Rectificatie CPB n.a.v. “Cherry picking CPB bij ‘Zorgkeuzes in Kaart'”

update 1 maart 2021 – Rectificatie CPB middels erratum
CPB Zorgkeuzes in kaart 2020
Errata+Zorgkeuzes+in+Kaart+2020

25/11/2020 – Een stille bekentenis?

Het CPB heeft met het rapport ‘Zorgkeuzes in Kaart, Analyse van beleidsopties van politieke partijen voor de zorg’ – wellicht onbedoeld – een eenzijdig beleidsadvies voor de politiek uitgebracht. Het gaat om het hoofdstuk Stelselwijzigingen.

Tijdlijn
Het CPB is op 27 juli via de contactpersoon om een reactie gevraagd. Vraag: “Hoe moet ik in de tabel ‘Vermijdbare sterfte per 100.000 inwoners 2015’ en ‘% gemelde onvervulde zorgbehoefte 2016’ herleiden naar OECD Health at a Glance 2019?”
Op 2 sept. kreeg ik het volgende antwoord: “We zijn eruit: het blijken de getallen uit Health at a Glance 2018 te zijn. Ten tijde van het schrijven van de tekst was Health at a Glance 2019 nog niet gepubliceerd. Het betreft dus een fout in de verwijzing. De tabel is illustratief gebruikt en vormt geen input voor verdere berekeningen. We gaan na hoe we de typefout kunnen corrigeren. Hartelijk dank voor de oplettendheid.”

Kritiek op hoofdlijnen

Het hoofdstuk Stelselwijzigingen gaat in een notedop in op het type stelselwijzigingen (vijf typen, waaronder vier met meer publieke (overheids)regie – voer voor fijnproevers – en het verbieden van de winstuitkering door zorgverzekeraars ) en de technisch-financiele gevolgen daarvan inclusief de transitieperiode.

Ik heb twee fundamentele punten van kritiek. Opmerkelijk is dat aan de kostenkant schattingen zijn gemaakt, maar dat die aan de opbrengstenkant ontbreken. (Zie pag. 445: ‘geen ex-ante besparingen worden toegekend’). De coronacrisis heeft duidelijk gemaakt dat samenwerking i.p.v. concurrentie (op de werkvloer en tussen (organisaties van) zorgverleners) nodig is. De ontstane ‘samenwerkingsgeest’ heeft onvermoede positieve krachten losgemaakt bij de bestrijding van de eerste golf, het ziekteverzuim (dat inmiddels historisch hoogten heeft bereikt en het hoogste is van alle bedrijfstakken, zie CBS) zou door de intrinsieke motivatie van zorgverleners de afgelopen maanden wel eens gedaald kunnen zijn (kan dit worden uitgerekend?), overwerk werd en wordt met inzet en zonder morren gedaan (Let wel: de voortslepende beloningsdiscussie NOS Virtueel protest zorgverleners , de politiek speelt met vuur). Welke baten zouden we hiervoor kunnen en moeten becijferen? De stelling lijkt me verdedigbaar dat de baten van een gezondere werkcultuur in de zorg door het uitgangspunt van samenwerking i.p.v. concurrentie eerder in de miljarden zullen lopen dan in de honderden miljoenen – op jaarbasis.
Verder. Lees de tekst onder de paragraaf Stelselwijzigingen (pag.446, rechts). Mijn inschatting is dat de genoemde voordelen van een ‘Publiek stelsel’ wel eens groter zouden kunnen zijn – ze zijn m.i. zeker tastbaarder – dan de voordelen van een ‘Privaat stelsel’.  Voor een ‘privaat stelsel’ pleiten onder meer de volgende argumenten: a. Het argument ‘meer vertrouwen op concurrentiële prikkels bij zorgaanbieders en uitvoerders om kwaliteit te verhogen’ is zonder meer twijfelachtig; b. het argument ‘kosten laag te houden’ lijkt mij inmiddels wel gefalsificeerd (> Hoofdlijnenakkoorden sinds 2011 om de kosten van het private stelsel van gereguleerde marktwerking te beteugelen)

Een tweede fundamenteel punt van kritiek betreft de opsomming van de technische aanpassingen die bij een stelselwijziging nodig zijn. Aanpassingen in wet- en regelgeving, in de ICT, in administraties, enzovoorts, het geheel onder de noemer van ‘bedrijfsvoering’. Natuurlijk moet er van alles gebeuren en het uitwerken en uitvoeren van een transitie levert veel werkgelegenheid (en omzet) op voor professionele dienstverleners, maar is dat voor het grote publiek relevant? Een stelselwijziging vergt politieke wil. Punt. In schema weergegeven de tekst  van het rapport (pag. 446):

