Existentieel vraagstuk Gezondheidszorg

Het schema van het Existentieel vraagstuk heeft 3e dimensies. Alle drie dimensies roepen ethische vraagstukken op.

1e Privaat versus Publiek (stelselniveau) – ethisch vraagstuk: de besteding van publiek geld, wie profiteert ervan?
2e Patiëntgericht versus Datagericht (patiëntfocus) – ethisch vraagstuk: de (bescherming van de) persoonlijke waardigheid van de patiënt
3e Onbevangen versus Defensief (autonomie zorgverlener) – ethisch vraagstuk: de (bescherming van de) integriteit van de (handeling verrichtende) zorgverlener

Het zorgmarktdenken bestaat (en wordt steeds sterker) bij alle drie. Soms versterken ze elkaar, zoals bij VBHC (combinatie van 1e en 2e dimensie). De 3e dimensie opent de markt van de juridisering van de zorg. In het schema moet ‘MARKT Privaat’ dus eigenlijk ook geplaatst worden achter ‘Techno/Datacentraal’ en ‘(USA)Claim culture’.

Enkele eerdere publicaties en blogs over de marktwerking in de zorg (meest recente bovenaan):
deVolkskrant
Beroepseer recensie onderzoekswerk van Loef
Statement failliet marktwerking
Waarom de marktwerking de zorg uitholt
Medisch Contact
Skipr Kwaliteit zorg achteruit door marktwerking
ESB Zorgstelsel
Arts en Auto Tien jaar marktwerking
Skipr Ned heeft niet beste zorg van Europa

ZorgWeek26bericht

Er is een papieren werkelijkheid en er is de praktijk, aldus verschillende fractieleden van de Tweede Kamer jegens minister Bruins over het LUMC-drama

 

Nieuwsuur 26/6/2019 ‘De minister loopt bij het LUMC achter de feiten aan’

De Tweede Kamer voerde vandaag spoedoverleg over de ‘onhoudbare situatie’ bij de spoedeisende hulp van het LUMC. Verslaggever Siebe Sietsma legt uit wat er precies speelt.Kamerleden vrezen nog grotere drukte spoedeisende hulp LUMC
reactie LUMC Reactie LUMC

NOS.nl 26/6/2019 ‘Hoge winsten bij 97 zorgaanbieders mogelijk door fraude’

‘Hoge winsten bij 97 zorgaanbieders mogelijk door fraude’
Bron: Follow The Money/Reporter/Pointer 26/6/2019 Dossier zorgcowboys: binnen twee jaar miljonair in de thuiszorg Uitgebreid data-onderzoek van Follow the Money en KRO-NCRV’s Pointer en Reporter Radio wijst uit dat een groep zorgbedrijven erin slaagt om structureel torenhoge winsten te behalen. Dat onderzoek leverde een lijst op van 97 bedrijven die samen in een jaar tijd ruim 51 miljoen euro winst maakten; zij hielden gemiddeld eenvijfde van hun omzet over. De lijst bevat een aantal oude bekenden van Follow the Money, zoals thuiszorgbedrijf Anahid uit Almelo. Er zijn sterke aanwijzingen dat de hoge winsten niet altijd rechtmatig behaald worden. Dossier zorgcowboys FTM Zie ook uitzending gemist KRO-NCRV Nederlandse zorgondernemers die extreme winsten behalen. Er lijken manieren te zijn om meer geld te verdienen in de zorg dan is gerechtvaardigd. Hoe kan dat deze ‘zorgcowboys’ zoveel geld verdienen? NPO Zorgcowboys

ZorgICT-Zorgen 25/6/2019 Hoe VWS steeds meer ICT-bedrijven en niet-zorgverleners uit de zorgruif laat eten

