Aanpassing zorgstelsel in 2019 in gang gezet (minder markt)

Jaap van den Heuvel: ‘Gijs ziet het zoals gewoonlijk weer messcherp.’

17/1/2020 – Skipr> 2019 was jaar van de waarheid voor marktwerking in de zorg

2019 Is het jaar waarin de aanpassing van het marktgedreven zorgstelsel in gang is gezet. Dat wordt minder markt. Het idee dat concurrentie tussen zorgverzekeraars en tussen zorgaanbieders leidt tot betere patiëntzorg is gelogenstraft. Het chaotische faillissement van het Slotervaartziekenhuis en het MC Zuiderzee in Lelystad was het keerpunt. In het afgelopen jaar zijn veel zaken gepasseerd. Een opsomming.
Als we kijken door de bril van de patiënt dan zien we een gebrek aan capaciteit, zowel te weinig ‘opvangplekken’ als een tekort aan deskundig personeel, in de ouderenzorg – met name daar waar mensen niet langer thuis kunnen blijven wonen -, in de specialistische ggz en de jeugdzorg en ook is de nabije huisarts in delen van het land steeds minder vanzelfsprekend. Voor alle soorten patiënten lopen de wachtlijsten op en dit is ook het geval in de cure, waar de wachtljsten voor alle medische specialismen op één na zijn toegenomen Volksgezondheidenzorg.info wachttijden polikliniek 2019. Het capaciteitsprobleem treft dus de gehele gezondheidszorg, zowel de care als de cure.
De acute zorg (beschikbaarheid van huisartsen en huisartsenposten, SEH en acute verloskunde), wellicht de allerbelangrijkste verdieping in het gehele zorggebouw, kwam het afgelopen jaar veel in het nieuws door sluitingen van posten en patiënten stops (o.a. LUMC Leiden). Minister Bruins heeft aangekondig medio 2020 met een houtskoolschets te komen van de acute zorg blog Houtskoolschets acute zorg. Op 10 december 2019 nam de Tweede Kamer zes moties aan om het aanbod van acute zorgposten verspreid over het land te waarborgen blog De acute zorg implodeert

Als we kijken door de bril van de zorgverlener dan zien we een historisch hoog ziekteverzuim CBS Ziekteverzuim naar sectoren, een dramatisch hoog personeelsverloop (commissie werken in de zorg) NOS Veel jonge zorgmedewerkers binnen 2 jaar weer weg, in het bijzonder ook een uitstroom van zorgverleners die de werkomstandigheden beu zijn en voor zichzelf beginnen als ZZPér (waardoor de totale kosten van personeel wel stijgen) en tekorten bij veel verschillende specialismen, zowel bij specifieke verpleegkundigen als artsen zoals geriaters, SEH-artsen, psychiaters e.a. (Capaciteitsorgaan: Capaciteitsplan 2021-2024). Programma’s om de hoge werkdruk (ook ‘administratieve lastendruk’) terug te dringen zoals OntRegelDeZorg leveren (vrijwel) geen resultaten op VVAA Ontregelmonitor. Op 20 november 2019 was de eerste landelijke staking van ziekenhuispersoneel in de geschiedenis. Met een nieuwe CAO is een deel van de onvrede voorlopig weggenomen. Maar het is evident dat de aantrekkelijkheid van de zorg als werkverschaffer een enorm probleem is, juist voor de uitvoerende functies waar men de bulk van het werk moet doen en van alle kanten wordt ‘aangestuurd’. De ophef rond het wetsvoorstel BIG2 was een veeg teken. Afgelopen week meldde RTL Nieuws dat het tekort aan verpleegkundigen in ziekenhuizen tot zeer gevaarlijke situaties voor patiënten leidt RTL Nieuws Verpleegkundigen. Steeds meer zorgbestuurders durven het nu eindelijk gewoon uit te spreken, ‘de concurrentie moet uit de zorg’ (Doekle Terpstra). Samenwerken in regionale verbanden is voortaan het devies. Het regionaal samenwerkingsmodel in Drenthe haalde vorige week de voorpagina van de Volkskrant met de kop ‘Samenwerking in plaats van marktwerking’ Volkskrant Samenwerking ipv marktwerking

Maar het zorg-is-marktdenken heeft veel zelfstandige zorgbedrijven geen windeieren gelegd. Door het onderzoeksjournalistieke netwerk van Follow The Money en Reporter zijn excessen in de thuiszorg (exorbitante winsten bij tientallen bedrijven) in beeld gebracht Pointer KRO NCRV.

