Als onafhankelijk zorgstelselexpert toon ik – voorzover binnen mijn mogelijkheden – de cruciale output-KPI’s van het zorgstelsel (oversterfte > dalende levensverwachting; extreem ziekteverzuim zorgsector). Bestuurders, beleidsmakers, zorgeconomen, iedereen kent ze inmiddels. Ondanks herhaalde oproepen tot open discussie en debat – gesteund door enkele experts van naam en faam Armand GirbesJaap van den HeuvelPatrick Jeurissen – blijven de zorgsector en de landelijke overheid en onderzoeksinstellingen volharden in zwijgen (of: negeren). Al eerder opperde ik de hypothese ‘De overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen’. Lees>
Als je mij vraagt werkt de markt zoals bedoeld, dan is het antwoord: nee. Er is vrijwel geen concurrentie tussen zorgverzekeraars op kwaliteit en maar minimaal op toegankelijkheid. Ook het primaire doel – concurrentie tussen zorgaanbieders op prijs en kwaliteit – is niet van de grond gekomen. Kan ons stelsel beter? Zonder twijfel. Dat is hard werken en je komt veel weerstand tegen, en dat laatste is politiek risicovol. Wat het lastig maakt is dat er geen blauwdruk is van een beter werkend stelsel. – Xander Koolman. / Dank voor je commentaar, Xander – Gijs van Loef
Je kunt het noemen wat je wilt maar in mijn ogen zijn er twee basale stuursystemen in werking gezet die langs elkaar en tegen elkaar inwerken: marktwerking en budgettering. De marktwerking wil geen baas (hooguit een marktmeester), de budgettering vergt op alle niveaus een baas: macro, meso en micro. Alle koepels in de zorg incl. de Patiëntenfederatie , ZN en aanbieders sluiten niet transparant hoofdlijnakkoorden met elkaar en met VWS: ze krijgen speelruimte en transformatieopdrachten in ruil voor een macrobudget. De verzekeraars hanteren budgetplafonds of aanneemsommen. Tegelijk geldt ondanks de genomen afstand door de ACM nog steeds de mededingingswet, kunnen de schadeverzekeraars (!) helemaal de baas niet zijn (waarover dan?) en weet het parlement zich geen raad met z.g. misstanden. Dit is allemaal erg kort door de bocht, maar de kern zit hem in de twee z.g. sturingsfilosofieën die tegelijk gelden: gebudgetteerde marktwerking. Detail (?): de VWS-begroting (met AZWA) 2026 wordt pas in week 10 besproken, na het verschijnen van het onderhandelingsakkoord morgen. Ook weer twee stuursystemen. Kortom, het is heel begrijpelijk dat niemand het begrijpt: expres verhullen of gebrek aan verdieping? – Robert Mouton, hoofdredacteur Nieuwsbrief Zorg en Innovatie / Eens. Het instandhouden van 2 STUURSYSTEMEN leidt onvermijdelijk tot steeds hogere systeemkosten AandeZorg en dit gaat ten koste van beschikbaar geld voor IndeZorg. Dan is de hamvraag: welk STUURSYSTEEM moeten we afschaffen? – Gijs van Loef
DE ORGANISATIE VAN DE ZORG (ZORGSTELSELONTWERP) IS GEEN ECONOMISCH VRAAGSTUK!
Nederland verstrekte sterftecijfers – zoals een gidsland (in Healthcare Systems) betaamt – netjes op tijd aan Eurostat tot en met het jaar 2024. In 2025 brak ons land (lees: CBS) met deze traditie. Niet omdat de geactualiseerde sterftecijfers er niet meer zijn, natuurlijk niet. Waarom dan wel? Dit lijkt mij een mooie opdracht voor een beginnend onderzoeksjournalist.
Feit is, dat ons land nu niet meer verschijnt in de nieuwste sterftestatistiek van de Europese landen. En die zijn, qua beeldcommunicatie, VERNIETIGEND.
Eurostat: "Weekly mortality figures are provided by national institutes on a voluntary basis, so there is no binding EU submission deadline."
