3835 views (website & LinkedIn) – ‘Likes’ van Hans Lugtigheid (econometrist), Hans Verwaart (civiel ingenieur/data analist), beiden zijn al jaren actief publicist op het oversterfte-dossier en Anne Laning (pensioenexpert), drie deskundigen die precies weten waar deze discussie over gaat!– (Top25)
Volkskrant verslaggever @mkeulemans baseert zijn uitspraak (17/3 jl. op twitter/X) dat er geen oversterfte meer is op CBS-statline, tabel: ‘Overledenen gestandaardiseerd’, jaren 2015 t/m 2024
De overledenen-score is in ’23 en ’24 gelijk aan die van ’17 en ’18: 5,9. Er is geen oversterfte meer, aldus Maarten!
Maar hij pakt de verkeerde parameter, hij moet ‘overledenen relatief’ nemen. Nu is het beeld compleet anders: Sinds 2020 is er aanhoudende oversterfte, van 9,7 (’20) > 9,6 (’24) per 1000 inwoners. In de pre-corona jaren 2015 t/m 2019 lag het cijfer bijna een vol punt lager: 8,7 (’15) > 8,8 (’19).
Rekent u even mee? We nemen het jaar 2024.
9,6 * 18.000 (18 miljoen inwoners) = 172.800 overledenen (NB: kleine afrondingsverschillen, CBS: 172.165).
Gijs, je doet je best maar. Heb je verhaal al lang naast me neergelegd en ben bezig met totaal andere dingen - Maarten Keulemans, voorafgaand aan deze publicatie
Bericht Maarten Keulemans op twitter op 17 maart 2026
1845 views (website & LinkedIn)– Likes van o.a. 4 zorghoogleraren(bestuurskundig/economisch/medisch), hier op LinkedIn– veel persoonlijke reacties van medici en wetenschappers
VOORAF vanLoef Research bestudeert alleen de gezondheidsontwikkelingen in West-Europa (zorgstelselvergelijkingen) en doet dit sinds 2015. Er zijn 2 perioden: pre-corona en post-corona.
De uiteindelijke conclusie is: De marktwerking in de zorg faalt.
Abstract The COVID-19 pandemic led to substantial life expectancy losses globally. Historically, life expectancy reversals have been followed by rapid returns to previous trajectories, but whether this is true for the COVID-19 pandemic is still unknown. We update life expectancy estimates through 2024 for 34 high-income countries and quantify annual and cumulative life expectancy “deficits” by comparing observed life expectancy with counterfactuals based on pre-pandemic trends. Five years after the pandemic’s onset, recovery remains incomplete in most countries. In 2024, 31 out of 34 countries still had lower life expectancy than expected. Across 2020-2024, cumulative deficits were statistically significant in nearly all countries. We identify four distinct life expectancy trajectories: (a) first wave peak (largest deficits in 2020 with gradual recovery); (b) second wave peak (largest deficits in 2021 with a sharper rebound); (c) late peak (minimal early impact followed by smaller deficits from 2022 onward); (d) prolonged depression (smaller but persistent deficits without a sharp peak). In general, countries with severe second-wave peaks (such as the USA and Bulgaria) had the largest cumulative deficits. In contrast, countries that delayed widespread infection (e.g., Norway, Japan) saw later deficits that persisted through 2024, but with lower cumulative mortality. Our findings suggest that COVID-19 was not a uniform, short-lived mortality shock. Instead, most high-income countries experienced multi-year disruptions to life expectancy trajectories, with variable patterns of recovery that continue to shape population health five years on.
Figure 1. (below) Six countries showed no definitive pandemic “peak” but persistent life expectancy deficits across the whole period (Austria, France, Israel, the Netherlands, Northern Ireland, and Portugal) (“prolonged depression”).