Op 17 december stond het huisartsencomité Het Roer Moet Om op de stoep van het ministerie van VWS om ministers De Jonge en Bruins ‘met scheepshoorn en wekkers’ wakker te schudden. Het huisartsencomité stelt dat ‘de ministers tot nu toe elke verantwoordelijkheid ontlopen om de urgente problemen rond de huisartsenzorg te helpen oplossen, (…) terwijl alle oplossingen beginnen bij scherpe politieke keuzes.’ Ze pleiten voor het afschaffen van het concurrentiedenken in de huisartsenzorg, de gehele acute zorg en de thuiszorg hetroermoetom.nu

Het is het afgelopen jaar duidelijk geworden dat de zorgverzekeraars (gesteund door de NZa) hun taak niet aankunnen en het vertrouwen in zorgverzekeraars is inmiddels op een dieptepunt geland IQ Healthcare Laag vertrouwen in zorgverzekeraars  In 2019 zagen we eerder dan in voorgaande jaren de afkondiging van omzetplafonds en patiëntenstops bij ziekenhuizen voor de rest van het jaar (het begon met het Ikazia ziekenhuis in Rotterdam NRC Patientenstop Ikazia), ook hier weer: groeiende wachtlijsten. Hoezo: ‘Zorgplicht’? Veelzeggend was de verkoop van de profijtelijke zorglabels (o.a. Promovendum en BeSured, polissen voor studenten en hoog opgeleiden) aan de Zwitserse investeerder Iptiq in 2018, hetgeen een rechtstreekse ondermijning van de solidariteitsgedachte betekende.

Internationale bronnen als de OECD, Eurostat ea. bevestigen het beeld dat de kwaliteit van de nederlandse (medische) gezondheidszorg geleidelijk aan achterop begint te raken in vergelijking met andere moderne europse landen blog Medische zorg achteruit tov EU14 Op sleutelindicatoren als de Levensverwachting bij geboorte en het aantal levensjaren in goede gezondheid zien we stagnatie en zelfs een achteruitgang met grotere verschillen tussen ongezonde laag- en gezonde hoogopgeleiden.

Het ministerie VWS moest het afgelopen jaar wel gaan ingrijpen, het kon niet anders. Over de acute zorg hadden we het hiervoor al. Het Maasziekenhuis in Boxmeer wordt voortaan financieel overeind gehouden met een staatssubsidie. In een recente blog ging ik er op in blog Kabinet doorbreekt taboe en pakt de regie terug. Het is wachten op de contouren voor de toekomstige organisatie van de zorg waar het kabinet voor de zomer mee gaat komen (NB adviesaanvraag aan SER en WRR). In oktober 2019 werd een nieuwe directeur curatieve zorg benoemd, zonder enige ervaring in de zorg. Maar nu gaat het ministerie op zoek naar een directeur-generaal curatieve zorg mèt kennis van de sector. Veelzeggend?

voorheen> blog Kroniek van een aangekondigd sterven van een marktgedreven zorgstelsel

ZorgWeek26bericht

Er is een papieren werkelijkheid en er is de praktijk, aldus verschillende fractieleden van de Tweede Kamer jegens minister Bruins over het LUMC-drama

 

Nieuwsuur 26/6/2019 ‘De minister loopt bij het LUMC achter de feiten aan’

De Tweede Kamer voerde vandaag spoedoverleg over de ‘onhoudbare situatie’ bij de spoedeisende hulp van het LUMC. Verslaggever Siebe Sietsma legt uit wat er precies speelt.Kamerleden vrezen nog grotere drukte spoedeisende hulp LUMC
reactie LUMC Reactie LUMC

NOS.nl 26/6/2019 ‘Hoge winsten bij 97 zorgaanbieders mogelijk door fraude’

‘Hoge winsten bij 97 zorgaanbieders mogelijk door fraude’
Bron: Follow The Money/Reporter/Pointer 26/6/2019 Dossier zorgcowboys: binnen twee jaar miljonair in de thuiszorg Uitgebreid data-onderzoek van Follow the Money en KRO-NCRV’s Pointer en Reporter Radio wijst uit dat een groep zorgbedrijven erin slaagt om structureel torenhoge winsten te behalen. Dat onderzoek leverde een lijst op van 97 bedrijven die samen in een jaar tijd ruim 51 miljoen euro winst maakten; zij hielden gemiddeld eenvijfde van hun omzet over. De lijst bevat een aantal oude bekenden van Follow the Money, zoals thuiszorgbedrijf Anahid uit Almelo. Er zijn sterke aanwijzingen dat de hoge winsten niet altijd rechtmatig behaald worden. Dossier zorgcowboys FTM Zie ook uitzending gemist KRO-NCRV Nederlandse zorgondernemers die extreme winsten behalen. Er lijken manieren te zijn om meer geld te verdienen in de zorg dan is gerechtvaardigd. Hoe kan dat deze ‘zorgcowboys’ zoveel geld verdienen? NPO Zorgcowboys

ZorgICT-Zorgen 25/6/2019 Hoe VWS steeds meer ICT-bedrijven en niet-zorgverleners uit de zorgruif laat eten