5.675 views (website & LinkedIn)– 14/1: toevoeging bewijslast/bronmateriaal en datering, lezersstatistiek; verzoek om donaties van dit onafhankelijk onderzoeknaar het presteren van de Nederlandse gezondheidszorg– Top20 (14)
Dank je, Gijs en ja: ik bedoelde West Europa - Jos de Blok
Zojuist beluister ik – met stijgende verbazing – de podcast van NPO Radio1 van 14 feb. ’25, FEIT of FICTIE. Jos de Blok wordt geciteerd: “Nederland had tijdens de coronaperiode de grootste oversterfte van Europa!”. Men is dit gaan uitzoeken. De bijdrage van Prof. Anton Kunst (sociaal epidemioloog) is glashelder, daar valt niets op af te dingen. Maar Ruben van Gaalen slaat de plank ook hier weer mis. Hij zegt: “Nederland was qua oversterfte een middenmotor in Europa.” Let wel. Het is weinig zinvol om het over geheel Europa te hebben, want de verschillen in kwaliteit van zorgstelsels is enorm. Iedere zorgeconoom (en beoefenaar van aanverwante kennisgebieden) weet dat het alleen zinvol is om moderne, West-Europese landen onderling te vergelijken. Van Gaalen noemt landen als Roemenië en Bulgarije. Maar v.w.b. West-Europa beweert hij dat Portugal, Spanje, Italië en Engeland een hogere oversterfte hadden. Dit is pertinent onjuist, uitgaande van het geëxpliciteerde tijdvak 2020 t/m 2023.
Nederland heeft op elk moment in de tijd, gemeten vanaf de periode 2020-2023 de grootste oversterfte zo is gebleken o.b.v. de openbare internationale statistieken en dit is zelfs tot op heden het geval! vanLoef Research heeft dit systematisch blootgelegd en nieuwe data hebben dit steeds weer bevestigd.
Jos de Blok had strikt genomen geen gelijk, maar misschien bedoelde hij eigenlijk West-Europa? Maar Ruben van Gaalen had zeker ongelijk.
Bijgaand de volgende, eerder gepubliceerde statistieken.
Toelichting. Alleen bij de vierde statistiek scoort Finland nipt 0,01% hoger dan Nederland.
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingen - de ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte>dalende levensverwachting; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens houd ik mij bezig met het ontwerp van een beter zorgstelsel (publiek primaat; kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.
Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.
8 januari ’26 – samenvatting kritiek op het CBS toegevoegd
Tanja Traag (Hoofdsocioloog CBS): "Het gaat niet om mij, maar om wat het CBS te zeggen heeft. Mijn collega Ruben van Galen is heel actief op X en LinkedIn en doet dat. Ik ben woordvoerder, ja, maar op X valt er niet zoveel te woordvoeren."
‘Grijze druk neemt toe’ – Ruben van Gaalen op Linkedin– kerst ’25
“De grijze druk in de EU, het aandeel ouderen (65 jaar of ouder) ten opzichte van de bevolking op arbeidsleeftijd (20 tot 64 jaar), is de afgelopen twintig jaar duidelijk toegenomen. In 2004 bedroeg deze 26,8%, wat betekent dat er iets minder dan vier mensen op arbeidsleeftijd waren voor elke 65-plusser. Op 1 januari 2024 was de grijze druk gestegen tot 37,0%, wat neerkomt op minder dan drie potentieel werkenden per oudere. Kijk eens naar Frankrijk 🇫🇷 en het oosten van Duitsland 🇩🇪, Zuid-Europa en realiseer dat de vergrijzing vooral in Midden en Oost Europa razendsnel gaat. Dit relateert aan lastige afwegingen en te nemen beslissingen rond zorg, houdbaarheid van de welvaartsstaat, migratie, pensioenleeftijd etc.”
Mijn reactie op LinkedIn (commentaar): “Ik wacht op enkele inhoudelijke reacties van je die ‘ergens over gaan’.
Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.
Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.