Kritiek bij Tabel 1
Tabel 1 (pag. 446, afb. rechts hierboven) toont de score van NL t.o.v. enkele andere westeuropese landen op een viertal indicatoren. Algemeen geformuleerd: De indicatoren met voor NL de meest gunstige cijfers worden getoond en een aantal landen die over het algemeen hoog scoren: Noorwegen, Zwitserland, Oostenrijk, Spanje en Italie zijn overgeslagen (!). De tabel dient louter ‘ter illustratie’, weten we inmiddels – zie de correspondentie. Ik noem het cherry picking. Nemen we de indicator ‘vermijdbare sterfte‘, dit betreft ‘amenable mortality’, maar er is ook ‘preventable mortality’. Het CPB toont de ene en laat de andere weg. Het verschil in beide NL-scores is evident. Beide OECD-tabellen hier (links: preventable mortality; rechts: amenable mortality)
Qua ‘Levensverwachting‘ doet NL het minder goed dan wordt gesuggereerd.
Zie mijn eerdere blogs hierover Levensverwachting NL zakt naar 8e plaats in EU14
Sinds 2016 doe ik onderzoek naar de uitkomsten van medische zorg in internationaal vergelijkend opzicht. Publicaties in ESB (1/2017) en Medisch Contact (42/2018). Op deze website wordt een longitudinale tabel van beschikbare en relevante indicatoren bijgehouden van 14 moderne europese landen (EU14), gebaseerd op de OECD Health at a Glance publicaties vanaf 2005.
Bronnen: Zelfstandig onderzoek obv. OECD Health at a Glance: Kosten en kwaliteit EU14 obv OECD Health at a Glance
OECD ‘Mortality’ (2018): OECD Health at a Glance Mortality 2018
OECD ‘Chartset’ (2018): OECD Health at a Glance Chartset
Medisch Contact: Medisch Contact 42/2018 Nederlandse zorg valt van haar voetstuk

Categorieen zoekfunctie website: EU14, Eurostat, OECD Health at a Glance, Levensverwachting e.v.

Aanbod second opinion ‘zorg’ in verkiezingsprogramma’s: Aanbod second opinion zorg verkiezingsprogramma’s

Tweets

Bron CPB tijdlijn verkiezingen

position paper Lessons Learned VWS / Dashboard

experttafel thema dashboard

Onderwerp: Opzet en werking van het corona dashboard

Mijn perspectief: Bestuurskundig en maatschappelijk. De overheid moet goede informatie verstrekken over de uitkomsten van beleid (reguliere parlementaire controlcyclus, verantwoordingsdag). De acute coronacrisis maakt dit nog urgenter. Maatschappelijk draagvlak is nu immers cruciaal voor de effectiviteit van het overheidsbeleid.

De strategie van de overheid is niet duidelijk en daarmee ook de te behalen doelen.[1] Met andere experts pleit ik voor maximaal indammen (en BCO/TTI).[2] Thans, begin augustus, heeft het er alle schijn van dat het draagvlak onder de bevolking voor het onduidelijke en innerlijk tegenstrijdige kabinetsbeleid en de genomen beheersmaatregelen verdwenen is. Onder meer bij jongeren, maar ook bij andere leeftijdsgroepen. Dit is een buitengewoon zorgwekkende ontwikkeling.

Absolute randvoorwaarden van een effectief kabinetsbeleid – dat per definitie een politiek beleid is -, zijn:

  1. Het beleid (gebaseerd op openbare adviezen van het OMT, kennisinstituten, onafhankelijke experts e.a.) moet ondubbelzinnig zijn. Maak helder: wat weet de wetenschap wel/niet[3], wat zijn andere relevante aspecten (sociaal, economisch, juridisch; maatschappelijke risico’s) en wat beslist het kabinet uiteindelijk op grond van welke politieke overwegingen;
  2. het beleid moet gebaseerd zijn op controleerbare en objectieve informatie en data. Het corona dashboard heeft hierin een sleutelrol.

Doel van het corona dashboard

Doel van het corona dashboard is het doorlopend – real time – verschaffen van relevante, duidelijke en objectieve informatie[4] aan de samenleving over de situatie met betrekking tot het virus. Dit op verschillende niveau’s[5].

Ik vertaal de tweede en de derde vraag als volgt:

2e vraag: Hoe moet het dashboard er uitzien, hoe ziet het ‘perfecte dashboard’ er uit? (beschrijving van het instrument)

3e vraag: Hoe moet het kabinet het dashboard toepassen om de gekozen strategie ( het maximaal indammen van het virus? ) te kunnen realiseren en daarmee de concreet gestelde doelen te bereiken?