Figure 3. (below) shows country rankings of life expectancy deficits for each individual year and the overall 2020-24 period. Some countries, such as the Netherlands (−1.01 years, p<0.001) and Portugal (−0.89, p<0.001), experienced less sharp but persistent deficits that accumulated to significant losses over the entire period.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
5K views tabel (website, LinkedIn en twitter) – reacties LinkedIn zie onder; ca. 45 Likes
Het Centraal Bureau voor de Statistiek besteedt er geen aandacht (of: persbericht) aan.
vanLoef Research doet dit wèl:
SINDS 2020 (UITBRAAK CORONA) IS HET ZIEKTEVERZUIM IN DE GEZONDHEIDSZORG GEMIDDELD 7,2%. DIT IS 1,1 PROCENTPUNT HOGER DAN IN DE INDUSTRIE (OP EEN NA HOOGSTE VERZUIM), OFTEWEL 17% HOGER. HET GEMIDDELDE ZIEKTEVERZUIM IN NEDERLAND WAS IN DE AFGELOPEN 6 JAAR: 5,2%.
Het zijn de kille cijfers als we gaan totaliseren, nu de cijfers van het ziekteverzuim in het 4e kwartaal van 2025 bekend zijn.
Het CBS schenkt ook in de publicatie van de 4e kwartaalcijfers 2025 van (gisteren) 17 februari 2026, nauwelijks aandacht aan het ziekteverzuim in de zorg. Maar wel aan de bedrijfstak ‘Cultuur, sport en recreatie’.
Ik vraag U, lezer: Is dit neutrale, objectieve, berichtgeving?!
Het is opmerkelijk dat het CBS geen specifieke aandacht schenkt aan het al jarenlang hoogste ziekteverzuim in de sector zorg. Het nieuwe kabinet heeft zich voorgenomen zeer fors op de zorgkosten te besparen. Het al jaren aanhoudend zeer hoge ziekteverzuim en de voorgenomen zeer hoge besparingen in de zorgkosten zullen onherroepelijk ten koste van de kwaliteit van de zorg gaan. Ik vraag mij in gemoede af of het CBS in haar berichtgeving nog wel mag worden gezien als een onafhankelijk instituut. Een zorgelijke ontwikkeling! – Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam
Honderden datasets worden door CBS per jaar gepubliceerd en in november 2025 heeft CBS nog een diepgaande thema publicatie gepubliceerd over dit onderwerp. De ziekteverzuim cijfers zijn al jaren hoger dan in andere bedrijfstakken dus geen nieuws eigenlijk. – Willy Spaan, emeritus hoogleraar Virologie
Aan Willy Spaan: Drie-en-een-half-jaar nadat ik de verontrustend hoge ziekteverzuimcijfers (systematisch) ben gaan monitoren komt CBS met deze publicatie in november '25. Dat is een. Twee is dat het CBS er bewust voor kiest om in haar communicatiebeleid dit onderwerp te negeren. Dit blijkt uit de teksten van haar berichten over het ziekteverzuim op cbs.nl
reactie op Willy Spaan: Wel een flinke toename sinds 2020. Ik snap nog steeds niet waarom er geen preventie tegen Covid wordt toegepast. De medische literatuur staat behoorlijk vol met studies naar de gezondheidsgevolgen van herhaalde Covid. Werknemers in de zorg hebben vaak een lange opleiding achter de rug, en die werknemers vervang je daarom niet zo makkelijk als ze uitvallen. – Frouke Hermens, assistent professor
Kan een verklaring zitten in een structureel en noodzakelijke andere houding ten aanzien van ziekte dan in andere sectoren? Daarmee bedoel ik dat je in vele sectoren met een verkoudheidje prima aan het werk kunt gaan, maar dat je in de zorg, waar je met kwetsbare mensen te maken hebt, in zo’n geval je toch maar ziek meldt om die kwetsbare mensen maar niet te hoeven aansteken? – Anne Laning, pensioendeskundige
