Nederlandse zorg verliest verder terrein (kwaliteit en kosten EU14 – update OECD 2019)

Nederland verliest in vergelijking met de gemiddelde ontwikkeling van moderne Europese landen (EU14) geleidelijk aan iets terrein in de medische zorg (‘Cure’, Zorgverzekeringswet). Dit werd drie jaar geleden door mij vastgesteld op basis van een meerjarenanalyse van beschikbare relevante medische kwaliteitsindicatoren van OESO Health at a Glance-rapporten. Publicatie in ESB Zorgstelsel 1/2017. In november 2017 werden de bevindingen getoetst o.b.v. nieuwe data (Health at a Glance 2017) en dit is nu opnieuw gedaan (Health at a Glance 2019). De drie analysemomenten (dec. 2016, nov. 2017 en nov. 2019) geven een consistent beeld.

Een positief punt v.w.b. Nederland is de recente verbetering van de resultaten bij cardiovasculaire aandoeningen (Stroke, Ischemic heart-disease). De datatabel:

Landengrafiek:

De macrokosten zijn in vergelijking met de gemiddelde kostenontwikkeling van de andere moderne Europese landen (EU14) in dezelfde periode gestegen. De rem op de uitgavengroei vanaf 2013 zien we ook bij de andere landen, m.u.v. Zwitserland (en in mindere mate Noorwegen). Grafiek:


De grafiek is nog preciezer gemaakt. Het jaar 2006 heeft index=100 voor de kostenontwikkeling. Deze blauwe lijn geeft de ontwikkeling van de macrokosten van het nederlands zorgstelsel in verhouding tot de gemiddelde ontwikkeling van de macrokosten van 11 andere landen (van Italie en UK zijn geen data bekend in de jaren tot 2011/2012). De rode lijn geeft de positie weer o.b.v. de gemiddelde kwaliteitsscore van een land. Nederland stond op de 5e plaats in 2007 en staat op de 8e plaats in 2019.

De recente analyse van de HAQ-index (EU14) en de Healthy Life Years (EU14) ondersteunt de bevindingen v.w.b. de geleidelijke achteruitgang van de kwaliteit van de medische prestaties in internationaal opzicht. Bronnen:

ESB Zorgstelsel
HAQ-index
Healthy Life Years

Indien de kwaliteit en de kosten met elkaar vermenigvuldigd worden ontstaat een indicator (‘Zorgwaarde’) van de kostprijs van de (totale) curatieve zorg. De zorgwaarde, dus de prijs van de zorg, is sinds 2007 het sterkst gestegen in Nederland en België. Dit betekent dat de curatieve zorg in deze twee landen steeds duurder wordt in vergelijking met de twaalf andere landen. Tabel:

Lees hier de volledige toelichting:

Actualisatie Bevindingen OESO EU14 Health 2007-2019 08112019
Bron: OECD Health at a Glance 2019

Mutaties %BNP/GDP in OECD-statistieken
De kosten-data (%BNP/GDP zijn door de OECD op meerdere momenten na publicatiedatum (opmerkelijk genoeg!) gecorrigeerd. De grootste correcties betreffen de data van Zwitserland en Nederland. Zie> stats.oecd.org . Gevolg is dat de blauwe kostenlijn van de grafiek een andere kromming heef gekregen. De foto van mijn aantekeningen illustreert die wijzigingen:

Eerdere publicaties op mijn website:

over de Zorgwaarde> Zorgwaarde EU14 2007 – 2017

vorige OESO-analyse> Tendens daling zet door OESO 2007 2017

Ondermaats presteren Nederland op sleutelindicatoren (in adviesaanvraag aan WRR)

update 22/10/2019 22:30 uur
Bronnen: Volksgezondheidenzorg.info ECHI indicators
Eurostat EC.Europa.EU

