ZorgWeek16bericht

Denken over het zorgstelsel moet fundamenteel veranderen, huisarts Toosje Valkenburg (HetRoerMoetOm)

 

de Volkskrant 18/4/2019 Onderzoeksraad: zorg voor psychiatrische patiënten schiet ernstig tekort

De zorg voor de 250 duizend à 300 duizend psychiatrische patiënten in Nederland schiet ernstig tekort, constateert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) donderdag in een adviesrapport. Hierdoor kan de veiligheid van deze mensen en hun omgeving niet worden gewaarborgd. Onderzoeksraad

Skipr 18/4/19 VWS schiet noodlijdend Maasziekenhuis te hulp

Er is een oplossing gevonden voor het in nood verkerende Maasziekenhuis Pantein in Boxmeer. Het ministerie van Volksgezondheid draagt tot en met 2022 jaarlijks 2,5 miljoen euro bij om het regionale ziekenhuis te behouden.
VWS schiet noodlijdend ziekenhuis te hulp

Zorgvisie 17/4/19 Scandinavische zorg: lessen in eenvoud en doelmatigheid

De Nederlandse zorg kan nog wat leren van de Scandinavische. Hoewel de Nederland en de Scandinavische samenlevingen op veel punten overeenkomsten vertonen, is de zorg in het noorden minder complex georganiseerd, effectiever, minder duur en meer toekomstbestendig. Dat blijkt uit onderzoek van kennisorganisatie Vilans dat de Nederlandse langdurige zorg vergeleek met die in Denemarken, Finland, Zweden en Noorwegen. Vandaag biedt Vilans het aan de Tweede-Kamercommissie voor VWS aan. Zorgvisie: Scandinavische zorg

Promotie dr. Niek Stadhouders IQ Healthcare 16/4/2019 ‘Nederlandse zorgsysteem brengt minder marktdynamiek dan verwacht’. Zorgverzekeraars belonen of korten ziekenhuizen zelden op basis van de geleverde prestaties. Hoewel kwaliteit en doelmatigheid al jaren parameters zijn bij het inkopen van zorg, verschuift er in de praktijk maar weinig. Uit een financiële analyse van de jaarverslagen van de Nederlandse ziekenhuizen blijkt dat in de periode 2007-2014 slechts 2 tot 3 procent van het budget werd herverdeeld. Dit blijkt uit onderzoek van Niek Stadhouders van het Radboudumc, waarmee hij op 15 april promoveerde. FMTgezondheidszorg

de Volkskrant 15/4/19  Veel ziekenhuiszorg heeft geen enkel nut.

Van de helft van alle handelingen die artsen uitvoeren in Nederlandse ziekenhuizen, is niet bewezen dat de patiënt er baat bij heeft. Van 5 à 10 procent van de geleverde zorg is zelfs wetenschappelijk aangetoond dat deze niets toevoegt.Veel ziekenhuiszorg heeft geen enkel nut

Commentaar ZorgVerzekeraars Nederland: De zorgwereld moet echt kijken naar hoe zinnig bepaalde zorg is. Dat beaamt Zorgverzekeraars Nederland naar aanleiding van nieuw onderzoek naar nut en noodzaak van ingrepen.”Om te waarborgen dat goede zorg in ons land voor iedereen beschikbaar en betaalbaar blijft, moet dringend het nodige veranderen in de manier waarop we onze zorg georganiseerd hebben. Bij die vernieuwing hoort zeker ook het kijken naar hoe zinnig bepaalde zorg is. Onzinnige ingrepen maken patiënten niet beter en zorgen er voor dat de zorgkosten stijgen”, aldus Zorgverzekeraars Nederland.

