Vechten tegen de bierkaai (deVolkskrant)

Pieter Klok schrijft een verwarrend hoofdredactioneel commentaar over ‘passende zorg’ – wat hij beweert is precies waartoe marktwerking leidt: cherry picking – en Peter de Waard schrijft over het ‘op drie na beste zorgsysteem ter wereld’ zonder serieuze onderbouwing. Uit fatsoen toon ik niet de volledige mailwisseling met Peter de Waard.

3 Belangrijkste inzichten zorgsysteem

Serieuze onafhankelijke overwegingen – Armand Girbes

In de afgelopen jaren heb ik – onbetaald, dus onafhankelijk – onderzoek gedaan naar het functioneren van het stelsel van de gezondheidszorg met de focus op de medische zorg: de Zorgverzekeringswet, waar ongeveer de helft van alle uitgaven gedaan worden (45 miljard). De drie belangrijkste inzichten zijn, van nieuw naar oud:

3e (heden) – Het zorgstelsel is sinds de pandemie structureel overbelast, er is sprake van een #zorginfarct. Dit uit zich in de ultieme indicator, de oversterfte. In het 4e kwartaal van 2021 (zorgstelsels van alle landen hebben anderhalf jaar de tijd gehad zich aan te passen), was de oversterfte in Nederland het hoogste in modern europa (EU14). De kwaliteit gaat nu (verder) achteruit.

2e (2019) – De ingevoerde marktwerking leidt niet tot betere kwaliteit van de zorg, maar tot meer bureaucratie en een verschuiving van uitgaven naar ‘control’ in plaats van zorgverlening (uitvoering). Complexe patienten (comorbiditeit, geestelijke gezondheidszorg, jeugdzorg) zijn slechter af. De argumenten heb ik in artikelen en blogs uiteen gezet.

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/waarom-zorg-in-nederland-juist-niet-tot-de-beste-hoort~b784a3eb/

NB https://www.radboudumc.nl/nieuws/2021/15-jaar-marktwerking-in-de-gezondheidszorg

1e (2016 – 2018) – De medische zorg in Nederland is niet de beste van europa, zoals beweerd door politici, bestuurders en decisionmakers. Sinds de invoering van de gereguleerde marktwerking zijn de kosten sterk gestegen tot 2012, daarna zijn de kosten bevroren (relatieve daling van het aandeel in %BNP) en is de kwaliteit achteruit gegaan. De nederlandse zorg is hooguit een goede europese middenmotor.

https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/nederlandse-zorg-valt-van-haar-voetstuk.htm

Mijmering bij de Kamer van Klok (podcast de Volkskrant)

Na het ongelukkige optreden van Ernst Kuipers bij het verdedigen van het 2G-beleid (rapport TU Delft) werd mijn aandacht getrokken door de podcast de Kamer van Klok (hoofdredacteur de Volkskrant)>

https://www.volkskrant.nl/kijkverder/t/podcasts/serie/de-kamer-van-klok/een-wetenschapper-op-vws-blijkt-geen-garantie-voor/

Enkele gedachten bij het beluisteren ervan. Ik hoor bevestiging van mijn kritische analyse van de onvermijdelijkheid van de lockdown in december 2021 – de nederlandse gezondheidszorg was ‘groggy’ en het risico van de onbekende nieuwe omicronvariant was te groot om niet hard in te grijpen vanuit het voorzorgprincipe -, bij o.a. Maarten Keulemans.

Sheila Sitalsings’ stelling dat dat wat meetbaar is: data (en de visuele weergave ervan) de neiging heeft te gaan domineren in beschouwing en analyse is een waarheid als een koe. Dit mechanisme, Data Domineren het Debat, heeft verstrekkende gevolgen. De maatschappelijke schade van het crisisbeleid is, op economische berekeningen (‘theoretische data’) na, moeilijk in beeld te brengen en krijgt daardoor te weinig aandacht. Haar collega’s beamen het.

Maar vervolgens bezondigt men zich aan dezelfde kortzichtigheid door het Deense succes (coronabeleid) af te doen met ‘dat ze het testen zo goed onder controle hebben’. Ergo: data. Waar men aan voorbij gaat zijn de maatschappelijke omstandigheden in Denemarken, die sterk afwijken van de onze. Het draagvlak onder de Deense bevolking voor het gevoerde beleid is hoog. Het vertrouwen in de instituties is groot. De solidariteit tussen mensen onderling is fundamenteel en schraagt de verzorgingsstaat. Voor Denen staat de volksgezondheid voorop, het gemeenschappelijk welzijn, niet de eigen persoonlijke gezondheid. Gelukkig zijn ook hier wel data van beschikbaar. Maar deze zullen misschien minder lekker scoren in de media?

