Ziekteverzuim Zorg in laatste 6 jaar torenhoog: 7,2% (CBS)

5K views tabel (website, LinkedIn en twitter) – reacties LinkedIn zie onder; ca. 45 Likes

Het Centraal Bureau voor de Statistiek besteedt er geen aandacht (of: persbericht) aan.

vanLoef Research doet dit wèl:

SINDS 2020 (UITBRAAK CORONA) IS HET ZIEKTEVERZUIM IN DE GEZONDHEIDSZORG GEMIDDELD 7,2%.
DIT IS 1,1 PROCENTPUNT HOGER DAN IN DE INDUSTRIE (OP EEN NA HOOGSTE VERZUIM), OFTEWEL 17% HOGER.
HET GEMIDDELDE ZIEKTEVERZUIM IN NEDERLAND WAS IN DE AFGELOPEN 6 JAAR: 5,2%.

Het zijn de kille cijfers als we gaan totaliseren, nu de cijfers van het ziekteverzuim in het 4e kwartaal van 2025 bekend zijn.

Het CBS schenkt ook in de publicatie van de 4e kwartaalcijfers 2025 van (gisteren) 17 februari 2026, nauwelijks aandacht aan het ziekteverzuim in de zorg. Maar wel aan de bedrijfstak ‘Cultuur, sport en recreatie’.

Ik vraag U, lezer: Is dit neutrale, objectieve, berichtgeving?!

Bron

https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboard-arbeidsmarkt/werkenden/ziekteverzuim


Reacties


Het is opmerkelijk dat het CBS geen specifieke aandacht schenkt aan het al jarenlang hoogste ziekteverzuim in de sector zorg. Het nieuwe kabinet heeft zich voorgenomen zeer fors op de zorgkosten te besparen. Het al jaren aanhoudend zeer hoge ziekteverzuim en de voorgenomen zeer hoge besparingen in de zorgkosten zullen onherroepelijk ten koste van de kwaliteit van de zorg gaan. Ik vraag mij in gemoede af of het CBS in haar berichtgeving nog wel mag worden gezien als een onafhankelijk instituut. Een zorgelijke ontwikkeling! – Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam

Honderden datasets worden door CBS per jaar gepubliceerd en in november 2025 heeft CBS nog een diepgaande thema publicatie gepubliceerd over dit onderwerp. De ziekteverzuim cijfers zijn al jaren hoger dan in andere bedrijfstakken dus geen nieuws eigenlijk. – Willy Spaan, emeritus hoogleraar Virologie

Aan Willy Spaan: Drie-en-een-half-jaar nadat ik de verontrustend hoge ziekteverzuimcijfers (systematisch) ben gaan monitoren komt CBS met deze publicatie in november '25. Dat is een.
Twee is dat het CBS er bewust voor kiest om in haar communicatiebeleid dit onderwerp te negeren. Dit blijkt uit de teksten van haar berichten over het ziekteverzuim op cbs.nl

reactie op Willy Spaan: Wel een flinke toename sinds 2020. Ik snap nog steeds niet waarom er geen preventie tegen Covid wordt toegepast. De medische literatuur staat behoorlijk vol met studies naar de gezondheidsgevolgen van herhaalde Covid. Werknemers in de zorg hebben vaak een lange opleiding achter de rug, en die werknemers vervang je daarom niet zo makkelijk als ze uitvallen. – Frouke Hermens, assistent professor

Kan een verklaring zitten in een structureel en noodzakelijke andere houding ten aanzien van ziekte dan in andere sectoren? Daarmee bedoel ik dat je in vele sectoren met een verkoudheidje prima aan het werk kunt gaan, maar dat je in de zorg, waar je met kwetsbare mensen te maken hebt, in zo’n geval je toch maar ziek meldt om die kwetsbare mensen maar niet te hoeven aansteken? – Anne Laning, pensioendeskundige

Volg de discussie en mijn reacties op de commentaren op LinkedIn:


Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

SAMENVATTING ‘NL-OVERSTERFTE’ tbv. MEDIA

1330 views (website & LinkedIn) – Meest recent bovenaan

update ZORGSTELSEL DASHBOARD aanstaande?!

