795 views (website & LinkedIn)
Op 17 maart publiceerde Eurostat de eerste jaarcijfers van 2025. Nederland levert voor het eerst de complete cijfers (per kwartaal) weer aan, net als in eerdere jaren.
Eerder
1845 views (website & LinkedIn) – Likes van o.a. 4 zorghoogleraren (bestuurskundig/economisch/medisch), hier op LinkedIn – veel persoonlijke reacties van medici en wetenschappers
VOORAF vanLoef Research bestudeert alleen de gezondheidsontwikkelingen in West-Europa (zorgstelselvergelijkingen) en doet dit sinds 2015. Er zijn 2 perioden: pre-corona en post-corona.
De uiteindelijke conclusie is: De marktwerking in de zorg faalt.
Bron (NB: Preprint): Temporary Shock or Lasting Scar? Life Expectancy Trajectories Since COVID-19 | medRxiv
Abstract The COVID-19 pandemic led to substantial life expectancy losses globally. Historically, life expectancy reversals have been followed by rapid returns to previous trajectories, but whether this is true for the COVID-19 pandemic is still unknown. We update life expectancy estimates through 2024 for 34 high-income countries and quantify annual and cumulative life expectancy “deficits” by comparing observed life expectancy with counterfactuals based on pre-pandemic trends. Five years after the pandemic’s onset, recovery remains incomplete in most countries. In 2024, 31 out of 34 countries still had lower life expectancy than expected. Across 2020-2024, cumulative deficits were statistically significant in nearly all countries. We identify four distinct life expectancy trajectories: (a) first wave peak (largest deficits in 2020 with gradual recovery); (b) second wave peak (largest deficits in 2021 with a sharper rebound); (c) late peak (minimal early impact followed by smaller deficits from 2022 onward); (d) prolonged depression (smaller but persistent deficits without a sharp peak). In general, countries with severe second-wave peaks (such as the USA and Bulgaria) had the largest cumulative deficits. In contrast, countries that delayed widespread infection (e.g., Norway, Japan) saw later deficits that persisted through 2024, but with lower cumulative mortality. Our findings suggest that COVID-19 was not a uniform, short-lived mortality shock. Instead, most high-income countries experienced multi-year disruptions to life expectancy trajectories, with variable patterns of recovery that continue to shape population health five years on.
Figure 1. (below) Six countries showed no definitive pandemic “peak” but persistent life expectancy deficits across the whole period (Austria, France, Israel, the Netherlands, Northern Ireland, and Portugal) (“prolonged depression”).
Figure 3. (below) shows country rankings of life expectancy deficits for each individual year and the overall 2020-24 period. Some countries, such as the Netherlands (−1.01 years, p<0.001) and Portugal (−0.89, p<0.001), experienced less sharp but persistent deficits that accumulated to significant losses over the entire period.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Publicaties oversterfte van nieuw naar oud
25 februari 2026 – ZORGSTELSEL NLD. DASHBOARD
28 mei 2025
31 december 2024
29 februari 2024
2 februari 2024
1425 views (website & LinkedIn)
sinds corona
14 januari 2026 – LinkedIn
10 januari 2026
5 januari 2026
7 juni 2025
28 mei 2025
19 maart 2025
31 december 2024
5.975 views (website & LinkedIn) – 14/1: toevoeging bewijslast/bronmateriaal en datering, lezersstatistiek; verzoek om donaties van dit onafhankelijk onderzoeknaar het presteren van de Nederlandse gezondheidszorg – Top20 (16)
Dank je, Gijs en ja: ik bedoelde West Europa - Jos de Blok
Zojuist beluister ik – met stijgende verbazing – de podcast van NPO Radio1 van 14 feb. ’25, FEIT of FICTIE. Jos de Blok wordt geciteerd: “Nederland had tijdens de coronaperiode de grootste oversterfte van Europa!”. Men is dit gaan uitzoeken. De bijdrage van Prof. Anton Kunst (sociaal epidemioloog) is glashelder, daar valt niets op af te dingen. Maar Ruben van Gaalen slaat de plank ook hier weer mis. Hij zegt: “Nederland was qua oversterfte een middenmotor in Europa.” Let wel. Het is weinig zinvol om het over geheel Europa te hebben, want de verschillen in kwaliteit van zorgstelsels is enorm. Iedere zorgeconoom (en beoefenaar van aanverwante kennisgebieden) weet dat het alleen zinvol is om moderne, West-Europese landen onderling te vergelijken. Van Gaalen noemt landen als Roemenië en Bulgarije. Maar v.w.b. West-Europa beweert hij dat Portugal, Spanje, Italië en Engeland een hogere oversterfte hadden. Dit is pertinent onjuist, uitgaande van het geëxpliciteerde tijdvak 2020 t/m 2023.
