Er was eens een land aan de zee, waar de bewoners dijken bouwden om zich te beschermen tegen het water, want het westelijk deel van het land lag lager dan de zee. Maar soms kwam er een storm uit het westen die de golven hoog opstuwde en dan verdronken er mensen omdat de dijken op sommige plaatsen doorbraken. Daarom werden er extra hoge dijken gebouwd. Daar was veel menskracht voor nodig, maar de mensen hadden geen keuze, want niemand wilde de verdrinkingsdood. Onder de lagelanders kregen sommigen speciale taken zoals volksbescherming, het helpen van drenkelingen en het onderhouden van dijken en dammen. Het oostelijk deel van het land lag boven de zee en daar waren de mensen veilig. ’s Lands machtigen leefden daar en zij hadden voor zichzelf, alhoewel niet strikt noodzakelijk, zelfs extra hoge bouwwerken gemaakt. Op het hoge land zetelde ook de regering en vanuit het hooggelegen oosten werd het hele land bestuurd. Zowel de lage, als de hogelanders betaalden belasting aan de regering. De regering had de opdracht te zorgen voor de bescherming van de bevolking en de andere bestuurlijke taken uit te oefenen. Er werd veel vergaderd. Toen kwam er een heel zware westerstorm die zelfs de extra hoge dijken in het westen deed bezwijken. Er was door de lagelanders en hun deskundigen voor gewaarschuwd, maar de hogelanders en ’s lands bestuurders hadden de herhaalde waarschuwingen voor een dreigende ramp steeds in de wind geslagen. Er verdronken duizenden lagelanders, maar ook de hogelanders werden getroffen, want sommigen waren in het lage land toen de dijken doorbraken en er waren veel onderlinge familiebanden. De regering kreeg extra zendtijd om de bevolking te vertellen hoe ze de watersnood zou gaan bestrijden toen de stormvloed al voorbij was, maar ze werd door weinigen geloofd. Het algemene gevoelen was dat de regering niet altijd de waarheid vertelde en overigens ook slecht op de hoogte van de situatie in de lagelanden was. Er kwam een crisisoverleg met afgevaardigden van hoge- en lagelanders. De lagelanders pleitten voor onmiddellijke versterking van de dijken, maar ze konden het niet eens worden met de hogelanders en de regering over de financiering ervan. Wel werd er een speciaal zwemvest bedacht en dit werd na de ramp onder de bevolking uitgedeeld. Een jaar ging voorbij en opnieuw beukte een zware westerstorm op de nog deels verwoeste kustlijn. Opnieuw verdronken veel mensen, vooral mensen zonder zwemvest (want dit zwemvest werd lang niet altijd vertrouwd) en opnieuw werd een nationale vergadering bijeengeroepen. Maar ook nu konden de lage- en hogelanders het niet eens worden over een crisis- en herstelplan. Tegelijkertijd werden er in het oosten door de hogelanders met instemming van de regering wel nieuwe bouwwerken opgetrokken, alhoewel dit uit oogpunt van veiligheid overbodig was. En de geschiedenis herhaalde zich weer. Een derde westerstorm eiste opnieuw veel slachtoffers onder de lagelanders…
25 oktober 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma NSC); 23 september 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma D66); 17 september 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma PVV); 14 september 2023 – 1e versie
Gezondheidszorg is het belangrijkste politieke thema volgens IPSOS (bron: ipsos/NRC).
Dit is een compacte, ruwe schets van het ‘Zorg hoofdstuk’ in de Verkiezingsprogramma’s van de volgens IPSOS zeven grootste politieke partijen bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. De peilingen geven een constant beeld (26/10). Wijzigingen zijn in vet aangegeven. Feedback is welkom, ook bij eventuele fouten.
Opmerkingen vooraf over het thema ‘Zorg’
De zorg is ingewikkeld. Wat is de overeenkomst tussen technische complexe zorg (bijv. een open hartoperatie) en de arbeidsintensieve mantelzorg voor iemand in een rolstoel?