EERST: Reacties van lezers en deskundigen die zich wel uitspreken over de analyses van de oversterfte


Kritiek op antivaxx-bubbel De Nieuwe Wereld – GEEN REACTIE

Verzoek aan CBS & RIVM om opheldering verpletterende oversterfte cijfers – GEEN REACTIE

Dubbele Medische Omerta? (zwijgen medici & zwijgen zorgeconomische wetenschap) – GEDEELTELIJK COMMENTAAR

Nederland (CBS) houdt sterftecijfers achter voor Eurostat – GEEN REACTIE (muv. Ruben van Gaalen op persoonlijke titel)

Nederland heeft de grootste oversterfte van West-Europa sinds 2020, de gedaalde levensverwachting is het ultieme bewijs – GEEN REACTIE

Wat betekent de gedaalde levensverwachting voor de voorgenomen verhoging van de AOW-leeftijd? Begint dit nieuwe kabinet met nieuw beleid dat gebaseerd is op onjuiste gegevens van het CBS? Welke volgende beleidsbeslissingen kan dit tot gevolg hebben? Waarom zwijgt iedereen over deze gang van zaken? - Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam

FEIT: We hadden (en hebben) de grootste oversterfte van West-Europa – GEEN REACTIE NPO Radio1

Reactie op Ruben van Gaalen – GEEN REACTIE Ruben van Gaalen (wetenschappelijk onderzoeker CBS)

Oproep aan deskundigen oversterfte, gericht aan ALLE UNIVERSITEITEN, NWO (Marcel Levi), ZonMW (Arfan Ikram), RIVM (Hans Brug), Koninklijk Actuarieel Genootschap – GEEN REACTIE (m.u.v. Ruben van Gaalen, na opnieuw persoonlijk te zijn aangesproken)

Gezonde Levensjaren: Achteruitgang NL op alle fronten

De Volkskrant kiest de vlucht naar voren bij de ouderenzorg – GEEN REACTIE de Volkskrant, noch van Professor Rudi Westendorp

Sluimerend zorginfarct werkvloer

Podcast #16 ToekomstZorg – 12.9K views

Ontwrichting Zorgstelsel – GEEN UITNODIGING PARLEMENTAIRE ENQUETECOMMISSIE CORONABELEID

Openstaande vragen aan deskundigen (o.a. Rudi Westendorp, Jochen Mirau, Theo Schetters) – GEEN REACTIE

Hypothese: De overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen – GEEN REACTIE MINISTERIE VWS

Nieuwe vragen mbt. de Levensverwachting – GEEN REACTIE RIVM

HET RIVM WEIGERT TE RECTIFICEREN (3X FOUT: 3X TE POSITIEF OVER DE LEVENSVERWACHTING)


Eerder (voorjaar 2025)

Oproep aan deskundigen: Oversterfte NL

1735 views (website & LinkedIn)

Na de oproep

20 dec. – reactie Ruben van Gaalen, na door mij expliciet te zijn aangesproken, zowel hier als op LinkedIn (zie verder beneden):

Nee, er is niets geheimzinnigs aan het feit dat geleverde sterftecijfers over september blijkbaar nog niet door Eurostat verwerkt zijn voor september. Sterker, cbs heeft op de eigen website al veel recentere sterftecijfers gepubliceerd. Verder, oversterfte nog steeds baseren op 2016-2019 gemiddelden is een inferieure metric, waar Eurostat mee zou moeten stoppen.

Nogmaals: Waarom levert het CBS die data dan niet aan Eurostat?! Wat geeft het CBS het recht om niet mee te werken aan Eurostat? Dit getuigt van een houding, een arrogantie, die niet te verdedigen valt.