Op 19 juni 2019 liet het ministerie van VWS weer een Voorgangsrapportage Innovatie en Zorgvernieuwing het licht zien. Dat is vanaf 2015 een jaarlijkse traditie geworden. In 2014 formuleerde de toenmalige minister Schippers in een brief over eHealth en zorgvernieuwing een aantal ambities over de zorgICT. Die moesten in vijf jaar gehaald worden. De huidige voortgangsrapportage over 2018 is er weer één met veel woorden en uitvergroting van kleine daden. Eén ding dat enorm opvalt is dat het ministerie van VWS inmiddels een vermogen gestopt heeft in het aanjagen van eHealth, innovatie en zorgvernieuwing middels subsidies.(…) “Daarnaast besteden wij in de bijlage ook aandacht aan de activiteiten die we hebben gedaan op het terrein van het verbinden en versterken van stakeholders: health deals, vliegwielcoalitie, juiste zorg op de juiste plek, gezonde mening (panel), e-healthweek, health impact bonds, het bevorderen van samenwerking tussen zorg en het bedrijfsleven, de e-healthmeetlat en dwarsdenkbijeenkomsten. Ook besteden we aandacht aan de activiteiten op het gebied van het ontwikkelen van innovaties: actieonderzoek innovatieve zorg, Seed capital regeling en Dutch Hacking Health.” Hoe VWS steeds meer ICT-bedrijven en niet-zorgverleners uit de zorgruif laat eten

Rijksoverheid.nl 25/6/2019 Minister Bruins kiest voor kwaliteit en continuïteit in ambulancezorg

Media zeggen:‘Kabinet weert marktwerking uit ambulancezorg’ (AD); ‘Terugdraaien aanbestedingen ambulancezorg biedt rust’(FNV); ‘Kabinet wil geen marktwerking in de ambulancezorg’ (Beveiligingsnieuws.nl)

Minister Bruno Bruins voor medische zorg en sport wil de continuïteit en permanente beschikbaarheid van ambulancezorg van goede kwaliteit behouden. Daarom wil hij de huidige aanbieders voor onbepaalde tijd een aanwijzing geven. Dat schrijft minister Bruins in een brief aan de Tweede Kamer waarin hij de contouren schetst van de toekomstige wet ambulancezorg en daarmee de Nederlandse ambulancezorg ordent. Hiermee zet Bruins het belang van beschikbare ambulancezorg voor de patiënt voorop. Minister Bruins kiest voor kwaliteit en continuïteit in ambulancezorg

NOS.nl 23/6/2019 Zorgen over ‘wildgroei’ van gezondheidsapps: ‘Er is veel zooi op de markt’

Je gebroken vinger controleren, een hartfilmpje maken of je bloedwaarden meten en doorgeven, het kan tegenwoordig allemaal via de app. Steeds meer artsen en patiënten maken gebruik van die mogelijkheid. Dat ontlast de zorg en patiënt, maar tegelijkertijd hebben deskundigen zorgen over de veiligheid. “Er is heel veel zooi op de markt, zonder onderbouwing. En dat geeft een risico”, zegt Lilian Lechner, hoogleraar gezondheidspsychologie. (…) Ook Niels Chavannes, huisarts en hoogleraar eHealth-toepassingen, ziet dat er geen instantie is die aangeeft welke apps betrouwbaar zijn en gebruikt kunnen worden. “Dat is een groot probleem, omdat er een wildgroei is aan mogelijkheden. Bovendien is een app een hulpmiddel, geen medicijn waar wel strengere wetgeving voor is.” Zorgen over ‘wildgroei’ van gezondheidsapps: ‘Er is veel zooi op de markt’

Zie ook: TheConversation
……………………………………………………………………………………………………………..

ZorgWeekbericht gaat de zomer in en zal voorlopig niet meer wekelijks verschijnen, tenzij er voldoende aanleiding is.

Motie “Macht van zorgverzekeraars inperken” ingediend door 7 politieke partijen in Tweede Kamer

Op 18 oktober heeft kamerlid Kuzu een motie ingediend ‘over de macht van zorgverzekeraars inperken.’ De motie is gebaseerd op ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’ en bevat 4 quotes:

. constaterende dat uit het artikel “Nederlandse zorg valt van haar voetstuk” uit het vakblad Medisch Contact is gebleken dat het Nederlandse zorgstelsel niet voldoet aan de fundamentele doelstellingen van de Wereldgezondheidsorganisatie;
. constaterende dat uit het artikel is gebleken dat zeven Europese landen een hogere levensverwachting hebben dan Nederland;
. constaterende dat tevens uit het artikel is gebleken dat in acht andere Europese landen het verschil in levensverwachting tussen hoog- en laagopgeleide mensen minder groot is dan in Nederland;
. constaterende dat de Nederlandse gezondheidszorg geleidelijk aan terrein verliest in vergelijking met andere moderne Europese landen.

De zinsnede ‘constaterende dat het invoeren van de marktwerking in de zorg in 2006 niet voor lagere prijzen of betere kwaliteit van de zorg heeft geleid’ is niet letterlijk uit MEDISCH CONTACT overgenomen, maar is feitelijk wel juist.

De motie is bij handopsteken verworpen. 7 Fracties stemden voor de motie: SP, PVV, PvdA, GL, PvdD, 50Plus, Denk.

Zie:

Bron: Motie vh lid Kuzu over de macht van zorgverzekeraars inperken