Ruben reageert op LinkedIn: “Jij verwacht continu van alles blijkbaar. Nee, er is niets geheimzinnigs aan het feit dat geleverde sterftecijfers over september blijkbaar nog niet door Eurostat verwerkt zijn voor september. Sterker, cbs heeft op de eigen website al veel recentere sterftecijfers gepubliceerd. Verder, oversterfte nog steeds baseren op 2016-2019 gemiddelden is een inferieure metric, waar Eurostat mee zou moeten stoppen. Het doet geen recht aan de veranderende leeftijdsopbouw (vergrijzing) en omvang van de bevolking van alle landen. Veel beter is de periode levensverwachting en die zegt veel meer. Het klopt dat het herstel van de levensverwachting in Nederland langzamer herstelt dan in vergelijkbare landen, maar het herstelt wel. We hebben daar over bericht en ik heb er namens de NVD net een openbaar, uitgebreid seminar over georganiseerd.”
Afb: seminar ‘De pandemie is voorbij, de gezondheidscrisis niet?’
De reactie van Van Gaalen en daarmee het CBS vind ik op zijn zachtst gezegd onder de maat. En dat voor een gezaghebbend instituut! - Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam
Op LinkedIn reageer ik op Ruben’s reactie als volgt: “In het nieuwe jaar reageer ik puntsgewijs op je commentaar, waarvoor dank na al die tijd. Prettige feestdagen en een gezond 2026!” Met een (deels onleesbaar) screenshot bestaand uit 4 items. De vier items geef ik hier in normale grootte weer, met de klok mee vanaf linksboven.
1e item – Vergrijzing in West-Europa, veertien landen. Nederland behoort tot de minst vergrijzende landen (20,4% 65+ in 2024). Bron: Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?, vanLoef Research (dec. 2024)
2e item – Reactie op andere post van Ruben: ‘Ruim 20 gezonde levensjaren minder bij (bijna) armoede. Bron: LinkedIn. Mijn reactie: “Eigenlijk is dit geen nieuws. Het is een momentopname. Wie onthoudt de getallen van pakweg een jaar geleden?” Ik geef daarna aan wat m.i. werkelijk nieuws zou moeten zijn en verwijs naar een aparte publicatie op mijn website:
3e item – De ontwikkeling van de levensverwachting bij geboorte in West-Europa vanaf 1955 tot heden. Nederland heeft de laagste groei/toename van alle veertien landen (13,4%). Bron: Reactie op beslisnota/brief kabinet over ‘Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?’, vanLoef Research (mei ’25)
Om met het laatste te beginnen, op de longread (link) heb ik eerder gereageerd met een eigen blog. Eind maart 2025, mijn kritiek heb je vermoed ik al eerder gelezen?
Ik citeer uit eigen bron: ‘De sterfte is in alle West-Europese landen lager dan in Nederland. Nederland is het enige land waar de oversterfte in 2024 nog 10% – 15% bedroeg (baselines @Eurostat en @Ourworldindata), in de andere landen – waar de vergrijzing meestal groter is dan 6,3% (NL) – is de (resterende) oversterfte aanzienlijk lager en soms zelf geheel verdwenen. Zie de grafieken Excess Mortality Pandemic Years 2020-2024. Kort gezegd, de grijze druk/vergrijzing is overal in West-Europa, maar nergens is de oversterfte aanhoudend zo hoog als bij ons.’ (Lees verder in:)
Je maakt mij het verwijt: “Jij verwacht continu van alles blijkbaar” Inderdaad, ik verwacht dat jij reageert op inhoudelijke kritiek die -volgens velen- hout snijdt. Zo is het m.i. onbegrijpelijk dat je een post schrijft over de gestegen levensverwachting van mannen en de wederhelft van de bevolking met een dalende levensverwachting buiten beschouwing laat – ook nadat je er nadrukkelijk op wordt aangesproken. En dat voor een demograaf van het CBS…, of spreek je op persoonlijke titel?! Zie ook hierna.
Als er “niets geheimzinnigs” is aan de sterftecijfers van september, waarom krijgt Eurostat die data dan niet op tijd zoals gevraagd? Vorig jaar kon dat wel. Waarom nu niet? Leg dat nu eens uit… Ik ben benieuwd naar de reactie van andere en vooral ook buitenlandse deskundigen op de “inferieure metric” van Eurostat (baseline 2016-2019). Is de metric van OurWorldinData (baseline 2015-2019) ook inferieur?
Tenslotte v.w.b. je reactie op LinkedIn: Erg jammer dat ik niet op de hoogte was van het seminar, ik was er graag bij geweest. Zal ik je mijn contactadres geven voor een eventueel volgende keer?