Antwoord 2e vraag  – hoe moet het dashboard er uitzien, hoe ziet het ‘perfecte dashboard’ er uit? (beschrijving van het instrument)

Het huidige dashboard biedt in beginsel de goede informatie en is work in progress , relevante indicatoren worden nog nader uitgewerkt. Het dashboard is a-politiek, dit is een cruciaal gegeven. Bij een goed gebruik ervan neemt de geloofwaardigheid van het kabinetsbeleid toe. In potentie verhoogt zo’n dashboard, mits goed toegepast, het maatschappelijk draagvlak voor het kabinetsbeleid. (zie 3e vraag)

Maar de presentatie is voor verbetering vatbaar. Bezoekers moeten direct ‘gegrepen worden’ op de homepage. Men wil het ‘eigen beeld van Nederland’ kunnen zien, de virus brandhaarden er direct uit kunnen pikken.

Mijn voorstel is daarom op de homepage een interactieve kaart van Nederland op te nemen. De huidige: https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/regio door ontwikkelen, zie bijv.: https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/actueel en:  https://www.bddataplan.nl/corona/.

Visueel zou ik deze kaart ca. driekwart van het beeld laten bepalen (het linker en middendeel van een beeldscherm) en in het resterende deel van het beeld (het rechtervlak) de ‘key performance indicators’ die nu op de homepage staan. Deze worden onder elkaar in beeld gebracht: het reproductiegetal (R0), het aantal besmettelijke mensen in Nederland, het aantal ziekenhuisopnamen, enz. naar beneden (scrollen). Zie afbeelding:

Vervolgens kan men doorklikken naar specifieke informatie pagina’s. Maak van het rioolwaterbeeld ook een landelijke interactieve kaart (met kleuren). Tevens een link naar het cijfermatig wereldbeeld, bijv.:  https://www.nytimes.com/interactive/2020/world/coronavirus-maps.html?action=click&module=Top%20Stories&pgtype=Homepage. De website van de New York Times is nu overzichtelijker en sneller inzichtelijk dan het vermaarde overzicht van het CSSE van de John Hopkins University: https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6

Antwoord 3e vraag  – hoe moet het kabinet het dashboard toepassen om de gekozen strategie te kunnen realiseren en daarmee de concreet gestelde doelen te bereiken?

Het dashboard moet door het kabinet daadwerkelijk en consequent gebruikt gaan worden bij persconferenties en andere media-uitingen. De communicatie wordt daardoor strakker, overtuigender en sluit direct aan bij de onderliggende inzichten – de actuele verspreiding van het virus – zoals het dashboard toont. Er moet ook een app voor de smartphone komen die de gebruiker directe antwoorden geeft op zijn specifieke vragen. Het zal de geloofwaardigheid van het kabinetsbeleid ten goede komen en daarmee het draagvlak onder de Nederlandse bevolking zeker versterken.

Gijs van Loef

[1] Voorbeeld: een doel lijkt te zijn ervoor te zorgen dat de IC-capaciteit van ziekenhuizen niet overschreden wordt.

[2] Advies aan de vaste kamercommissie VWS ‘Aanpak coronacrisis onder de loep’, 28 juni 2020 https://gijsvanloef.nl/2020/07/26/advies-aan-de-kamer-28-6-aanpak-coronacrisis-onder-de-loep/

[3] De evidence based wetenschappelijke benadering werkt niet, er is geen tijd voor. Besluiten moeten worden genomen op grond van onzekerheid.

[4] transparantie: bronverwijzingen, databronnen

[5] macro: landelijke kengetallen, zoals R0, aantal besmettingen/100.000; meso: regio’s; micro: gemeenten, het registreren van kleinere en idealiter de kleinste clusters; zie Rivm ‘Wekelijkse update epidemiologische situatie COVID-19 in Nederland’ Tabel 8: Vermelde mogelijke settings van besmetting van bij de GGD’en gemelde COVID-19 patiënten.

‘Exit strategie’ vereist eerlijke zorginformatie, maar die ontbreekt

20 feb. 2021 – Parool De geloofwaardigheid wankelt

Op het moment van publicatie verscheen het bericht in Trouw dat het verpleeghuispersoneel niet getest mocht worden van het RIVM Trouw 9 mei 2020
Ik reageerde met een tweet

………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Ik gooi de knuppel in het hoenderhok: Het kabinet en haar dienende rijksoverheid manipuleert stelselmatig de prestaties van onze gezondheidszorg. Rutte’s woorden, nog geen jaar geleden, “We hebben de beste zorg van Europa”, blijven nagalmen.

