidszorg begint bij betrouwbare cijfers

De Nederlandse gezondheidszorg heeft een goede naam. Keer op keer bericht het nieuws dat we in Europa zelfs koploper zijn. Maar is dat wel terecht? Let wel, het gaat hier niet om de inzet van artsen en verpleegkundigen, maar om de kwaliteit van de zorg als geheel.

Als men op onderzoek uitgaat, komt men heel andere cijfers tegen. Cijfers die in elk geval suggereren dat de gezondheidszorg helemaal niet zo goed is als wel wordt beweerd. En dat het Nederlandse systeem bovendien erg duur is en op termijn zelfs onhoudbaar.

Deze cijfers, die zijn ontleend aan verschillende (internationale) onderzoeken, zijn voor ons aanleiding tot zorg. En als cijfers elkaar tegenspreken is er iets aan de hand. Iets dat nader onderzocht moet worden.

Als Platform Betrouwbare Zorgcijfers pleiten wij daarom voor onafhankelijk en waardevrij onderzoek naar de informatieverstrekking over de kwaliteit en kosten van de Nederlandse gezondheidszorg. Hierdoor wordt het beleid gebaseerd  op betrouwbare gegevens en cijfers. Ook de houdbaarheid en de draagkracht van het gezondheidssysteem wordt hiermee vergroot, en krijgt de Nederlandse samenleving nu en straks de best denkbare zorg voor het ingelegde premiegeld.

Het Platform stelt op basis van uitkomsten van nationaal en internationaal onderzoek vast:

  • Er zijn twee evaluaties uitgevoerd van de Zorgverzekeringswet (Zvw, het medische zorgstelsel) in 2009 en 2014. Tot en met 2014 zijn er op reguliere basis rapporten van het RIVM (Zorgbalans) en het SCP (De sociale staat van Nederland, een vast hoofdstuk) over het zorgstelsel verschenen. Sinds 2015 zijn er geen serieuze publicaties meer vanuit de overheid over het zorgstelsel gemaakt.
  • Men kan beredeneren dat de burger sinds 2007 steeds minder zorg voor zijn geld krijgt. Wij komen op een verslechtering van zo’n 44% over de periode van 2007 t/m 2017. (OESO Health at a Glance 2007 t/m 2017)
  • De kwaliteit van onze medische zorg gaat in vergelijking met andere moderne Europese landen achteruit, sinds de invoering van de gereguleerde marktwerking in 2006. (OESO Health at a Glance 2007 t/m 2017; ESB 1/2017)
  • Het zorgstelsel is niet transparant. (OESO Health Data Governance 2015)
  • Er is een verviervoudiging van het aantal meldingen bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg in de periode 2004 – 2016. (IGz/IGj)
  • Private zorgstelsels (met weinig centrale sturing/planning en veel marktwerking, zoals concurrentie tussen zorgverzekeraars en concurrentie tussen zorgverleners) zijn duurder dan Publieke Zorgstelsels (met meer centrale sturing en minder marktwerking).
  • De Levensverwachting bij geboorte is de belangrijkste en meest gebruikte specifieke indicator van ‘gezondheid’ in internationale publicaties over zorgstelsels. In 1980 had de Nederlander de op een na hoogste levensverwachting van de wereld en de hoogste in Europa. Nu is de levensverwachting in 6 moderne Europese landen hoger dan die in Nederland. (WHO e.a.)
  • Het verschil in gezonde levensverwachting tussen hoog en laag opgeleiden is bijna 20 jaar. Hoog opgeleiden leven zeven jaar langer dan laagopgeleiden. De sociaal-economische gezondheidsverschillen zijn zeer groot en er is geen verbetering. (J. Mackenbach, EUR)
  • Nederland heeft in vergelijking met de dertien andere moderne Europese landen een relatief jonge bevolking, dus de zorgkosten zouden relatief laag moeten zijn. Maar de zorgkosten behoren tot de hoogste van modern Europa. (OESO;CBS)
  • De Nederlandse bevolking is in meerderheid ontevreden over het eigen zorgstelsel en wil fundamentele veranderingen (54%). (Commonwealthfund 2017)
  • Organisaties als het SCP en het RIVM geven een te rooskleurig beeld van de werkelijkheid. (https://gijsvanloef.nl/2017/12/30/tendentieuze-berichtgeving-scp-over-de-gezondheidszorg/

https://gijsvanloef.nl/2017/09/10/onze-levensverwachting-2-het-rivm-persisteert-in-tendentieuze-berichtgeving/)

  • Het ministerie van VWS doet geen systematisch onderzoek naar de kwaliteit van het zorgstelsel, er wordt geen empirische basis opgebouwd. Er is geen tegenwicht voor de door belangen gedreven hype-achtige beeldvorming in de media.
  • Het geheel overziende lijkt er gebrek aan urgentiebesef bij het ministerie van VWS om het geheel echt goed in kaart te brengen.