Gericht aan:

  • NWO; Marcel Levi (vrz.)
  • ZonMW; Arfan Ikram (vrz.)
  • Koninklijk Actuarieel Genootschap; Daan Kleinloog (vrz.)
  • Erasmus Universiteit; ESHPM
  • Universiteit van Amsterdam
  • Universiteit van Utrecht
  • Radboud Universiteit
  • Universiteit van Groningen
  • Universiteit van Leiden
  • Universiteit van Maastricht
  • Universiteit van Tilburg
  • RIVM; Hans Brug (vrz., zie o.a. email van 24/11/’25)
  • Centraal Bureau voor de Statistiek; Ruben van Gaalen

vanLoef Research Zoekt contact met (onbekende) deskundigen op het gebied van sterftecijfers/demografie/levensverwachting om kennis te kunnen delen. vanLoef Research stelt op basis van verschillende openbare (en open source) databronnen vast dat Nederland exceptionele oversterfte kent sinds 2020, het jaar van de uitbraak van het coronavirus. Regering en Tweede Kamer zijn op de hoogte (er is zelfs een brief van de Regering, zie link), maar kunnen de analyse niet weerleggen. Het demissionair kabinet verwijst naar het RIVM en het CBS.

Oversterfte leidt tot een dalende levensverwachting.

Uit de nieuwste cijfers van Eurostat blijkt dat Nederland het enige land in West-Europa is waar de levensverwachting is gedaald sinds 2019. Deskundigen van het CBS en het RIVM reageren niet op deze analyses. Het RIVM (dat eenmaal officieel reageerde, zomer ’24) reageert niet meer op verzoeken. NB vanLoef Research heeft het RIVM driemaal gewezen op onjuiste (te positieve) berichtgeving over de Levensverwachting bij geboorte en driemaal heeft het RIVM moeten corrigeren. Zonder openlijke rectificatie.

Universiteiten, noch andere onderzoeksinstituten laten van zich horen. De wellicht enige kwaliteitskrant die we nog hebben, de Volkskrant, betwist de analyse zonder steekhoudende argumenten.

Nederland heeft recht op het kennen van de waarheid!


Na de oproep

Reactie Ruben van Gaalen (op LinkedIn): verwijst oa. naar seminar van 27/11 (ik was niet op de hoogte) met link naar programma – NB Er staat tweemaal het woord ‘oversterfte’ in de tekst, maar van Gaalen zegt: ‘er is geen oversterfte meer’ (!?)


Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Ziekteverzuim Zorg blijft veruit hoogste (3Q25)

1325 views (website & LinkedIn)

De verzuimcijfers van het 3e kwartaal ’25 zijn bekend (3Q25). Naar mijn weten besteedt het CBS er – zoals gebruikelijk – vrijwel geen aandacht aan. In de horeca is het verzuim het laagst, dat krijgt een vette subkop.

Het ziekteverzuim blijft van alle bedrijfstakken veruit het hoogste in de gezondheidszorg: 7%. Dit is 37% meer dan het gemiddelde verzuimcijfer van Nederland (5,1%). Het verschil met bedrijfstakken met het op-een-na-hoogste verzuimpercentage (Industrie en het Openbaar bestuur) is 1,1 vol procentpunt. Dit is 19% meer (119%, zie tabel met alle kwartalen vanaf 1Q2020). Vanaf het 2e kwartaal 2020 is het ziekteverzuim – veruit – het hoogste in de zorg.

Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

de Volkskrant kiest de vlucht naar voren (ouderenzorg)

2270 views (website & LinkedIn) – ‘Like’ o.a. Pieter Broertjes, Oud-hoofdredacteur de Volkskrant – tevens op Twitter/X


Poll over de Volkskrant – Uitslag

De poll is gehouden op Twitter en LinkedIn, de looptijd was 1 week. In totaal hebben ruim 1400 mensen de poll gezien. ‘Slechts’ 1,5% heeft daadwerkelijk een stem uitgebracht. Toch doet de Volkskrant er goed aan zich achter de oren te krabben. Driekwart van de respondenten (enkele accountants/auditors, enkele journalisten, meerdere zorgprofessionals) is het eens met de stelling “De Volkskrant ontbeert het vermogen om een integrale analyse van de gezondheidszorg te maken”.

De anonimiteit is gewaarborgd.

Poll op twitter/X, looptijd 1 week

De Volkskrant heeft goede vakjournalisten, maar is niet in staat om de belangrijke kengetallen (KPI's) van de zorg te analyseren/rubriceren en te duiden. Een ernstig gebrek. De Volkskrant ontbeert hierdoor het vermogen om een integrale analyse van de gezondheidszorg te maken.