Op 19 juni 2019 liet het ministerie van VWS weer een Voorgangsrapportage Innovatie en Zorgvernieuwing het licht zien. Dat is vanaf 2015 een jaarlijkse traditie geworden. In 2014 formuleerde de toenmalige minister Schippers in een brief over eHealth en zorgvernieuwing een aantal ambities over de zorgICT. Die moesten in vijf jaar gehaald worden. De huidige voortgangsrapportage over 2018 is er weer één met veel woorden en uitvergroting van kleine daden. Eén ding dat enorm opvalt is dat het ministerie van VWS inmiddels een vermogen gestopt heeft in het aanjagen van eHealth, innovatie en zorgvernieuwing middels subsidies.(…) “Daarnaast besteden wij in de bijlage ook aandacht aan de activiteiten die we hebben gedaan op het terrein van het verbinden en versterken van stakeholders: health deals, vliegwielcoalitie, juiste zorg op de juiste plek, gezonde mening (panel), e-healthweek, health impact bonds, het bevorderen van samenwerking tussen zorg en het bedrijfsleven, de e-healthmeetlat en dwarsdenkbijeenkomsten. Ook besteden we aandacht aan de activiteiten op het gebied van het ontwikkelen van innovaties: actieonderzoek innovatieve zorg, Seed capital regeling en Dutch Hacking Health.” Hoe VWS steeds meer ICT-bedrijven en niet-zorgverleners uit de zorgruif laat eten

Rijksoverheid.nl 25/6/2019 Minister Bruins kiest voor kwaliteit en continuïteit in ambulancezorg

Media zeggen:‘Kabinet weert marktwerking uit ambulancezorg’ (AD); ‘Terugdraaien aanbestedingen ambulancezorg biedt rust’(FNV); ‘Kabinet wil geen marktwerking in de ambulancezorg’ (Beveiligingsnieuws.nl)

Minister Bruno Bruins voor medische zorg en sport wil de continuïteit en permanente beschikbaarheid van ambulancezorg van goede kwaliteit behouden. Daarom wil hij de huidige aanbieders voor onbepaalde tijd een aanwijzing geven. Dat schrijft minister Bruins in een brief aan de Tweede Kamer waarin hij de contouren schetst van de toekomstige wet ambulancezorg en daarmee de Nederlandse ambulancezorg ordent. Hiermee zet Bruins het belang van beschikbare ambulancezorg voor de patiënt voorop. Minister Bruins kiest voor kwaliteit en continuïteit in ambulancezorg

NOS.nl 23/6/2019 Zorgen over ‘wildgroei’ van gezondheidsapps: ‘Er is veel zooi op de markt’

Je gebroken vinger controleren, een hartfilmpje maken of je bloedwaarden meten en doorgeven, het kan tegenwoordig allemaal via de app. Steeds meer artsen en patiënten maken gebruik van die mogelijkheid. Dat ontlast de zorg en patiënt, maar tegelijkertijd hebben deskundigen zorgen over de veiligheid. “Er is heel veel zooi op de markt, zonder onderbouwing. En dat geeft een risico”, zegt Lilian Lechner, hoogleraar gezondheidspsychologie. (…) Ook Niels Chavannes, huisarts en hoogleraar eHealth-toepassingen, ziet dat er geen instantie is die aangeeft welke apps betrouwbaar zijn en gebruikt kunnen worden. “Dat is een groot probleem, omdat er een wildgroei is aan mogelijkheden. Bovendien is een app een hulpmiddel, geen medicijn waar wel strengere wetgeving voor is.” Zorgen over ‘wildgroei’ van gezondheidsapps: ‘Er is veel zooi op de markt’

Zie ook: TheConversation
……………………………………………………………………………………………………………..

ZorgWeekbericht gaat de zomer in en zal voorlopig niet meer wekelijks verschijnen, tenzij er voldoende aanleiding is.

ZorgWeek22bericht

De regering/rijksoverheid manipuleert berichtgeving over personeelstekort zorg, mainstream media (NOS.nl; RTLnieuws; AD e.a.) nemen dit klakkeloos over… en corrigeren zichzelf enkele dagen later nadat ze zich ingelezen hebben, de NRC neemt het voortouw

Was ZorgWeek21bericht een trigger? ZorgWeek21bericht En eerder: De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische zorg

Leert de rijksoverheid/minVWS dan geen lessen?!

