Goeie analyse Gijs. Houdt de boel scherp. Blijf dat doen, want politieke leervermogen is inmiddels nihil. – Jaap van den Heuvel
Toen, aan het eind van het eerste vaccinatiejaar (het 4e kwartaal van ’21), Nederland de grootste oversterftepiek had van West-Europa gingen bij mij de eerste alarmbellen rinkelen. Er was sprake van een heus zorginfarct, als enige land gingen we opnieuw in de lockdown. NB We waren zo ongeveer het laatste land dat ging vaccineren.
In het voorjaar van ’23 was de pandemie volgens de politiek in ons land voorbij. Maar de oversterfte hield wel aan en steeds duidelijker werd het verschil met de landen om ons heen. In mei ’23 stelde ik vast dat de oversterfte in Nederland in internationaal opzicht exceptioneel hoog was.
In 2024 blijkt de oversterfte nog steeds niet voorbij, … althans bij ons. Zo hebben de Belgen – het land waarmee we het best kunnen vergelijken – het sterftebeest al lang getemd. De internationale ranglijsten tonen het ondubbelzinnig aan: Nederland heeft op grote afstand de hoogste oversterfte van heel West-Europa.
De conclusie is dat het zorgstelsel faalt. Snelle vaccinatie met goede publiekscommunicatie door een stevige publieke gezondheidszorg had dit debacle kunnen voorkomen: De zorgmarkt blijkt hiertoe niet in staat.
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult Veel dank!
EXCESS MORTALITY RANKING 2024 – de oversterfte in 2024 (baseline 2016-2019)
12e update, 18 juni 2025 – De herziene cijfers van Eurostat geven aanzienlijke hogere waarden bij de meeste landen, met Zwitserland als negatieve uitschieter. Alleen Finland en Italië komen lager uit. Toegevoegd is Ierland, dat in 2024 de hoogste oversterfte had: 12,1%. Daarna Nederland: 10,31%.
11e update, 17 februari 2025 – Cijfers Eurostat t/m december 2024, eerste jaarcijfers.
De nieuwe Nederlandse cijfers blijken behoorlijk onnauwkeurig te zijn, stevige correcties naar boven en beneden volgen elkaar op bij de opeenvolgende updates. NB Ik heb hier geen verklaring voor. Dit zijn de eerste cijfers van het jaar 2024. Het goede nieuws is dat de oversterfte in Nederland gezakt is onder de 10%, het slechte nieuws is dat we – zoals te verwachten viel – de hoogste oversterfte van West-Europa (blijven)hebben: 9,8%. België noteert een kleine oversterfte van 2,9%.
De excess mortality (oversterfte) is per land berekend door het optellen (+%) en aftrekken (-%) van de maandpercentages van de sterfte (scores) over een bepaalde periode, gedeeld door het aantal scores. Brondata Eurostat. De uitkomst is het oversterfte-, dan wel ondersterfte percentage. De tabel Excess Mortality Ranking is een weergave van in de vorm van een staafdiagram.
16/10/’24, 7e update – En zoals u ook aangaf België was eerder met vaccineren en kon er meen ik zelfs consistenter gevaccineerd worden. Misschien was er in België ook een intensere diagnostiek. Feit is dat dit gegeven een extra bewijs is dat vaccineren geen oversterfte gaf. Met de 80% lagere sterfte aan Corona in een meta analyse van vaccineren versus niet vaccineren moeten we toch echt concluderen dat de antivaxxers het met betrekking tot Corona fout hadden. – Engelbert Valstar, onafhankelijke ondernemer bij Medische Praktijk
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult Veel dank!
