Onze kwetsbare 'oudjes' (80+) vallen weer met bosjes om. De oversterfte periode van 8 weken (volgens nieuwste definitie van het @rivm) eist haar tol. De grootste oversterfte van West-Europa, de kortste levensverwachting van 80+. Geen haan die ernaar kraait!@MinPres@ministerVWSpic.twitter.com/PMLyF1Vkp1
Nee Gijs. Omdat je dit in de openbaarheid trekt, voor de meelezer: zoals ik je in uitgebreide mail uitlegde, heb ik je argumentatie gewoon voorgelegd aan div experts. Die maken er (met prima te volgen argumentatie) gehakt van. Jammer dat je je zo vastgraaft in je eigen gelijk.
Hoho, Maarten. Die argumenten ken ik niet, dan wel zijn onzinnig. De ASMR is de beste maatstaf van sterfte, dat is evident. Maar die wordt slechts 1x/jaar bijgewerkt, Vandaar de EMRs. Nu blijkt dat de wetenschap mij gelijk geeft. Je dwingt me om onze emails openbaar te maken. pic.twitter.com/NDoNwP4hZ2
Je zou je kunnen afvragen of je je lijstje van 'experts' niet eens moet gaan bijwerken. Wie is er daadwerkelijk onafhankelijk (100% noodzaak – niet bij het RIVM en het CBS klaarblijkelijk) EN deskundig?
Beste lezers en volgers, ik ben vanaf nu off-line tot nader order. Vanmiddag naar de Kuip en veel gezelligheid de komende tijd. Laat @volkskrant maar komen. Dank voor jullie steun. Hartelijke groet.
3835 views (website & LinkedIn) – ‘Likes’ van Hans Lugtigheid (econometrist), Hans Verwaart (civiel ingenieur/data analist), beiden zijn al jaren actief publicist op het oversterfte-dossier en Anne Laning (pensioenexpert), drie deskundigen die precies weten waar deze discussie over gaat!– (Top25)
Volkskrant verslaggever @mkeulemans baseert zijn uitspraak (17/3 jl. op twitter/X) dat er geen oversterfte meer is op CBS-statline, tabel: ‘Overledenen gestandaardiseerd’, jaren 2015 t/m 2024
De overledenen-score is in ’23 en ’24 gelijk aan die van ’17 en ’18: 5,9. Er is geen oversterfte meer, aldus Maarten!
Maar hij pakt de verkeerde parameter, hij moet ‘overledenen relatief’ nemen. Nu is het beeld compleet anders: Sinds 2020 is er aanhoudende oversterfte, van 9,7 (’20) > 9,6 (’24) per 1000 inwoners. In de pre-corona jaren 2015 t/m 2019 lag het cijfer bijna een vol punt lager: 8,7 (’15) > 8,8 (’19).
Rekent u even mee? We nemen het jaar 2024.
9,6 * 18.000 (18 miljoen inwoners) = 172.800 overledenen (NB: kleine afrondingsverschillen, CBS: 172.165).
Gijs, je doet je best maar. Heb je verhaal al lang naast me neergelegd en ben bezig met totaal andere dingen - Maarten Keulemans, voorafgaand aan deze publicatie
Bericht Maarten Keulemans op twitter op 17 maart 2026
Op 17 maart publiceerde Eurostat de eerste jaarcijfers van 2025. Nederland levert voor het eerst de complete cijfers (per kwartaal) weer aan, net als in eerdere jaren.
5K views tabel (website, LinkedIn en twitter) – reacties LinkedIn zie onder; ca. 45 Likes
Het Centraal Bureau voor de Statistiek besteedt er geen aandacht (of: persbericht) aan.
vanLoef Research doet dit wèl:
SINDS 2020 (UITBRAAK CORONA) IS HET ZIEKTEVERZUIM IN DE GEZONDHEIDSZORG GEMIDDELD 7,2%. DIT IS 1,1 PROCENTPUNT HOGER DAN IN DE INDUSTRIE (OP EEN NA HOOGSTE VERZUIM), OFTEWEL 17% HOGER. HET GEMIDDELDE ZIEKTEVERZUIM IN NEDERLAND WAS IN DE AFGELOPEN 6 JAAR: 5,2%.
Het zijn de kille cijfers als we gaan totaliseren, nu de cijfers van het ziekteverzuim in het 4e kwartaal van 2025 bekend zijn.