Volg de discussie en mijn reacties op de commentaren op LinkedIn:
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
5.975 views (website & LinkedIn)– 14/1: toevoeging bewijslast/bronmateriaal en datering, lezersstatistiek; verzoek om donaties van dit onafhankelijk onderzoeknaar het presteren van de Nederlandse gezondheidszorg– Top20 (16)
Dank je, Gijs en ja: ik bedoelde West Europa - Jos de Blok
Zojuist beluister ik – met stijgende verbazing – de podcast van NPO Radio1 van 14 feb. ’25, FEIT of FICTIE. Jos de Blok wordt geciteerd: “Nederland had tijdens de coronaperiode de grootste oversterfte van Europa!”. Men is dit gaan uitzoeken. De bijdrage van Prof. Anton Kunst (sociaal epidemioloog) is glashelder, daar valt niets op af te dingen. Maar Ruben van Gaalen slaat de plank ook hier weer mis. Hij zegt: “Nederland was qua oversterfte een middenmotor in Europa.” Let wel. Het is weinig zinvol om het over geheel Europa te hebben, want de verschillen in kwaliteit van zorgstelsels is enorm. Iedere zorgeconoom (en beoefenaar van aanverwante kennisgebieden) weet dat het alleen zinvol is om moderne, West-Europese landen onderling te vergelijken. Van Gaalen noemt landen als Roemenië en Bulgarije. Maar v.w.b. West-Europa beweert hij dat Portugal, Spanje, Italië en Engeland een hogere oversterfte hadden. Dit is pertinent onjuist, uitgaande van het geëxpliciteerde tijdvak 2020 t/m 2023.
Nederland heeft op elk moment in de tijd, gemeten vanaf de periode 2020-2023 de grootste oversterfte zo is gebleken o.b.v. de openbare internationale statistieken en dit is zelfs tot op heden het geval! vanLoef Research heeft dit systematisch blootgelegd en nieuwe data hebben dit steeds weer bevestigd.
Jos de Blok had strikt genomen geen gelijk, maar misschien bedoelde hij eigenlijk West-Europa? Maar Ruben van Gaalen had zeker ongelijk.
Bijgaand de volgende, eerder gepubliceerde statistieken.
Toelichting. Alleen bij de vierde statistiek scoort Finland nipt 0,01% hoger dan Nederland.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.
Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.
13.065 views video (2 YouTube kanalen); 235 Likes; 146 Reacties – Top10 (6) – er is duidelijk belangstelling bij geneeskundestudenten, de zorgprofessionals van de toekomst(‘Interessant’!)
DE OVERSTERFTE LIGT NIET AAN DE VACCINS - HET LIGT AAN DE NEDERLANDSE GEZONDHEIDSZORG: DE CIJFERS TONEN HET AAN
“NL “De beste zorg van Europa?” Of het meest ondoelmatige stelsel? Volgens bestuurskundig socioloog Gijs van Loef is dat laatste het geval. We verspillen miljarden, laten patiënten te lang wachten en houden een systeem in stand waarin de mens tot consument is verworden. Zijn analyse van de oversterfte is confronterend: “Niet door vaccins, maar door een structureel zorginfarct.” Te weinig capaciteit. Overbelast personeel. En te veel tussenlagen die sturen, maar niet zorgen. Is het tijd voor een nieuw zorgstelsel — of vooral voor nieuw moreel leiderschap?”
Aldus directeur ErasmusMC Kjeld Aij.
