reactie Anton Maes op Wopke Hoekstra: ‘stijging zorgkosten niet houdbaar’

Minister Hoekstra: stijging zorgkosten niet lang houdbaar (quote skipr < AD interview)

skipr minister van Financien Hoekstra over de zorgkosten

NB Anton Maes was tot medio 2019 huisarts en heeft in die hoedanigheid jarenlang zijn kennis gedeeld in de huisartsenopleiding, als auteur van boeken en is een veelgelezen publicist met als kernthema de besturing, organisatie en financiering van de eerstelijnszorg. Zorgenstelsel

De 3 meest recente blogs op deze website:
reactie op Joost Zaat
reactie op Ab Klink
Skipr top10 2015 tm 2019

3 Relevante blogs (zelfstandig onderzoek):
Medische zorg achteruit op alle ranglijsten
Kwaliteit en Kosten EU14 OECD 2007 2019
Gezondheidszorg staat voor existentieel vraagstuk

Gebruik de zoekfunctie of de categorieen.

reactie op opiniemaker Joost Zaat: wie heeft het beste zorgsysteem?


Waarom reageren op een opinie in de vorm van een column? Omdat de column in de Volkskrant staat en de columnist de beeldvorming van de kwaliteit van de gezondheidszorg beinvloedt.
Daarom, puntsgewijs, je betoog volgend.

Er is voortschrijdend inzicht m.b.t. de ‘lijstjes’.

De Zorgkaart Nederland is overtuigend afgeserveerd door Follow the Money. FTM Frauderen met de Zorgkaart Persoonlijke ervaringen van jou en mij (een eigen onderzoekje n.a.v. de sluiting van de Keizershof) zijn hierbij volstrekt ondergeschikt.

De AH ziekenhuis top100 is eveneens – na een paar jaar soebatten – door deskundigen ondeugdelijk bevonden en gelukkig passé.

In de landenvergelijking is de beruchte EHCI-index (dat is die lijst waar heel politiek-bestuurlijk Nederland en de federatie medisch specialisten nog steeds (!) mee dweept(e): ‘we hebben het beste zorgstelsel!’) door experts eveneens gediskwalificeerd. We weten dat er slechts een paar zorg(rang)lijsten zijn die wetenschappelijk worden bevonden: OECD, EU/Eurostat, de HAQ-index en in mindere mate het Commonwealthfund (nadeel: slechts een handjevol landen met de USA en Oceanie erbij). Prachtige interactieve overzichten staan tegenwoordig op ourworldindata.org ourworldindata.org
Zorgstelselranglijsten

Ik heb bij mijn onderzoek gekozen voor een vergelijking die hout snijdt: Nederland vergeleken met andere modere Europese landen, de EU14 (bij EU/Eurostat ontbreken soms Zwitserland en Noorwegen, landen met onomstreden hoogwaardige zorgprestaties). Deze EU14 hoort – als groep – ook bij de absolute top wereldwijd. Mijn aanpak is door experts gewogen en goedgekeurd. Had ik er op moeten promoveren?
EU14 Kwaliteit en Kosten obv OECD 2007 > 2019
Zorg achteruit op alle ranglijsten

Bij cruciale indicatoren als de levensverwachting bij geboorte en het aantal jaren in goede gezondheid doet Nederland het net als de meeste genoemde europese landen goed, alleen langzaam maar zeker wel een tikkeltje minder goed dan een aantal anderen. Ergo: Niet ‘de zorg stort in’, maar nuance, beste Joost.

Je opmerking over die dermatoloog, daar ben ik het helemaal mee eens.

Nederlanders zijn best tevreden over hun gezondheid (‘perceived health status’) en dat hangt ongetwijfeld samen met het feit dat we over het algemeen gelukkig zijn :) Specifieke informatie over onze gemoedsgesteldheid m.b.t. onze zorg vinden we bij het SCP dat dit voorjaar na jaren stilzwijgen met een belangwekkende studie kwam. Link> SCP COB 2/2019 Samenvattend: we zijn het meest tevreden over de huisarts en we zien de toekomst van onze gezondheidszorg somber in.