Insteek is de nederlandse website volksgezondheidenzorg.info van de rijksoverheid. Gekozen zijn alleen die indicatoren uit de lijst van de European Core Health Indicators (Onderdeel Health Status) die in generieke zin iets zeggen over de kwaliteit van gezondheid en leven van de bevolking en het ondersteunende zorgstelsel. Veel indicatoren zijn nog in ontwikkeling. Op de sleutelindicator Healthy Life Years scoort Nederland een 9e plaats.
Over de bekendste sleutelindicator, Life expectancy at birth, publiceerde ik recent nog dit> Levensverwachting Nederlander zakt naar 8e plaats (EU14)
In de tweede openingszin van de adviesaanvraag van het kabinet aan de WRR (en SER) ‘onderzoek naar betaalbaarheid zorg’ worden beide sleutelindicatoren genoemd. Zie afbeelding.

Adviesaanvraag regering aan WRR:  Stijgende  levensverwachting  en  Levensjaren in goede gezondheid

Toelichting

  • Cijfers van 2015 en later.
  • Zwitserland en Noorwegen ontbreken in het overzicht Volksgezondheidenzorg.info (zie daarvoor de 2e bron). Beide landen zijn geen lid van de EU. Meestal presteren deze 2 landen beter dan Nederland. Reden, waarom ik gekozen heb voor een vergelijking van de 14 moderne Europese landen (EU14).
  • Update OECD Health at a Glance (EU14) medio november. Kwaliteitsindicatoren die daarin zijn meegenomen, zoals de bekendste van allemaal: Life expectancy at birth en Self-reported health, zijn in dit nieuwe overzicht weggelaten deze website> OECD Health at a Glance 2007 > 2017
  • De European Core Health Indicators (ECHI) moet niet worden verward met de (commerciele) EHCI-index!

European Core Health Indicators

Health Expectancy: Healthy Life Years (2017) Volksgezondheidenzorg HLY Nederland 9e in de EU14 (Noorwegen beter, Zwitserland slechter) Grafiek toont verschil man:vrouw (Eurostat; cijfers 2016; zie ook Eurostat HLY EU14 2008 2017)
Long-term activity limitations (2015) Volksgezondheidenzorg LTAL Nederland 9e in de EU12 (Zwitserland en Noorwegen ontbreken)
Self-reported chronic morbidity (2015) Volksgezondheidenzorg SRCM Nederland 8e in de EU12 (Zwitserland en Noorwegen ontbreken)

Bevestiging achteruitgang medische kwaliteit NL tov. EU14 (bron: The Lancet/OurWorldInData.org)

Op 16 september een korte gedachtewisseling met Xander Koolman over een door hem geciteerd internationaal onderzoek (quote: ‘Nederland doet het niet slecht’), gepubliceerd in The Lancet in 2018 inzake de zgn. Healthcare Access and Quality Index (HAQ-index, gebaseerd op de Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study uit 2016  ). De hoogst denkbare score is 100: medische perfectie. Het omvangrijke rapport vergelijkt 195 landen onderling, praktisch de gehele wereld. In de top 10 staan – niet heel erg verrassend, maar toch – 9 Europese landen (waaronder ook Andorra). Wie zich erin wil verdiepen moet The Lancet erbij nemen.

De tweets in chronologische volgorde:

De link in de laatste tweet geeft een perfect beeld, vergelijk de verschuivende positie van Nederland t.o.v. de andere 13 landen over de jaren van 1990 (Nederland 3e) tot en met 2015 (Nederland 6e).


Deze tabel/grafiek heb ik in eerste instantie in excel gemaakt obv. de on-line beschikbare data:


ZorgWeek16bericht

“Denken over het zorgstelsel moet fundamenteel veranderen”, huisarts Toosje Valkenburg (HetRoerMoetOm)

 

 

 

de Volkskrant 18/4/2019 Onderzoeksraad: zorg voor psychiatrische patiënten schiet ernstig tekort

De zorg voor de 250 duizend à 300 duizend psychiatrische patiënten in Nederland schiet ernstig tekort, constateert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) donderdag in een adviesrapport. Hierdoor kan de veiligheid van deze mensen en hun omgeving niet worden gewaarborgd. Onderzoeksraad

