Het vertrouwen in politici en in de Tweede Kamer lag in 2020, het startjaar van de coronaperiode, op het hoogste punt sinds 2012. Na de coronaperiode daalde het vertrouwen in alle politieke instituties. Het vertrouwen in politici en de Tweede Kamer is sindsdien bijna elk jaar lager dan het jaar daarvoor. - Centraal Bureau voor de Statistiek
Op basis van onafhankelijk onderzoek zijn de volgende feiten vastgesteld:
Wat er fout gaat bij deze instituties wordt uiteraard door de Raad van Bestuur/Hoofddirectie afgedekt. Waarschijnlijk is incompetentie op de werkvloer een oorzaak; het laat in de praktijk zien hoe NETWERKCORRUPTIE aan de top functioneert. Het duidt op verpolitiekte instituties.
6.205 views (website & LinkedIn) – ‘Likes’ van Hans Lugtigheid (econometrist), Hans Verwaart (civiel ingenieur/data analist), beiden zijn al jaren actief publicist op het oversterfte-dossier en Anne Laning (pensioenexpert), drie deskundigen die precies weten waar deze discussie over gaat!– Top20 (16)
Klopt. En, of maar, beste @mkeulemans , jouw (quote) "iets achterblijvende levensverwachting" impliceert dat er "iets van oversterfte" is. Liever geen woordspelletjes. Eens? Hgr. Gijs https://t.co/x9vkHGNTUm
Volkskrant verslaggever @mkeulemans baseert zijn uitspraak (17/3 jl. op twitter/X) dat er geen oversterfte meer is op CBS-statline, tabel: ‘Overledenen gestandaardiseerd’, jaren 2015 t/m 2024
De overledenen-score is in ’23 en ’24 gelijk aan die van ’17 en ’18: 5,9. Er is geen oversterfte meer, aldus Maarten!
Maar hij pakt de verkeerde parameter, hij moet ‘overledenen relatief’ nemen. Nu is het beeld compleet anders: Sinds 2020 is er aanhoudende oversterfte, van 9,7 (’20) > 9,6 (’24) per 1000 inwoners. In de pre-corona jaren 2015 t/m 2019 lag het cijfer bijna een vol punt lager: 8,7 (’15) > 8,8 (’19).
Rekent u even mee? We nemen het jaar 2024.
9,6 * 18.000 (18 miljoen inwoners) = 172.800 overledenen (NB: kleine afrondingsverschillen, CBS: 172.165).
Gijs, je doet je best maar. Heb je verhaal al lang naast me neergelegd en ben bezig met totaal andere dingen - Maarten Keulemans, voorafgaand aan deze publicatie
Bericht Maarten Keulemans op twitter op 17 maart 2026
2685 views (website & LinkedIn) – Likes van o.a. 4 zorghoogleraren(bestuurskundig/economisch/medisch), hier op LinkedIn– veel persoonlijke reacties van medici en wetenschappers
18 augustus – nieuwe versie publicatie. Nederland stijgt een plaats op de ranglijst en haalt Tsjechië in: negatieve score. Nederland heeft het grootste deficit van West-Europa (ongewijzigd: -1,0). Zie ranglijst tabel:
VOORAF vanLoef Research bestudeert alleen de gezondheidsontwikkelingen in West-Europa (zorgstelselvergelijkingen) en doet dit sinds 2015. Er zijn 2 perioden: pre-corona en post-corona.
De uiteindelijke conclusie is: De marktwerking in de zorg faalt.
Abstract The COVID-19 pandemic led to substantial life expectancy losses globally. Historically, life expectancy reversals have been followed by rapid returns to previous trajectories, but whether this is true for the COVID-19 pandemic is still unknown. We update life expectancy estimates through 2024 for 34 high-income countries and quantify annual and cumulative life expectancy “deficits” by comparing observed life expectancy with counterfactuals based on pre-pandemic trends. Five years after the pandemic’s onset, recovery remains incomplete in most countries. In 2024, 31 out of 34 countries still had lower life expectancy than expected. Across 2020-2024, cumulative deficits were statistically significant in nearly all countries. We identify four distinct life expectancy trajectories: (a) first wave peak (largest deficits in 2020 with gradual recovery); (b) second wave peak (largest deficits in 2021 with a sharper rebound); (c) late peak (minimal early impact followed by smaller deficits from 2022 onward); (d) prolonged depression (smaller but persistent deficits without a sharp peak). In general, countries with severe second-wave peaks (such as the USA and Bulgaria) had the largest cumulative deficits. In contrast, countries that delayed widespread infection (e.g., Norway, Japan) saw later deficits that persisted through 2024, but with lower cumulative mortality. Our findings suggest that COVID-19 was not a uniform, short-lived mortality shock. Instead, most high-income countries experienced multi-year disruptions to life expectancy trajectories, with variable patterns of recovery that continue to shape population health five years on.