“Onbegrijpelijk dat zorg niet veel meer aandacht krijgt in deze verkiezingsstrijd, zegt Gijs van Loef. De onafhankelijk zorgexpert (bestuurskundig socioloog) stort zich ruim 35 jaar met hart en ziel op deze wereld en omschrijft zichzelf als #systeemklokkenluider. Waar schuurt het? * De rijksoverheid schetst volgens Van Loef een te positief beeld, met teksten als: ‘De zorg in Nederland behoort tot de beste van Europa.’ Nederland heeft juist het meest ondoelmatige zorgstelsel van Europa, volgens The Lancet. Op de Baltische Staten en Oekraïne na. In #ToekomstZorg van #NieuweAnkers legt hij uit waarom we het meeste zorggeld van bijna alle landen verspillen. * Hij was in 2020 deelnemer aan ‘Lessons Learned’ van VWS, laat zich vaccineren ‘omdat het helpt’, maar ziet dat zijn kritische analyse van oversterfte weinig aandacht krijgt. De hoofdoorzaak is volgens hem ‘een constant zorginfarct.’ Op zijn platform Betrouwbare Zorgcijfers (website gijsvanloef.nl ) deelt hij zijn bevindingen. * De tussenwereld in de zorg heeft ongekend veel macht, zegt hij. De zorgverzekeraars en zorgkantoren; de inkopers; de ministeries en belangenverenigingen. In #ToekomstZorg vertelt hij hoe je die macht kunt doorbreken.”
Aldus programmamaker Nieuwe Ankers Paul van Liempt.
Terugkijkend merk ik dat het tempo soms hoog lag, afgewisseld door korte stiltes. Dit gaf een bepaalde dynamiek. De snelle publicatie was belangrijk vanwege de landelijke verkiezingen. Veel dank aan Paul van Liempt en Kjeld Aij voor het vertrouwen.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Onder de regie van de zorgverzekeraars – die daartoe bevoegd zijn – en dus NIET de rijksoverheid, is de capaciteit van de zorg tot op het bot gestript. Van alle soorten voorzieningen (mensen en middelen) is er een minimum beschikbaar. Van sommige zaken, zoals vaste huisartsen, geneesmiddelen en complexe ggz is er gewoon te weinig. De rijksoverheid ontbeert specifieke medische deskundigheid. De publieke gezondheidszorg (voorlichting, preventie etc.) is kaal geplukt door bezuinigingen van opeenvolgende kabinetten. En toen, begin 2020, kwam covid19.
De reactie van de regering was onsamenhangend, de communicatie niet logisch, het beleid dreef groepen mensen uit elkaar. De politiek ging van ‘opbouwen van groepsimmuniteit’ naar ‘sturen op IC-capaciteit’. Men had geen goed zicht op de harde cijfers (RIVM, GGD). De wetenschappen werden door de politiek in het veel te smalle OMT-keurslijf gedrongen. Het vaccinatiebeleid was ondoordacht en kwam te laat: Nederland was hekkensluiter in West-Europa. De cumulatie van het minimale capaciteit systeem en de pandemische zorgpiek leidde onvermijdelijk tot ten 1e uitgestelde zorg (diagnostiek en behandeling) en ten 2e infectie binnen het systeem (hoog ziekteverzuim zorgpersoneel). Het crisisbeleid van Rutte/de Jonge veroorzaakte maatschappelijke polarisatie en een dalend vertrouwen in de overheid. Pogingen om vanuit de rijksoverheid coördinatie tot stand te brengen faalden gedeeltelijk: Sywertgate, schoolvoorbeeld van misplaatste zorgcowboy-marktwerking binnen de Haagsche Beleidstorens. De spreiding van patiënten via het LCPS ging wel goed. Maar de zorgverzekeraars waren afwezig.
Uiteindelijk resulteerde dit tot een zorgstelsel dat door de bodem zakte, met de hoogste oversterfte van West-Europa en een achterblijvende levensverwachting tot op de dag van vandaag als resultante. En een ingestort vertrouwen in de overheid en de politiek.
Terugkijkend merk ik dat het tempo soms hoog lag, afgewisseld door korte stiltes. Dit gaf een bepaalde dynamiek. De snelle publicatie was belangrijk vanwege de landelijke verkiezingen. Veel dank aan Paul van Liempt en Kjeld Aij voor het vertrouwen.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Gijs van Loef 