Skipr 18/4/19 VWS schiet noodlijdend Maasziekenhuis te hulp

Er is een oplossing gevonden voor het in nood verkerende Maasziekenhuis Pantein in Boxmeer. Het ministerie van Volksgezondheid draagt tot en met 2022 jaarlijks 2,5 miljoen euro bij om het regionale ziekenhuis te behouden.
VWS schiet noodlijdend ziekenhuis te hulp

Zorgvisie 17/4/19 Scandinavische zorg: lessen in eenvoud en doelmatigheid

De Nederlandse zorg kan nog wat leren van de Scandinavische. Hoewel de Nederland en de Scandinavische samenlevingen op veel punten overeenkomsten vertonen, is de zorg in het noorden minder complex georganiseerd, effectiever, minder duur en meer toekomstbestendig. Dat blijkt uit onderzoek van kennisorganisatie Vilans dat de Nederlandse langdurige zorg vergeleek met die in Denemarken, Finland, Zweden en Noorwegen. Vandaag biedt Vilans het aan de Tweede-Kamercommissie voor VWS aan. Zorgvisie: Scandinavische zorg

Promotie dr. Niek Stadhouders IQ Healthcare 16/4/2019 ‘Nederlandse zorgsysteem brengt minder marktdynamiek dan verwacht’. Zorgverzekeraars belonen of korten ziekenhuizen zelden op basis van de geleverde prestaties. Hoewel kwaliteit en doelmatigheid al jaren parameters zijn bij het inkopen van zorg, verschuift er in de praktijk maar weinig. Uit een financiële analyse van de jaarverslagen van de Nederlandse ziekenhuizen blijkt dat in de periode 2007-2014 slechts 2 tot 3 procent van het budget werd herverdeeld. Dit blijkt uit onderzoek van Niek Stadhouders van het Radboudumc, waarmee hij op 15 april promoveerde. FMTgezondheidszorg

de Volkskrant 15/4/19  Veel ziekenhuiszorg heeft geen enkel nut.

Van de helft van alle handelingen die artsen uitvoeren in Nederlandse ziekenhuizen, is niet bewezen dat de patiënt er baat bij heeft. Van 5 à 10 procent van de geleverde zorg is zelfs wetenschappelijk aangetoond dat deze niets toevoegt.Veel ziekenhuiszorg heeft geen enkel nut

Commentaar ZorgVerzekeraars Nederland: De zorgwereld moet echt kijken naar hoe zinnig bepaalde zorg is. Dat beaamt Zorgverzekeraars Nederland naar aanleiding van nieuw onderzoek naar nut en noodzaak van ingrepen.”Om te waarborgen dat goede zorg in ons land voor iedereen beschikbaar en betaalbaar blijft, moet dringend het nodige veranderen in de manier waarop we onze zorg georganiseerd hebben. Bij die vernieuwing hoort zeker ook het kijken naar hoe zinnig bepaalde zorg is. Onzinnige ingrepen maken patiënten niet beter en zorgen er voor dat de zorgkosten stijgen”, aldus Zorgverzekeraars Nederland.

Commentaar huisarts/publicist Anton Maes (lees de hele blog op zorgenstelsel!), hier één quote: “Al in 2012 werd gesuggereerd dat er met “Kwaliteit als medicijn” in potentie 4 tot 8 miljard euro bespaard kon worden in de curatieve sector (Booz&co, 9 augustus 2012). Ook dat was toen in dezelfde krant voorpaginanieuws (Volkskrant, 10 augustus 2012). Het slechtste nieuws van dit dossier is de herhaling van zetten en de impotentie de bekostigingssystematiek van ziekenhuizen te transformeren.”

Reactie op zorgenstelsel.nl

De OESO maakt ons zorgstelsel transparanter!

