Reactie op Ruben van Gaalen ‘Grijze druk neemt toe’ (cc. @CBS)

28 views website (<745 LinkedIn)

8 januari ’26 – samenvatting kritiek op het CBS toegevoegd


Tanja Traag (Hoofdsocioloog CBS): "Het gaat niet om mij, maar om wat het CBS te zeggen heeft. Mijn collega Ruben van Galen is heel actief op X en LinkedIn en doet dat. Ik ben woordvoerder, ja, maar op X valt er niet zoveel te woordvoeren."

‘Grijze druk neemt toe’ – Ruben van Gaalen op Linkedin – kerst ’25

“De grijze druk in de EU, het aandeel ouderen (65 jaar of ouder) ten opzichte van de bevolking op arbeidsleeftijd (20 tot 64 jaar), is de afgelopen twintig jaar duidelijk toegenomen. In 2004 bedroeg deze 26,8%, wat betekent dat er iets minder dan vier mensen op arbeidsleeftijd waren voor elke 65-plusser. Op 1 januari 2024 was de grijze druk gestegen tot 37,0%, wat neerkomt op minder dan drie potentieel werkenden per oudere. Kijk eens naar Frankrijk 🇫🇷 en het oosten van Duitsland 🇩🇪, Zuid-Europa en realiseer dat de vergrijzing vooral in Midden en Oost Europa razendsnel gaat. Dit relateert aan lastige afwegingen en te nemen beslissingen rond zorg, houdbaarheid van de welvaartsstaat, migratie, pensioenleeftijd etc.”

Mijn reactie op LinkedIn (commentaar): “Ik wacht op enkele inhoudelijke reacties van je die ‘ergens over gaan’.

Door 3 cruciale kengetallen te onderbelichten (extreem ziekteverzuim zorgsector indiceert dat de sector ziek is; oversterfte en achterblijvende levensverwachting (causaal verband) indiceren dat de 'opbrengsten' van de zorg onvoldoende zijn) werkt CBS mee aan het verbloemen van het falen van het zorgsysteem. Berichten van een bijzonder hoogleraar in dienst van het CBS over de levensverwachting bleken misleidend.

Het zijn de harde conclusies van vanLoef Research op basis van zelfstandig onderzoek naar de berichtgeving van het CBS in de afgelopen vier jaar.

uit: https://gijsvanloef.nl/2025/03/19/cbs-persisteert-in-dubieuze-berichtgeving-sterfte/

Ruben reageert op LinkedIn: “Jij verwacht continu van alles blijkbaar. Nee, er is niets geheimzinnigs aan het feit dat geleverde sterftecijfers over september blijkbaar nog niet door Eurostat verwerkt zijn voor september. Sterker, cbs heeft op de eigen website al veel recentere sterftecijfers gepubliceerd. Verder, oversterfte nog steeds baseren op 2016-2019 gemiddelden is een inferieure metric, waar Eurostat mee zou moeten stoppen. Het doet geen recht aan de veranderende leeftijdsopbouw (vergrijzing) en omvang van de bevolking van alle landen. Veel beter is de periode levensverwachting en die zegt veel meer. Het klopt dat het herstel van de levensverwachting in Nederland langzamer herstelt dan in vergelijkbare landen, maar het herstelt wel. We hebben daar over bericht en ik heb er namens de NVD net een openbaar, uitgebreid seminar over georganiseerd.”

Afb: seminar ‘De pandemie is voorbij, de gezondheidscrisis niet?’

Als laatste, er is geen oversterfte meer, want dat is incidentele piek in sterfte. We hebben nu wel te maken met hoger niveau dan eerder verwacht voor deze periode, dat zagen we vaker. Zie: https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/statistische-trends/2025/trends-in-sterfte-en-doodsoorzaken-2014-2024?onepage=true


De reactie van Van Gaalen en daarmee het CBS vind ik op zijn zachtst gezegd onder de maat. En dat voor een gezaghebbend instituut! - Dick van der Zon, oud directeur Accountantsdienst gemeente Amsterdam

Op LinkedIn reageer ik op Ruben’s reactie als volgt: “In het nieuwe jaar reageer ik puntsgewijs op je commentaar, waarvoor dank na al die tijd. Prettige feestdagen en een gezond 2026!” Met een (deels onleesbaar) screenshot bestaand uit 4 items. De vier items geef ik hier in normale grootte weer, met de klok mee vanaf linksboven.