De zorg bestaat dus uit meerdere (denk)werelden. Er zijn vrijwel geen algemeen bekende en geaccepteerde kengetallen om prestaties te kunnen beoordelen, zoals bij het openbaar vervoer, of in het onderwijs. Uitzondering: de zorgkosten. Maar niet: de opbrengsten van de zorg.
Het is als gevolg hiervan moeilijk om een eenduidige discussie te voeren over de zorg. Wat is de overlap tussen verschillende denkbeelden? Discussies over de zorg lijken vooral discussies tussen verschillende belangen(partijen) te zijn. Waar is het algemeen belang?
De landelijke overheid heeft de regie over de zorg, de sturing vanuit het algemeen belang, uit handen gegeven met de marktwerking van 2006 en de decentralisaties van 2015.
De corona pandemie heeft deze kwesties (opnieuw) pijnlijk duidelijk gemaakt.
Toelichting bij de gepresenteerde tabel
De volgens de peiling ‘grootste politieke partijen’ zijn BBB, NSC, PvdA/Groen Links, D66, PVV, VVD en de Partij voor de Dieren. Het gaat om deze zeven (voorheen: acht) partijen.
Het hoofdstuk ‘Zorg’ verschilt qua omvang en inhoudelijke uitwerking. In de tabel vind u het aantal paragrafen en het aantal (items) per programma.
Als laatste van de grote partijen heeft nu ook NSC haar verkiezingsprogramma gepresenteerd.
De rij ‘INHOUDELIJKE KWALITEIT & CONSISTENTIE’ is een oordeel van de auteur. 90% Is de hoogste beoordeling.
Gekozen is voor 17 items om te kunnen vergelijken. Uiteraard doet dit geen recht aan de verscheidenheid van de programma’s. Er valt van alles op aan te merken. Deze 17 items geven desalniettemin een beeld van wat de partijen met ‘de Zorg’ voor hebben.
Bij 15 items is het mogelijk een getalsmatige weergave te geven. Daarbij is het opgetelde geprognosticeerde zetelaantal van alle vergeleken partijen als uitgangspunt genomen (de Noemer). Zie de kolom SAMENVATTING. Meerderheden zijn grijs gearceerd (grotere meerderheden meer donkergrijs). Voorbeeld: Alle partijen willen betere arbeidsvoorwaarden voor zorgverleners om het werk aantrekkelijker te maken en zorgorganisaties ‘robuuster’. Zij hebben een absolute meerderheid (122/122= 100%). De vakjes zijn donkergrijs gearceerd met witte letters.
Dit kan een groeidocument worden. Opmerkingen, suggesties e.d. zijn welkom en worden meegenomen bij een eventuele nieuwe versie.
11 Opvallende uitkomsten – het aantal ‘meerderheden’ is sterk verminderd met toevoeging van D66 (er waren 11 meerderheidsstandpunten in de vorige versie, nu nog 6).
1e) Er is een bres geslagen in de status quo, het marktgedreven zorgstelsel staat nadrukkelijk ter discussie. Zowel de combinatie PvdA/Groen Links, als de BBB, de PVV en de Partij voor de Dieren willen ingrijpende veranderingen in het zorgstelsel: Veel minder marktwerking. Ook NSC pleit voor terugdringing van de gereguleerde marktwerking. Mijn inschatting is dat ook andere partijen deze lijn gaan volgen. D66 wil het zorgstelsel doorontwikkelen. Een (majeure?) zorgstelselwijziging staat op de agenda.
2e) De meeste partijen hebben hun bekomst van eHealth als wonderolie voor de zorg. Er is een gegroeide aversie tegen de (niet ingeloste, maar commercieel gedreven) beloften van de ICT. Alleen D66 en de VVD geloven in de meerwaarde van eHealth.
3e) Absolute meerderheid: Betere arbeidsvoorwaarden voor Zorgverleners (NB: niet de medisch-specialisten!). Goede, menselijke zorg is arbeidsintensief en kost geld.
4e) Grote meerderheid: Versterking van de positie van (praktijkhoudende) huisartsen, integrale 1e lijnszorg. Meer tijd voor de patient. Facilitering van huisvesting door gemeenten.