Deze maand nog verscheen een belangwekkende publicatie van IQ Healthcare, link>IQ Healthcare . Samenvattend: Burgers hebben weinig vertrouwen in de rol en het optreden van verzekeraars, het percentage schommelt rond de 30%. Dat is beduidend lager dan het vertrouwen van burgers in artsen en ziekenhuizen (zo’n 85%). Het vertrouwen van zorgverleners in zorgverzekeraars is minder dan 5%, bedroevend laag! Het vertrouwen van de bevolking en de zorgverleners in het eigen zorgstelsel is cruciaal, zo stelt o.a. de WHO. Link>WHO A framework for assessing the performance of health systems Is dit een onheilsdreiging?!

De kritiek dat registraties (aan de bron) misschien niet even goed plaatsvinden in andere landen is een veel gehoorde opmerking in medische kringen. Als we deze kritiek voor waar nemen valt de waarde en betekenis van internationale rapporten als OECD Health at a Glance en EU State of Health vrijwel helemaal weg. We houden dan niets over wat ons nog enig houvast biedt (Het werk van duizenden hoogopgeleide statistici, artsen, economen e.a., allemaal onzin?!) Wat dan resteert zijn de persoonlijke ervaringen en inkleuringen van iedere individuele arts of andere zorgverlener (of burger).

Zojuist hebben je georganiseerde beroepsgenoten van HetRoerMoetOm overvloedig kwalitatieve zorgervaringen met ons allen gedeeld, ondersteund met statistisch cijfermateriaal en een samenhangende visie geformuleerd vanuit een urgentiebesef dat ons zorgstelsel vastloopt. Link> hetroermoetom Maar die zien het ook te somber in, heb ik je dit niet al eerder horen zeggen? Of ben ik nu degeen die zich vergist?

Joost, prettige jaarwisseling en laten we het er in 2020 nog eens over hebben!

reactie op interview Ab Klink in Skipr magazine 1/2020

Artikel Skipr: Klink: verkwansel bewezen aanpak niet voor hoerabegrippen

“Op het gevaar af dat ik dhr. Klink tekort doe, toch nu al een reactie op dit redactioneel voorafje. Wat mij opvalt is dat hij steeds dezelfde argumenten gebruikt en kennelijk zich niet in de kritiek verdiept. Een paar punten:
a. Hij gebruikt het woord ‘marktwerking’ zonder specifiek te zijn wat hij er precies onder verstaat. Er zijn allerlei vormen van marktwerking in de zorg, sommige zijn wenselijk, andere niet. Klink blijkt een meester in het creëren van een spook: het anti-marktwerking spook! Volgens mij is hij vooral bang dat we de marktwerking van en tussen zorgverzekeraars niet meer willen en dat begrijp ik vanuit zijn positie gezien heel goed. Want deze vorm van marktwerking blijkt inderdaad niet te kunnen werken Waarom de marktwerking de kwaliteit van de zorg uitholt;
b. Dat de laatste 5 a 6 jaar de zorgverzekeraars in hun rol komen, zou dat het gevolg kunnen zijn van de door de staat afgedwongen Hoofdlijnenakkoorden? (De staat zal m.i. in elk duurzaam zorgstelsel de hoogte van het macrobudget moeten bepalen op de korte en de lange regeringstermijnoverschrijdende termijn, dus ook in een stelsel zonder zorgverzekeraars maar met een publieke, landelijke regisseur die het zorgaanbod organiseert en financiert. Cruciaal is wie die rol van regisseur gaat invullen. Daar bestaan concrete, doordachte ideeën over!);

c. vraag: Wie zijn die ‘koplopers’ die zorgen voor variatie in het aanbod?;

d. de Kwaliteit (pijler van het zorgstelsel) gaat nu aantoonbaar achteruit (figuur rechts);

e. de Toegankelijkheid (pijler van het zorgstelsel) gaat nu aantoonbaar achteruit (figuur links);

f. vraag: ‘Wij hebben de laatste jaren de prijzen van veel behandelingen juist verhoogd omwille van het terugbrengen van overbehandeling.’ Begrijp ik niet?