Aan het eind komt de verwaarlozing van de publieke diensten (Belastingdienst etc.) ter sprake. Het is sinds 1998 mijn hoofdthema. Jarenlange bezuinigingen zijn een belangrijke oorzaak, bezuinigingen zijn meetbaar, maar wat zijn de maatschappelijke gevolgen? Die zijn moeilijk meetbaar. Eindelijk komen ze in beeld.

Antwoorden onderzoek oversterfte zijn deels al bekend

2.504 views+70 in het uur voorafgaand aan de presentatie van de Onderzoeksraad voor veiligheid op 16 feb.; onder: viewers op LinkedIn; reactie de Volkskrant

Vooraf

In het eerste deelrapport van de Onderzoeksraad voor veiligheid wordt gesproken over de Realisatie van strategische doelen (pag. 229). Het tweede strategische doel is ‘Zicht op verspreiding virus’. Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers toonde eerder aan dat het zicht op de verspreiding van het virus in internationaal opzicht zeer slecht was,. Zie voetnoot 11).

In de Volkskrant van 4 jan. doen de hoogleraren Meester en van den Broek-Altenburg een oproep het door de Tweede Kamer gevraagde onderzoek naar de oversterfte zo snel mogelijk uit te voeren (unaniem aangenomen motie Omtzigt d.d. 1 dec. jl.). Citaat:

In de loop van december liep de oversterfte nog verder op, tot ongeveer 1.200 mensen per week, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De oorzaken voor deze hoge sterfte zijn onduidelijk: het zouden gedeeltelijk (wel of niet geregistreerde) coronaslachtoffers kunnen zijn, het zou gerelateerd kunnen zijn aan uitgestelde zorg, maar we kunnen ook niet uitsluiten dat de massavaccinaties er iets mee te maken hebben. Immers: recent onderzoek toont aan dat het op basis van de huidige gegevens niet uit te sluiten is dat vaccinaties naast beschermend ook tot op zekere hoogte riskant zijn boven de 65 jaar. Tijdens de maand december, waarin opnieuw lockdownmaatregelen werden ingevoerd, zou de verwachting zijn dat oversterfte juist afneemt. Door het gebrek aan brondata is niet vast te stellen wat het effect van de maatregelen op de sterfte is.

Uit internationaal onderzoek blijkt dat er een grote diversiteit is in de verhouding tussen oversterfte en covid-19-gerelateerde sterfte. In sommige landen, zoals bijvoorbeeld Mexico, zien we hoge sterfte en een relatief laag aantal coviddoden. In andere landen zien we hele andere verhoudingen. Deze verhouding geeft deels aan hoe goed het land de piekcapaciteit in de zorg aankan, en deels hoe groot het probleem van covidgerelateerde sterfte is in relatie tot andere problematiek. (1)

Wat is nu ‘de oversterfte’?  De oversterfte is de afwijking ten opzichte van de gemiddelde sterfte in de afgelopen jaren in een bepaalde periode, de periode van de coronapandemie (start 1e kwartaal 2020). In de oversterfte zijn alle doodsoorzaken meegerekend, de vervroegde sterfte door het virus, vaak gevolgd door een korte ondersterfte, maar ook de sterfte als gevolg van fataal gebleken uitgestelde zorg en de normale sterfte.

De oversterfte in Nederland is inderdaad schrikbarend hoog, vergeleken met andere moderne europese landen (EU14: landen west Europa boven 5 miljoen inwoners) De EU14 met de hoogste oversterfte zijn: Spanje (25%), Italië (24%), het Verenigd Koningrijk (23%), Portugal (20%) en op de 5e plaats komt Nederland (19%). Oostenrijk heeft ook 19% oversterfte, maar minder oversterfte per 100.000 inwoners. Bij Nederland is de afwijking tussen het gerapporteerd aantal corona sterfgevallen ten opzichte van de oversterfte het hoogste van alle landen, een factor 1,5 volgens onderzoek op het open source onderzoeksplatform github. (2) 

Het CBS houdt sinds enige tijd de gegevens van de pandemie bij: de oversterfte per week, met een uitsplitsing naar leeftijdsgroepen en ook specifiek de oversterfte onder Wlz-gebruikers (mensen met een zwakke gezondheid die in verpleeghuizen verblijven). Tot en met augustus 2021 berekent het CBS het aantal coronadoden 78% hoger dan gemeld bij de GGD. (3.1, 3.2) 

De auteurs noemen verschillende denkbare oorzaken. We nemen ze door.