Commentaar huisarts/publicist Anton Maes (lees de hele blog op zorgenstelsel!), hier één quote: “Al in 2012 werd gesuggereerd dat er met “Kwaliteit als medicijn” in potentie 4 tot 8 miljard euro bespaard kon worden in de curatieve sector (Booz&co, 9 augustus 2012). Ook dat was toen in dezelfde krant voorpaginanieuws (Volkskrant, 10 augustus 2012). Het slechtste nieuws van dit dossier is de herhaling van zetten en de impotentie de bekostigingssystematiek van ziekenhuizen te transformeren.”

Reactie op zorgenstelsel.nl

Eerste buitenlandse zorgverzekeraar haalt de krenten uit de pap (en ondermijnt de solidariteit)

In zorgvisie verscheen gisteren het premiumartikel (alleen voor betalende abonnees)> IptiQ mikt op fors rendement
Lees hier mijn korte reactie, die direct verwijst naar mijn vorige blog> Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk

Tja. Ik heb geen abonnement op Zorgvisie, helaas, maar de titels zijn meestal wel duidelijk genoeg. Zo ook deze. IptiQ haalt de krenten uit de pap, nietwaar? Het is – voor wie openstaat voor onafhankelijke, oprechte en belangenloze analyse – allemaal zo duidelijk als het maar zijn kan. Quote (bij te ver doorgevoerde marktwerking in het medisch zorgstelsel, dat gefundeerd is op verplichte belasting- en premieafdrachten van de bevolking, ergo: publiek gefinancierd en collectief verplicht) “Versplintering van het zorgaanbod: profijtelijk scheidt zich af van niet-profijtelijk”

Schema: rechterkolom, voorlaatste bullet

Link> Stichting Beroepseer blog

Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk

Het Existentieel vraagstuk in schema – Publieke sturing of Privatisering (en publieke noodverbanden blijven aanleggen)?

 

 


link naar website Stichting Beroepseer met een beschouwing van mijn onderzoekswerk> Gijs van Loef bekritiseert marktwerking zorg obv onderzoek naar kwaliteit

Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg – uitgesproken bij NZF-debat

Reacties van bekende hoogleraren/zorgbestuurders, waaronder Marcel Levi, Wanda de Kanter, Armand Girbes en anderen.

reactie Wanda de Kanter
reactie Armand Girbes, Professor Intensive Care Medicine & Clinical Pharmacologist VUmc:

VUmc portretten Intensive Care 2016

“Kritisch tegengeluid over de ongepaste zelfverheerlijking over “het beste systeem ter wereld”. In het Frans zeggen we: ‘on n’est jamais mieux servi que par soi-même’. Onze gezondheidszorg is op veel fronten inderdaad niet zo slecht, maar het gaat achteruit in kwaliteit. Vraag dat aan de patiënt met de diagnose kanker die heel lang moet wachten op de MRI of de operatie, of de patiënt die binnen 23 uur na de faillietverklaring van het Slotervaart als een DHL pakketje overgeplaatst moest worden, of de ziekenhuispatiënt die niet overgeplaatst kan worden naar een revalidatiecentrum of verzorgingstehuis omdat er geen plaats is. Of de MS patiënt die geen stamceltransplantatie vergoed kan krijgen voor zijn/haar specifieke vorm van MS, maar wel tegen eigen betaling in gerenommeerde buitenlandse Europese academische ziekenhuizen kan worden geholpen. Of aan de dokters, die 40% van hun tijd aan administratie besteden en uren moeten bellen om de patiënt elders opgenomen te krijgen wegens plaatsgebrek. Dat is de praktijk. Die ijdele zelfverheerlijking door vooral mensen die langs de zijlijn staan van het echte speelveld, is ongepast. Gijs van Loef geeft een ander geluid waar de gesubsidieerde mooi-sprekers inhoudelijk op zouden moeten reageren.”

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg

Vlnr: spreker, Herman Tjeenk Willink, Jan Terlouw, Ron Meyer, Kim Putters

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische gezondheidszorg. In het Regeerakkoord staat: “Onze zorg behoort tot de beste van Europa”.