Het Platform vindt dat dit overzicht meer dan voldoende aanleiding is om te pleiten voor een onafhankelijk onderzoek op basis van criteria die betekenis hebben voor de Nederlandse burger

Het Platform Betrouwbare ZorgcijfersCorina Blankenstijn, Cock de Graaf, Sophie Hankes, Peter Harteloh, Anton Maes, Gijs van Loef, Marian Louppen, San Oei, Roger Sorel, Jan Terlouw, Dick van der Zon

Achtergrond leden Platform: Achtergrond leden Platform 02052018

OESO-dashboard de enige echte zorgranglijst

Eind januari publiceerde de door Big Pharma gesponsorde club uit Zweden de jaarlijkse EHCI-index waar de pers in de moderne Europese landen- gelukkig – op het web nauwelijks nog aandacht aan besteedt. Maar de vraag: Hoe Goed zijn de Zorgstelsels van Moderne Europese Landen? blijft niet minder actueel en relevant, juist omdat iedereen in Nederland zich verschuilt(de?) achter de zo verleidelijke boodschap van dit ‘Health Consumer Powerhouse‘. Er is geen definitief antwoord op deze vraag te geven. Maar er is een geobjectiveerd tegengeluid nodig op wat ik wel eens in tweets de ‘zorgleugen’ heb genoemd en dat tegengeluid vindt u hier.

Ik doe sinds een jaar of twee pogingen om op een interactieve en transparante wijze tot onderbouwde en verifieerbare antwoorden te komen op deze vraag en publiceer dit op mijn website. Lees de publicaties op deze blog (MENU BLOG MARKTWERKING), de belangrijkste zijn gemarkeerd en u kunt ze door naar beneden te scrollen in korte tijd tot u nemen.

( Over ZORGSTELSELRANGLIJSTEN > https://gijsvanloef.nl/2017/09/03/zorgstelselranglijsten/)

Naar mijn weten is de beste zorgranglijst te construeren op basis van de online beschikbare en jaarlijks geactualiseerde OESO Health at a Glance-data tabellen en rapporten. Dit is bevestigd door Prof. Patrick Jeurissen (minVWS/RadboutUmc). De OESO-database maakt een vergelijking van alle moderne Europese landen mogelijk, hetgeen niet mogelijk is met de publicaties van het Commonwealthfund, dat ook geen longitudinale database zoals de OESO heeft.

In Health at a Glance 2017 is voor het eerst een Indicator overview: OECD snapshots and country dashboards opgenomen: http://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/health-at-a-glance-2017/indicator-overview-oecd-snapshots-and-country-dashboards_health_glance-2017-4-en;jsessionid=6uksl0n23s80b.x-oecd-live-02

In het vervolg spreek ik van ‘het OESO-dashboard’.

Op dezelfde wijze als eerder heb ik de scores van de 14 moderne Europese landen op basis van dit dashboard gewogen (en gekalibreerd, indien nodig) en in een tabel gezet. Het OESO-dashboard kent slechts drie waarden/scores (Zie: Methodology, interpretation and use, pag. 20: For a typical indicator, about 65% of the countries (23 countries) will be close to the OECD average, with the remaining 35% performing significantly better (green) or worse (red), enz.):

  1. beter dan het OESO-gemiddelde – in de tabel een score 1
  2. ongeveer het OESO-gemiddelde – in de tabel een score 2
  3. slechter dan het OESO-gemiddelde – in de tabel een score 3

Dit geeft de volgende tabel op basis van het OESO-dashboard, met geheel rechts de uiteindelijke ranking in rood:

Nederland komt uit op een gedeelde 5/6e plaats met Finland. Het probleem is dat de score 2 dominant is in de gehele tabel, veruit de meeste scores liggen rond het OESO-gemiddelde, de verschillen zijn daardoor op het oog maar klein. De ranking gaat van 1 (beste) tot 14 (slechtste), maar de verschillen tussen de landen zijn klein of zelfs geheel afwezig. Belgie zou er het slechtste uitkomen, maar het scoort maar twee keer onder het OESO-gemiddelde en voor de rest gemiddeld (NB: twee variabelen zijn niet meegeteld vanwege het ontbreken van 4 waardes of meer, grijs gearceerd). Deeltabel 1.3 brengt ons niet veel verder. De coverage is in alle landen 98% of hoger (Nederland scoort 99%, veel landen scoren 100%), de 2e variabele is een financieel kengetal (zie hierna), bij de 3e en 4e variabele missen 4 scores of meer.