18/11 – Nu ben jij aan zet, Pieter Klok!
NB Laat je je leiden door het aantal ‘Likes’, ‘views’ of gaat het je echt om de INHOUD? – Like Pieter Broertjes


Vandaag, 18 nov., komt de Volkskrant met haar COMMENTAAR op de ouderenzorg in vervolg op het artikel in de krant van jl. zaterdag “Oud geleerd is zelf gedaan” (volkskrant.nl d.d. 17/11).

Links in drie screenshots het COMMENTAAR, rechts mijn reactie voor wat betreft de door de Volkskrant genoemde cijfers. De krant noem er twee: 1e) uitgaven 1 miljard minder dan begroot in de thuiszorg (‘wonderbaarlijk’) en 2e) uitgaven 700 miljoen minder dan begroot in de verpleeghuiszorg. Op beide getallen valt veel af te dingen. De 1 miljard zou weleens het gevolg kunnen zijn van het afknijpen door zorgverzekeraars, de 700 miljoen rijmt niet met een uitgavenstijging van 10% in de WLZ-instellingen (CBS). Dit slaat de bodem weg onder het COMMENTAAR.

Een COMMENTAAR dat verder nogal warrig is. Dat zorgverleners meer autonomie moeten krijgen is een waarheid als een koe. Maar ook – patiënten – tussen streepjes? Wat wordt hier bedoeld? Hebben patiënten nu dan te weinig inspraak? Oh nee, ‘de huidige generatie is gewend om hun lot in eigen handen te nemen’. Feit is dat de intramurale ouderenzorg tijdens de coronajaren een verschrikking voor velen is geweest. Dat nooit meer! Maar waar slaat die kop nu op? Vragen…

De ronkende, optimistische toon van het COMMENTAAR springt vooral in het oog. Hoe komt de krant bij een zin als ‘Hoopvol is dat het zorgstelsel de goede kant op lijkt te bewegen’? Het is mij als onafhankelijk (niet bezoldigd) zorgstelselexpert een compleet raadsel. Ter verduidelijking. Dat de samenleving overal in den lande reageert op de beperkte zorgcapaciteit met zelfhulpgroepen en dat jongere generaties doordrongen zijn van de ernst van de situatie en meer gaan mantelzorgen is natuurlijk fantastisch – en ook belastend, maar ja -, dat er slimme oplossingen komen is ook prachtig – hoe meer, hoe beter – en dat de groeiende groep vermogende families hun eigen ouderenzorg onderbrengen in luxueuze zorgvilla’s is ook handig, maar al deze ontwikkelingen rechtvaardigen geenszins dit op gebakken lucht COMMENTAAR van Pieter Klok. De cijfers deugen niet.


Nieuw


over de Volkskrant


Twitter

Retweet Armand Girbes


Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Reactie op: ‘Oud worden moet je in Nederland’ (deVolkskrant)

1200 views (website & LinkedIn)

Reactie op het COMMENTAAR 17 nov. 2025


Reactie zaterdag jl.

Interessant stuk, Michiel. Een korte, eerste reactie.

De langetermijn-statistiek van Rudi Westendorp vertoont de laatste tijd, zeg maar sinds corona, toch wel trendbreuk(en). Feiten zijn: Nederlandse vrouwen hebben de laagste levensverwachting van West-Europa; alleen in NL is de levensverwachting gedaald sinds 2019; NL heeft veruit de grootste oversterfte (vooral onder de meest kwetsbare ouderen); de zorgsector is letterlijk zieker dan alle andere bedrijfstakken; uitvoerende zorgverleners hebben de meest stressvolle banen van alle bedrijfstakken. De gekwantificeerde feiten (cijfers) die ik ophoest zijn tamelijk onomstreden. Het zijn KPI’s die elk journalistiek goed onderbouwd verhaal over hoe het gaat met de ouderenzorg zou behoren te onderkennen, om enigszins vaste grond onder de voeten te krijgen. Ik mis deze. Dat is mijn belangrijkste kanttekening bij dit opiniërend verhaal.
Het brengt me op de vraag: daalt de zorgvraag werkelijk Xander Koolman?

