Bijgaand stuur ik u - na peer review van vier deskundigen- de reactie op de Beslisnota en brief van de staatssecretaris VWS over het rapport ‘Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?
De oversterfte is in Nederland na corona aanzienlijk hoger dan in andere West-Europese landen, terwijl de relatieve levensverwachting gedaald is. Ook is het ziekteverzuim sinds corona toegenomen, vooral in de gezondheidszorg. Dit wijst allemaal op een grotere impact van corona op de gezondheid en de economie in Nederland, dan in de andere genoemde landen.
De kengetallen/Key Performance Indicators (oversterfte; levensverwachting bij geboorte; ziekteverzuim en arbeidstekort in de zorg) worden onvoldoende in beeld gebracht door het RIVM en het CBS.
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
17 dec. 2025 – kleine correcties in de data 2024 bij oa. Spanje en Zwitserland. Geen wijziging in het beeld.
18 sept. 2025 – update
Mutaties in de cijfers van 2024 leiden tot kleine aanpassingen. Zwitserland en Oostenrijk scoren fors lager, Denemarken hoger. Nederland scoort 0,01 hoger en komt op 11,93%.
18 juni 2025 – update. Nieuwe cijfers 2024 geven hogere uitkomsten bij de meeste landen. Zwitserland heeft de grootste pluscorrecties. Nederland komt fractie hoger uit.
Medio februari publiceerde Eurostat de excess mortality cijfers van de EU-landen tot en met december 2024. De data zijn verwerkt in een grafiek die de gemiddelde oversterfte per land (E13) weergeeft in de vijf pandemische jaren 2020-2024 op basis van de baseline 2016-2019. Landenscore en ranking:
De excess mortality (oversterfte) is per land berekend door het optellen (+%) en aftrekken (-%) van de maandpercentages van de sterfte, gedeeld door het aantal maanden. De cijfers van Eurostat zijn de brondata. De uitkomst is het oversterfte-, dan wel ondersterfte percentage. De tabel Excess Mortality Ranking E13 is een exacte weergave van Eurostat (zie grafiek hieronder) in de vorm van een staafdiagram.
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
26 maart 2025 – Antwoord van de Human Mortality Database – Ik pak er twee quotes uit:
1e – ‘The Netherlands charges quite a high amount of money for such data.’ Nederland werkt dus niet mee aan de internationale wetenschap, door voorwaarden te verbinden aan de kennisdeling/ontwikkeling met betrekking tot sterftecijfers. Het Centraal Bureau voor de Statistiek wil eerst geld hebben, het is niet gratis. Deze positie/opstelling van Nederland heeft vergaande consequenties.
2e – ‘Also thank you very much for your figures. They are very informative and striking.’
Dear Sir/Madam,
As an independent researcher I am studying Dutch mortality data and reporting since the outbreak of covid19. The Netherlands has a bad track record ever since, as excess mortality data from different international sources reveal. Enclosed are two excess mortality rankings of which I am the author.
I wonder how the procedure of data delivery is structured. Please can you tell me Who to contact about this – very important – matter?
Sincerely yours,
Toelichting – Experts in de wereld
In de longread van het CBS “Sterfte en oversterfte in 2020 en 2021” staat in hoofdstuk 3 de belangrijke paragraaf 3.3.3 Internationale vergelijking oversterfte. De paragraaf noemt achtereenvolgens het RIVM, EuroMOMO, Eurostat en Our World In Data en beschrijft de publicaties in internationale tijdschriften. Twee auteurs van een vergelijkende studie naar methoden (2e alinea, geel gearceerd) zitten nu in de Executive Board van de Human Mortality Database: Dmitri Jdanov en Vladimir Shkolnikov. Ook Domantas Jasilionis, die mijn email beantwoordde, zit in diezelfde Board. Zie INFOGRAPHIC:
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Wat doe ik? Kritische wetenschapsbeoefening. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Over de EMR-5YR grafieken: Thank you very much for your figures. They are very informative and striking. – Domantas Jasilionis (MPIDR), member of the HMD executive board, country expert, lead researcher
Goed artikel. Hulde voor jou. Het is feitelijk gebracht en daar kan men niet om heen. Ik had natuurlijk al min of meer inzage gehad, maar dit geheel is sterker dan de aparte onderdelen. – Ben Zegers, emeritus hoogleraar Pediatrische immunologie
De hoogste oversterfte en de laagste vaccinatiegraad. Mag de conclusie getrokken worden? Causaliteit, of zit er toch nog ergens een variabele onopgemerkt tussengefrommeld? Zo nee dan kan het boek wat mij betreft dicht. – Jaap van den Heuvel, emeritus hoogleraar Healthcare management
Deze publicatie is een samenvatting van eerdere publicaties over de oversterfte en vormt met 'Marktwerking oorzaak van exceptionele oversterfte (deel 1)' een geheel
Door de combinatie van verschillende datasets wordt bewezen dat de oversterfte extreem groot is, ongeacht de baselines, immers het blijkt ook uit de relatief dalende levensverwachting i.h.b. bij kwetsbare ouderen met WLZ-indicatie.