Een in mijn ogen aanzienlijke verbetering van de tabel is mogelijk door per variabele de absolute score van de 14 landen in de onderlinge vergelijking te waarderen met de punten 1 t/m 14 zoals in de eerdere door mij gepubliceerde beoordelingen – dus op basis van de feitelijke scores in de onderliggende excels. Zie verder > https://gijsvanloef.nl/2017/11/10/tendens-daling-kwaliteit-medische-zorg-t-o-v-eu14-zet-door-2007-2017-oeso/

Om Kwaliteit tegenover Kosten te kunnen plaatsen zijn vervolgens de twee financiele variabelen geelimineerd. Deeltabel 1.3 laat ik nu weg. De volgende tabel geeft een totaalbeeld van de Kwaliteit van de gezondheid en de gezondheidszorg (d.w.z.: de gezondheid van de bevolking – deetabellen 1.1 en 1.2 – en de kwaliteit en de omvang van de medische zorg – deeltabellen 1.4 en 1.5) met geheel rechts de uiteindelijke ranking in rood:

Nederland komt uit op een 4e plaats. De groen gearceerde variabelen komen ook voor in de eerdere door mij gepubliceerde beoordelingen (‘Life expectancy’ is eerder als de gemiddelde variabele genomen, zonder het onderscheid in aparte variabelen man/vrouw/65+).

Maar het kan nog beter, dan wel zuiverder. De ‘Risk factors‘ (subtabel 1.2) gaan over de gezondheid/gezonde leefstijl van de bevolking en de mate van luchtvervuiling: Leefstijl en Leefomgeving, het gebied van preventief gezondheidsbeleid. De Zweden en de Noren zijn – en leven – klaarblijkelijk kerngezond, Oostenrijkers, Duitsers en Belgen zijn ongezond, Nederlanders scoren gemiddeld. Om een beter beeld te krijgen van de kwaliteit van zorgstelsels in engere zin zou je deze niet in ogenschouw willen nemen. Verder lijken mij nog twee aanpassingen verdedigbaar:

  1. Eliminatie van ‘Dementia prevalence‘, omdat dementie direct samenhangt met de ouderdom van de bevolking. Immers: Hoe ouder de bevolking, hoe meer zorg nodig. De Noren en Nederlanders zijn de jongste bevolkingen en hebben de laagste dementie-cijfers;
  2. Eliminatie van ‘Antibiotics’, omdat men niet kan stellen dat veel of weinig gebruik goed of slecht voor het individu is. Nederland scoort hierop uitzonderlijk en velen vinden dat Nederlandse medici het juiste beleid m.b.t. antibiotica volgen (van uiterste terughoudendheid). Maar in andere landen denkt men hier kennelijk anders over.

Dit geeft tenslotte de volgende tabel op basis van het OESO-dashboard, met geheel rechts de uiteindelijke ranking in rood:

Nederland komt nu uit op een 6e plaats. Noorwegen en Zwitserland (geen EU-landen! – vandaar mijn benadering van de EU-14) scoren het beste net als in de andere tabellen. In de laatste tabel, die zoals beargumenteerd mijn voorkeur heeft, scoort Zweden relatief slecht. Zweden scoort tweemaal de slechtste beoordeling (14 pt.) op twee variabelen die niet voorkomen in de longitudinale reeks van 2007 > 2017 omdat die gegevens van eerdere jaren ontbreken. Zo simpel is het.

Wordt vervolgd (met nadere toelichting).

Is de Nederlandse gezondheidszorg wel AVG-proof?

Met dank aan HIMSS Europe Analytics een vergelijking van de e-Health investeringen in Nederland met de ‘Nordic countries’, Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk, Spanje, Italie en ‘Other countries’.

Opvallend is de eenzijdige focus op Patient access to information in Nederland. De andere landen geven gemiddeld rond de 8% uit aan Patient access to information, Nederland besteedt er 32% van het totale budget aan. De Nordic countries geven er 15% van het budget aan uit, is dat niet een logischer bedrag? En geven we niet te weinig uit aan EMR Implementation (invoering van een systeem van Electronic Medical Records)?

Nederland onderscheidt zich in negatieve zin met haar uitgaven aan Cybersecurity, met slechts 3% het laagste bedrag van alle landen. Hoe groot is de kans op hackers’ access to patient information?

Is de Nederlandse gezondheidszorg wel AVG-proof?!

HIMSS Europe analytics