Misleidende overheidscommunicatie over het zorgstelsel

O.b.v. zelfstandig onderzoek (bron: OECD Health at a Glance, raadpleging panel medisch deskundigen, gevalideerd door experts) heb ik vastgesteld dat de kwaliteit van de medische zorg in vergelijking met andere moderne Europese landen sinds 2006 geleidelijk aan terrein verliest. Mijn oudste publicaties erover van 2,5 jaar geleden worden nog steeds dagelijk tientallen malen gelezen. Opmerkelijk! Want waarom werd dit onderzoek niet gedaan door de kennisinstituten? ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’ is een van de meest gelezen artikelen in MEDISCH CONTACT en kreeg veel bijval van medici, maar geen enkele  reactie vanuit de bestuurlijke en –beleidshoek.

onderzoeksartikel Medisch Contact

Ik stel vast dat het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking niet goed doordacht is – er zijn 2 fundamentele ontwerpfouten gemaakt – , maar dat er nog steeds geen onderzoek wordt gedaan.

Waarom de marktwerking de kwaliteit van de gezondheidszorg uitholt

1e Een patiënt – die heeft moeten betalen voor zijn zorg! – is geen consument, maar heeft recht op zorg; 2e Landelijke regie (planning van zorgvoorzieningen op landelijke schaal) is onmogelijk in een stelsel met concurrerende zorgverzekeraars.

Er zijn teveel private krachten en er is te weinig publieke sturing in het zorgstelsel. Publiek is ondergeschikt gemaakt aan privaat, het moet andersom! Dit inzicht begint door te breken (a).

Meer publiek minder privaat

Maar… de  Adviesaanvragen van de Regering aan de WRR en de SER over de betaalbaarheid van de zorg zijn toch op de lange baan geschoven (b).
Reactie Kim Putters: ad a Eens met de stelling dat publiek boven privaat moet staan; ad b SER komt eind 2019 met het advies.

Tenslotte. Onze studenten worden nog steeds opgeleid vanuit de filosofie van marktwerking in de zorg met het adagium ‘Zorg is Business’. Ik noem het de ‘Rotterdams school’, die ons zorgstelsel bestuurt…
Jan Terlouw zegt desgevraagd dat hij het er helemaal mee eens is

Meest gelezen pagina op deze website – Reacties en steunbetuigingen stromen binnen via verschillende kanalen –
Wil je je uitspreken over dit statement, doe dat bij voorkeur op LinkedIn (5500+ views met veel inhoudelijke commentaren)>
Statement Failliet marktwerking medische zorg

Een korte impressie geeft deze film. Jan Terlouw zegt ‘Zorg is een Recht voor iedereen’
NB: Jan Terlouw is lid van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers.
Persbericht van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Het debat begon met een groepsgesprek tussen zorgprofessionals. Vlnr: Rogier Botting (fysiotherapeut), Armand Girbes (hoogleraar intensivist/farmacoloog VUmc), Roos Blom (psycholoog – MC Slotervaart), Cobie Groenendijk (moderator – psychiater)

Waarom de marktwerking de kwaliteit van de medische zorg uitholt

Het faillissement van twee ziekenhuizen heeft het debat over de marktwerking in de zorg op scherp gezet. Niemand weet waarom juist deze ziekenhuizen failliet moesten gaan en waarom op zo’n abrupte, onzorgvuldige manier.

De filosofie van marktwerking werkt niet omdat het inherent tegengesteld gedrag vraagt van de betrokkenen in de zorgverlening. Commerciële belangen en concurrentie moeten samengaan met vertrouwen en samenwerking. Wat de zorgeconomen ook beweren, deze tegenstelling – in menselijk gedrag en in het stelselontwerp – tart de logica. Het gaat namelijk in dit geval niet om een vorm van publiek-private samenwerking zoals we dat uit de praktijk en de leerboeken kennen.