Figure 1. (below) Six countries showed no definitive pandemic “peak” but persistent life expectancy deficits across the whole period (Austria, France, Israel, the Netherlands, Northern Ireland, and Portugal) (“prolonged depression”).
Figure 3. (below) shows country rankings of life expectancy deficits for each individual year and the overall 2020-24 period. Some countries, such as the Netherlands (−1.01 years, p<0.001) and Portugal (−0.89, p<0.001), experienced less sharp but persistent deficits that accumulated to significant losses over the entire period.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
5.4K views tabel (website, LinkedIn en twitter) – reacties LinkedIn zie onder; ca. 45 Likes
Het Centraal Bureau voor de Statistiek besteedt er geen aandacht (of: persbericht) aan.
vanLoef Research doet dit wèl:
SINDS 2020 (UITBRAAK CORONA) IS HET ZIEKTEVERZUIM IN DE GEZONDHEIDSZORG GEMIDDELD 7,2%. DIT IS 1,1 PROCENTPUNT HOGER DAN IN DE INDUSTRIE (OP EEN NA HOOGSTE VERZUIM), OFTEWEL 17% HOGER. HET GEMIDDELDE ZIEKTEVERZUIM IN NEDERLAND WAS IN DE AFGELOPEN 6 JAAR: 5,2%.
Het zijn de kille cijfers als we gaan totaliseren, nu de cijfers van het ziekteverzuim in het 4e kwartaal van 2025 bekend zijn.
Het CBS schenkt ook in de publicatie van de 4e kwartaalcijfers 2025 van (gisteren) 17 februari 2026, nauwelijks aandacht aan het ziekteverzuim in de zorg. Maar wel aan de bedrijfstak ‘Cultuur, sport en recreatie’.
Ik vraag U, lezer: Is dit neutrale, objectieve, berichtgeving?!
Het is opmerkelijk dat het CBS geen specifieke aandacht schenkt aan het al jarenlang hoogste ziekteverzuim in de sector zorg. Het nieuwe kabinet heeft zich voorgenomen zeer fors op de zorgkosten te besparen. Het al jaren aanhoudend zeer hoge ziekteverzuim en de voorgenomen zeer hoge besparingen in de zorgkosten zullen onherroepelijk ten koste van de kwaliteit van de zorg gaan. Ik vraag mij in gemoede af of het CBS in haar berichtgeving nog wel mag worden gezien als een onafhankelijk instituut. Een zorgelijke ontwikkeling! – Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam
Honderden datasets worden door CBS per jaar gepubliceerd en in november 2025 heeft CBS nog een diepgaande thema publicatie gepubliceerd over dit onderwerp. De ziekteverzuim cijfers zijn al jaren hoger dan in andere bedrijfstakken dus geen nieuws eigenlijk. – Willy Spaan, emeritus hoogleraar Virologie
Aan Willy Spaan: Drie-en-een-half-jaar nadat ik de verontrustend hoge ziekteverzuimcijfers (systematisch) ben gaan monitoren komt CBS met deze publicatie in november '25. Dat is een. Twee is dat het CBS er bewust voor kiest om in haar communicatiebeleid dit onderwerp te negeren. Dit blijkt uit de teksten van haar berichten over het ziekteverzuim op cbs.nl
reactie op Willy Spaan: Wel een flinke toename sinds 2020. Ik snap nog steeds niet waarom er geen preventie tegen Covid wordt toegepast. De medische literatuur staat behoorlijk vol met studies naar de gezondheidsgevolgen van herhaalde Covid. Werknemers in de zorg hebben vaak een lange opleiding achter de rug, en die werknemers vervang je daarom niet zo makkelijk als ze uitvallen. – Frouke Hermens, assistent professor
Kan een verklaring zitten in een structureel en noodzakelijke andere houding ten aanzien van ziekte dan in andere sectoren? Daarmee bedoel ik dat je in vele sectoren met een verkoudheidje prima aan het werk kunt gaan, maar dat je in de zorg, waar je met kwetsbare mensen te maken hebt, in zo’n geval je toch maar ziek meldt om die kwetsbare mensen maar niet te hoeven aansteken? – Anne Laning, pensioendeskundige
Volg de discussie en mijn reacties op de commentaren op LinkedIn:
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Bijna een jaar na dato… reacties van negen (incl. associate en emeritus-) hoogleraren in de zorgeconomie. Kennelijk was het tot nog toe niet opgemerkt binnen de academia.