De idee dat concurrentie leidt tot betere gezondheidszorg is inmiddels onomstotelijk weerlegd

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/03/04/de-aangekondigde-ondergang; https://gijsvanloef.nl/2020/02/26/zorginnovatie-leidt-tot-verschraling-van-de-zorg/; https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/nederlandse-zorg-valt-van-haar-voetstuk.htm; https://beroepseer.nl/blogs/gijs-van-loef-bekritiseert-de-effecten-van-marktwerking-in-de-zorg-op-basis-van-onderzoek-naar-kwaliteit-van-zorg/

Ons unieke zorgstelsel van gereguleerde concurrentie tussen zorginkopers onderling (verzekeraars) en zorgaanbieders onderling, met de ACM als extra toezichthouder en de burger (belasting- en premiebetaler) als financier, heeft gefaald.
Natuurlijk, alle landen worden getroffen door de coronapandemie. Nederland wordt relatief zwaar worden getroffen, zeker vergeleken met Duitsland, ondanks het feit dat wij pas later de eerste ziektegevallen vanuit de alpen geïmporteerd kregen.
Maar waar Nederland in het bijzonder tekort schiet, heeft alles te maken met dit waanidee – gestut door officiële wetenschap – dat concurrentie en samenwerking tot lagere kosten en hogere kwaliteit van de gezondheid voor de gehele bevolking zal leiden. Hier heb ik eerder over geschreven.

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/waarom-zorg-in-nederland-juist-niet-tot-de-beste-hoort~b784a3eb/; https://www.skipr.nl/blog/2019-was-jaar-van-de-waarheid-voor-marktwerking-in-de-zorg/; https://www.skipr.nl/blog/kwaliteit-nederlandse-zorg-achteruit-door-marktwerking/

Het totaal ontbreken van preventief coronabeleid (geen anticipatie van de pandemie, geen voorzorgsmaatregelen vanuit de publieke gezondheidszorg zoals voldoende persoonlijke beschermings middelen (PBM), een samenhangende en functionerende testketen), want alles wordt toch geregeld door de onzichtbare hand van de vrije, internationale markt?;

https://hartblik.weebly.com/voorkom-epidemie.html ; https://hartblik.weebly.com/ontsnappende-virussen.html; https://gijsvanloef.files.wordpress.com/2017/01/vanloef-leijten-esb4745-026-029.pdf

Nb Het niet tegenhouden van het Carnaval valt te billijken, alhoewel de ramp daaropvolgend natuurlijk door experts voorspeld was.

Het tot voor kort bestuurlijk wegkijken bij het zorgfalen buiten de muren van de ziekenhuizen, de eenzijdige focus op IC-capaciteit (hulde voor het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding, zeker! Maar ook zij zijn slechts uitvoerders). Niet sexy genoeg?

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/ongekend-aantal-sterfgevallen-in-verpleeghuizen-door-coronavirus~b2e20f05/

De zichtbare bestuurlijke spaghetti die doortastend overheidsoptreden frustreert bij het organiseren van het testen en het contactonderzoek. Dit onderzoek is cruciaal voor het bestrijden van de epidemie door gericht mensen te isoleren.

https://hartblik.weebly.com/bestrijding-covid19.html

De aan de markt en decentrale krachten overgelaten informatievoorziening van basisgegevens, zoals de COVID-19 genezingscijfers, die we in Nederland niet kunnen fabriceren, ondanks een gigantische overhead aan administratieve en ICT-functies (OntRegelDeZorg?)

https://hartblik.weebly.com/cijfers-en-data.html

De totale afwezigheid van zorgverzekeraars bij het aanpakken van de crisis in de eerste maand (Zorgverzekeraars betalen gewoon door hoor en dat ten laste van hun reserves, het is toch wat! – zij het wel onder voorwaarden)

Corona | Zorgverzekeraars compenseren zorgaanbieders

De financiering van producten en losse zaken (o.b.v. een productenlijst van de Nederlandse Zorgautoriteit), in plaats van integrale bekostiging van zorgketens gericht op de patiënt. Vandaar het recente pleidooi voor aparte coronaziekenhuizen.