Enkele publicaties oversterfte vanLoef Research(nieuwste boven)
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
24 juli 2025 – Opnieuw gepost…
Beste volgers en lezers, deze hypothese formuleerde ik – na enkele jaren wikken en wegen, mijn fundamentele kritiek is van voor 2020 – openlijk in april 2024. Daarmee plaatste ik mijzelf in een isolement…
Reacties die aanleiding geven tot discussies
Kijk, er valt niks te verhullen. Het huidige systeem is helemaal vastgelopen. Iedereen ziet dat, weet dat en voelt dat. Het is te duur, levert niet wat we nodig hebben en de kwaliteit kan beter. De overheid doet daar niks aan behoudens megalomane programma’s zoals IZA en AZWA (ik moet er nog doorheen maar zie er erg tegenop) die vastlopen c.q. falen. Dus ja, wat 20 jaar geleden als marktwerking begon, heeft niet gewerkt en de overheid doet nagenoeg niks. Ja, een staatscommissie instellen. – Jaap van den Heuvel(NB voorspelde het falen in 2005 – red.) Reactie Isabell: IZA en AZWA brengen ons wel iets, maar dat iets valt in het behoud van een systeem dat niet werkt. Niemand vervult de rol die past bij zijn/haar positie. Dat maakt een kapotte keten. De overheid hoort te faciliteren, niet te controleren. De zorgverzekeraar hoort te controleren, niet te faciliteren en zéker niet uitvoerend te zijn. De markt hoort uitvoerend te zijn en die is nu een speelbal, met de patiënt erbij. Als je zorg inkoopt op voorwaarden voor goede dienstverlening, zoals continuïteit, laag personeelsverloop, en goed beoordeelde samenwerking, weer je niet-toekomstbestendige initiatieven. Zachte waarden moeten structureel een plek krijgen in onze blik op zorg, omdat ze nu eenmaal bewezen uitmaken voor levensduur, gezondheid, zorggebruik en zorgkosten. – Isabel van Hövell-Ullmann Reactie Jaap: behoud van iets dat niet werkt is mijn definitie van ‘niets’. We zijn het dus eens. En er moet ook snel wat gebeuren. Reactie Ellen: Het niet ontvangen van zorg, zelfzorg en vergaande tot i h ziekenhuis aan toe mantelzorg en de herintrede v kwakzalverij als duurzaam verdienmodel is de ‘opbrengst’. – Ellen van der Leeden Reactie Isabell: Mensen verliezen vertrouwen en perspectief. Het lullige is dat we doen alsof vertrouwen te paard gaat en te voet komt om vooral te ontmoedigen dat we het weer terugwinnen, maar als huisarts weet ik dat mensen heel graag hun vertrouwen geven. Als je maar congruent bent en luistert. Reactie Ellen: En niet bereid bent om, omdat t ‘complex’ is of zou zijn, de blaam bij de patiënt te leggen. Het huidige #BPS systeem is een schaamlap.
Jammer dat er zoveel inertie is bij de overheid. Het failliet van het huidige stelsel met de ongebreidelde administratieve zorgbehoefte van de zorgkantoren is zonneklaar. – Peter Mol
Het businessmodel van de zorgverzekeraars staat haaks op de doelstellingen en morele opvattingen van de zorgverleners. Het marktdenken past hier niet zoals het ook niet past in de energiesector en het openbaar vervoer! – Dick van der Zon
Merk je (ook) dat LinkedIn kritische posts over de (medische) zorg verwijdert of minder zichtbaar maakt? Als je dan bedenkt dat Sander Zurhake van de NOS onder druk is gezet door de Nederlandse Vereniging Kindergeneeskunde, n.a.v. een stuk over een schadelijke behandeling (met grote gevolgen), en als ik weet dat belanghebbenden dit soort behandelingen blijft promoten en gefinancierd krijgt, wijst een en ander op alles vooral bij het oude willen houden, ongeacht de gevolgen voor de volksgezondheid. Als werkgeversorganisaties dit toch eens zouden weten. Die hebben ook een invloedrijke lobby, de gewone sterveling niet. – Marie Thérèse Woltering
Marktwerking in de zorg was al bij aanvang een dure illusie. Waar een innovatieprikkel werd beoogd, kregen kostenbegeersing en wantrouwen in de keten de overhand. Marktwerking veronderstelt ook ondernemerschap bij zorginstellingen. Maar als dat er niet is of stelselmatig wordt afgeknepen, mist een belangrijke succesfactor. Overigens mist ook elementaire functiescheiding en juist dat voedt ook wantrouwen. – Jan de Kroon Reactie Cock: Marktwerking heeft een “perverse” prikkel in de markt geïntroduceerd. Immers het systeem zit zo in elkaar dat een hoog aantal patiënten, ingrepen en operaties de kassa doet rinkelen. De patiënt als verdienmodel, beste lezer. En dat ook nog tegen de achtergrond van het feit dat we van dertig tot vijftig procent van de zorg niet weten of die wel effectief is. Extra pijnlijk omdat de beloften van de marktwerking waren: efficiënter, sneller, goedkoper en concurrerend. Op alle vier