Conclusies internationale cijfers:
• Nederland heeft de grootste oversterfte van West-Europa
• Nederland vergrijst minder dan gemiddeld (‘minder meer ouderen’)
• Nederland heeft een verhoudingsgewijs achterblijvende levensverwachting
• De resterende levensverwachting onder ouderen (65+/80+) is in Nederland korter dan elders
• Nederland had in ’21 de laagste vaccinatiegraad – Nederland had 4Q ’21 de grootste oversterfte
Conclusies Nederlandse cijfers specifiek:
• Capaciteitstekorten in de zorg zijn overal
• Het Arbeidstekort was bijna 11% in ‘23
• Het Arbeidstekort in de (intensieve) ouderenzorg is mogelijk 12%
• De grootste oversterfte is onder de meest kwetsbare 80+ers met een WLZ-indicatie
Beste kwaliteitsmedia, u bent -te lang- nalatig geweest. Nu zit u met de gebakken peren' Het @statistiekcbs toont het hoogst aantal sterfgevallen ooit, dat was al voorspeld door het @rivm – en dat heeft weinig te maken met de groeiende bevolking. Wat u vergeten bent te melden? pic.twitter.com/R7yKdkeGlM
Media, U bent vergeten te melden dat wij – Nederland – de grootste oversterfte hebben van heel West-Europa sinds de uitbraak van de corona pandemie, nu 5 jaar geleden. Dat was op enig moment (medio 2022) een nieuwswaardig feit. Liet u zich in slaap sussen door de instituties?
Deze vraag komt niet uit de lucht vallen. De oplettende lezer weet dat ik verwijs naar het communicatiebeleid van het CBS en het RIVM. In het verleden heb ik bij beide instituties afzonderlijk daar vraagtekens bij geplaatst. Maar dit gaat over ervaringen en feiten m.b.t.. ‘communicatie van de instituties’ en dat is opinie-vormend. Mijn opinie is dat deze instituties politiek gestuurd worden en dat het communicatiebeleid hier een gevolg van is. Dit zegt NIETS over de DATA. Daar vertrouw ik op.
'Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?'
Onthutsend èn fascinerend: ➡️Dat de oversterfte zó hoog is, is nog niet doorgedrongen tot onze 'kwaliteitsmedia', noch de zgn. 'vakbladen';
➡️De vraag HOE DAT KOMT staat dus überhaupt nog niet op het netvlies…
NB DIT IS INMIDDELS EEN POTPOURRI VAN KRITIEK OP DE KRANT, DIE UITBLINKT IN REPORTAGES OVER MISSTANDEN IN DE WERELD, MAAR TEKORT SCHIET BIJ DE ANALYSE VAN DE CRISIS VAN ONZE GEZONDHEIDSZORG.
Eerst een paar oudjes over deze ‘kwaliteitskrant’ – die was ik al bijna vergeten
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Begrijp me goed, velen betwijfelen het vermogen van @volkskrant om het grote plaatje van de ontwikkelingen bij de Gezondheidszorg te duiden. 👉Veel aanwijzingen dat jullie de 4e macht niet kritisch genoeg bevragen. En daardoor politiek sturend zijn als zgn. 'kwaliteitskrant'. pic.twitter.com/YEQzmuhMq5
Ik lees je reactie nu pas Maarten. Kreeg geen melding binnen.
Wat bedoel je met *dat* is nou populisme? Ik voel mij niet aangesproken. 'k Strijd – net al jij – tegen de antivaxx-ers en andere complotdenkers en ga met iedereen inhoudelijk het gesprek aan.
Nog even, @mkeulemans en @klokpieter, het wereldnieuws is INDERDAAD OVERWELDIGEND, maar daar hebben we @volkskrant niet voor nodig. Er zijn genoeg betrouwbare internationale bronnen beschikbaar. Maar die extreme oversterfte 🇳🇱? De gemanipuleerde berichtgeving? Wie brengt dit?! pic.twitter.com/4BUgKew00n
20/4/’25 – De 3 opeenvolgende fouten in de levensverwachting (3 x slechtere waarde NL) van het RIVM noemt de krant ‘klein bier’.
Contextueel verhaal 'Voorgoed veranderd na het virus' met kerncijfers vd. samenleving obv. 8 invalshoeken onder de kop 'Virologie' in Boek&Wetenschap. Nu kan @volkskrant inzoomen op de feitelijke gevolgen voor/in de Gezondheidszorg: oversterfte (door) structurele overbelasting.