Serieuze waardering en actieve kennisuitwisseling (al vele jaren) - Patrick Jeurissen, Global lead health policy and professor healthcare finance and systems (auteur van de enige wetenschappelijke zorgstelselevaluatie studie, samen met emeritus hoogleraar Hans Maarse)
Ik werk al jaren niet meer in Nederland maar dit lijkt mij wel een serieus systeem signaal dat de veronderstelde ‘geweldige Nederlandse zorg’ problemen heeft. Ik hoop dat deze cijfers bijdragen aan een daadwerkelijke verbetering van het zorgbeleid. - Nick Guldemond, Professor Healthcare & Public Health Independent mind polymath
Uit deze Eurostat publicatie wordt duidelijk dat Nederland samen met IJsland een uitbijter is als het gaat om de ontwikkeling levensverwachting in de periode 2019-2024. Spanje, Italië en Zweden zijn duidelijk high performers, als het gaat om de duur van de levensverwachting. Interessante data als het gaat om het brede welvaartsbegrip, ontwikkelingen rondom opschuiven van pensioendata, maar ook de dynamiek achter de afname van de levensverwachting in deze periode in Nederland. Laat iedereen zich vrij voelen hier eens op te reageren. - Richard Janssen, emeritus hoogleraar aan de Erasmus Universiteit en Universiteit van Tilburg
6.095 views (website & LinkedIn)– 14/1: toevoeging bewijslast/bronmateriaal en datering, lezersstatistiek; verzoek om donaties van dit onafhankelijk onderzoek naar het presteren van de Nederlandse gezondheidszorg– Top20 (18)
Al jarenlang bericht onderzoeker Gijs van Loef over de Excess Mortality Ranking (‘oversterfte’) in Nederland. Hij concludeert steeds weer dat op basis van Eurostat-gegevens Nederland sinds corona een koppositie inneemt bij oversterfte in vergelijk met overige Europese landen. Het RIVM/CBS (of anderen) zijn aan zet om deze sterftecijfers te analyseren, want de vraag blijft liggen: hoe komt dít? Wanneer een individuele Nederlander in nood lijkt, volgt al snel een alert, politiebericht of zoektocht. En bij een méér dan gemiddelde oversterfte? - Anton Maes, zorgenstelsel.nl
Dank je, Gijs en ja: ik bedoelde West Europa - Jos de Blok
Zojuist beluister ik – met stijgende verbazing – de podcast van NPO Radio1 van 14 feb. ’25, FEIT of FICTIE. Jos de Blok wordt geciteerd: “Nederland had tijdens de coronaperiode de grootste oversterfte van Europa!”. Men is dit gaan uitzoeken. De bijdrage van Prof. Anton Kunst (sociaal epidemioloog) is glashelder, daar valt niets op af te dingen. Maar Ruben van Gaalen slaat de plank ook hier weer mis. Hij zegt: “Nederland was qua oversterfte een middenmotor in Europa.” Let wel. Het is weinig zinvol om het over geheel Europa te hebben, want de verschillen in kwaliteit van zorgstelsels is enorm. Iedere zorgeconoom (en beoefenaar van aanverwante kennisgebieden) weet dat het alleen zinvol is om moderne, West-Europese landen onderling te vergelijken. Van Gaalen noemt landen als Roemenië en Bulgarije. Maar v.w.b. West-Europa beweert hij dat Portugal, Spanje, Italië en Engeland een hogere oversterfte hadden. Dit is pertinent onjuist, uitgaande van het geëxpliciteerde tijdvak 2020 t/m 2023.
Nederland heeft op elk moment in de tijd, gemeten vanaf de periode 2020-2023 de grootste oversterfte zo is gebleken o.b.v. de openbare internationale statistieken en dit is zelfs tot op heden het geval! vanLoef Research heeft dit systematisch blootgelegd en nieuwe data hebben dit steeds weer bevestigd.
Jos de Blok had strikt genomen geen gelijk, maar misschien bedoelde hij eigenlijk West-Europa? Maar Ruben van Gaalen had zeker ongelijk.
Bijgaand de volgende, eerder gepubliceerde statistieken.
Toelichting. Alleen bij de vierde statistiek scoort Finland nipt 0,01% hoger dan Nederland.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.
Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.