Het CBS schenkt ook in de publicatie van de 4e kwartaalcijfers 2025 van (gisteren) 17 februari 2026, nauwelijks aandacht aan het ziekteverzuim in de zorg. Maar wel aan de bedrijfstak ‘Cultuur, sport en recreatie’.
Ik vraag U, lezer: Is dit neutrale, objectieve, berichtgeving?!
Het is opmerkelijk dat het CBS geen specifieke aandacht schenkt aan het al jarenlang hoogste ziekteverzuim in de sector zorg. Het nieuwe kabinet heeft zich voorgenomen zeer fors op de zorgkosten te besparen. Het al jaren aanhoudend zeer hoge ziekteverzuim en de voorgenomen zeer hoge besparingen in de zorgkosten zullen onherroepelijk ten koste van de kwaliteit van de zorg gaan. Ik vraag mij in gemoede af of het CBS in haar berichtgeving nog wel mag worden gezien als een onafhankelijk instituut. Een zorgelijke ontwikkeling! – Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam
Honderden datasets worden door CBS per jaar gepubliceerd en in november 2025 heeft CBS nog een diepgaande thema publicatie gepubliceerd over dit onderwerp. De ziekteverzuim cijfers zijn al jaren hoger dan in andere bedrijfstakken dus geen nieuws eigenlijk. – Willy Spaan, emeritus hoogleraar Virologie
Aan Willy Spaan: Drie-en-een-half-jaar nadat ik de verontrustend hoge ziekteverzuimcijfers (systematisch) ben gaan monitoren komt CBS met deze publicatie in november '25. Dat is een. Twee is dat het CBS er bewust voor kiest om in haar communicatiebeleid dit onderwerp te negeren. Dit blijkt uit de teksten van haar berichten over het ziekteverzuim op cbs.nl
reactie op Willy Spaan: Wel een flinke toename sinds 2020. Ik snap nog steeds niet waarom er geen preventie tegen Covid wordt toegepast. De medische literatuur staat behoorlijk vol met studies naar de gezondheidsgevolgen van herhaalde Covid. Werknemers in de zorg hebben vaak een lange opleiding achter de rug, en die werknemers vervang je daarom niet zo makkelijk als ze uitvallen. – Frouke Hermens, assistent professor
Kan een verklaring zitten in een structureel en noodzakelijke andere houding ten aanzien van ziekte dan in andere sectoren? Daarmee bedoel ik dat je in vele sectoren met een verkoudheidje prima aan het werk kunt gaan, maar dat je in de zorg, waar je met kwetsbare mensen te maken hebt, in zo’n geval je toch maar ziek meldt om die kwetsbare mensen maar niet te hoeven aansteken? – Anne Laning, pensioendeskundige
Volg de discussie en mijn reacties op de commentaren op LinkedIn:
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
3615 views (website, LinkedIn & twitter)– iedere dag tientallen
Inmiddels zijn er weer een aantal weken verstreken sinds ik verzoeken heb ingediend bij het CBS en het RIVM om opheldering te geven bij de (verpletterende) internationale sterftestatistieken. Nog geen ontvangstbevestiging gezien.
5.975 views (website & LinkedIn)– 14/1: toevoeging bewijslast/bronmateriaal en datering, lezersstatistiek; verzoek om donaties van dit onafhankelijk onderzoeknaar het presteren van de Nederlandse gezondheidszorg– Top20 (16)
Dank je, Gijs en ja: ik bedoelde West Europa - Jos de Blok
Zojuist beluister ik – met stijgende verbazing – de podcast van NPO Radio1 van 14 feb. ’25, FEIT of FICTIE. Jos de Blok wordt geciteerd: “Nederland had tijdens de coronaperiode de grootste oversterfte van Europa!”. Men is dit gaan uitzoeken. De bijdrage van Prof. Anton Kunst (sociaal epidemioloog) is glashelder, daar valt niets op af te dingen. Maar Ruben van Gaalen slaat de plank ook hier weer mis. Hij zegt: “Nederland was qua oversterfte een middenmotor in Europa.” Let wel. Het is weinig zinvol om het over geheel Europa te hebben, want de verschillen in kwaliteit van zorgstelsels is enorm. Iedere zorgeconoom (en beoefenaar van aanverwante kennisgebieden) weet dat het alleen zinvol is om moderne, West-Europese landen onderling te vergelijken. Van Gaalen noemt landen als Roemenië en Bulgarije. Maar v.w.b. West-Europa beweert hij dat Portugal, Spanje, Italië en Engeland een hogere oversterfte hadden. Dit is pertinent onjuist, uitgaande van het geëxpliciteerde tijdvak 2020 t/m 2023.
