626 views website
WE MOETEN REKENING HOUDEN MET EEN OVERSTERFTE IN 2023 VAN CA. 11.500 doden (7,31%) - 18/12/'23: OPHOGING VERWACHTING MINIMAAL 12.500 doden
Terwijl Nederland zich opmaakt voor de tweede kamerverkiezingen op woensdag is een nieuwe ziekmakende golf van infecties losgebarsten. Alle omstandigheden lijken aanwezig om te vrezen dat een nieuwe oversterftegolf het gevolg zal zijn. In de eerste plaats is er sprake van een seizoenspatroon waarin de griep en andere infectiezieketen uitbreken. Ook rioolwatermetingen laten zien dat er weer een gemuteerde coronavariant rondgaat.
‘Corona is nog niet voorbij’, alhoewel het demissionair kabinet ons het tegendeel wilde doen geloven. Nog steeds misleidt de overheid de bevolking, gesteund door kenniscentra die politiek gestuurd worden en snelle mainstream media die persberichten hapklaar overnemen. De kritische media, de onderzoeksjournalistieke platforms, worden nog steeds tegengewerkt door het ministerie VWS die geen openheid van zaken wil geven. Timing en vertraging van informatieverstrekking zijn krachtige politieke machtsmiddelen, zo blijkt nog steeds. We zien het getalm rondom een serieuze aanpak van longcovid. Uiteindelijk zijn het de medisch specialisten zelf die een nieuwe netwerkorganisatie opzetten om longcovid multidisciplinair te kunnen gaan aanpakken. En we lezen de berichten over het gedoe rondom de Passende Zorg en het niet opschieten van de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord (IZA), hetgeen vooral het bestuurlijke onvermogen illustreert.
Wat is er eigenlijk veranderd sinds, pakweg een jaar geleden? Officeel is de pandemie nu voorbij. Een nieuwe Wet Publieke Gezondheidszorg staat in de stijgers. De onderzoeksraad heeft haar laatste rapport geschreven. Gemaakte beleids- en uitvoeringsfouten zijn minitieus vastgelegd en geanalyseerd, er zijn conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan voor een betere pandemische paraatheid. Maar is Nederland nu werkelijk beter gewapend tegen nieuwe uitbraken? Ik vrees van niet. De nieuwe vaccinatieronde onder de risicogroepen is een fiasco geworden en lijkt ook te laat te zijn ingezet, slechts 28,9% van de 60-plussers is geboosterd (in Belgie – waar de oversterfte marginaal is – bijna 50% van de 65plussers). De uitholling van de spil van de 1e lijn, de huisartsenzorg (eromheen de wijkverpleging, de thuiszorg, de mantelzorg, de geestelijke zorg, de fysiotherapie enzovoorts) gaat onverminderd door, zo blijkt ook weer uit een recente bericht op Nu.nl (‘steeds dichter bij een dichte deur voor tandarts/huisarts’).
Oversterfte constant rond 6%
De oversterfte heeft vrijwel dit gehele jaar aangehouden en schommelt vanaf het uitdoven van de laatste echte sterftegolf begin 2023 rond de 6% op jaarbasis. Er zijn nu al 8.575 extra doden, het jaarpercentage is vandaag, 17 november, gestegen naar 6,48%.
afb: https://gijsvanloef.nl/2023/01/27/sterfte-in-2023-cbs/ NB VOOR UPDATES KLIK OP DE LINK
Het is de voorbode van – het kan bijna niet anders – een nieuwe eindejaars sterftegolf. Wat zijn aannemelijke uitkomsten, wat zijn denkbare scenario’s?
Vier oversterfte scenario’s
Het meest voor de hand ligt een vergelijking met de eindejaarsgolf van vorig jaar (2022), toen was de oversterfte in de laatste 9 weken in totaal 4.653 doden (517/week).1 In 2021 was de oversterfte dramatisch hoog (het hoogste in heel ‘modern Europa’) en stierven er in de laatste 9 weken 8.289 mensen meer dan verwacht mocht worden o.b.v. het gemiddelde van de jaren 2015-2019. Als we enkele lijnen doortrekken kunnen we 4 scenario’s uittekenen:
- A – oversterfte resterend jaar blijft constant (200/week): 9.845 doden in 2023 (6,27%);
- B – iets hogere oversterfte resterend jaar (250/week): 10.295 doden in 2023 (6,55%);
- C – herhaling oversterftegolf van 2022 resterend jaar (517/week): 12.698 doden in 2023 (8,08%);
- D – herhaling oversterftegolf 2021 resterend jaar (921/week): 16.334 doden in 2023 (10,4%)
Beide uitersten acht ik zeer onwaarschijnlijk. Op dit moment acht ik een uitkomst die tussen de twee middelste scenario’s in ligt, een uitkomst tussen 10.295 (lage schatting) en 12.698 (hoge schatting), het meest waarschijnlijk. Wekelijks zullen we de verwachting bijstellen aan de hand van de nieuwe cijfers van CBS.
Als we er precies tussenin nemen zijn de cijfers 11.497 extra doden, wat overeenkomt met 7,31%.
Afb. onder ontleend aan het CBS. Dit is met de kennis van nu m.i. de meest waarschijnlijke uitkomst.
- Bij de berekening van de scenario’s is uitgegaan van de cijfers van vorige week, toen er nog 9 weken te gaan waren. De laatste week met sterftecijfers was toen week43. In week 44 is de eerste prognose een oversterfte van 474 doden, dit is in lijn met de voorspelling. ↩︎
Besproken met journalisten van de Volkskrant
Bronnen
https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/landelijk/rioolwater
https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2023/28/oversterfte-in-juni/oversterfte-en-verwachte-sterfte
https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2023/04/2022-derde-jaar-op-rij-met-oversterfte
https://www.rivm.nl/corona/actueel/vaccinatiecijfers
Eerdere publicaties
https://gijsvanloef.nl/2023/03/16/excess-mortality-ranking-2023-eu14/
Antwoorden onderzoek oversterfte zijn deels al bekend: uitgehold zorgstelsel!
Rol Ernst Kuipers problematisch voor politiek en samenleving (over de Zorg)
Gijs van Loef 