van deze speerpunten, volgens het tweeluik van het tv-programma Radar van alweer even geleden, zijn de doelstellingen niet gehaald. Met de patiënt en samenleving als grootste slachtoffer. Naast dat het zorgstelsel een verdienmodel is geworden, zijn de kosten sinds ruim 10 jaar marktwerking met 45 procent gestegen tot het astronomische bedrag van 94 miljard euro per jaar (2016)! De marktwerking heeft van ziekenhuizen productiebedrijven gemaakt. Fabrieken waar mensen als machines worden behandeld. Waar ingrepen en operaties geld opleveren, maar een goed gesprek van artsen met de patiënt ze een dief van de eigen portemonnee maakt. Oud-minister Borst noemde dat ooit kijk- en luistergeld. – Cock de Graaf Reactie Jan: Als je voor ‘marktwerking’ gaat dan doe je dat met alles erop en eraan of niet. Hier is een gedrocht gecreerd dat niet meer het een maar ook niet het ander is. Bij echte marktwerking zijn er geen patiënten maar clienten. Werk je niet aanbod-maar vraaggestuurd en zijn er checks & balances die ervoor zorgen dat noodzaak en effectiviteit geborgd zijn. Reactie Cock: Het nieuwe zorgstelsel zou goedkoper, efficiënter, sneller en concurrerend worden, want er zou “gereguleerde” marktwerking tussen verzekeraars komen. Er zou concurrentie komen tussen zorgverzekeraars, ziekenhuizen en zorgaanbieders vanwege “zorginkoop” door verzekeraars. De vraag is gerechtvaardigd, wat daar nu echt van is terechtgekomen? Zorgpremies zijn ontegenzeglijk gestegen en het ingevoerde verplichte eigen risico is stelselmatig verhoogd. Dat komt o.a. door het feit dat de Basisverzekering een publieke verzekering is, maar de uitvoering is overgelaten aan private zorgverzekeraars. En dat hebben we geweten. Er is nauwelijks sprake van concurrentie. Alle Nederlanders zijn verplicht een zorgverzekering af te sluiten. Er is dus sprake van gedwongen winkelnering. Het overgrote deel van de verzekerden is aangesloten bij een van de vier grote verzekeraars, die door fusies en overnames zijn ontstaan. Samen verdelen die ca. 86% van de “markt” en zijn ze oppermachtig. Reactie Jan: Allemaal waar, maar de basisvraag is en blijft hoe de snel groeiende zorgkosten kunnen worden ingedamd. Dat lukt op deze manier niet omdat niemand grip heeft op nut en noodzaak van geleverde zorg. Er mist elementaire functiescheiding; degene die de diagnose stelt en de behandeling voorschrijft, is ook degene die de facturen stuurt.
De overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen – 3 april 2024
Onder twitter staan publicaties/blogs (de nieuwste bovenaan) . M.u.v. de onderste publicaties zijn ze van het afgelopen jaar. Eerdere publicaties (in o.a. ESB 2017, deVolkskrant 2019, Medisch Contact 2018 en verwijzingen door derden etc.) zijn weggelaten.
Twitter
Hypothese: de overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen
* Opnieuw is het RIVM betrapt op het publiceren van misleidende statistiek over de Levensverwachting bij geboorte (track record vanaf 2016) >https://t.co/yfLpBcjzxw
Oorspronkelijke tweet. De reactie van die ‘bekendste zorgstelselexpert’ luidt aldus: “de marktwerking is gelukt vanuit het perspectief van de overheid, maar dat perspectief verschilt dramatisch van dat van jou.”
Het alleen via persoonlijke berichten reageren door wetenschappelijke experts ondersteunt de hypothese (a.). Evenals het helemaal niet reageren door wetenschappelijke experts terwijl die op inhoudelijke argumenten aangesproken worden – dit gebeurd veevuldig (b.)
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 op naam van van Loef Research&Consult Veel dank!
In 2024 behoudt 🇳🇱 de twijfelachtige eer het land met de hoogste oversterfte te zijn, obv. de verschillende openbare internationale data.
Het interesseert vrijwel geen hond, muv. een kleine groep die de waarheid wél belangrijk vind. Deskundige influencers laten het afweten… https://t.co/4auHVW7kRE
Uitkomsten van 2 mini-polls op Twitter en LinkedIn
Twitter
LinkedIn
Interpretatie
Er zijn opvallend weinig stemmen uitgebracht. Op twitter heeft 8,33% een stem uitgebracht, op LinkedIn een schamele 1,58%. De twee polls hadden een ‘bereik’ van 1704 weergaven (Twitter) en 1267 weergaven (LinkedIn). Op twitter steeg het aantal weergaven na de poll tot boven de 3000.
De LinkedIn poll is gerepost en expliciet onder de aandacht gebracht van de getoonde personen die werkzaam zijn in de zorg. Enkelen genieten landelijke bekendheid en zijn Influencers (Marcel Levi, Hans van Santen, Bernard Leenstra, Sander de Hosson, Diederik Gommers, Danka Stuijver, Esther van Fenema).