Onlangs verscheen OECD Health at a Glance 2018 met een inzichtelijke trailer van de tweejaarlijkse cyclus van de OECD-rapportages. De volgende data-update kunnen we bij de 2019-jaarcyclus verwachten, ik reken op november 2019. Trailer >

https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/state/videos/2018_state_st_en.mp4

Zie voor de meest recente data-vergelijking van Nederland met modern Europa (EU14) >https://gijsvanloef.nl/2017/11/12/tendens-daling-kwaliteit-medische-zorg-t-o-v-eu14-zet-door-2007-2017-oeso/

De door mij gehanteerde groep landen (EU14) bestaat uit: België, Denemarken, Duitsland, Engeland (UK), Frankrijk, Finland, Italië, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Zweden en Zwitserland.

Health Status Nederland (kies een ander land ter vergelijking): http://www.oecd.org/health/health-at-a-glance-europe-23056088.htm?utm_source=Adestra&utm_medium=email&utm_content=Health+at+a+glance%3A+Europe+2018&utm_campaign=Health+Update+December+2018&utm_term=demo&utm_source=Adestra&utm_medium=email&utm_content=Read%20the%20report&utm_campaign=Health%20Update%20January%202019&utm_term=demo

Risk factors Nederland (kies een ander land ter vergelijking):

Effectiveness/Quality Nederland (kies een ander land ter vergelijking):

Access to Care Nederland – NB hierin excelleren we! (kies een ander land ter vergelijking):

Health Expenditure Nederland (kies een ander land ter vergelijking):

Meest gelezen posts in 2018 op gijsvanloef.nl

1. Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers doet een oproep aan de landelijke media Oproep van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers
2. Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers stelt zich aan U voor: Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers stelt zich voor
3. PERSBERICHT – Zorgstelsel vertoont ernstige gebreken Persbericht van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers
4./5. 1e Bijeenkomst Platform Betrouwbare Zorgcijfers succes 1e Bijeenkomst Platform Betrouwbare Zorgcijfers succes
4./5. Ingezonden reactie n.a.v. NRC-artikel “Zorg in VS duurder dan in Nederland” : Fakenews! NRC artikel fakenews
6. Jaap van den Heuvel fileert disruptieve marktwerking ziekenhuissector Jaap van den Heuvel fileert disruptieve marktwerking
7. Reacties op ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’ Reacties op ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’
8. Onderzoeksartikel ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’ met volledige lijst Referenties Referenties ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’
9. Zorg achteruit door (teveel) Marktwerking Zorg achteruit door teveel marktwerking

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische zorg

Zie ook> Opmerkelijke wijziging overheidscommunicatie over de gezondheidszorg

Samenvatting van de tendentieuze berichtgeving van de rijksoverheid over de afgelopen jaren (eerder gepubliceerd op deze website):

LEESWIJZER
xx/xx/xxxx (datum blog)
Blog> Titel
“Citaat (meestal begin van de tekst)”
url gijsvanloef.nl
Bron> oorsprong (andere url)
“Citaat oorsprong”

……………………………………………….
27/9/2016
Blog> Onze Levensverwachting: hoog of laag in Europees opzicht?!

“Het RIVM is geattendeerd op deze berichtgeving. Volgens de overheid is de Levensverwachting van de Nederlandse man één van de hoogste in de EU en de Levensverwachting van de Nederlandse vrouw gemiddeld.”

https://gijsvanloef.nl/2016/09/27/levensverwachting-nederlander-hoog-of-laag-in-europa/

17/11/2016

Blog> Eleven Countries Survey: “Nederlandse gezondheidszorg aan de top” (RTL Nieuws) ?!