1e item – Vergrijzing in West-Europa, veertien landen. Nederland behoort tot de minst vergrijzende landen (20,4% 65+ in 2024). Bron: Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?, vanLoef Research (dec. 2024)

2e item – Reactie op andere post van Ruben: ‘Ruim 20 gezonde levensjaren minder bij (bijna) armoede. Bron: LinkedIn. Mijn reactie: “Eigenlijk is dit geen nieuws. Het is een momentopname. Wie onthoudt de getallen van pakweg een jaar geleden?” Ik geef daarna aan wat m.i. werkelijk nieuws zou moeten zijn en verwijs naar een aparte publicatie op mijn website:

3e item – De ontwikkeling van de levensverwachting bij geboorte in West-Europa vanaf 1955 tot heden. Nederland heeft de laagste groei/toename van alle veertien landen (13,4%). Bron: Reactie op beslisnota/brief kabinet over ‘Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?’, vanLoef Research (mei ’25)


4e item – Nederland is het enige land in West-Europa waar de levensverwachting bij geboorte in de afgelopen jaren – sinds corona – is gedaald. Bron: Eurostat (sept. 2025) https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250911-1


Inhoudelijke reactie op Ruben’s post

Om met het laatste te beginnen, op de longread (link) heb ik eerder gereageerd met een eigen blog. Eind maart 2025, mijn kritiek heb je vermoed ik al eerder gelezen?

Ik citeer uit eigen bron: ‘De sterfte is in alle West-Europese landen lager dan in Nederland. Nederland is het enige land waar de oversterfte in 2024 nog 10% – 15% bedroeg (baselines @Eurostat en @Ourworldindata), in de andere landen – waar de vergrijzing meestal groter is dan 6,3% (NL) – is de (resterende) oversterfte aanzienlijk lager en soms zelf geheel verdwenen. Zie de grafieken Excess Mortality Pandemic Years 2020-2024. Kort gezegd, de grijze druk/vergrijzing is overal in West-Europa, maar nergens is de oversterfte aanhoudend zo hoog als bij ons.’ (Lees verder in:)

Je maakt mij het verwijt: “Jij verwacht continu van alles blijkbaar” Inderdaad, ik verwacht dat jij reageert op inhoudelijke kritiek die -volgens velen- hout snijdt. Zo is het m.i. onbegrijpelijk dat je een post schrijft over de gestegen levensverwachting van mannen en de wederhelft van de bevolking met een dalende levensverwachting buiten beschouwing laat – ook nadat je er nadrukkelijk op wordt aangesproken. En dat voor een demograaf van het CBS…, of spreek je op persoonlijke titel?! Zie ook hierna.

Als er “niets geheimzinnigs” is aan de sterftecijfers van september, waarom krijgt Eurostat die data dan niet op tijd zoals gevraagd? Vorig jaar kon dat wel. Waarom nu niet? Leg dat nu eens uit… Ik ben benieuwd naar de reactie van andere en vooral ook buitenlandse deskundigen op de “inferieure metric” van Eurostat (baseline 2016-2019). Is de metric van OurWorldinData (baseline 2015-2019) ook inferieur?

Tenslotte v.w.b. je reactie op LinkedIn: Erg jammer dat ik niet op de hoogte was van het seminar, ik was er graag bij geweest. Zal ik je mijn contactadres geven voor een eventueel volgende keer?

Tot zover deze reactie.

Maar er is meer. Ik beperk met tot enkele items in een tijdlijn van de afgelopen vijf jaren.


Tijdlijn van eerdere momenten en onderlinge gesprekken

Deze tweet van je van mei 2021 maakte indruk op me. Ik ben je toen gaan volgen.

Mei 2022 – CBS corrigeert berichtgeving oversterfte

Januari 2023 – Je bent actief op twitter – Ik stel jouw verwachting over de stijgende levensverwachting ter discussie – je reageert niet. Zoals we inmiddels weten is de levensverwachting in de afgelopen jaren (2019-2024) alleen in Nederland gedaald.

twitter statistiek 20/1/2023

Januari 2024 – Komt er wel of geen oversterfte rapportage 2023 van het CBS? Lees hier hoe het gegaan is, eerst op twitter.