De idee dat marktwerking in de zorg het ei van Columbus zou zijn, is overigens ergens wel te begrijpen. We leven in een land waarin iedereen gelijk is, iedereen vrij wil zijn van betutteling en zijn eigen keuzes maakt en zijn eigen wiel uitvindt. Leiderschap en centrale sturing, daar zijn we met zijn allen allergisch voor. Ik noem dit de culturele dimensie. De marktwerkingsgedachte past ogenschijnlijk goed bij een land waarin iedereen zijn eigen gang wil kunnen gaan, maar de schijn bedriegt. Iedereen is wettelijk verplicht te betalen voor zorg (alhoewel, we hebben de casus Jordy Zwarts), de verwachting dat daar het recht op zorg tegenover staat is dus logisch: Zorg is geen markt, maar een recht. Een patiënt is geen consument, maar een zorgbehoevende.

Het feit dat een stervend mens te horen krijgt dat hij moet verhuizen vanwege de sluiting van het ziekenhuis is mensonterend, maar dat is wat er nu gebeurd. Patiënten die naar huis worden gestuurd omdat ze de verkeerde zorgpolis hebben, het is schering en inslag. Er komen steeds meer ontzorgde streken in welvarend Nederland waar je maar beter niet kunt blijven wonen. Want er is geen opvolgende huisarts meer en het dichtstbijzijnde ziekenhuis/SEH ligt op minimaal een uur reisafstand. Ziehier het echec van de gereguleerde marktwerking.

Wat de overheid heeft gedaan om die tegengestelde krachten van concurrentie en samenwerking in toom te kunnen houden, is de bouw van een zeer verfijnd systeem van checks en balances, een hybride, complexe zorgmachinerie. Die nooit af is. Dit hybride en marktgedreven zorgstelsel legt de prikkels verkeerd en benadert de patiënt niet holistisch maar als een gefragmenteerd wezen waaraan gesleuteld (en verdiend) kan worden. Fragmentatie van lichaam en geest geeft verdienmodellen. Het stelsel is omzet-gedreven en niet zorgkwaliteit-gedreven. Toch moet zorgkwaliteit altijd worden geborgd (patiëntveiligheid is een absolute vereiste) en dit leidt onvermijdelijk tot steeds minutieuzere controles en toenemende ondoorzichtigheid (bureaucratie), het tegenovergestelde van transparantie. Het leidt tot torenhoge indirecte kosten, waardoor minder geld beschikbaar is voor de zorg. OntRegelDeZorg?

Ik kom tot de volgende argumenten tegen marktwerking in de medische gezondheidszorg (Aanvullingen zijn welkom).

A Het is ongewenst vanuit het patiëntperspectief, alleen bij de huisarts staat de patiënt (als holistisch wezen) centraal. Maar de patiënt die voor meervoudige behandeling doorverwezen wordt naar de 2e lijn komt in een krachtenveld waarin optimale samenwerking tussen zorgspecialismen vaak problematisch is. Een uitzondering geldt voor de electieve behandelingen, een profijtelijke business, waar de wachtlijsten in Nederland kort zijn. De patiënt staat zeker niet centraal bij veel toeleveranciers van medicijnen en medische hulpmiddelen, die vaak zuiver profitgedreven opereren en lak hebben aan het patiëntbelang (zeldzame ziektes hebben geen verdienmodel) en patiëntveiligheid. Marktwerking fragmenteert een patiënt in stukjes, voor elk stukje een businessmodel met betalende klanten.

B Concurrentie (en machts-)denken is ongewenst vanuit het perspectief van zorgverleners die juist moeten en willen samenwerken. Het maakt werken in de zorg onaantrekkelijk. Er is een toenemende schaarste aan gespecialiseerde zorgverleners op MBO en HBO-niveau. Het ziekteverzuim en personeelsverloop in de zorg is historisch hoog.

C Het werkt niet omdat er geen transparantie van prijzen en kwaliteit is, waardoor de burger geen beredeneerde keuze tussen zorgpolissen kan maken (wellicht m.u.v. de hoogte van het vrijwillig eigen risico). De consumentenbond spreekt van een polisjungle. Volgens de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving heeft het tripartite zorgverzekeringsmarktstelsel de zorgverlener en zorgvrager van elkaar vervreemdt.

