Het ziekteverzuim in de gezondheidszorg piekt opnieuw in het eerste kwartaal van 2026, met 8,2%. Het op een na hoogste cijfer in de sector ooit, alleen overtroffen in het eerste kwartaal van 2022 toen het cijfer 8,9% was. Het verschil met de andere sectoren is sinds corona – zoals statistici zeggen – significant, het is zelfs enorm groot. Het op een na hoogste verzuimcijfer in het eerste kwartaal van dit jaar is in het openbaar bestuur, 6,8%. Een verschil van 1,4 volle procentpunten, oftewel ruim 20%!
Het CBS besteedt er, zoals gebruikelijk, geen aandacht aan. Dat wil zeggen: de statistiek is bijgewerkt, zonder persbericht.
5.3K views tabel (website, LinkedIn en twitter) – reacties LinkedIn zie onder; ca. 45 Likes
Het Centraal Bureau voor de Statistiek besteedt er geen aandacht (of: persbericht) aan.
vanLoef Research doet dit wèl:
SINDS 2020 (UITBRAAK CORONA) IS HET ZIEKTEVERZUIM IN DE GEZONDHEIDSZORG GEMIDDELD 7,2%. DIT IS 1,1 PROCENTPUNT HOGER DAN IN DE INDUSTRIE (OP EEN NA HOOGSTE VERZUIM), OFTEWEL 17% HOGER. HET GEMIDDELDE ZIEKTEVERZUIM IN NEDERLAND WAS IN DE AFGELOPEN 6 JAAR: 5,2%.
Het zijn de kille cijfers als we gaan totaliseren, nu de cijfers van het ziekteverzuim in het 4e kwartaal van 2025 bekend zijn.
Het CBS schenkt ook in de publicatie van de 4e kwartaalcijfers 2025 van (gisteren) 17 februari 2026, nauwelijks aandacht aan het ziekteverzuim in de zorg. Maar wel aan de bedrijfstak ‘Cultuur, sport en recreatie’.
Ik vraag U, lezer: Is dit neutrale, objectieve, berichtgeving?!
Het is opmerkelijk dat het CBS geen specifieke aandacht schenkt aan het al jarenlang hoogste ziekteverzuim in de sector zorg. Het nieuwe kabinet heeft zich voorgenomen zeer fors op de zorgkosten te besparen. Het al jaren aanhoudend zeer hoge ziekteverzuim en de voorgenomen zeer hoge besparingen in de zorgkosten zullen onherroepelijk ten koste van de kwaliteit van de zorg gaan. Ik vraag mij in gemoede af of het CBS in haar berichtgeving nog wel mag worden gezien als een onafhankelijk instituut. Een zorgelijke ontwikkeling! – Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam
Honderden datasets worden door CBS per jaar gepubliceerd en in november 2025 heeft CBS nog een diepgaande thema publicatie gepubliceerd over dit onderwerp. De ziekteverzuim cijfers zijn al jaren hoger dan in andere bedrijfstakken dus geen nieuws eigenlijk. – Willy Spaan, emeritus hoogleraar Virologie
Aan Willy Spaan: Drie-en-een-half-jaar nadat ik de verontrustend hoge ziekteverzuimcijfers (systematisch) ben gaan monitoren komt CBS met deze publicatie in november '25. Dat is een. Twee is dat het CBS er bewust voor kiest om in haar communicatiebeleid dit onderwerp te negeren. Dit blijkt uit de teksten van haar berichten over het ziekteverzuim op cbs.nl
reactie op Willy Spaan: Wel een flinke toename sinds 2020. Ik snap nog steeds niet waarom er geen preventie tegen Covid wordt toegepast. De medische literatuur staat behoorlijk vol met studies naar de gezondheidsgevolgen van herhaalde Covid. Werknemers in de zorg hebben vaak een lange opleiding achter de rug, en die werknemers vervang je daarom niet zo makkelijk als ze uitvallen. – Frouke Hermens, assistent professor
Kan een verklaring zitten in een structureel en noodzakelijke andere houding ten aanzien van ziekte dan in andere sectoren? Daarmee bedoel ik dat je in vele sectoren met een verkoudheidje prima aan het werk kunt gaan, maar dat je in de zorg, waar je met kwetsbare mensen te maken hebt, in zo’n geval je toch maar ziek meldt om die kwetsbare mensen maar niet te hoeven aansteken? – Anne Laning, pensioendeskundige
Volg de discussie en mijn reacties op de commentaren op LinkedIn:
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
De verzuimcijfers van het 3e kwartaal ’25 zijn bekend (3Q25). Naar mijn weten besteedt het CBS er – zoals gebruikelijk – vrijwel geen aandacht aan. In de horeca is het verzuim het laagst, dat krijgt een vette subkop.