Juni 2024 – Hier kun je onze discussie over de levensverwachting van mannen (en niet van vrouwen) nog eens nalezen. Mijn vraag: “How about females?” Antwoord: “Trend is similar. Will Follow.” Wanneer is dat? Ik wacht nog steeds, we zijn inmiddels anderhalf jaar verder… Ik meen mij te herinneren, heb je kort daarna twitter verlaten?

Tot zover. Beste Ruben, ik hoop dat je reageert. Met een welgemeende, vriendelijke groet

Gijs


KPI Ziekteverzuim

De grootste doofpot van allemaal?!

2285 views (website & LinkedIn); posts op twitter (2.7K weergaven), Bluesky

NIEUWS - Centraal Bureau voor de Statistiek werkt niet mee aan data planning Eurostat

Reactie internationale topexpert (dixit CBS) op Nederlandse oversterfte


Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Posts in de afgelopen maand

21/12 – mijn reactie op Ruben van Gaalen, die voor het eerst reageert op alle vragen (LinkedIn)


Waarom geen NL-sterftecijfer sept.? (Eurostat)

1480 views (website & LinkedIn)

NIEUWS – Centraal Bureau voor de Statistiek werkt niet mee aan data planning Eurostat


Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Waarom zien we in het jaar 2025 geen NL-sterftecijfer meer van de 3e maand in het kwartaal, zoals gerapporteerd door Eurostat? Tot vorig jaar (2024) leverde Nederland net als alle andere landen op tijd de maandcijfers aan, zodat Eurostat de complete Highlights kon berichten. En die waren bepaald niet fraai voor ons land…

2024

Zie screenshots van jan ’24, feb ’24, mei ’24, juni ’24 en nov. ’24:

Eurostat rapporteert onder meer de volgende grafiek (hier feb. ’24, met 2 pijlen toegevoegd):

2025

Eurostat rapporteert in 2025 in een lagere frequentie dan voorheen, eenmaal per kwartaal. In 2025 levert NL de laatste maand (van het kwartaal) niet op tijd aan. Waarom is onduidelijk. Gevolg is wel dat hierdoor Nederland ontbreekt in de Highlights en ook in de staafdiagram. De abominabel slechte cijfers van Nederland vallen daardoor veel minder op. Men moet echt de statistiek gaan analyseren…

WERKT NEDERLAND OPZETTELIJK NIET MEER MEE AAN DE (TIJDIGE) RAPPORTAGE-VERPLICHTING?

2 Tijdvakken: (1e) 2020 – 2022 en (2e) 2023 – 2025

In het 1e tijdvak, de drie ‘officiële’ coronajaren, fluctueerden de maandelijkse sterftecijfers van de EU-landen enorm. Gemiddeld genomen waren de totalen van de EU en NL vergelijkbaar over het gehele tijdvak. Maar vanaf het begin van het 2e tijdvak is de maandelijkse oversterfte NL veel hoger dan het EU-gemiddelde. Zie de grafiek. De stippellijn matrkeert de grens tussen de twee tijdvakken. Het verschil tussen NL en de EU is nog niet zo groot geweest als dit jaar. Tot en met augustus 2025 is de NL-oversterfte iedere maand tien-en-een-half (10,5%) volle procenten hoger dan het EU-cijfer. Dit is zonder twijfel een ongelooflijk feit – het is de waarheid!


Oproep aan deskundigen: Oversterfte NL

1300 views (website & LinkedIn)

Na de oproep

20 dec. – reactie Ruben van Gaalen, na door mij expliciet te zijn aangesproken, zowel hier als op LinkedIn (zie verder beneden):

Nee, er is niets geheimzinnigs aan het feit dat geleverde sterftecijfers over september blijkbaar nog niet door Eurostat verwerkt zijn voor september. Sterker, cbs heeft op de eigen website al veel recentere sterftecijfers gepubliceerd. Verder, oversterfte nog steeds baseren op 2016-2019 gemiddelden is een inferieure metric, waar Eurostat mee zou moeten stoppen.

Nogmaals: Waarom levert het CBS die data dan niet aan Eurostat?! Wat geeft het CBS het recht om niet mee te werken aan Eurostat? Dit getuigt van een houding, een arrogantie, die niet te verdedigen valt.