Nederland heeft op elk moment in de tijd, gemeten vanaf de periode 2020-2023 de grootste oversterfte zo is gebleken o.b.v. de openbare internationale statistieken en dit is zelfs tot op heden het geval! vanLoef Research heeft dit systematisch blootgelegd en nieuwe data hebben dit steeds weer bevestigd.
Jos de Blok had strikt genomen geen gelijk, maar misschien bedoelde hij eigenlijk West-Europa? Maar Ruben van Gaalen had zeker ongelijk.
Bijgaand de volgende, eerder gepubliceerde statistieken.
Excess mortality 2020 t/m 2023 Eurostat (baseline 2016-2019)
Excess mortality 2020 t/m 2023 OurWorldinData (baseline 2015-2019)
Excess mortality 2021 t/m 2023 Eurostat (baseline 2016-2019) – 3 vaccinatiejaren
Excess mortality 2021 t/m 2023 OurWorldInData (baseline 2015-2019) – 3 vaccinatiejaren
Excess mortality 2020 t/m 2024 Eurostat (baseline 2016-2019)
Excess mortality 2020 t/m 2024 OurWorldinData (baseline 2015-2019)
Toelichting. Alleen bij de vierde statistiek scoort Finland nipt 0,01% hoger dan Nederland.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.
Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.
uit: https://gijsvanloef.nl/2025/03/19/cbs-persisteert-in-dubieuze-berichtgeving-sterfte/
Bronnen (oudste eerst)
maart 2024
sept. 2024
dec. 2024
mei 2025
sept. 2025: Eurostat meldt gedaalde levensverwachting Nederland
december 2025
Podcast NPO Radio1
62 views website (<2990 LinkedIn)
8 januari ’26 – samenvatting kritiek op het CBS toegevoegd
Tanja Traag (Hoofdsocioloog CBS): "Het gaat niet om mij, maar om wat het CBS te zeggen heeft. Mijn collega Ruben van Galen is heel actief op X en LinkedIn en doet dat. Ik ben woordvoerder, ja, maar op X valt er niet zoveel te woordvoeren."
‘Grijze druk neemt toe’ – Ruben van Gaalen op Linkedin – kerst ’25
“De grijze druk in de EU, het aandeel ouderen (65 jaar of ouder) ten opzichte van de bevolking op arbeidsleeftijd (20 tot 64 jaar), is de afgelopen twintig jaar duidelijk toegenomen. In 2004 bedroeg deze 26,8%, wat betekent dat er iets minder dan vier mensen op arbeidsleeftijd waren voor elke 65-plusser. Op 1 januari 2024 was de grijze druk gestegen tot 37,0%, wat neerkomt op minder dan drie potentieel werkenden per oudere. Kijk eens naar Frankrijk 🇫🇷 en het oosten van Duitsland 🇩🇪, Zuid-Europa en realiseer dat de vergrijzing vooral in Midden en Oost Europa razendsnel gaat. Dit relateert aan lastige afwegingen en te nemen beslissingen rond zorg, houdbaarheid van de welvaartsstaat, migratie, pensioenleeftijd etc.”
Mijn reactie op LinkedIn (commentaar): “Ik wacht op enkele inhoudelijke reacties van je die ‘ergens over gaan’.
Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.
Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.
uit: https://gijsvanloef.nl/2025/03/19/cbs-persisteert-in-dubieuze-berichtgeving-sterfte/
Ruben reageert op LinkedIn: “Jij verwacht continu van alles blijkbaar. Nee, er is niets geheimzinnigs aan het feit dat geleverde sterftecijfers over september blijkbaar nog niet door Eurostat verwerkt zijn voor september. Sterker, cbs heeft op de eigen website al veel recentere sterftecijfers gepubliceerd. Verder, oversterfte nog steeds baseren op 2016-2019 gemiddelden is een inferieure metric, waar Eurostat mee zou moeten stoppen. Het doet geen recht aan de veranderende leeftijdsopbouw (vergrijzing) en omvang van de bevolking van alle landen. Veel beter is de periode levensverwachting en die zegt veel meer. Het klopt dat het herstel van de levensverwachting in Nederland langzamer herstelt dan in vergelijkbare landen, maar het herstelt wel. We hebben daar over bericht en ik heb er namens de NVD net een openbaar, uitgebreid seminar over georganiseerd.”