Het ziekteverzuim blijft van alle bedrijfstakkenveruit het hoogste in de gezondheidszorg: 7%. Dit is 37% meer dan het gemiddelde verzuimcijfer van Nederland (5,1%). Het verschil met bedrijfstakken met het op-een-na-hoogste verzuimpercentage (Industrie en het Openbaar bestuur) is 1,1 vol procentpunt. Dit is 19% meer (119%, zie tabel met alle kwartalen vanaf 1Q2020). Vanaf het 2e kwartaal 2020 is het ziekteverzuim – veruit – het hoogste in de zorg.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Twee nieuwe publicaties van het CBS i.s.m. het TNO en het AZW geven een cijfermatig inzicht in werkomstandigheden op de werkvloer die verzuimgerelateerd zijn. Beroepen in de gezondheidszorg springen in het oog. Het betreft de publicaties Bijna 1 op de 6 werknemers heeft stressvol werk (CBS/TNO) en Ziekteverzuim in zorg en welzijn blijft hoog – maar deze organisaties laten zien hoe het anders kan (AZW).
CBS/TNO hanteert een lijst van 90 beroepen in de economie (afbeelding):
Stressvol werk komt het vaakst voor in beroepen met veel directe verantwoordelijkheden en weinig regelruimte. In die banen moeten mensen hun taken vaak grotendeels uitvoeren volgens vaste instructies of protocollen. Van alle 90 beroepen is het percentage berekend van zeven aspecten van WERKDRUK (3 aspecten) en ZELFSTANDIGHEID (4 aspecten). Een hoge werkdruk is stressbevorderend. Omgekeerd is een lage zelfstandigheid stressbevorderend. Twee voorbeelden ter illustratie.
Koks scoren de hoogste werkdruk op het aspect ‘erg snel werken’, 61,2%
Kassamedewerkers scoren de laagste zelfstandigheid op het aspect ‘zelf beslissen’, 17%.
In de top10 van beroepen die het meest stressvol zijn staan vijf beroepen in de gezondheidszorg (!). Bovenaan staan de apothekersassisten, medisch praktijkassistenten staan op 3, artsen op 4, MBO-verpleegkundigen staan op 7 en gespecialiseerde (HBO-) verpleegkundigen staan op 9. In de top5 staan dus drie zorgberoepen (!!). Tabel CBS:
Het bewijst de juistheid van de stelling dat de gezondheidszorg de meest ongezonde bedrijfstak in de hele economie is. De zorg is letterlijk ziekmakend voor de zorgprofessionals in loondienst die het uitvoerend werk moeten doen.
Hier de tabel met de scores van de vijf zorgberoepen op de zeven aspecten. Apothekersassistenten leiden onder een zeer hoge werkdruk (3 aspecten: ze moeten a) erg snel werken, b) hebben heel veel werk en c) moeten ook extra hard werken), maar de zelfstandigheid is zeer beperkt, met als enig lichtpuntje dat ze enige ruimte hebben om zelf oplossingen te bedenken – maar die is wel minder dan normaal. Medisch praktijkassistenten hebben last van een (vrij) hoge werkdruk, maar hebben zeer weinig zelfstandigheid (4 aspecten: d)zelf beslissen; e) volgorde bepalen; f) werktempo bepalen; g) oplossingen bedenken). In de tabel kunt u ook de scores op alle zeven aspecten van artsen en de twee groepen verpleegkundigen lezen.
Conclusie AZW "Uit het CBS-onderzoek blijkt dat het hoge verzuim in zorg en welzijn gedeeltelijk samenhangt met de kenmerken van de werknemers in deze bedrijfstak: er werken relatief veel vrouwen en iets meer ouderen, groepen die gemiddeld vaker en langer verzuimen. Ook werknemers met een mindere ervaren gezondheid melden zich vaker ziek.
Daarnaast spelen arbeidsomstandigheden een belangrijke rol. Hoge werkdruk, lichamelijk zwaar werk, beperkte autonomie en blootstelling aan besmetting komen in zorg en welzijn vaker voor en hangen samen met vaker en langer verzuim. Toch blijft, ook na correctie voor deze factoren, het ziekteverzuim in zorg en welzijn hoger dan in andere bedrijfstakken. Dat wijst erop dat er ook andere factoren meespelen."
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
De gezondheidszorg is sinds 2020, de uitbraak van het coronavirus, veruit de ziekste bedrijfstak van Nederland. Gemiddeld is het ziekteverzuim een volle procentpunt hoger dan bij de slechtste van de rest. Het CBS besteedt er vrijwel geen aandacht aan.
Geen persbericht CBS bij de nieuwe ziekteverzuimcijfers van het 2e kwartaal 2025 (2Q 25). We lezen alleen een ‘terloopse opmerking’ erover in de paragraaf ‘Minste verzuim in de horeca’.
Het ziekteverzuim in de bedrijfstak Gezondheidszorg blijft met 7,1% (slechts 0,1% lager dan een jaar geleden) veruit het hoogste van alle bedrijfstakken NL.
Het betekent ook dat het Arbeidstekort in de Zorg (vacatures+ziekteverzuim) groot blijft (ca. 100.000 mensen, of meer).