Gericht aan:

  • NWO; Marcel Levi (vrz.)
  • ZonMW; Arfan Ikram (vrz.)
  • Koninklijk Actuarieel Genootschap; Daan Kleinloog (vrz.)
  • Erasmus Universiteit; ESHPM
  • Universiteit van Amsterdam
  • Universiteit van Utrecht
  • Radboud Universiteit
  • Universiteit van Groningen
  • Universiteit van Leiden
  • Universiteit van Maastricht
  • Universiteit van Tilburg
  • RIVM; Hans Brug (vrz., zie o.a. email van 24/11/’25)
  • Centraal Bureau voor de Statistiek; Ruben van Gaalen

vanLoef Research Zoekt contact met (onbekende) deskundigen op het gebied van sterftecijfers/demografie/levensverwachting om kennis te kunnen delen. vanLoef Research stelt op basis van verschillende openbare (en open source) databronnen vast dat Nederland exceptionele oversterfte kent sinds 2020, het jaar van de uitbraak van het coronavirus. Regering en Tweede Kamer zijn op de hoogte (er is zelfs een brief van de Regering, zie link), maar kunnen de analyse niet weerleggen. Het demissionair kabinet verwijst naar het RIVM en het CBS.

Oversterfte leidt tot een dalende levensverwachting.

Uit de nieuwste cijfers van Eurostat blijkt dat Nederland het enige land in West-Europa is waar de levensverwachting is gedaald sinds 2019. Deskundigen van het CBS en het RIVM reageren niet op deze analyses. Het RIVM (dat eenmaal officieel reageerde, zomer ’24) reageert niet meer op verzoeken. NB vanLoef Research heeft het RIVM driemaal gewezen op onjuiste (te positieve) berichtgeving over de Levensverwachting bij geboorte en driemaal heeft het RIVM moeten corrigeren. Zonder openlijke rectificatie.

Universiteiten, noch andere onderzoeksinstituten laten van zich horen. De wellicht enige kwaliteitskrant die we nog hebben, de Volkskrant, betwist de analyse zonder steekhoudende argumenten.

Nederland heeft recht op het kennen van de waarheid!


Na de oproep

Reactie Ruben van Gaalen (op LinkedIn): verwijst oa. naar seminar van 27/11 (ik was niet op de hoogte) met link naar programma – NB Er staat tweemaal het woord ‘oversterfte’ in de tekst, maar van Gaalen zegt: ‘er is geen oversterfte meer’ (!?)


Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Ziekteverzuim Zorg blijft veruit hoogste (3Q25)

985 views (website & LinkedIn)

De verzuimcijfers van het 3e kwartaal ’25 zijn bekend (3Q25). Naar mijn weten besteedt het CBS er – zoals gebruikelijk – vrijwel geen aandacht aan. In de horeca is het verzuim het laagst, dat krijgt een vette subkop.

Het ziekteverzuim blijft van alle bedrijfstakken veruit het hoogste in de gezondheidszorg: 7%. Dit is 37% meer dan het gemiddelde verzuimcijfer van Nederland (5,1%). Het verschil met bedrijfstakken met het op-een-na-hoogste verzuimpercentage (Industrie en het Openbaar bestuur) is 1,1 vol procentpunt. Dit is 19% meer (119%, zie tabel met alle kwartalen vanaf 1Q2020). Vanaf het 2e kwartaal 2020 is het ziekteverzuim – veruit – het hoogste in de zorg.

Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Gezonde Levensjaren: Achteruitgang NL op alle fronten

895 views (website & LinkedIn)

Bij het verschijnen van het Manifest van de Samenwerkende Gezondheidsfondsen is het zinvol om de cijfers op een rij te zetten.

Hoofdlijnakkoorden vanaf 2012 gaan samen met dalende gezondheidsjaren

a. Internationaal perspectief

Daling van het aantal gezonde levensjaren in Nederland, maar stijging van het EU-gemiddelde.

We maken een vergelijking tussen de jaren 2012 en 2023 bij de statistiek Healthy Life Years van Eurostat.

In 2012 stond Nederland op de 18e plaats in de landenranglijst van de EU. De levensverwachting in goede gezondheid (Healthy Life Years) bedroeg 61,2 jaar, net onder het EU-gemiddelde van 61,3 jaar (totaal mannen en vrouwen). Zie de grafieken:

NL op de 18 plaats. Niet meegerekend: Luxemburg, IJsland, die ontbreken immers in de ranglijst van 2023. Het VK in de ranglijst van 2012 (niet in R2023) kan weggestreept worden tegen Zweden in de ranglijst van 2023 (niet in R2012).