Pleidooi voor separate COVID-19-ziekenhuizen

De non-stop ICT-chaos, zie nu weer het echec van de corona-apps (Hoe staat het er eigenlijk mee?), exemplarisch voor het waanidee dat we de problemen in de zorg met technologische hoogstandjes vanuit de markt kunnen oplossen (grotendeels onwaar)

https://www.ftm.nl/artikelen/hippe-hugo-en-de-appathon?share=K5HTMOhp6aARm%2B44%2BttBulBhdczQlonLHXLdGG%2F43f6kN6vJXOr%2FhBK0WU5n

We hebben nota bene een corona-app die geschikt is, maar die we niet meenemen.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/04/30/kijk-kabinet-deze-corona-app-werkt-wel-a3998392

De verpolitisering van oncontroleerbaar wetenschappelijk advies van het RIVM, blind opgevolgd door het kabinet (‘Wij volgen de deskundigen!) (mondkapjes, R0- rekensommen, datapresentaties, ‘groepsimmuniteit’ enz.)

https://www.rivm.nl/documenten/infectieziekten-bulletin-maart-2009 ; https://hartblik.weebly.com/mondkapjes.html ; https://hartblik.weebly.com/versimpeld-model-corona-nl.html; https://hartblik.weebly.com/cijfers-en-data.html; https://hartblik.weebly.com/rekenen-zonder-getallen-7.html

Het structureel verfraaien van de prestaties van de zorg, gesteund door legers communicatiedeskundigen en aanverwanten, wellicht passend bij een ‘17,3 miljoen individuen vormen een bont gezelschap economie’, maar niet bij de notie van een samenleving die essentiële waarden en belangen deelt, zoals een goede publieke gezondheidszorg die beschermt tegen collectieve gevaren en andere zaken (buiten dit kader, hier niet benoemd). Waar de vaderlandse pers braaf aan mee blijft doen, tegen beter weten in.

https://gijsvanloef.nl/2018/12/20/deze-tweet-van-een-half-jaar-geleden-blijft-zich-verspreiden/

Resultaat van dit alles: De Nederlander gelooft het verder allemaal wel en kiest nu zijn eigen weg. In Amsterdam zijn ze al zover, er is in geen velden of wegen nog handhaving te bekennen van de anderhalve metersamenleving.

Het kabinet speelt met vuur.

En neemt u tot slot nog even kennis van het Corona Dashboard, dit laatste is overigens geen mening, maar een objectieve weergave van internationaal aanvaarde cijfers (centrale bron: John Hopkins University)

https://gijsvanloef.nl/2020/04/18/corona-dashboard-ew16-3/

Reacties op deze column

De bronnenlijst kan worden uitgebreid

Conclusie ‘De aangekondigde ondergang’ (onderzoek faillissementen MC IJsselmeerziekenhuizen)

“Van enige afstand beschouwd constateren wij het volgende: één van de onderliggende motieven voor het nieuwe zorgstelsel was de verwachting dat dit stelsel toetreding van nieuwe aanbieders niet alleen mogelijk zou maken, maar ook zou stimuleren. De aanname daarbij was dat nieuwe aanbieders de gevestigde aanbieders zouden opschudden en de zorg doelmatiger zouden maken. Ondernemerschap in de zorg werd toegejuicht. Het tij lijkt echter snel gekeerd te zijn. Nieuwe toetreders tot de markt die een breed pakket aan ziekenhuiszorg aanbieden, zijn er niet of nauwelijks, en ‘zorgondernemers’ worden met argusogen gevolgd. Ook voor banken nemen de risico’s toe. Ziekenhuizen zijn als zij bestaansrecht hebben een redelijke klant, maar de risico’s nemen toe bij dreiging van faillissement, omdat ze moeten afschrijven op leningen vanwege de verliezen op het vastgoed. Het weerspiegelt ook de veranderde tijdgeest, waarin de noodzaak wordt gevoeld om ziekenhuiszorg te verplaatsen naar de eerste lijn. De inspanningen die daarvoor nodig zijn, vragen veeleer om samenwerking en efficiënte (want gedeelde) inzet van middelen en mensen. Concurrentie past daar niet bij.”

‘Als je dit rapport in één zin moet samen vatten is, dan is het dat een ziekenhuis in problemen uit handen van de curator moet blijven, want de curator denkt níet vanuit het belang van de patiënt’, aldus commissielid Pauline Meurs in Zorgvisie

Bron:
rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/03/04/de-aangekondigde-ondergang

Vox.com: “There is a fledgling critique from the left and others in the Netherlands arguing that managed competition will ultimately drive costs up while having a marginal or even deleterious effect on quality. Gijs van Loef is a proponent of this view. He argues that managed competition is an oxymoron — that market competition and social collaboration are fundamentally at odds. He cites those rising costs and the Netherlands’ middling performance on life expectancy compared to its European peers. Is this what people are paying for?”

Aanpassing zorgstelsel in 2019 in gang gezet (minder markt)

Jaap van den Heuvel: ‘Gijs ziet het zoals gewoonlijk weer messcherp.’