Wordt het aantal coronaslachtoffers wel goed geregistreerd? Nee, zie hiervoor.

Zouden de massavaccinaties er mee te maken kunnen hebben? Dat is niet ondenkbaar, maar dit speelt in de meeste landen. Het is een internationaal vraagstuk, dat grootschalig, langdurig en interdisciplinair onderzoek vergt waarvan (deel)resultaten pas in de loop van de tijd beschikbaar zullen komen in wetenschappelijke publicaties. Zo’n onderzoek op stel en sprong voor Nederland doen, waarbij onze dataverzameling niet goed op orde is, lijkt niet erg zinvol. Het is bekend dat de registraties van het RIVM en de GGD gebrekkig zijn. De NHS (Verenigd Koninkrijk) en Sundhedsstyrelsen (Denemarken) zijn internationaal toonaangevende leveranciers van onderzoeksdata.

Maar er is wel een sterk verband tussen de oversterfte en de uitgestelde zorg. De opmerking van de auteurs dat ‘tijdens de maand december, waarin opnieuw lockdownmaatregelen werden ingevoerd, de verwachting zou zijn dat de oversterfte juist afneemt’ is dan ook ronduit naïef. Immers, de zorg stond bijkans op codezwart!

Het is evident dat de capaciteit van de gezondheidszorg ontoereikend is gebleken.  De zorgvraag, reguliere zorg èn pandemische zorg, is structureel te hoog voor de beschikbare capaciteit. Het aantal ziekenhuisbedden is in de afgelopen jaren afgenomen. (4) Het aantal IC-bedden is sinds het uitbreken van corona niet substantieel uitgebreid. (5) Het ziekteverzuim onder zorgpersoneel is historisch hoog (6), mede als gevolg van de opgelopen infecties die mede veroorzaakt zijn door onvoldoende beschikbare persoonlijke beschermingsmiddelen. (7) De vaccinaties zijn te laat gekomen. (8) Op de publieke gezondheidszorg van de GGD’en is de afgelopen jaren bezuinigd (Wpg). (9) Kabinetten hebben niets gedaan met waarschuwingen dat er epidemieën zouden gaan uitbreken. (10) Er is weinig zicht op de feitelijke verspreiding van het coronavirus door het land, er is geen viruscontrol  (11). Code zwart is in de ziekenhuizen met kunst en vliegwerk ternauwernood voorkomen, terwijl in de andere delen van de zorg (1e lijn, thuiszorg enz.) misschien wel sprake is (geweest) van een ‘code zwart’. (12) En nu overspoelt omicron de zorg, die al uitgeput is.

Het ziekteverzuim onder werknemers in zorg en welzijn kwam in het eerste kwartaal van 2021 uit op 6,8 procent, het hoogste verzuimcijfer in een eerste kwartaal sinds 2002. In de branche verpleging, verzorging en thuiszorg was het verzuim met 8,2 procent het hoogst. – CBS 29/4/2022

Het onderzoek waar de Tweede Kamer om heeft gevraagd kan in elk geval al gedeeltelijk worden afgerond. Het geprivatiseerde en gedecentraliseerde, ‘efficiënte’ nederlandse zorgsysteem bleek niet opgewassen tegen corona.

Eerder verschenen op twitter en hier gepost als:

Bronnen:

1 – https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-onderzoek-naar-oversterfte-dient-nu-eindelijk-ter-hand-te-worden-genomen~b50376c9/

2 – https://github.com/dkobak/excess-mortality/

3.1, 6 – https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/welvaart-in-coronatijd/gezondheid-in-coronatijd

3.2 – Ruben van Gaalen, CBS

4 – https://www.staatvenz.nl/kerncijfers/ziekenhuisbedden

5 – https://www.oecd.org/coronavirus/en/data-insights/intensive-care-beds-capacity

6 – https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2021/49/ziekteverzuim-in-derde-kwartaal-opnieuw-hoger

https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/welvaart-in-coronatijd/gezondheid-in-coronatijd