In 2023 staat Nederland op de 22e plaats in de ranglijst. De levensverwachting in goede gezondheid (Healthy Life Years) is gedaald naar 59 jaar, maar het gemiddelde van de EU is gestegen naar 63,1 jaar. Zie beide grafieken:

https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00150/default/map?lang=en

Mannen en Vrouwen

Daling van het aantal gezonde levensjaren zowel bij mannen als bij vrouwen in Nederland, stijging in de EU bij mannen en vrouwen

Het aantal gezonde levensjaren van mannen is gedaald van 63,5 in 2012 naar 60,6 jaar in 2023 (EU: stijging van 61 > 62,8 jaar). Het aantal gezonde levensjaren van vrouwen is gedaald van 58,9 in 2012 naar 57,5 jaar in 2023 (EU: stijging van 61,7 > 63,3 jaar).

b. Nationaal perspectief: gezonde levensjaren naar opleidingsniveau

Daling van het aantal gezonde levensjaren zowel bij hoog- als laagopgeleide Nederlanders; daling zowel bij mannen als bij vrouwen

We vergelijken de cijfers van 2011/2014 met de cijfers van 2021/2024 van het CBS. Om de twee jaarreeksen te kunnen vergelijken nemen we in de eerste tabel (2011/2014) het gemiddelde van het Basisonderwijs en het Vmbo (zonder correctie van aantallen) en vergelijken dit cijfer met de cijfers van 2021/2024 in de tweede tabel. Het aantal gezonde levensjaren bij mannen met een lage opleiding was 57,2 jaar en is gedaald naar 56,4 jaar. Het aantal gezonde levensjaren bij vrouwen met een lage opleiding was 56,8 jaar en is gedaald naar 53,7 jaar. Het aantal gezonde levensjaren bij mannen en vrouwen met een hoge opleiding was 71,7 jaar. Bij de mannen is die gedaald naar 69,4 jaar, bij de vrouwen is die gedaald naar 69,7 jaar. Gemiddeld blijft het verschil in gezonde levensjaren tussen hoog en laag opgeleid zo’n 14,5 jaar. Maar de relatieve achteruitgang is het grootste bij vrouwen met een lage opleiding, die nu 16 gezonde levensjaren minder hebben dan vrouwen met een hoge opleiding.


Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Brief SG aan informateur noemt Zorg als topprioriteit

1205 views (website & LinkedIn)

De brief van de Secretarissen-Generaal van de Rijksoverheid aan informateur van Haersma Buma noemt de zorg als topprioriteit naast de welbekende trits ‘wonen/migratie/klimaat/defensie&veiligheid/stikstof’ (#WMKDS). Zo lezen we in de aanhef:

De SG van het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, Jan Hendrik Dronkers, doet er zelfs nog een schepje bovenop. Op Linkedin schrijft hij “Nederland staat voor grote uitdagingen: een woning vinden is lastig, de zorg staat onder druk, en ook thema’s als migratie, stikstof en klimaat vragen om oplossingen.”

Mijn reactie bij de SG … en iets aangepast als eigen post op LinkedIn (met dezelfde strekking)

Veelzeggend is dat u de zorg als tweede noemt. In de SG-brief komt de zorg op de zesde plaats, na de bekende trits ‘wonen, migratie, klimaat, defensie/veiligheid, stikstof’. Helaas lees ik niet in de SG-brief dat er concrete voorstellen zijn m.b.t. de zorg. Dat lijkt me niet alleen een gemiste kans, maar meer dan dat: het is niet verantwoord. Het Nederlands zorgsysteem is volgens The Lancet Global Health (aug. ’25) in wereldwijd opzicht, gegeven onze hoge ontwikkelingsstandaard, bijzonder ondoelmatig. De kwaliteit en de toegankelijkheid van de zorg moet en kan omhoog door vergaande vereenvoudiging van regelgeving (het schrappen van ondoelmatigheden) waardoor middelen vrijkomen voor ruimere voorzieningen. Maar dit vereist wel een paradigma wisseling: Publiek moet boven privaat i.p.v. omgekeerd, zoals sinds 2006 in Nederland het geval is. Corona heeft daarbij aangetoond dat dit private sturingsmodel ook niet werkt bij een crisis (virus; oorlog).