D Het werkt niet in de zorgverzekeraarsmarkt, feitelijk een oligopolie van een paar zorginkoopconcerns die op basis van overheidsgaranties en met politiek-bestuurlijke dekking vrij spel hebben en met een polisjungle een schijnmarkt hebben gecreeerd. Er zijn vrijwel geen nieuwe toetreders (muv. IptiQ, een zwitsere zorgverzekeraar), de barrières zijn te hoog.

E Marktwerking leidt tot een tomeloze innovatiedrift met als keerzijde weer toenemende bureaucratie. Elke nieuwigheid vraagt om nieuwe regels omwille van de patiëntveiligheid en heeft een langdurig ‘toelatingsprogramma’ te doorlopen. Maar het gros van de innovaties mislukt, time to market duurt vaak te lang. Investeringen worden niet terugverdiend.

F Marktwerking stimuleert omzet en – vanuit het perspectief van de belasting- en premiebetaler – een onbeheersbare kostenontwikkeling. Het maakt de zorg onbetaalbaar voor de lagere en middeninkomensgroepen, maar ook voor chronisch zieken en (geestelijk) gehandicapten. In de eerste jaren van de Zorgverzekeringswet liepen de kosten dan ook volledig uit de hand, totdat Rutte-2 ingreep met de budgettering (hoofdlijnenakkoorden). De wal keerde in 2011 het schip.

G Het marktgedreven zorgstelsel is ondoelmatig. De marktwerking brengt een zeer complex beheerssysteem voort – een hele trits aan bestuurs- en beleidsorganen en toezichthouders – waarin zelfs insiders de weg kwijtraken. Deze bureaucratie is verre van transparant en kost heel veel geld, waardoor minder geld voor de zorg beschikbaar is.

H In een zorgverzekeraarsmarkt bestaat een blinde vlek voor centrale planning van landelijke zorgvoorzieningen en centrale randvoorwaarden (zoals ICT-standaarden). Zorgverzekeraars hebben deze regisserende rol als marktmeester, maar kunnen dit natuurlijk nooit waarmaken. Veel zorgvoorzieningen (organisatorische eenheden van samenwerkende zorgverleners) staan onder druk en verdwijnen (spoedeisende hulp, kleinere ziekenhuizen, specialistische ggz) en vooral ook in de periferie buiten de Randstad. Het plotselinge faillissement van de ziekenhuizen is een voorbeeld van dit marktfalen.

I Marktwerking holt de publieke sector van binnen uit. De markt zuigt de kennis weg die in de publieke sector met publieke financiële middelen is opgebouwd door universiteiten en kennisinstituten. Het is de keerzijde van de valorisatie gedachte. Essentiele kennis moet ‘publiek’ blijven. Zie de problematiek rondom de nieuwe geneesmiddelen.

J De Nederlandse bevolking wil dit marktgedreven zorgstelsel niet (meer). Het is dan ook niet verassend dat een meerderheid van de Nederlandse bevolking het zorgstelsel fundamenteel wil veranderen. Men wil meer publieke sturing en minder marktwerking. En men wil, het gaat per slot van rekening om eigen geld, van meet af aan betrokken zijn bij het herontwerp van de zorg.

Bevestiging vanuit onafhankelijke data-analyse van de OESO
De kwaliteit van de Nederlandse medische zorg gaat sinds de invoering van het systeem van gereguleerde marktwerking langzaam maar zeker achteruit in vergelijking met andere moderne Europese landen, zo blijkt uit een analyse van OECD-data. Deskundigen hebben dit bevestigd. > https://gijsvanloef.nl/2017/11/12/tendens-daling-kwaliteit-medische-zorg-t-o-v-eu14-zet-door-2007-2017-oeso/