Verschillende mensen spreken bij herhaling hun oprechte verbazing hierover uit en tonen geen enkel begrip voor het blijvend zwijgen van de media en de Volkskrant in het bijzonder. Daarnaast hier enkele reacties van anderen.
repost LinkedIn- Engelbert Valstar, ondernemer in de zorg
Prima Gijs, ik hoop dat de Volkskrant de uitdaging oppakt, maar heb daar verder weinig vertrouwen in, gezien hun relatie tot VWS en RIVM. (…) En de media blijven dit verzwijgen op last van onze overheid, even als de meer dan 700.000 langdurig zieken die niet kunnen werken, zie cijfers de Volkskrant. – Guus Brugman
Deze cijfers zijn killing. – Robert de Roos
De grote landelijke kranten lijken heel terughoudend mbt informatie die niet van de geijkte instituties komt. Dat is nogal een verbeterpuntje, want ook de instituties horen tot de staat die door de journalistiek gecontroleerd hoort te worden. – Marie Therese Woltering
Hoe lang duurt dat zwijgen , het ontkennen. – Odie K., directeur-bestuurder in de zorg
Ik daag de Volkskrant uit. “Cijfers zijn feiten, maar geen waarheden. Je kunt vrijelijk kiezen (…) Je kunt je eigen waarheid construeren.” Citaat uit het hoofdredactoneel commentaar van zaterdag 26 oktober jongstleden.
Welke waarheid wordt hier geconstrueerd?
De selectie betreft West-Europa: inderdaad, dat is een keuze, maar is dit een ‘arbitraire keuze’? Is er wellicht iets voor te zeggen dat West-Europa een bepaalde mate van democratische-, sociaal-economische- en ook bestuurlijk- en technologische ontwikkeling doormaakt waardoor vergelijking van sommige complexe vraagstukken tussen deze landen in de rede ligt, zoals de ontwikkeling van de levensverwachting en (daarmee sterk gecorreleerd) de oversterfte?
Alle oversterfte cijfers zijn vanaf het begin van het pandemisch jaar 2020 tot en met het heden en worden altijd geactualiseerd;
Alle online raadpleegbare internationale datasets worden vermeld en toegepast (datasets die voor het grote publieke toegankelijk en enigszins begrijpbaar zijn, dus zonder te verdwalen in een technisch-wetenschappelijk discours waar vrijwel niemand iets van begrijpt, inclusief zorgeconomen en andere ‘zorgdeskundigen’)
EXCESS MORTALITY RANKING 2024 – de oversterfte in 2024 (baseline 2016-2019)
12e update, 18 juni 2025 – De herziene cijfers van Eurostat geven aanzienlijke hogere waarden bij de meeste landen, met Zwitserland als negatieve uitschieter. Alleen Finland en Italië komen lager uit. Toegevoegd is Ierland, dat in 2024 de hoogste oversterfte had: 12,1%. Daarna Nederland: 10,31%.
11e update, 17 februari 2025 – Cijfers Eurostat t/m december 2024, eerste jaarcijfers.
De nieuwe Nederlandse cijfers blijken behoorlijk onnauwkeurig te zijn, stevige correcties naar boven en beneden volgen elkaar op bij de opeenvolgende updates. NB Ik heb hier geen verklaring voor. Dit zijn de eerste cijfers van het jaar 2024. Het goede nieuws is dat de oversterfte in Nederland gezakt is onder de 10%, het slechte nieuws is dat we – zoals te verwachten viel – de hoogste oversterfte van West-Europa (blijven)hebben: 9,8%. België noteert een kleine oversterfte van 2,9%.
De excess mortality (oversterfte) is per land berekend door het optellen (+%) en aftrekken (-%) van de maandpercentages van de sterfte (scores) over een bepaalde periode, gedeeld door het aantal scores. Brondata Eurostat. De uitkomst is het oversterfte-, dan wel ondersterfte percentage. De tabel Excess Mortality Ranking is een weergave van in de vorm van een staafdiagram.
16/10/’24, 7e update – En zoals u ook aangaf België was eerder met vaccineren en kon er meen ik zelfs consistenter gevaccineerd worden. Misschien was er in België ook een intensere diagnostiek. Feit is dat dit gegeven een extra bewijs is dat vaccineren geen oversterfte gaf. Met de 80% lagere sterfte aan Corona in een meta analyse van vaccineren versus niet vaccineren moeten we toch echt concluderen dat de antivaxxers het met betrekking tot Corona fout hadden. – Engelbert Valstar, onafhankelijke ondernemer bij Medische Praktijk
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult Veel dank!
Enkele publicaties oversterfte vanLoef Research(nieuwste boven)
Met uitgebreide analyses zet Gijs alle Coronafeiten nog eenmaal op een rij. Ik kijk uit naar de reacties van de vele deskundigen die ons land inmiddels rijk is. Hopelijk kunnen we nu eindelijk de rijen eens sluiten – Jaap van den Heuvel, Professor emeritus Healthcare Management
vanLoef Research toont aan dat de oversterfte in Nederland sinds de uitbraak van corona in 2020 tot de allerhoogste van heel West-Europa behoort. Download hier het rapport:
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Gijs van Loef 