Tenslotte. Natuurlijk stelt dhr. Klink ook terechte vragen en zijn sommige antwoorden moeilijk. Maar wat ik zie is een zorgbestuurder die vastgeroest zit in zijn eigen gelijk, een eerlijk debat ontloopt en niet de neiging heeft om te willen luisteren naar een ander, nieuw geluid. Heeft hij al kennis genomen van dat onderzoek van IQ Healthcare?: ‘Laag vertrouwen in zorgverzekeraars in Nederland’ (december 2019). Voor bronnen en literatuur verwijs ik verder gemakshalve naar deze website gijsvanloef.nl, Zorgstelselexpert.”

Direct relevante bronnen:
IQ Healthcare
ESB 1/2017 Zorgstelsel obv samenwerking stelt patient centraal
De 10 randvoorwaarden van gereguleerde marktwerking
Waarom de marktwerking de kwaliteit van de zorg uitholt
To reform or not to reform the Dutch Medical Healthcare system
Medische zorg achteruit op alle zorgranglijsten EU14
analyse OECD Health at a Glance EU 14 2007 2019

reactie van full-time huisarts E. Kriek (werkzaam op het platteland in Frankrijk)

Reactie op FD-interview met Marco Varkevisser

ingezonden naar FD (zorgjournalist Anna Dijkman)

interview in Financieel Dagblad (18/1/2019) ‘Het zorgstelsel is als het weer: het is nooit goed’

FD Het zorgstelsel is net als het weer het is nooit goed? NB: om het artikel te kunnen lezen moet men geabonneerd zijn/zich registreren.