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Door 2 cruciale kengetallen te onderbelichten (1e - extreem ziekteverzuim sector indiceert dat de sector ziek is; 2e - oversterfte indiceert dat de 'output' onvoldoende is) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Dit is aangetoond.
In de gezondheids- en welzijnszorg bedroeg het ziekteverzuim in het 4e kwartaal 2024 7,5 procent. Het is veruit het hoogste percentage van de 7 hoofdbedrijfstakken. Het verschil met de bedrijfstak Industrie (met het op een na hoogste verzuimpercentage) bedraagt structureel meer dan een vol procentpunt. Sinds 2020, het jaar van de corona uitbraak, heeft de zorgsector veruit het hoogste ziekteverzuim van alle bedrijfstakken.
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Twitter
Naar mijn weten heeft @statistiekcbs er geen persbericht over gegeven. Kennelijk is het ongekend structureel hoge ziekteverzuim in de gezondheidszorg niet nieuwswaardig. 😳 https://t.co/2alA3qX0UL
Sterker nog: In het hele artikel staat alleen deze ene zin: 'In de gezondheids- en welzijnszorg werd het meest verzuimd (7,5 procent)' ONDER DE KOP 'Minste verzuim in de specialistische zakelijke dienstverlening'. Gehele artikel (tekst) @statistiekcbs 👇 pic.twitter.com/DGhafahC2A
Wat doe ik? Kritische wetenschapsbeoefening. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Over de EMR-5YR grafieken: Thank you very much for your figures. They are very informative and striking. – Domantas Jasilionis (MPIDR), member of the HMD executive board, country expert, lead researcher
Goed artikel. Hulde voor jou. Het is feitelijk gebracht en daar kan men niet om heen. Ik had natuurlijk al min of meer inzage gehad, maar dit geheel is sterker dan de aparte onderdelen. – Ben Zegers, emeritus hoogleraar Pediatrische immunologie
De hoogste oversterfte en de laagste vaccinatiegraad. Mag de conclusie getrokken worden? Causaliteit, of zit er toch nog ergens een variabele onopgemerkt tussengefrommeld? Zo nee dan kan het boek wat mij betreft dicht. – Jaap van den Heuvel, emeritus hoogleraar Healthcare management
Deze publicatie is een samenvatting van eerdere publicaties over de oversterfte en vormt met 'Marktwerking oorzaak van exceptionele oversterfte (deel 1)' een geheel
Door de combinatie van verschillende datasets wordt bewezen dat de oversterfte extreem groot is, ongeacht de baselines, immers het blijkt ook uit de relatief dalende levensverwachting i.h.b. bij kwetsbare ouderen met WLZ-indicatie.
Conclusies internationale cijfers:
• Nederland heeft de grootste oversterfte van West-Europa
• Nederland vergrijst minder dan gemiddeld (‘minder meer ouderen’)
• Nederland heeft een verhoudingsgewijs achterblijvende levensverwachting
• De resterende levensverwachting onder ouderen (65+/80+) is in Nederland korter dan elders
• Nederland had in ’21 de laagste vaccinatiegraad – Nederland had 4Q ’21 de grootste oversterfte
Conclusies Nederlandse cijfers specifiek:
• Capaciteitstekorten in de zorg zijn overal
• Het Arbeidstekort was bijna 11% in ‘23
• Het Arbeidstekort in de (intensieve) ouderenzorg is mogelijk 12%
• De grootste oversterfte is onder de meest kwetsbare 80+ers met een WLZ-indicatie
Beste kwaliteitsmedia, u bent -te lang- nalatig geweest. Nu zit u met de gebakken peren' Het @statistiekcbs toont het hoogst aantal sterfgevallen ooit, dat was al voorspeld door het @rivm – en dat heeft weinig te maken met de groeiende bevolking. Wat u vergeten bent te melden? pic.twitter.com/R7yKdkeGlM
Media, U bent vergeten te melden dat wij – Nederland – de grootste oversterfte hebben van heel West-Europa sinds de uitbraak van de corona pandemie, nu 5 jaar geleden. Dat was op enig moment (medio 2022) een nieuwswaardig feit. Liet u zich in slaap sussen door de instituties?
Deze vraag komt niet uit de lucht vallen. De oplettende lezer weet dat ik verwijs naar het communicatiebeleid van het CBS en het RIVM. In het verleden heb ik bij beide instituties afzonderlijk daar vraagtekens bij geplaatst. Maar dit gaat over ervaringen en feiten m.b.t.. ‘communicatie van de instituties’ en dat is opinie-vormend. Mijn opinie is dat deze instituties politiek gestuurd worden en dat het communicatiebeleid hier een gevolg van is. Dit zegt NIETS over de DATA. Daar vertrouw ik op.
'Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?'
Onthutsend èn fascinerend: ➡️Dat de oversterfte zó hoog is, is nog niet doorgedrongen tot onze 'kwaliteitsmedia', noch de zgn. 'vakbladen';
➡️De vraag HOE DAT KOMT staat dus überhaupt nog niet op het netvlies…
Gijs van Loef 