Oh ja, nabrander. Deze quote op de voorpagina ‘Echt, als je ooit oud wilt worden, wordt het dan in NL in 2025’ lijkt me totaal niet onderbouwd, een kwaliteitskrant onwaardig de Volkskrant


Links

Het sluimerend zorginfarct op de werkvloer

930 views (website & LinkedIn)


Twee nieuwe publicaties van het CBS i.s.m. het TNO en het AZW geven een cijfermatig inzicht in werkomstandigheden op de werkvloer die verzuimgerelateerd zijn. Beroepen in de gezondheidszorg springen in het oog. Het betreft de publicaties Bijna 1 op de 6 werknemers heeft stressvol werk (CBS/TNO) en Ziekteverzuim in zorg en welzijn blijft hoog – maar deze organisaties laten zien hoe het anders kan (AZW).

CBS/TNO hanteert een lijst van 90 beroepen in de economie (afbeelding):

Stressvol werk komt het vaakst voor in beroepen met veel directe verantwoordelijkheden en weinig regelruimte. In die banen moeten mensen hun taken vaak grotendeels uitvoeren volgens vaste instructies of protocollen. Van alle 90 beroepen is het percentage berekend van zeven aspecten van WERKDRUK (3 aspecten) en ZELFSTANDIGHEID (4 aspecten). Een hoge werkdruk is stressbevorderend. Omgekeerd is een lage zelfstandigheid stressbevorderend. Twee voorbeelden ter illustratie.

  • Koks scoren de hoogste werkdruk op het aspect ‘erg snel werken’, 61,2%
  • Kassamedewerkers scoren de laagste zelfstandigheid op het aspect ‘zelf beslissen’, 17%.

In de top10 van beroepen die het meest stressvol zijn staan vijf beroepen in de gezondheidszorg (!). Bovenaan staan de apothekersassisten, medisch praktijkassistenten staan op 3, artsen op 4, MBO-verpleegkundigen staan op 7 en gespecialiseerde (HBO-) verpleegkundigen staan op 9. In de top5 staan dus drie zorgberoepen (!!). Tabel CBS:

Het bewijst de juistheid van de stelling dat de gezondheidszorg de meest ongezonde bedrijfstak in de hele economie is. De zorg is letterlijk ziekmakend voor de zorgprofessionals in loondienst die het uitvoerend werk moeten doen.

Hier de tabel met de scores van de vijf zorgberoepen op de zeven aspecten. Apothekersassistenten leiden onder een zeer hoge werkdruk (3 aspecten: ze moeten a) erg snel werken, b) hebben heel veel werk en c) moeten ook extra hard werken), maar de zelfstandigheid is zeer beperkt, met als enig lichtpuntje dat ze enige ruimte hebben om zelf oplossingen te bedenken – maar die is wel minder dan normaal. Medisch praktijkassistenten hebben last van een (vrij) hoge werkdruk, maar hebben zeer weinig zelfstandigheid (4 aspecten: d)zelf beslissen; e) volgorde bepalen; f) werktempo bepalen; g) oplossingen bedenken). In de tabel kunt u ook de scores op alle zeven aspecten van artsen en de twee groepen verpleegkundigen lezen.

Conclusie AZW
"Uit het CBS-onderzoek blijkt dat het hoge verzuim in zorg en welzijn gedeeltelijk samenhangt met de kenmerken van de werknemers in deze bedrijfstak: er werken relatief veel vrouwen en iets meer ouderen, groepen die gemiddeld vaker en langer verzuimen. Ook werknemers met een mindere ervaren gezondheid melden zich vaker ziek.

Daarnaast spelen arbeidsomstandigheden een belangrijke rol. Hoge werkdruk, lichamelijk zwaar werk, beperkte autonomie en blootstelling aan besmetting komen in zorg en welzijn vaker voor en hangen samen met vaker en langer verzuim. Toch blijft, ook na correctie voor deze factoren, het ziekteverzuim in zorg en welzijn hoger dan in andere bedrijfstakken. Dat wijst erop dat er ook andere factoren meespelen."

Bronnen

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2025/46/bijna-1-op-de-6-werknemers-heeft-stressvol-werk


Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.