7 (vele bronnen, bijv.) – https://www.venvn.nl/nieuws/v-vn-stil-drama-in-wijk-en-verpleeghuizen-door-tekort-beschermende-middelen/

8 – https://www.ourworldindata.org/

9 (vele bronnen, bijv.) – https://www.skipr.nl/blog/publieke-gezondheid-moet-uit-het-slop-zet-volksgezondheid-op-nummer-1/

10 (vele bronnen, bijv.) – https://www.nu.nl/coronavirus/6128213/al-twintig-jaar-waarschuwingen-dat-ggds-pandemie-niet-aan-zouden-kunnen.html

11 Platform Betrouwbare Zorgcijfers – https://gijsvanloef.nl/2022/01/16/nederland-heeft-minste-zicht-op-het-virus-van-eu14-gecontroleerd-uitrazen/

12 (vele bronnen, bijv.) –

Zie ook:

Ongekend onrecht? (2021) Geef burger betere overheid! (2007)

Het demissionaire kabinet heeft een ambitieus herstelprogramma aangekondigd in de kamerbrief ‘Ongekend onrecht’. Citaat: “Het is een zwarte bladzijde in de
geschiedenis van de Nederlandse overheid. Het vervult het kabinet met een diep gevoel van schaamte. De grondbeginselen van de rechtsstaat zijn geschonden.”

Hier de eerste pagina en de hoofdstukken.

1. Herstel van gedupeerde ouders verruimen en versnellen
2. Stoppen met Toeslagen in de huidige vorm
3. Leren van de praktijk: signalen serieus nemen
4. Versterken dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid
5. Wet- en regelgeving en de menselijke maat
6. Discriminatie en het gebruik van nationaliteit
7. Informatievoorziening aan parlement en samenleving: openheid is de standaard
8. Informatiehuishouding: de basis op orde
9. Rol van de andere staatsmachten
10.Versterking van het ambtelijk vakmanschap
11.Vervolg: in gesprek over de ambities en maatregelen
12.Tot slot

Het doet me terugdenken aan dit oude pleidooi voor een betere overheid (deVolkskrant, 16 mei 2007). Gaat deze geschiedenis (de details verschillen) zich herhalen?!

“Zo raakte Nederland achterop bij het vaccineren”, reactie op artikel in deVolkskrant 29/12/’20

4/1/’21 – NOS De Jonge: vaccineren had eerder gekund, we waren niet wendbaar genoeg

reacties deskundigen
Arnold Bosman (epidemioloog, lid redteam, adviseur WHO): “Mooi stuk, Gijs! Jouw blauwe commentaar bevat kernachtig de vragen die bij veel deskundigen leven. En de samenleving heeft recht op de antwoorden, omdat die ons in 2021 en de verdere toekomst kunnen helpen dergelijke maatschappij-kritische problemen te voorkomen.”
John J. L. Jacobs (medisch wetenschapper, immunoloog): “Goed stuk. Falende beleid van Hugodejonge gefileerd door @GijsvanLoef
Amrish Baidjoe (veld-epidemioloog en micro-bioloog, lid redteam, London School of Hygiene and Tropical Medicine): “Het lijkt als of de crisis management problemen die huizen in een gebrek aan anticipatie, en daadkrachtige uitvoer van een brood nodige strategie van structurele aard is. Het is belangrijk dat er een crisis structuur gaat komen van kundige mensen op het gebied van crisis management en inhoud. Niet alleen verliezen we grip, we verliezen ook draagvlak en dat is kwalijk.” Dank voor de reflectie hier op, Gijs
Joost Zaat (oud-huisarts, columnist deVolkskrant): “Ik wist al in oktober dat pfizer bij -80 moet en in verpakkingen van circa 1000 zat (alleen dat je nog zelf moest verdunnen was volgens mij niet bekend). VWS, maar ook Rouvoet, had dat als ze Statnews hadden gevolgd kunnen weten. Eindeloos gepolder en denken dat Nederland beter is dan rest van de wereld, dat zit blijkbaar in de nederlandse bestuursgenen. Groet, Joost.”
Bert Zwart (prof. Probability, Operations Research. CWI, TU/e.): “Verhelderende kanttekeningen bij een recent Volkskrant artikel. VWS accepteert al vanaf maart de mogelijkheid op tienduizenden doden tot er een vaccin is, maar weet zelfs de vaccinatiestrategie te verprutsen. VWS gaat over lijken.”
Armand Girbes (prof. in Intensive Care Medicine and Clinical Pharmacologist VUmc): “Ik voel me er beroerd door. Zoveel incompetentie, zo weinig regie vanuit competentie. Terwijl NL in iha top georganiseerd is, er kampioenen logistiek in ’t bedrijfsleven zijn. Zo raakte Nederland achterop bij het vaccineren.”
Paul Jonas (assistent prof. Public Health and Primary Care LUMC): “Incompetentie van het begin tot het eind. Rutte en de partijen die de VVD ondersteunden zijn er in 3 kabinetten in geslaagd heel veel kostbare volksgezondheids-kennis en -kunde te laten weglekken bij “de overheid” en heel veel mensen in Nederland betalen nu onnodig het gelag, met hun baan en soms met hun leven. Ik hoop dat na de verkiezingen anderen dan de VVD en consorten de zorg grondig kunnen gaan herstructureren; de markt er definitief uitgooien en baseren op het voorkómen van ziekte, niet op geld.”