Nederland heeft op elk moment in de tijd, gemeten vanaf de periode 2020-2023 de grootste oversterfte zo is gebleken o.b.v. de openbare internationale statistieken en dit is zelfs tot op heden het geval! vanLoef Research heeft dit systematisch blootgelegd en nieuwe data hebben dit steeds weer bevestigd.
Jos de Blok had strikt genomen geen gelijk, maar misschien bedoelde hij eigenlijk West-Europa? Maar Ruben van Gaalen had zeker ongelijk.
Bijgaand de volgende, eerder gepubliceerde statistieken.
Toelichting. Alleen bij de vierde statistiek scoort Finland nipt 0,01% hoger dan Nederland.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.
Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.
8 januari ’26 – samenvatting kritiek op het CBS toegevoegd
Tanja Traag (Hoofdsocioloog CBS): "Het gaat niet om mij, maar om wat het CBS te zeggen heeft. Mijn collega Ruben van Galen is heel actief op X en LinkedIn en doet dat. Ik ben woordvoerder, ja, maar op X valt er niet zoveel te woordvoeren."
‘Grijze druk neemt toe’ – Ruben van Gaalen op Linkedin– kerst ’25
“De grijze druk in de EU, het aandeel ouderen (65 jaar of ouder) ten opzichte van de bevolking op arbeidsleeftijd (20 tot 64 jaar), is de afgelopen twintig jaar duidelijk toegenomen. In 2004 bedroeg deze 26,8%, wat betekent dat er iets minder dan vier mensen op arbeidsleeftijd waren voor elke 65-plusser. Op 1 januari 2024 was de grijze druk gestegen tot 37,0%, wat neerkomt op minder dan drie potentieel werkenden per oudere. Kijk eens naar Frankrijk 🇫🇷 en het oosten van Duitsland 🇩🇪, Zuid-Europa en realiseer dat de vergrijzing vooral in Midden en Oost Europa razendsnel gaat. Dit relateert aan lastige afwegingen en te nemen beslissingen rond zorg, houdbaarheid van de welvaartsstaat, migratie, pensioenleeftijd etc.”
Mijn reactie op LinkedIn (commentaar): “Ik wacht op enkele inhoudelijke reacties van je die ‘ergens over gaan’.
Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.
Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.
Ruben reageert op LinkedIn: “Jij verwacht continu van alles blijkbaar. Nee, er is niets geheimzinnigs aan het feit dat geleverde sterftecijfers over september blijkbaar nog niet door Eurostat verwerkt zijn voor september. Sterker, cbs heeft op de eigen website al veel recentere sterftecijfers gepubliceerd. Verder, oversterfte nog steeds baseren op 2016-2019 gemiddelden is een inferieure metric, waar Eurostat mee zou moeten stoppen. Het doet geen recht aan de veranderende leeftijdsopbouw (vergrijzing) en omvang van de bevolking van alle landen. Veel beter is de periode levensverwachting en die zegt veel meer. Het klopt dat het herstel van de levensverwachting in Nederland langzamer herstelt dan in vergelijkbare landen, maar het herstelt wel. We hebben daar over bericht en ik heb er namens de NVD net een openbaar, uitgebreid seminar over georganiseerd.”
Afb: seminar ‘De pandemie is voorbij, de gezondheidscrisis niet?’
De reactie van Van Gaalen en daarmee het CBS vind ik op zijn zachtst gezegd onder de maat. En dat voor een gezaghebbend instituut! - Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam
Op LinkedIn reageer ik op Ruben’s reactie als volgt: “In het nieuwe jaar reageer ik puntsgewijs op je commentaar, waarvoor dank na al die tijd. Prettige feestdagen en een gezond 2026!” Met een (deels onleesbaar) screenshot bestaand uit 4 items. De vier items geef ik hier in normale grootte weer, met de klok mee vanaf linksboven.