“MIJN CONCLUSIE (FACTCHECK): APERTE NONSENS”

https://gijsvanloef.nl/2016/11/17/11-country-survey-nederlandse-gezondheidszorg-aan-de-top-rtl-nieuws/

Bron> https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2016/11/17/nederlandse-zorg-scoort-hoog-in-nieuw-internationaal-onderzoek

“Nederlandse zorg scoort hoog in nieuw internationaal onderzoek -Nieuwsbericht | 17-11-2016 | 07:03 – Amerikaanse denktank legt Westerse landen langs de meetlat Nederlandse zorg scoort hoog in nieuw internationaal onderzoek. De Nederlandse zorg doet het vergeleken met tien andere hoogontwikkelde Westerse landen meer dan prima. Dit blijkt uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van The Commonwealth Fund (CWF), een Amerikaanse denktank op het gebied van zorg. (…)”

10/9/2017

Blog> Onze Levensverwachting (2): het RIVM persisteert in tendentieuze berichtgeving

“De levensverwachting van de Nederlandse man is met 0,1 jaar gedaald naar 79,9, de levensverwachting van de vrouw is gedaald naar 83,2. Het zijn cijfers van 2015.”

https://gijsvanloef.nl/2017/09/10/onze-levensverwachting-2-het-rivm-persisteert-in-tendentieuze-berichtgeving/

 

31/10/2017 NB: dit is een opinieblog, maar ze bevat een belangrijk feit aan het eind van de tekst, in rood weergegeven.

Blog> Hooggeleerde heer professor Putters,

“Bent u bereid toe te geven dat de beleidstheorie van de gereguleerde marktwerking een dwaalspoor is geweest, de leer waar u de afgelopen decennia als hoogleraar van de Erasmus Universiteit bij betrokken bent geweest? (…) In 2015 deed het Sociaal Cultureel Planbureau in de tweejaarlijkse ‘Sociale Staat van Nederland’ opvallend genoeg geen uitspraken over het functioneren van ons zorgstelsel. Ik ben zeer benieuwd naar de komende editie van de Sociale Staat.”

https://gijsvanloef.nl/2017/10/31/hooggeleerde-heer-professor-putters/

20/12/2017

Blog> Onbeantwoorde vragen (2): @ESHPM_EUR over de absolute noodzaak van solidariteit

“Het lijkt op een patroon: uit de Ivoren Toren van de zorgbeleidswetenschap te Rotterdam komt geen antwoord. @ESHPM_EUR Vanavond in #StudioErasmus directeur #SCPonderzoek @kimputters #ESHPM over de absolute noodzaak van solidariteit.”

https://gijsvanloef.nl/2017/12/29/onbeantwoorde-vragen-2-eshpm_eur-over-de-absolute-noodzaak-van-solidariteit/

30/12/2017

Blog> Tendentieuze berichtgeving SCP over de Gezondheidszorg

“Konsekwent tendentieuze berichtgeving van het SCP over de Gezondheidszorg.  Men ontwijkt wezenlijke vraagstukken en poetst de onderliggende feiten op tot positieve soundbites. De one-liner op de voorpagina van Burgerperspectieven 2017/4 vh SCP luidt: “Samenleven, gezondheidszorg en economie zijn redenen voor zorg én trots” . Maar als je de figuren 1.4 en 1.5 op pag. 19 bekijkt valt het volgende op:”

https://gijsvanloef.nl/2017/12/30/tendentieuze-berichtgeving-scp-over-de-gezondheidszorg/

Bron>https://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2017/Burgerperspectieven_2017_4

21/2/2018

Blog> Onbevredigend antwoord van het SCP

“Op 21 februari jl. heeft het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) per mailwisseling geantwoord op gestelde vragen (zie pdf). Stellingen en vragen aan Kim Putters.”

https://gijsvanloef.nl/2018/02/21/onbevredigend-antwoord-van-het-scp-kim-putters-de-zorgleugen/

22/2/2018

Blog> Aanklacht – Het gemankeerde medische zorgstelsel (4000 views LinkedIn) Platform Betrouwbare Zorgcijfers in oprichting

https://gijsvanloef.nl/2018/02/22/aanklacht-het-gemankeerde-zvw-zorgstelsel/

11/3/2018

Blog> Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers doet een oproep aan de landelijke media