TIMELINE – MAINSTREAM MEDIA CORRIGEREN BERICHTGEVING …

 

De Dagelijkse Standaard 29/5/2019 PVV’er Fleur Agema doet frontale aanval op mainstream media: ‘Klakkeloos reclameplaatjes van ministers overtikken!’Dagelijkse Standaard

RTLnieuws 29/5/2019 De Jonge erkent: bericht over zorgvacatures te rooskleurig RTLnieuws De Jonge erkent bericht te rooskleurig

Telegraaf 29/5/2019 Minister bekent: ’Bericht personeelstekort gezondheidszorg te rooskleurig’
Telegraaf Minister bekent

NRC 29/5/2019 Tweede Kamer: ministerie van Volksgezondheid bedondert ons met fake news
NRC Tweede Kamer: Ministerie bedondert ons!

NRC 28/5/2019 Ministerie van Volksgezondheid presenteert personeelstekort zorg te rooskleurig
NRC minVWS te rooskleurig

MAINSTREAM MEDIA NEMEN BERICHT RIJKSOVERHEID/minVWS KLAKKELOOS OVER…

RTLnieuws 23/5/2019 ‘Steeds minder personeelstekorten in de zorg’
RTLnieuws

AD 23/5/2019 Personeelstekorten in de zorg lopen rap terug
AD Personeelstekorten in de zorg lopen rap terug

NOS 23/5/2019 Ministerie: personeelstekorten in zorg worden in rap tempo kleiner
NOS Ministerie: personeelstekorten in zorg worden in rap tempo kleiner

HET GEWRAAKTE BERICHT VAN DE REGERING/RIJKSOVERHEID:

Rijksoverheid 23/5/2019 Aanpak personeelstekort zorg werkt minVWS Aanpak Personeelstekort werkt

…………………………………………………………

ANDER NIEUWS

Skipr 29/5/2019 Minister komt met ‘early warning system’ ziekenhuisfaillissement Minister Bruno Bruins (Medische Zorg) komt na het zomerreces met een plan voor een ‘early warning system’ bij een dreigend ziekenhuisfaillissement. Dat zei de bewindsman dinsdag bij een overleg in de Tweede Kamer over stand van zaken rondom de faillissementen van MC Slotervaart en IJsselmeerziekenhuizen en het afgewende faillissementen van het Maasziekenhuis.
Skipr Early Warning System ziekenhuizen

minVWS 15/5/2019 Informatieberaad Zorg: Consultatiesessies Landelijke Infrastructuur ZorgICT – Authenticatie, Autorisatie & Logging

(via google vindt u de pdf),/h4>

citaten: “Het vergezicht: Hoe mooi zou het zijn als in onze Nederlandse zorginfrastructuur de oplossingen die er nu zijn voor uitwisseling onderdeel gaan uitmaken van een samenhangende, open infrastructuur. Een infrastructuur waarin nieuwe partijen kunnen toetreden en hun diensten aanbieden. Waarin concurrentie plaatsvindt en we het met elkaar betaalbaar houden en er nog steeds innovatie kan plaatsvinden. En die transparant is in hoe het werkt en wat de kwaliteit is, zonder beperkingen van sectoren, regio’s of locaties. Een samenhangend infrastructureel stelsel waar de minister van VWS van kan uitleggen dat het werkt en hoe het werkt, en die zorgprofessionals in staat stelt om elkaar digitaal te kunnen vinden.” (…) “Conclusies: Eisen NL wet- en regelgeving zorgsector prevaleren boven functionele en technische aspecten – Volgorde invulling : 1. Wettelijke eisen vertalen naar eigen organisatie structuur, samenwerkingen, positie, juridische aspecten : bizar ingewikkeld !” (…)