17/1/2020 – Skipr> 2019 was jaar van de waarheid voor marktwerking in de zorg

2019 Is het jaar waarin de aanpassing van het marktgedreven zorgstelsel in gang is gezet. Dat wordt minder markt. Het idee dat concurrentie tussen zorgverzekeraars en tussen zorgaanbieders leidt tot betere patiëntzorg is gelogenstraft. Het chaotische faillissement van het Slotervaartziekenhuis en het MC Zuiderzee in Lelystad was het keerpunt. In het afgelopen jaar zijn veel zaken gepasseerd. Een opsomming.
Als we kijken door de bril van de patiënt dan zien we een gebrek aan capaciteit, zowel te weinig ‘opvangplekken’ als een tekort aan deskundig personeel, in de ouderenzorg – met name daar waar mensen niet langer thuis kunnen blijven wonen -, in de specialistische ggz en de jeugdzorg en ook is de nabije huisarts in delen van het land steeds minder vanzelfsprekend. Voor alle soorten patiënten lopen de wachtlijsten op en dit is ook het geval in de cure, waar de wachtljsten voor alle medische specialismen op één na zijn toegenomen Volksgezondheidenzorg.info wachttijden polikliniek 2019. Het capaciteitsprobleem treft dus de gehele gezondheidszorg, zowel de care als de cure.
De acute zorg (beschikbaarheid van huisartsen en huisartsenposten, SEH en acute verloskunde), wellicht de allerbelangrijkste verdieping in het gehele zorggebouw, kwam het afgelopen jaar veel in het nieuws door sluitingen van posten en patiënten stops (o.a. LUMC Leiden). Minister Bruins heeft aangekondig medio 2020 met een houtskoolschets te komen van de acute zorg blog Houtskoolschets acute zorg. Op 10 december 2019 nam de Tweede Kamer zes moties aan om het aanbod van acute zorgposten verspreid over het land te waarborgen blog De acute zorg implodeert

Als we kijken door de bril van de zorgverlener dan zien we een historisch hoog ziekteverzuim CBS Ziekteverzuim naar sectoren, een dramatisch hoog personeelsverloop (commissie werken in de zorg) NOS Veel jonge zorgmedewerkers binnen 2 jaar weer weg, in het bijzonder ook een uitstroom van zorgverleners die de werkomstandigheden beu zijn en voor zichzelf beginnen als ZZPér (waardoor de totale kosten van personeel wel stijgen) en tekorten bij veel verschillende specialismen, zowel bij specifieke verpleegkundigen als artsen zoals geriaters, SEH-artsen, psychiaters e.a. (Capaciteitsorgaan: Capaciteitsplan 2021-2024). Programma’s om de hoge werkdruk (ook ‘administratieve lastendruk’) terug te dringen zoals OntRegelDeZorg leveren (vrijwel) geen resultaten op VVAA Ontregelmonitor. Op 20 november 2019 was de eerste landelijke staking van ziekenhuispersoneel in de geschiedenis. Met een nieuwe CAO is een deel van de onvrede voorlopig weggenomen. Maar het is evident dat de aantrekkelijkheid van de zorg als werkverschaffer een enorm probleem is, juist voor de uitvoerende functies waar men de bulk van het werk moet doen en van alle kanten wordt ‘aangestuurd’. De ophef rond het wetsvoorstel BIG2 was een veeg teken. Afgelopen week meldde RTL Nieuws dat het tekort aan verpleegkundigen in ziekenhuizen tot zeer gevaarlijke situaties voor patiënten leidt RTL Nieuws Verpleegkundigen. Steeds meer zorgbestuurders durven het nu eindelijk gewoon uit te spreken, ‘de concurrentie moet uit de zorg’ (Doekle Terpstra). Samenwerken in regionale verbanden is voortaan het devies. Het regionaal samenwerkingsmodel in Drenthe haalde vorige week de voorpagina van de Volkskrant met de kop ‘Samenwerking in plaats van marktwerking’ Volkskrant Samenwerking ipv marktwerking

Maar het zorg-is-marktdenken heeft veel zelfstandige zorgbedrijven geen windeieren gelegd. Door het onderzoeksjournalistieke netwerk van Follow The Money en Reporter zijn excessen in de thuiszorg (exorbitante winsten bij tientallen bedrijven) in beeld gebracht Pointer KRO NCRV.