Cursief = quote uit FD – gevolgd door mijn commentaar in 13 punten van kritiek

1. Dhr. Varkevisser vertegenwoordigt een faculteit die een open debat over het zorgstelsel schuwt, in tegenstelling tot bijv. het RadboudUMC, de UvA, de VU en Maastricht University. Zijn faculteit is van alle kennisinstituten het meeste verantwoordelijk voor dit marktgedreven zorgstelsel, dat niet blijkt te kunnen functioneren. Maar waar zijn de reacties van andere universiteiten?
2. Moet de markt of de overheid problemen in de zorg als wachtlijsten en bureaucratie oplossen? Het blijft zoeken naar een balans. – Het gaat om een balans tussen overheid, beroepsgroepen en markt, dus 3 (georganiseerde) actoren.
3. Maar partijen zoals de SP die alles weer naar de overheid willen brengen, zijn wel heel naïef over de voor- en nadelen van overheidsingrijpen. – Hier wordt opzettelijk?! geframed door een wetenschapper van ESHPM. Het onderwerp is ingewikkeld en politieke partijen zijn zoekende naar antwoorden, zeker. Maar het is niet zo dat ‘men’ alles naar de overheid wil brengen. Het gaat om een nieuwe balans tussen publiek en privaat, zoals ik verwoord heb in publicaties waar ESHPM niet op reageert, zie 1e punt. Meer centrale overheidssturing noodzakelijk
4. De wisselvallige politieke besluitvorming – dit is inderdaad een probleem. Voor de zorg moet de politiek een lange termijn trendmatig begrotingsbeleid volgen.
5. De overheid deed het in de jaren ’90 niet al te best: er waren lange wachtlijsten, veel bureaucratie, er viel weinig te kiezen en er was weinig innovatie. – Hier schetst hij een karikatuur. De relatieve levensverwachting (vergelijking met gehele wereld) is in de jaren ’90 achteruit gegaan, dat klopt.
De wereldwijde levensverwachting bij geboorte
Maar: er zijn weer groeiende wachtlijsten, er is een enorme bureaucratie ontstaan, kiezen is feitelijk gissen in het donker door totaal gebrek aan transparantie van producten/prijzen Nederlands zorgstelsel is niet transparant , er is misschien wel teveel innovatie (zie ook: Prof. Westert, RadboudUMC).
6. De behoefte aan zorg is oneindig, er kan steeds meer en het wordt steeds duurder. – Een derde van de kostenstijging komt door de vergrijzing. Maar tweederde wordt door het marktdenken aangejaagd. De innovatiechaos werkt kostenverhogend omdat investeringen niet worden terugverdiend. En er wordt van alles aan gedaan om nieuwe zorgproducten aan de man te brengen en zo veel mogelijk geld te verdienen met onzin en schaamteloos machtsmisbruik. Zoals bij de nieuwe kankermedicijnen. Er moet door de politiek paal en perk gesteld worden aan deze marktkrachten.
7. Het verbod op winstuitkering: Het gaat – i.t.t. de winstuitkering aan zorgverleners (maatschapppen e.d.) – om een verbod op winstuitkering van grote organisaties, zoals ziekenhuizen en zorgverzekeraars. De meerderheid van de politiek wil dit zo houden en terecht. Zie mijn eerdere commentaar op de doorgeschoten marktkrachten.
8. Sinds 2006 moeten ziekenhuizen meer ondernemer zijn en daarmee zijn de financiële risico’s fors toegenomen. – Een oppervlakkig antwoord. Lees Prof. van den Heuvel (Healthcare management UvA) in de Volkskrant ‘Ondergang ziekenhuizen was simpel te voorkomen’ en op skipr ‘Liberaal beleid rond bouw van ziekenhuizen heeft volledig gefaald’ (beide 25/10/2018). Jaap van den Heuvel fileert disruptieve marktwerking ziekenhuissector
9. De prijs die we voor het huidige verbod betalen is dat er nu allerlei schimmige constructies worden bedacht om toch die winst uit te keren. -Dat is inherent aan marktdenken. Dit profitgedreven stelsel predikt en prikkelt de markt, hetgeen – omdat het een eenzijdige, bedrijfseconomische benadering voorstaat – onvermijdelijk tot steeds meer extra regelgeving en dus controlebureaucratie leidt.
10. Op belangrijke onderdelen heeft de overheid nog steeds de regie: zoals bij het toezicht op kwaliteit en wat er in de basisverzekering zit.– De overheid heeft met de stelselwijziging van 2006 de landelijke regie van de planning van zorgvoorzieningen (een essentiële publieke taak, wie heeft dit bedacht?!) uit handen gegeven.
11. Je moet het stelsel afrekenen op de vraag of het beter werkt dan een ander stelsel. – Dit onderzoek laat nog steeds op zich wachten. Er is door minVWS en RIVM een aarzelend begin gemaakt afgelopen zomer. Nederlands gezondheidszorgsysteem in internationaal perspectief Maar de adviesaanvragen aan de WRR en de SER zijn op de lange baan geschoven. adviesaanvraag-wrr-betaalbaarheid-zorg Ik heb deze vraag daarom zelf onderzocht.
12. In vergelijking met het buitenland hebben wij een goed zorgstelsel. Kunnen er dingen beter? Tuurlijk. Maar ons stelsel is heel solidair, heel toegankelijk en kwalitatief hoogstaand. – Uit mijn onderzoek blijkt dat het Nederlands medisch zorgstelsel o.b.v. beschikbare kwaliteitsindicatoren relatief iets slechter presteert dan het gemiddelde europese zorgstelsel (vergelijking data van 14 moderne landen). Private zorgstelsels (zoals het Nederlandse) zijn duurder dan publieke zorgstelsels, terwijl de kwaliteit over het algemeen genomen vergelijkbaar is. Zoals we allemaal weten is het private zorgstelsel van de USA zo’n beetje het duurste in de wereld. OECD Health at a Glance 2007 2017 EU14
13. En verder verwijs ik naar het artikel in Medisch Contact “Nederlandse zorg valt van haar voetstuk”. Medisch Contact

Mijn stelling: Het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking is niet goed doordacht en blijkt ondermaats te presteren.

PERSBERICHT – Zorgstelsel vertoont ernstige gebreken

Persbericht Platform Betrouwbare Zorgcijfers