Onderzoeksartikel Nederlandse zorg valt van haar voetstuk
Oktober 2018 verscheen in Medisch Contact het onderzoeksartikel ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’
De link naar het onderzoeksartikel en de nadere toelichting en onderbouwing vindt u op deze website> Toelichting en onderbouwing

Kroniek van een aangekondigd sterven van een marktgedreven zorgstelsel

Toelichting: deze kroniek is gebaseerd op analyse van feiten. Daarbij wordt ik gedreven door een streven naar rechtvaardigheid. Tweet van 27 februari jl. (12.000 weergaven and counting):
Wat ik optekende uit de mond van genoemde topbestuurder/hoogleraar, wiens anonimiteit ik respecteer, is een letterlijke bevestiging van wat ik in de afgelopen jaren op basis van zelfstandig, onbetaald onderzoek heb vastgesteld. Tegen de stroom van het bestuurlijk zorgcomplex in.
In chronologische volgorde zijn dit enkele van mijn belangrijkste publicaties:

1e 2013 (Met dank aan de Gooi en Eemlander): Beschouwing over marktwerking in het publieke domein n.a.v. publicatie Kiezen tussen overheid en markt, 16 augustus Boek bestellen? > Kiezen tussen overheid en markt

2e 2014 (Met dank aan het Parool): De markt is niet de oplossing voor alle zaken, 14 april

3e (Met dank aan Skipr): Een patientgeorienteerd zorgstelsel

4e (Met dank aan Skipr): Nederland heeft niet de beste zorg van Europa

5e (Met dank aan Arts en Auto): Tien jaar marktwerking in de zorg Tien jaar marktwerking in de zorg

6e (Met dank aan ESB): Zorgstelsel op basis van samenwerking stelt patiënt centraal vanloef-leijten-esb4745-026-029

7e (Met dank aan Skipr): Nederlandse zorg achteruit door marktwerking

8e – Videocollege: Hoe goed is onze gezondheidszorg? Met reacties van hoogleraren en artsen.

9e – Oprichting van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers >Aanklacht – het gemankeerde medisch zorgstelsel

10e – Samenvattende onderzoeksbevindingen: Misleidende overheidscommunicatieMisleidende overheidscommunicatie

11e – (Met dank aan MEDISCH CONTACT): Nederlandse zorg valt van haar voetstuk Lees verder> Onderzoeksartikel

De OESO maakt ons zorgstelsel transparanter!

Onlangs verscheen OECD Health at a Glance 2018 met een inzichtelijke trailer van de tweejaarlijkse cyclus van de OECD-rapportages. De volgende data-update kunnen we bij de 2019-jaarcyclus verwachten, ik reken op november 2019. Trailer >

https://ec.europa.eu/health/sites/health/files/state/videos/2018_state_st_en.mp4

Zie voor de meest recente data-vergelijking van Nederland met modern Europa (EU14) >https://gijsvanloef.nl/2017/11/12/tendens-daling-kwaliteit-medische-zorg-t-o-v-eu14-zet-door-2007-2017-oeso/

De door mij gehanteerde groep landen (EU14) bestaat uit: België, Denemarken, Duitsland, Engeland (UK), Frankrijk, Finland, Italië, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Zweden en Zwitserland.

Health Status Nederland (kies een ander land ter vergelijking): http://www.oecd.org/health/health-at-a-glance-europe-23056088.htm?utm_source=Adestra&utm_medium=email&utm_content=Health+at+a+glance%3A+Europe+2018&utm_campaign=Health+Update+December+2018&utm_term=demo&utm_source=Adestra&utm_medium=email&utm_content=Read%20the%20report&utm_campaign=Health%20Update%20January%202019&utm_term=demo

Risk factors Nederland (kies een ander land ter vergelijking):

Effectiveness/Quality Nederland (kies een ander land ter vergelijking):

Access to Care Nederland – NB hierin excelleren we! (kies een ander land ter vergelijking):

Health Expenditure Nederland (kies een ander land ter vergelijking):