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Bron: Volkskrant Zo raakte Nederland achterop bij het vaccineren

Ik heb grote tekstdelen gekopieerd. Reactie cursief blauw


Michiel van der Geest

Begin oktober brengt Pfizer het ministerie en het RIVM op de hoogte van de verpakkingseigenschappen van het vaccin: te bewaren bij -70, aanlevering in speciale dozen van duizend stuks. Binnen een maand na die analyses in november levert Pfizer het volledige dossier van vaccin BNT162b2 in bij de geneesmiddelenautoriteiten. Nederland is voorbereid, schrijft minister Hugo de Jonge al in september aan de Tweede Kamer.
Begin okt. kent VWS de bijzondere specificaties vh Pfizer-vaccin. Dan weet ze dus ook dat de ‘griepstrategie’ niet mogelijk is. Het griepvaccin kan bewaard worden in een gewone koelkast (ca. 1 jaar op 2 tot 8 graden Celsius)

Je verwacht dat er scenario’s zouden zijn uitgewerkt’, zegt een betrokkene die bij de gesprekken aanwezig was. ‘Van dat iedereen een vaccin per post thuisgestuurd zou krijgen met toedieningsinstructies, tot hoe om te gaan met een precair vaccin als dat van Pfizer. Dat was er allemaal niet.
Als VWS al scenario’s uitwerkt, doet ze dat binnenskamers. Een werkvariant op de ‘Ruttedoctrine’? (cynische opmerking). De samenwerkingspartners tasten in het duister over de strategie.

Het duurt tot diep in november voordat de bestuurders van alle bovenstaande organisaties voor het eerst samenkomen om over vaccinaties te praten.
Anderhalve maand nadat VWS geinformeerd is, vind het eerste bestuurlijk werkoverleg met de samenwerkingspartners plaats.

Een dag later ligt er dan ook een Kamerbrief, waarin het kabinet het advies van de Gezondheidsraad overneemt. En er is een plan om die vaccinaties uit te voeren, dat zoveel mogelijk aansluit ‘op bestaande structuren’ en ‘vertrouwde locaties’. Blauwdruk daarbij is de jaarlijkse griepprik.
Het inzicht dat de ‘griepstrategie’ niet mogelijk is, is nog niet doorgedrongen binnen de beleidsmakers van VWS.

Dat aansluiten bij bekende structuren is een diepe overtuiging van het ministerie en het RIVM. Het geeft houvast op verder onbekend terrein. Pas als het fijnmazige netwerk van de griepvaccinatie helemaal is gebruikt voor de 6,5 miljoen kwetsbare en zorgverlenende mensen in Nederland, komen de GGD’s aan de beurt voor de tien miljoen overige Nederlanders. Dat is pas ergens in augustus (2021 – GvL), denkt de GGD zelf, alle tijd.
Dus nee, sporthallen zijn er nog niet gehuurd, zegt minister De Jonge op 27 november in een interview met NRC. ‘Die hebben we voorlopig niet nodig.’ En: ‘Voordat we naar die meer massale vaccinatie toe gaan zijn we echt een paar maanden verder’. Het definitieve draaiboek van het ministerie van VWS heeft Actiz nog niet gezien.
Er blijkt er een ander probleem. De vaccins van Pfizer zijn niet geschikt voor toediening in de kleinschalige verpleeghuizen. Niet zozeer de bewaartemperatuur van -70 graden blijkt het probleem, maar de hoeveelheden – duizend per doos dus – waarin de farmaceut ze aanlevert. Dat de vaccins in dozen van duizend kwamen, zegt Pfizer-directeur Kaptein, dat was bij het RIVM en bij het ministerie ‘sinds begin oktober uit en te na bekend’.
Begin december moet de gekozen strategie in de prullenbak.
Twee maanden zijn verloren door incompetentie van VWS, er is geen ander woord voor. Er komt een andere strategie.