Interessant is dat LinkedIn de stemmers laat zien. Vier huisartsen (w.o. Danka Stuijver, de enige hier genoemde Influencer) en twee zorghoogleraren stemden: ‘dit is een groot probleem’.
Met andere woorden, vrijwel alle aangesproken Influencers hebben de poll gezien maar niet gestemd. Waarom niet?
Als je het verhaal leest, dan hoop je stilletjes dat het over een ander land heel ver weg ergens achter de Oeral gaat. Maar nee, we zijn het zelf. – Jaap van den Heuvel, interim CEO St. Maartenskliniek en emeritus hoogleraar Healthcare Management, tevens columnist
Dank Gijs, belangrijk werk! – Robert Kreis, gepensioneerd chirurg en emeritus hoogleraar Brandwondenzorg VUmc, tevens columnist
Gijs heeft werkelijk onnavolgbaar werk verricht. En er ligt niemand wakker van. – Caren Kunst, zorgverlener in de palliatief terminale zorg (76 Likes, 9 reposts)
Onder de aandacht gebracht van onder meer de hoogleraren: Patrick Jeurissen, Armand Girbes, Willy Spaan, Jim Reekers, Roland Bal, Marcel Levi, Diana Delnoij, Bianca Buurman, Bart Berden, Angela Maas, Hedwig Vos, Niels Chavannes, Floortje Schepers
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult Veel dank!
De marktwerking – hoe onvolkomen die ook is, critici die stellen dat er geen ‘echte marktwerking’ is hebben strikt genomen gelijk, maar een ‘echte markt’ is ondenkbaar in een publiek gefinancierde gezondheidszorg – holt de zorg als collectieve voorziening voor de gehele bevolking uit en richt haar uiteindelijk ten gronde.
vanLoef Research toonde eerder aan dat de oversterfte in Nederland sinds de uitbraak van corona in 2020 tot de allerhoogste van heel West-Europa behoort. Er is overvloedig bewijs dat de marktwerking een belangrijke, zo niet de belangrijkste oorzaak van de exceptionele oversterfte is.
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult Veel dank!
Inhoud
CBS maakt geen jaaroverzicht ‘Oversterfte in 2023’
rapport ‘Oversterfte in Nederland in Europa’
CBS komt met een jaaroverzicht ‘Sterfte in 2023’
Oversterftecijfers 2023 op een rij
1. CBS maakt geen jaaroverzicht ‘Oversterfte in 2023’
“Er komt GEEN jaaroverzicht van CBS ‘Oversterfte in 2023’, zoals u in de voorgaande 3 pandemische jaren gewend was. U zult het binnenkort moeten doen met de publicatie op mijn website.”, meldde ik op ‘X’ op 16 jan. jl.
Waarom niet, CBS?
“Omdat vooral gedurende 2023 gebleken is dat de schatting van de weeksterfte, met de methode vanaf 2020, steeds minder van kwaliteit werd.”, antwoordde Ruben van Gaalen desgevraagd.
"Het CBS spreekt van oversterfte wanneer het waargenomen aantal overledenen hoger is dan het verwachte aantal overledenen in dezelfde periode. Het verwachte aantal overledenen wanneer er geen coronapandemie was geweest, is geschat op basis van de waargenomen sterfte in 2015 tot en met 2019. Eerst wordt voor elk jaar de sterfte per week bepaald. Vervolgens wordt per week een gemiddelde van de sterfte in die week en de zes omliggende weken bepaald. Deze gemiddelde sterfte per week levert een benadering van de verwachte wekelijkse sterfte, er is namelijk nog geen rekening gehouden met de trendmatige vergrijzing van de bevolking. Daarom is de sterfte per week nog herschaald naar de verwachte totale sterfte voor het jaar. Voor 2020 is de verwachte sterfte 153 402, voor 2021 is deze 154 887, voor 2022 is deze 155 493 en voor 2023 is deze 156 666. Het aantal voor 2020 is ontleend aan de Kernprognose 2019-2060, het aantal voor 2021 aan de Bevolkingsprognose 2020-2070 (exclusief de aanname van extra sterfgevallen door de coronapandemie), het aantal voor 2022 aan de Kernprognose 2021-2070 (exclusief de aanname van extra sterfgevallen door de coronapandemie) en het aantal voor 2023 aan de Kernprognose 2022-2070 (exclusief de aanname van extra sterfgevallen door de coronapandemie). De marges rond de verwachte sterfte zijn geschat op basis van de waargenomen spreiding in de sterfte per week in dezelfde vijf jaar. Deze methode is met terugwerkende kracht toegepast op de verwachte sterfte vanaf week 1 in 2020."