Technische invulling (lagen 4-5) Een patiënt vraagt via zijn PGO een of meerdere bloeddrukken op bij de zorgaanbieder. De communicatie tussen de PGO-applicatie van de patient en de applicatie van de zorgaanbieder verloopt daarbij conform de rollen Dienstverlener Persoon (de patient ) en Dienstverlener Zorgaanbieder. De (applicaties van) patiënt en de zorgaanbieder hebben in een gezamenlijke context onderhandeld via identificatie/authenticatie/autorisatie en dit heeft geleid tot een token waaruit voor de zorgaanbieder duidelijk is voor welke informatiestandaard en versie en onder welk burgerservicenummer de vragen worden gesteld. De Dienstverlener Persoon (patient) stelt dus zijn vraag met het onderhandelde token en vraagt dan “Mag ik de laatst gemeten Observation van type bloeddruk, in de vorm FHIR STU3 XML?” De Dienstverleners Zorgaanbieder weet welke regels daarvoor gelden en levert een 0..1 bloeddruk volgens de gestelde informatiestandaard. Een PGO dient via een ingekochte of zelf gebouwde systeemrol Dienstverlener Patiënt te communiceren volgens de MedMij spelregels (Afsprakenstelsel/Informatiestandaarden). Hetzelfde geldt voor een zorgaanbieder in de rol van Dienstverlener Zorgaanbieder.”

Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort (volledige tekst)

Lees dit, beleidsbepalers, Alsjeblieft. En doe er iets mee. Maak de zorg weer gezond!, VPHuisartsen

Gijs van Loef vat de gevolgen van het systeem nog eens puntig samen, aldus Jaap van den Heuvel, Bestuursvoorzitter Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk

Reacties lezers: Reactie opiniestuk

Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort

 

2 mei 2019 – De tekst in de krant is fors ingekort (van 750 naar 450 woorden) en geeft de essentie goed weer. Lees hier de volledige tekstversie.

 

Gezondheidszorg staat voor een Existentieel vraagstuk

(Publiek of Privaat)

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische gezondheidszorg. “Onze zorg behoort tot de beste van Europa” staat in het Regeerakkoord. Op basis van zelfstandig onderzoek, gevalideerd door deskundigen, heb ik vastgesteld dat de kwaliteit van de medische zorg in vergelijking met andere moderne Europese landen sinds 2006 geleidelijk aan terrein verliest.[1] Dit is opmerkelijk. Want waarom werd dit onderzoek niet gedaan door een van de kennisinstituten (SCP, CPB, Zorginstituut, WRR, Universiteiten)?

Het medisch zorgstelsel van gereguleerde marktwerking is niet goed doordacht. Er zijn twee fundamentele ontwerpfouten gemaakt. Ten eerste: Een patiënt, die wettelijk verplicht is te betalen voor zijn zorgbehoefte, is geen consument van zorg maar heeft recht op goede zorgverlening op basis van indicatiestelling door een gediplomeerde zorgverlener. Deze moreel-ethische dimensie van de zorg is uit het oog verloren. Ten tweede: Landelijke regie van het zorgaanbod, een planning van zorgvoorzieningen op landelijke schaal, is onmogelijk in een stelsel van concurrerende zorgverzekeraars. Dat zorgverzekeraars (overwegend) regionale monopolisten zijn doet hier niets aan af. Beide ontwerpfouten zijn terug te voeren op het probleem dat over de verhouding tussen het publieke en het private niet goed is nagedacht bij de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006.

De schizofrenie van het marktgedreven zorgstelsel laat zich ook op een andere manier typeren. De filosofie van marktwerking vraagt om inherent tegengesteld gedrag van de betrokkenen in de zorgverlening. Commerciële belangen en concurrentie moeten samengaan met vertrouwen en samenwerking. Wat de zorgeconomen ook beweren, deze tegenstelling – in menselijk gedrag en in het stelselontwerp – tart de logica. Het gaat namelijk in dit geval niet om een vorm van publiek-private samenwerking zoals we dat uit de praktijk en de leerboeken kennen.