1e item – Vergrijzing in West-Europa, veertien landen. Nederland behoort tot de minst vergrijzende landen (20,4% 65+ in 2024). Bron: Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?, vanLoef Research (dec. 2024)
2e item – Reactie op andere post van Ruben: ‘Ruim 20 gezonde levensjaren minder bij (bijna) armoede. Bron: LinkedIn. Mijn reactie: “Eigenlijk is dit geen nieuws. Het is een momentopname. Wie onthoudt de getallen van pakweg een jaar geleden?” Ik geef daarna aan wat m.i. werkelijk nieuws zou moeten zijn en verwijs naar een aparte publicatie op mijn website:
3e item – De ontwikkeling van de levensverwachting bij geboorte in West-Europa vanaf 1955 tot heden. Nederland heeft de laagste groei/toename van alle veertien landen (13,4%). Bron: Reactie op beslisnota/brief kabinet over ‘Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?’, vanLoef Research (mei ’25)
Om met het laatste te beginnen, op de longread (link) heb ik eerder gereageerd met een eigen blog. Eind maart 2025, mijn kritiek heb je vermoed ik al eerder gelezen?
Ik citeer uit eigen bron: ‘De sterfte is in alle West-Europese landen lager dan in Nederland. Nederland is het enige land waar de oversterfte in 2024 nog 10% – 15% bedroeg (baselines @Eurostat en @Ourworldindata), in de andere landen – waar de vergrijzing meestal groter is dan 6,3% (NL) – is de (resterende) oversterfte aanzienlijk lager en soms zelf geheel verdwenen. Zie de grafieken Excess Mortality Pandemic Years 2020-2024. Kort gezegd, de grijze druk/vergrijzing is overal in West-Europa, maar nergens is de oversterfte aanhoudend zo hoog als bij ons.’ (Lees verder in:)
Je maakt mij het verwijt: “Jij verwacht continu van alles blijkbaar” Inderdaad, ik verwacht dat jij reageert op inhoudelijke kritiek die -volgens velen- hout snijdt. Zo is het m.i. onbegrijpelijk dat je een post schrijft over de gestegen levensverwachting van mannen en de wederhelft van de bevolking met een dalende levensverwachting buiten beschouwing laat – ook nadat je er nadrukkelijk op wordt aangesproken. En dat voor een demograaf van het CBS…, of spreek je op persoonlijke titel?! Zie ook hierna.
Als er “niets geheimzinnigs” is aan de sterftecijfers van september, waarom krijgt Eurostat die data dan niet op tijd zoals gevraagd? Vorig jaar kon dat wel. Waarom nu niet? Leg dat nu eens uit… Ik ben benieuwd naar de reactie van andere en vooral ook buitenlandse deskundigen op de “inferieure metric” van Eurostat (baseline 2016-2019). Is de metric van OurWorldinData (baseline 2015-2019) ook inferieur?
Tenslotte v.w.b. je reactie op LinkedIn: Erg jammer dat ik niet op de hoogte was van het seminar, ik was er graag bij geweest. Zal ik je mijn contactadres geven voor een eventueel volgende keer?
Tot zover deze reactie.
Maar er is meer. Ik beperk met tot enkele items in een tijdlijn van de afgelopen vijf jaren.
Tijdlijn van eerdere momenten en onderlinge gesprekken
Deze tweet van je van mei 2021 maakte indruk op me. Ik ben je toen gaan volgen.
Mei 2022 – CBS corrigeert berichtgeving oversterfte
Januari 2023 – Je bent actief op twitter – Ik stel jouw verwachting over de stijgende levensverwachting ter discussie – je reageert niet. Zoals we inmiddels weten is de levensverwachting in de afgelopen jaren (2019-2024) alleen in Nederland gedaald.
twitter statistiek 20/1/2023
Januari 2024 – Komt er wel of geen oversterfte rapportage 2023 van het CBS? Lees hier hoe het gegaan is, eerst op twitter.
Juni 2024 – Hier kun je onze discussie over de levensverwachting van mannen (en niet van vrouwen) nog eens nalezen. Mijn vraag: “How about females?” Antwoord: “Trend is similar. Will Follow.” Wanneer is dat? Ik wacht nog steeds, we zijn inmiddels anderhalf jaar verder… Ik meen mij te herinneren, heb je kort daarna twitter verlaten?
Gijs van Loef 