“Een groep bezorgde burgers stelt vraagtekens bij de informatieverstrekking over het huidige gezondheidszorgbeleid. Wat zijn betrouwbare cijfers? Het is onduidelijk of het huidige systeem van de gezondheidszorg goed functioneert in termen van kwaliteit en kosten. Omdat de gezondheidszorg voor een belangrijk deel betaald wordt uit verplichte premieafdrachten, brengt het platform zijn verontrusting onder de aandacht en roept op tot een onafhankelijk onderzoek.”

https://gijsvanloef.nl/2018/03/11/goede-gezondheidszorg-begint-bij-betrouwbare-cijfers/

 

3/4/2018

Blog> SCP negeert Gezondheidszorg als belangrijkste maatschappelijke probleem

“Het SCP vindt het niet nodig om bij de “Belangrijkste Bevindingen” (3 pagina’s) van haar Burgerperspectieven 1/2018 te melden dat de Gezondheids- en ouderenzorg veruit het belangrijkste onderwerp is van de Nationale Politieke Agenda.”

https://gijsvanloef.nl/2018/04/03/scp-negeert-gezondheidszorg-als-belangrijkste-maatschappelijke-probleem/

Bron> https://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2018/Burgerperspectieven_2018_1

21/5/2018

Blog> Monitor Brede Welvaart – Gezondheid en Zorg: Snapt u het nog?

https://gijsvanloef.nl/2018/05/21/monitor-brede-welvaart-gezondheid-en-zorg-snapt-u-het-nog/

Bron> https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2018/20/monitor-brede-welvaart-2018

6/7/2018 NB: Opmerkelijke wijziging in de berichtgeving vanuit minVWS, voor het eerst veel genuanceerder

Blog> “Het Nederlandse gezondheidszorgsysteem in internationaal perspectief”: commentaar

“Mijn commentaar beperkt zich tot de cruciale zin op de website en in de Publiekssamenvatting van het onderliggende rapport “Het Nederlandse gezondheidszorgsysteem in internationaal perspectief” die luidt: “In Nederland is de kwaliteit en toegankelijkheid van de medische zorg over het algemeen beter of van een vergelijkbaar niveau ten opzichte van de andere landen.”  Deze tekst is m.i. niet onderbouwd v.w.b. het specifieke onderdeel “de kwaliteit van de medische zorg is over het algemeen beter (…)”. Dit kan niet zo worden gesteld. Het is tendentieus.”

https://gijsvanloef.nl/2018/07/06/nederlands-gezondheidszorgsysteem-in-internationaal-perspectief-commentaar/

Bron> https://www.rivm.nl/nieuws/nederlandse-gezondheid-vergelijkbaar-met-buurlanden

15/8/2018

Blog> Quotes Rutte-III, Rijksoverheid en topbestuurders over de gezondheidszorg

https://gijsvanloef.nl/2018/08/15/quotes-rutte-iii-rijksoverheid-en-topbestuurders-over-de-gezondheidszorg/

30/8/2018

Blog> De wereldwijde ontwikkeling van de Levensverwachting bij geboorte: Nederland van 3e (1950) naar 13e (2015)

“De ontwikkeling van de Levensverwachting bij geboorte in de wereld van 1950 t/m 2015 met een grafische interface. Bron: ourworldindata.org ourworldindata-LE-2015”

https://gijsvanloef.nl/2018/08/30/de-wereldwijde-ontwikkeling-van-de-levensverwachting-bij-geboorte-nederland-van-3e-1950-naar-13e-2015/

Bron> https://ourworldindata.org/grapher/life-expectancy?year=2015&country=MUS

18/9/2018

Blog> NOS: Gezondheidszorg volgens Nederland het belangrijkste thema Rutte-III

https://gijsvanloef.nl/2018/09/18/nos-gezondheidszorg-volgens-nederland-het-belangrijkste-thema-rutte-iii/

 

Zeist, 20 december 2018

Lees hier de eerdere blog:Opmerkelijke wijziging communicatie rijksoverheid over de gezondheidszorg