Niet de bewoners van de verpleeghuizen mogen als eerste, maar het personeel. Om zo een ‘beschermende ring’ om de kwetsbaren heen te creëren, in afwachting van het Moderna-vaccin dat wel kleinschalig kan worden uitgedeeld. En dat vaccineren kan niet op de zorglocaties zelf, maar moet in grootschalige vaccinatielocaties, waar grote hoeveelheden wél zonder verspilling kunnen worden toegediend. Probleem: de instellings- en arbo-artsen hebben helemaal geen ervaring met het opzetten van dit soort vaccinatiestraten. De werkgevers en het kabinet vragen de GGD om hulp, eerst vooral om de locaties op te zetten. De werkgevers zelf die bellen de GGD nog een keer bellen: kunnen jullie toch niet het gehele vaccinatieproces van de zorgmedewerkers doen? Van uitnodigen tot prikken tot registreren.
Waar is VWS?!

Die GGD heeft namelijk een ‘vangnet-functie’, zo is afgesproken, in principe zijn ze niet aan de beurt tot aan de zomer. De GGD heeft daarbij al een uitzonderlijk zwaar jaar achter de rug, met het inrichten van alle teststraten, het grootschalige bron- en contactonderzoek, tegen een achtergrond van jarenlange bezuinigingen. Het vaccinatie-vangnet van de GGD moet derhalve begin december nog helemaal worden opgebouwd.
De organisatie moet, minder dan een week nadat De Jonge sporthallen huren nog niet nodig vond, op zoek naar 25 geschikte locaties om grootschalig te kunnen vaccineren; in recordtempo een ict-systeem in elkaar zetten en op zoek naar prikpersoneel.
De GGD’en komen nu in actie

De farmaceut kon plots in 2020 geen miljoen maar slechts 500 duizend doses leveren, en dus alleen maar in die onhandige hoeveelheden, die niet te herverpakken waren. ‘Niemand wist dat’, zegt Rouvoet. ‘Toen werd aan ons gevraagd of we terugvalopties hadden. En die hadden we.’
Dus: VWS heeft Rouvoet c.s. niet geinformeerd over de Pfizer-specificaties

Hadden wij vanaf het begin ingezet op grootschalige vaccinatie, dan hadden wij twee weken eerder kunnen beginnen, dat zie ik ook wel’, zegt een voorzitter van één van de koepelorganisaties. ‘Maar we leven in Nederland, en daar zijn we het gewend kleinschalig te doen. Normaal gaat dat prima. Er is heus wel vooruitgedacht, maar binnen de bestaande structuren.
Hetgeen blijkt. Maar er is niet vooruitgedacht binnen VWS.

Maar, zegt Kaptein, ‘wat ik moeilijk vond als mens is dat er zo’n nadruk werd gelegd op het langetermijndoel van groepsimmuniteit.
Opnieuw duikt het ‘groepsimmuniteit-verhaal’ op… Met stomheid geslagen.

Instructiefilm toediening Pfizer-vaccin> instructiefilm Pfizer/Biontech vaccin

Belangrijkste publicaties (5 jaar onafhankelijk onderzoek en advies over het zorgstelsel)

Top 5 publicaties

Platform Betrouwbare Zorgcijfers (co-auteur John J.L. Jacobs):
Corona scenario analyse 14 maart 2020

Volkskrant: Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort

Medisch Contact:
Nederlandse zorg valt van haar voetstuk

ESB (co-auteur Renske Leijten): Zorgstelsel obv samenwerking stelt
patiënt centraal

Skipr: Een patiëntgeoriënteerd zorgstelsel

Recensies

Voxmedia: Voxmedia“The Netherlands has universal health insurance — and it’s all private”

Stichting Beroepseer: Beroepseer Gijs van Loef bekritiseert de effecten van marktwerking in de zorg op basis van onderzoek naar kwaliteit van zorg