Afb: seminar ‘De pandemie is voorbij, de gezondheidscrisis niet?’
“Als laatste, er is geen oversterfte meer, want dat is incidentele piek in sterfte. We hebben nu wel te maken met hoger niveau dan eerder verwacht voor deze periode, dat zagen we vaker. Zie: https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/statistische-trends/2025/trends-in-sterfte-en-doodsoorzaken-2014-2024?onepage=true “
De reactie van Van Gaalen en daarmee het CBS vind ik op zijn zachtst gezegd onder de maat. En dat voor een gezaghebbend instituut! - Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam
Op LinkedIn reageer ik op Ruben’s reactie als volgt: “In het nieuwe jaar reageer ik puntsgewijs op je commentaar, waarvoor dank na al die tijd. Prettige feestdagen en een gezond 2026!” Met een (deels onleesbaar) screenshot bestaand uit 4 items. De vier items geef ik hier in normale grootte weer, met de klok mee vanaf linksboven.
1e item – Vergrijzing in West-Europa, veertien landen. Nederland behoort tot de minst vergrijzende landen (20,4% 65+ in 2024). Bron: Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?, vanLoef Research (dec. 2024)
2e item – Reactie op andere post van Ruben: ‘Ruim 20 gezonde levensjaren minder bij (bijna) armoede. Bron: LinkedIn. Mijn reactie: “Eigenlijk is dit geen nieuws. Het is een momentopname. Wie onthoudt de getallen van pakweg een jaar geleden?” Ik geef daarna aan wat m.i. werkelijk nieuws zou moeten zijn en verwijs naar een aparte publicatie op mijn website:
3e item – De ontwikkeling van de levensverwachting bij geboorte in West-Europa vanaf 1955 tot heden. Nederland heeft de laagste groei/toename van alle veertien landen (13,4%). Bron: Reactie op beslisnota/brief kabinet over ‘Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?’, vanLoef Research (mei ’25)
4e item – Nederland is het enige land in West-Europa waar de levensverwachting bij geboorte in de afgelopen jaren – sinds corona – is gedaald. Bron: Eurostat (sept. 2025) https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250911-1
Inhoudelijke reactie op Ruben’s post
Om met het laatste te beginnen, op de longread (link) heb ik eerder gereageerd met een eigen blog. Eind maart 2025, mijn kritiek heb je vermoed ik al eerder gelezen?
Ik citeer uit eigen bron: ‘De sterfte is in alle West-Europese landen lager dan in Nederland. Nederland is het enige land waar de oversterfte in 2024 nog 10% – 15% bedroeg (baselines @Eurostat en @Ourworldindata), in de andere landen – waar de vergrijzing meestal groter is dan 6,3% (NL) – is de (resterende) oversterfte aanzienlijk lager en soms zelf geheel verdwenen. Zie de grafieken Excess Mortality Pandemic Years 2020-2024. Kort gezegd, de grijze druk/vergrijzing is overal in West-Europa, maar nergens is de oversterfte aanhoudend zo hoog als bij ons.’ (Lees verder in:)
Je maakt mij het verwijt: “Jij verwacht continu van alles blijkbaar” Inderdaad, ik verwacht dat jij reageert op inhoudelijke kritiek die -volgens velen- hout snijdt. Zo is het m.i. onbegrijpelijk dat je een post schrijft over de gestegen levensverwachting van mannen en de wederhelft van de bevolking met een dalende levensverwachting buiten beschouwing laat – ook nadat je er nadrukkelijk op wordt aangesproken. En dat voor een demograaf van het CBS…, of spreek je op persoonlijke titel?! Zie ook hierna.
Als er “niets geheimzinnigs” is aan de sterftecijfers van september, waarom krijgt Eurostat die data dan niet op tijd zoals gevraagd? Vorig jaar kon dat wel. Waarom nu niet? Leg dat nu eens uit… Ik ben benieuwd naar de reactie van andere en vooral ook buitenlandse deskundigen op de “inferieure metric” van Eurostat (baseline 2016-2019). Is de metric van OurWorldinData (baseline 2015-2019) ook inferieur?
Tenslotte v.w.b. je reactie op LinkedIn: Erg jammer dat ik niet op de hoogte was van het seminar, ik was er graag bij geweest. Zal ik je mijn contactadres geven voor een eventueel volgende keer?