Tot zover deze reactie.
Maar er is meer. Ik beperk met tot enkele items in een tijdlijn van de afgelopen vijf jaren.
Tijdlijn van eerdere momenten en onderlinge gesprekken
Deze tweet van je van mei 2021 maakte indruk op me. Ik ben je toen gaan volgen.
Mei 2022 – CBS corrigeert berichtgeving oversterfte
Januari 2023 – Je bent actief op twitter – Ik stel jouw verwachting over de stijgende levensverwachting ter discussie – je reageert niet. Zoals we inmiddels weten is de levensverwachting in de afgelopen jaren (2019-2024) alleen in Nederland gedaald.
twitter statistiek 20/1/2023
Januari 2024 – Komt er wel of geen oversterfte rapportage 2023 van het CBS? Lees hier hoe het gegaan is, eerst op twitter.
Juni 2024 – Hier kun je onze discussie over de levensverwachting van mannen (en niet van vrouwen) nog eens nalezen. Mijn vraag: “How about females?” Antwoord: “Trend is similar. Will Follow.” Wanneer is dat? Ik wacht nog steeds, we zijn inmiddels anderhalf jaar verder… Ik meen mij te herinneren, heb je kort daarna twitter verlaten?
Beste lezers en volgers, wat ik ook probeer, er komen geen antwoorden. Is dit daadwerkelijk de grootste doofpot van de Rijksoverheid<>Politiek? https://t.co/5EOiYUwPY2
Reactie internationale topexpert (dixit CBS) op Nederlandse oversterfte
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Posts in de afgelopen maand
21/12 – mijn reactie op Ruben van Gaalen, die voor het eerst reageert op alle vragen (LinkedIn)
Eurostat: "Weekly mortality figures are provided by national institutes on a voluntary basis, so there is no binding EU submission deadline."
NIEUWS – Centraal Bureau voor de Statistiek werkt niet mee aan data planning Eurostat
Beste lezers en volgers, wat ik ook probeer, er komen geen antwoorden. Is dit daadwerkelijk de grootste doofpot van de Rijksoverheid<>Politiek? https://t.co/5EOiYUwPY2
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Waarom zien we in het jaar 2025 geen NL-sterftecijfer meer van de 3e maand in het kwartaal, zoals gerapporteerd door Eurostat? Tot vorig jaar (2024) leverde Nederland net als alle andere landen op tijd de maandcijfers aan, zodat Eurostat de complete Highlights kon berichten. En die waren bepaald niet fraai voor ons land…
2024
Zie screenshots van jan ’24, feb ’24, mei ’24, juni ’24 en nov. ’24:
Eurostat rapporteert onder meer de volgende grafiek (hier feb. ’24, met 2 pijlen toegevoegd):
2025
Eurostat rapporteert in 2025 in een lagere frequentie dan voorheen, eenmaal per kwartaal. In 2025 levert NL de laatste maand (van het kwartaal) niet op tijd aan. Waarom is onduidelijk. Gevolg is wel dat hierdoor Nederland ontbreekt in de Highlights en ook in de staafdiagram. De abominabel slechte cijfers van Nederland vallen daardoor veel minder op. Men moet echt de statistiek gaan analyseren…
WERKT NEDERLAND OPZETTELIJK NIET MEER MEE AAN DE (TIJDIGE) RAPPORTAGE-VERPLICHTING?
In het 1e tijdvak, de drie ‘officiële’ coronajaren, fluctueerden de maandelijkse sterftecijfers van de EU-landen enorm. Gemiddeld genomen waren de totalen van de EU en NL vergelijkbaar over het gehele tijdvak. Maar vanaf het begin van het 2e tijdvak is de maandelijkse oversterfte NL veel hoger dan het EU-gemiddelde. Zie de grafiek. De stippellijn matrkeert de grens tussen de twee tijdvakken. Het verschil tussen NL en de EU is nog niet zo groot geweest als dit jaar. Tot en met augustus 2025 is de NL-oversterfte iedere maand tien-en-een-half (10,5%) volle procenten hoger dan het EU-cijfer. Dit is zonder twijfel een ongelooflijk feit – het is de waarheid!
Gijs van Loef 