Op 17 december stond het huisartsencomité Het Roer Moet Om op de stoep van het ministerie van VWS om ministers De Jonge en Bruins ‘met scheepshoorn en wekkers’ wakker te schudden. Het huisartsencomité stelt dat ‘de ministers tot nu toe elke verantwoordelijkheid ontlopen om de urgente problemen rond de huisartsenzorg te helpen oplossen, (…) terwijl alle oplossingen beginnen bij scherpe politieke keuzes.’ Ze pleiten voor het afschaffen van het concurrentiedenken in de huisartsenzorg, de gehele acute zorg en de thuiszorg hetroermoetom.nu

Het is het afgelopen jaar duidelijk geworden dat de zorgverzekeraars (gesteund door de NZa) hun taak niet aankunnen en het vertrouwen in zorgverzekeraars is inmiddels op een dieptepunt geland IQ Healthcare Laag vertrouwen in zorgverzekeraars  In 2019 zagen we eerder dan in voorgaande jaren de afkondiging van omzetplafonds en patiëntenstops bij ziekenhuizen voor de rest van het jaar (het begon met het Ikazia ziekenhuis in Rotterdam NRC Patientenstop Ikazia), ook hier weer: groeiende wachtlijsten. Hoezo: ‘Zorgplicht’? Veelzeggend was de verkoop van de profijtelijke zorglabels (o.a. Promovendum en BeSured, polissen voor studenten en hoog opgeleiden) aan de Zwitserse investeerder Iptiq in 2018, hetgeen een rechtstreekse ondermijning van de solidariteitsgedachte betekende.

Internationale bronnen als de OECD, Eurostat ea. bevestigen het beeld dat de kwaliteit van de nederlandse (medische) gezondheidszorg geleidelijk aan achterop begint te raken in vergelijking met andere moderne europse landen blog Medische zorg achteruit tov EU14 Op sleutelindicatoren als de Levensverwachting bij geboorte en het aantal levensjaren in goede gezondheid zien we stagnatie en zelfs een achteruitgang met grotere verschillen tussen ongezonde laag- en gezonde hoogopgeleiden.

Het ministerie VWS moest het afgelopen jaar wel gaan ingrijpen, het kon niet anders. Over de acute zorg hadden we het hiervoor al. Het Maasziekenhuis in Boxmeer wordt voortaan financieel overeind gehouden met een staatssubsidie. In een recente blog ging ik er op in blog Kabinet doorbreekt taboe en pakt de regie terug. Het is wachten op de contouren voor de toekomstige organisatie van de zorg waar het kabinet voor de zomer mee gaat komen (NB adviesaanvraag aan SER en WRR). In oktober 2019 werd een nieuwe directeur curatieve zorg benoemd, zonder enige ervaring in de zorg. Maar nu gaat het ministerie op zoek naar een directeur-generaal curatieve zorg mèt kennis van de sector. Veelzeggend?

voorheen> blog Kroniek van een aangekondigd sterven van een marktgedreven zorgstelsel

Aan: Erik Gerritsen, secretaris generaal minVWS

17/4/2020 – Twitter: 4084 weergaven, interactieratio 1,5%, 6 likes 5 retweets; LinkedIn 1896 views 6 likes; website 148 views

 

Dag Erik, nog de beste wensen voor 2020.

Deze tweet heb ik zojuist geplaatst als reactie op een – op zichzelf wel leuk – bericht in Tubantia dat door jou geretweet is:  

Maar… beste Erik, moet jij niet zorgen voor objectieve informatie, een ‘zorgmonitor’, om het land en de politici te informeren over het wel en wee van de zorg, ipv. steeds juichtweets met #hetkanwel te verspreiden? Hoe lossen we anders de tweespalt op?

geen antwoord

Hoge Regisseur – Kabinet doorbreekt taboe en pakt regie (zorgstelselfalen)

update van eerdere berichtgeving over de nakende implosie van de acute zorg

update 13/10 11:30 uur – Doorontwikkeling Beleid rond zorgaanbieders in financiële problemen Brief regering aan TK

Quote: “VWS heeft de regie genomen in situaties waarin het betrokken partijen gezamenlijk niet lukte om tijdig een goede oplossing te organiseren.”