Het marktdenken in de zorg leidt tot afsplitsing van zorgbedrijfjes die de patiënt niet als een mens maar als een gefragmenteerd wezen benaderen waaraan gesleuteld en verdiend kan worden. In de fragmentatie van lichaam en geest tot kleine diagnosebehandelbrokjes zitten de verdienmodellen. Profijtelijk zijn de klinieken voor electieve ingrepen (knie-, heup- en staaroperaties), maar voor de acute zorg, de complexe zorg en de chronische zorg die gezamenlijk veruit het grootste deel van de medische zorg vormen werkt het marktmechanisme niet, of zijn er kostbare gevolgen waar overheidssturing nodig is. Zoals nu weer bij het ziekenhuis in Boxmeer. Daar waar de mens zich niet laat opsplitsen zien we de meest schrijnende gevolgen van het marktdenken: in de specialistische GGZ en de jeugdzorg (een gemeentelijke taak). Hoe meer fragmentatie, hoe meer regels. Immers, patiëntveiligheid en zorgkwaliteit zijn absolute vereisten die altijd moeten worden geborgd. En ook dat geeft verdienmodellen. Maar wat is nu de essentie?

De versplintering van het zorgaanbod leidt tot complexere regelgeving met een toename van verantwoording, toezicht en dus: bureaucratie. Het leidt tot torenhoge indirecte kosten, een zeer verfijnd systeem van checks en balances ergo een complexe hybride zorgmachinerie die nooit af kan zijn, waardoor steeds minder geld beschikbaar is voor de zorg. OntRegelDeZorg? Nieuwe regels vervangen de geschrapte.  Value Based Health Care? Waarom niet gewoon de patiënt vragen of hij/zij tevreden is? Hoe doelmatig is een systeem van 24 zorgverzekeraars met 55 polissen basisverzekering die allemaal hetzelfde zorgpakket aanbieden? Management staat centraal in het marktgedreven zorgstelsel in plaats van uitvoering. Is er wellicht een verband met het feit dat de zorg steeds minder aantrekkelijk wordt gevonden om in te werken en het toenemend gebrek aan gekwalificeerde zorgverleners (verpleegkundigen, triagisten, huisartsen, ouderengeneeskundigen e.a.)?

Er zijn teveel private krachten en er is te weinig publieke sturing in het zorgstelsel. Publiek is ondergeschikt gemaakt aan privaat, het moet juist andersom! Dit inzicht begint door te breken. Toen ik Kim Putters, directeur van het SCP en hoogleraar aan de Rotterdamse school waar het ‘zorg is business’-adagium gehuldigd wordt, hiermee in het openbaar confronteerde gaf hij volmondig toe dat deze analyse klopt (NZF-cafe d.d. 14/3/2019).

De gezondheidszorg staat voor een existentiële keuze. Een keuze die direct samenhangt met de vraag of de overheid de regie terugneemt en binnen publieke randvoorwaarden private zorgverlening en zinvolle innovaties faciliteert, of de omgekeerde situatie, waarbij private partijen de dienst blijven uitmaken en de publieke taak beperkt wordt tot het corrigeren van de collateral damage van echte marktwerking.

In het eerste geval kunnen we terugkeren naar de menselijke maat en staat de patiënt weer centraal, in het andere geval wordt de patiënt een dataverzameling, de zorgverlener een data-analist, krijgt Big Tech het voor het zeggen en zoekt iedereen het in het oerwoud van regels verder zelf maar uit.

voetnoot 1 Zelfstandig onderzoek van data OECD-Health at a Glance 2007, 2009, 2011, 2013, 2015, 2017. Gepubliceerd in  Economisch Statistische Berichten. 2017;1 ‘Zorgstelsel op basis van samenwerking stelt patiënt centraal’.

Verschenen in:

deVolkskrant Waarom zorg in Nederland juist niet tot de beste behoort

Joop De gezondheidszorg staat voor een existentieel vraagstuk
1600+ Lezers

Business Insider Het Nederlands zorgsysteem deelt de patient op in stukjes 1750+ Lezers

Het Existentieel vraagstuk in schema – Publieke sturing of Privatisering (en publieke noodverbanden blijven aanleggen)?