Tot zover deze reactie.
Maar er is meer. Ik beperk met tot enkele items in een tijdlijn van de afgelopen vijf jaren.
Tijdlijn van eerdere momenten en onderlinge gesprekken
Deze tweet van je van mei 2021 maakte indruk op me. Ik ben je toen gaan volgen.
Mei 2022 – CBS corrigeert berichtgeving oversterfte
Januari 2023 – Je bent actief op twitter – Ik stel jouw verwachting over de stijgende levensverwachting ter discussie – je reageert niet. Zoals we inmiddels weten is de levensverwachting in de afgelopen jaren (2019-2024) alleen in Nederland gedaald.
twitter statistiek 20/1/2023
Januari 2024 – Komt er wel of geen oversterfte rapportage 2023 van het CBS? Lees hier hoe het gegaan is, eerst op twitter.
Juni 2024 – Hier kun je onze discussie over de levensverwachting van mannen (en niet van vrouwen) nog eens nalezen. Mijn vraag: “How about females?” Antwoord: “Trend is similar. Will Follow.” Wanneer is dat? Ik wacht nog steeds, we zijn inmiddels anderhalf jaar verder… Ik meen mij te herinneren, heb je kort daarna twitter verlaten?
Tot zover. Beste Ruben, ik hoop dat je reageert. Met een welgemeende, vriendelijke groet
Gijs
KPI Ziekteverzuim
3010 views (website & LinkedIn); posts op twitter (2.7K weergaven), Bluesky (?)
NIEUWS - Centraal Bureau voor de Statistiek werkt niet mee aan data planning Eurostat
Reactie internationale topexpert (dixit CBS) op Nederlandse oversterfte
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Posts in de afgelopen maand
21/12 – mijn reactie op Ruben van Gaalen, die voor het eerst reageert op alle vragen (LinkedIn)
2115 views (website & LinkedIn)
17 maart 2026
NIEUWS - Centraal Bureau voor de Statistiek werkt weer mee aan data planning Eurostat
18 januari – NIEUWS – Reactie Eurostat per email
Eurostat: "Weekly mortality figures are provided by national institutes on a voluntary basis, so there is no binding EU submission deadline."
NIEUWS – Centraal Bureau voor de Statistiek werkt niet mee aan data planning Eurostat
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Waarom zien we in het jaar 2025 geen NL-sterftecijfer meer van de 3e maand in het kwartaal, zoals gerapporteerd door Eurostat? Tot vorig jaar (2024) leverde Nederland net als alle andere landen op tijd de maandcijfers aan, zodat Eurostat de complete Highlights kon berichten. En die waren bepaald niet fraai voor ons land…
2024
Zie screenshots van jan ’24, feb ’24, mei ’24, juni ’24 en nov. ’24:
Eurostat rapporteert onder meer de volgende grafiek (hier feb. ’24, met 2 pijlen toegevoegd):
2025
Eurostat rapporteert in 2025 in een lagere frequentie dan voorheen, eenmaal per kwartaal. In 2025 levert NL de laatste maand (van het kwartaal) niet op tijd aan. Waarom is onduidelijk. Gevolg is wel dat hierdoor Nederland ontbreekt in de Highlights en ook in de staafdiagram. De abominabel slechte cijfers van Nederland vallen daardoor veel minder op. Men moet echt de statistiek gaan analyseren…
WERKT NEDERLAND OPZETTELIJK NIET MEER MEE AAN DE (TIJDIGE) RAPPORTAGE-VERPLICHTING?
2 Tijdvakken: (1e) 2020 – 2022 en (2e) 2023 – 2025
In het 1e tijdvak, de drie ‘officiële’ coronajaren, fluctueerden de maandelijkse sterftecijfers van de EU-landen enorm. Gemiddeld genomen waren de totalen van de EU en NL vergelijkbaar over het gehele tijdvak. Maar vanaf het begin van het 2e tijdvak is de maandelijkse oversterfte NL veel hoger dan het EU-gemiddelde. Zie de grafiek. De stippellijn matrkeert de grens tussen de twee tijdvakken. Het verschil tussen NL en de EU is nog niet zo groot geweest als dit jaar. Tot en met augustus 2025 is de NL-oversterfte iedere maand tien-en-een-half (10,5%) volle procenten hoger dan het EU-cijfer. Dit is zonder twijfel een ongelooflijk feit – het is de waarheid!
Gijs van Loef 