2. Hoofdpunten uit deze brief
• In Nederland moet iedereen kunnen rekenen op de beschikbaarheid van voldoende kwalitatief goede, tijdige en bereikbare zorg. Bedreiging hiervan, bijvoorbeeld omdat een zorgaanbieder in financieel zwaar weer verkeert, moet tijdig gesignaleerd en aangepakt worden.
• Sinds 2011 is het beleid rond zorgaanbieders in financiële problemen dat de overheid op afstand blijft. Zorgaanbieders zijn verantwoordelijk voor de inhoud, kwaliteit en levering van de zorg en ondersteuning. De partij die de zorg inkoopt (zorgverzekeraar, Wlz-uitvoerder of gemeente) heeft zorgplicht, wat inhoudt dat hij ervoor moet zorgen dat zijn verzekerde of inwoner de zorg of ondersteuning krijgt die hij nodig heeft.
• Door de faillissementen van de MC ziekenhuizen is duidelijk geworden dat dit beleid niet meer volstaat. Een ongecontroleerd faillissement kan tot te grote risico’s voor de individuele patiëntenzorg leiden. Vanuit het belang van de patiënt willen we zo’n ongecontroleerde situatie niet meer meemaken.
• De Nederlandse Zorgautoriteit versterkt daarom haar systeem van vroegsignalering van financiële problemen bij aanbieders van Zvw- en Wlz-zorg. De VNG begeleidt de accounthoudende regio’s en aanbieders van specialistische jeugdhulp/gecertificeerde instellingen bij de ontwikkeling van een early warning instrument. Over vroegsignalering van financiële problemen bij aanbieders van maatschappelijke ondersteuning gaan wij in gesprek met de VNG.
• Het ministerie van VWS wil zelf ook in een eerder stadium en actief geïnformeerd worden bij dreigende discontinuïteit van bepaalde zorgaanbieders, namelijk zorgaanbieders waarvan de discontinuïteit een grote maatschappelijke impact zou hebben.
• Dit brengt ons in positie om regie te nemen wanneer partijen er onderling niet uit dreigen te komen. VWS zal partijen dan aan tafel roepen, aanspreken op hun verantwoordelijkheden en hen oproepen zich maximaal in te spannen om de continuïteit van zorg voor de patiënten te waarborgen. In zeer uitzonderlijke gevallen kan VWS zelfs een financiële bijdrage leveren. Hier zijn wel (strikte) voorwaarden aan verbonden.

 

4/10/2019 Medisch Contact ‘Meer overheidsingrijpen bij acute zorg dan is gebeurd’ ‘Hoeveel marktwerking moet je nog hebben in de acute zorg’, vatte Bruins donderdag hardop de vragen samen die hij van zorgwoordvoerders in de VWS-commissie kreeg. ‘Iedereen moet op acute zorg aan kunnen in Nederland, waar je ook woont. Ik denk dat we daarvoor de komende jaren verdergaande stappen moeten nemen dan we tot dusverre hebben gedaan.’ Als voorbeeld noemde hij de financiering. ‘Je kunt de samenwerking bevorderen door partijen financieel afhankelijk van elkaar te maken.’ Hij wil komend voorjaar zijn visie op de acute zorg naar de Tweede Kamer sturen, waarin hij hierop verder zal ingaan. > MC laatste nieuws

3/10/2019 Zorgvisie “Minister Bruins op weg naar minder markt in acute zorg” > Zorgvisie

De uitspraak van de minster betekent dat DE OVERHEID DE REGIE GEDEELTELIJK GAAT TERUGNEMEN VAN DE ZORGVERZEKERAARS BIJ DE ACUTE ZORG, PIJLER VAN HET ZORGSTELSEL. Kennelijk was brief van de NZa d.d. 1 okt. niet geruststellend. Kamerbrief over acute zorg NZa

Het is mij wel duidelijk. Alle seinen staan op nu op rood in de marktgedreven gezondheidszorg- zoals hier in de afgelopen maanden is aangetoond o.b.v. zelfstandig onderzoek. Tabel eerder gepubliceerd:

Bestuurder Ernst Kuipers (Erasmus MC) 2 okt. jl. in Zorgvisie: ‘Minder seh’s maakt acute zorg beter’. Mijn commentaar op twitter>

Kamerbrief 3 okt.: Reactie op Barometer Nederlandse Gezondheidszorg. Cijfers over het ziekteverzuim (historisch hoog, doorstijgend) en het personeelsverloop

Kamerbrief Reactie op Barometer Zorg

(vergelijking EY-barometer met CBS; NB: EY toont ook mutaties binnen de sector – ook hier ondergraaft de marktwerking door recruiters (kostenverhoging) de continuiteit van zorg!)

Eerder gepubliceerd op deze website:

Blunder Bruno Bruins inzake SEH houtskoolschets
De GZ implodeert
Statement faillissement marktwerking
Kroniek van een aangekondigd sterven

Medisch Contact Nederlandse zorg valt van haar voetstuk

Januari 2017 in ESB ESB Zorgstelsel:

Enzovoorts, zie verder op deze website en gebruik de zoekfunctie (weergave tekst obv zoekwoord) en de categorieen (weergave volledige pagina’s/documenten)