Interpretatie
Het CBS gaat uit van de baseline 2015 - 2019 om de verwachte sterfte voor de jaren 2020 t/m 2023 te voorspellen en verdisconteert daarin de trendmatige vergrijzing van de bevolking. Dus met de babyboomers is rekening gehouden (78 jaar en ouder). De sterfteverwachting van de afzonderlijke jaren 2020, 2021, 2022 en 2023 is gebaseerd op de Kernprognoses die elk jaar verschijnen. In de opeenvolgende Kernprognoses is geen rekening gehouden met de extra sterfgevallen door de coronapandemie vanaf 2020. De prognose voor 2023 houdt dus geen rekening met de uitbraak van de corona pandmie in 2020.
Dit korte gesprek is door velen gevolgd, geretweet en geliked op ‘X’. Een check maakt duidelijk dat CBScommunicatie mij op dat moment als vrijwel enige individuele persoon zonder binding met het CBS is gaan volgen. En dat nog steeds doet.
Ik wijd er nog een tweet aan:
Nu we weten dat @statistiekcbs geen oversterfte analyse meer maakt van het jaar 2023…
… en het @Rivm er niet over gaat (de opgehoogde sterfteverwachting voor 2024 is toekomstmuziek)
Op 2 februari jl. publiceert vanLoef Research het rapport ‘Oversterfte in Nederland in Europa’ dat tegen betaling verkrijgbaar is. Het bevat – naast uitgebreide internationale statistische vergelijkingen – ook een analyse van de oversterfte in 2023 o.b.v. de openbare CBS-data:
3. CBS komt met een jaaroverzicht ‘Sterfte in 2023’
Op 9 februari jl. komt CBS met het bericht ‘Sterfte in 2023 afgenomen‘ onder de rubriek ‘Bevolking’. Opvallend. In de voorgaande jaren werd gepubliceerd onder de rubriek ‘Gezondheid en welzijn’. De eerste paragraaf:
"In 2023 overleden 169 duizend mensen. Dat zijn ongeveer 750 minder sterfgevallen dan in 2022. Vooral onder vrouwen en mensen jonger dan 65 jaar was de sterfte lager. De levensverwachting is in 2023 toegenomen. Dat meldt het CBS op basis van voorlopige jaarcijfers."
Onderaan het persbericht komt de oversterfte onder het kopje ‘CBS is overgegaan op reguliere Sterftestatistiek’ toch nog ter sprake: 12.700 overledenen, 8%. Tevens toont het CBS een nieuwe tabel (afb. onder)
Tabel:
4. Oversterftecijfers 2023 op een rij
Eerst terug in de tijd. Het CBS presenteerde op 25 januari 2023 voor het derde jaar op rij een persbericht over de oversterfte, nu ook met een staafdiagram:
Het staafdiagram van de vorge keer is door vanLoef Research geactualiseerd obv. de cijfers van 2023. Het resultaat is, met de oversterfte aantallen per jaar:
Voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november publiceerde vanLoef Research ‘Oversterftegolf Nederland zet door‘ met een viertal scenario’s van de te verwachten oversterfte in 2023. Op 18 december scherpt vanLoef Research de voorspelling aan: minimaal 12.500 doden. De oversterfte van 2023 komt overeen met het zgn. scenario C.
Gedurende vrijwel het gehele jaar ’23 is de ‘MONITOR Oversterfte 2023 (CBS)’ wekelijks geactualiseerd door vanLoef Research. Obv. de nieuwe tabel van CBS is dit het resultaat. Het exacte oversterftegetal is 12.697. NB: In dit getal zit een verwachting van een extra aantal doden dat nog niet gepubliceerd is op Statline.
NB 1 Januari 2023 telt in de CBS berekening van de sterfteverwachting niet mee. Er zitten dan nog 516 doden in de pijplijn (plusmutaties).
Met uitgebreide analyses zet Gijs alle Coronafeiten nog eenmaal op een rij. Ik kijk uit naar de reacties van de vele deskundigen die ons land inmiddels rijk is. Hopelijk kunnen we nu eindelijk de rijen eens sluiten – Jaap van den Heuvel, Professor emeritus Healthcare Management
vanLoef Research toont aan dat de oversterfte in Nederland sinds de uitbraak van corona in 2020 tot de allerhoogste van heel West-Europa behoort. Download hier het rapport:
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Gijs van Loef 