5e) Absolute meerderheid: Partijen willen een landelijke dekking van goed bereikbare (streek)ziekenhuizen met oa. SEH behouden. (afb.: Landelijke Acute Zorgkaart, website http://www.lazk.nl )
6e) Grote meerderheid: de Jeugdzorg moet sterk verbeteren. De decentralisatie naar gemeenten is niet goed gegaan. De vraag is: Hoe dan wel?
7e) Grote meerderheid: de (specialistische) GGZ moet sterk verbeteren. De vraag is: Hoe dan wel?
8e) Er is een meerderheid voor investeringen in de ouderenzorg, maar de accenten verschillen (aantal en soorten woonplekken; verpleeghuizen; burgerinitiatieven; aanpassing WLZ).
9e) Grote meerderheid: Preventie moet veel meer gewicht krijgen, het moet een hoeksteen van het zorgbeleid worden. Preventie. Een gezondere leefomgeving, gezondere voeding en een gezondere leefstijl moet worden nagestreefd. Voorlichting. Dat houdt onherroepelijk ook regulering (wetgeving) in. D66 vult preventie niet in.
10e) Zeer grote meerderheid: Longcovid moet serieus genomen worden. Aandacht en financiele compensatie voor slachtoffers, en meer medisch onderzoek.
11e) Grote meerderheid: Mondzorg moet weer in het basispakket.
Repost – Dank Gijs, interessante en relevante analyse. – Margit van Hoeve, Eigen Regie als Basis
Zie vooral punt 4, meerderheid is voor versterking vd positie van praktijkhoudende huisartsen! – Trix van der Torren, praktijkmanager huisartsenpraktijk
‘Likes’ -Richard Janssen, emeritus professor Healthcare Management Erasmus University; Manon Kleijweg, ouderenpsychiater; Niels Tinga, psychiater; Jacqueline Wijnveen, toezichthouder Zorg; Mark Haagmans, interventie-radioloog; Bea Spek, opleidingsdirecteur AMC; Lieke der Kinderen en Cathy Terleth, Logopedisten; Mariska Hoos, ex-ambulanceverpleegkundige longcovid; e.a.
Die tien punten zijn erg goed samengevat. Alle wensen tot verbetering bij elkaar zijn zeer vermoedelijk onbetaalbaar. Je zou moeten doorpakken naar “gepaste zorg”. Maar dat hoor je weer te weinig. – Jaap van den Heuvel, emeritus professor Healthcare Management UvA
Super dank!! Zou je misschien Volt nog bij analyse kunnen betrekken? – Isabel van Hövell-Ullmann, huisarts
Dankjewel voor dit heldere overzicht. – Ellen van der Leeden, patient longcovid
Dank Gijs! Mooi overzicht. En inderdaad, qua inhoud laten de programma’s over het algemeen te wensen over. Daar mag best nog aan gesleuteld worden door de partijen. – Eleanne Ho, initiatiefnemer Eerstelijns logopedie in zwaar weer
Retweet – Wim Schellekens, voormalig hoofdinspecteur IGZ en lid voormalig RedTeam coronacrisis
RT+ – Onvoorstelbaar dat bijna alle partijen die hun mond vol hebben over #bestaanszekerheid nauwelijks aandacht besteden aan o zo belangrijke problemen zoals #wonen en #zorgpremie . – Bart Sluis, mensen mens
Dank! Geeft goed beeld. Ergens nog iets over geneesmiddelen gelezen? – Nicole Hunfeld, o.a. ziekenhuisapotheker intensive care / bestuurder KNMP / assistant professor Erasmus MC
Videoclip D66 over de zorg (in de tabel ‘filmpje D66’)
Ernst Kuipers @ministerVWS trad aan met een missie: de zorg moderniseren. Het werk is nog niet af. Toch is in korte tijd verandering gebracht waar de zorg naar snakte.
“Ik heb er alle vertrouwen in dat het zorgveld dit niet meer loslaat, dit is écht een verandering van koers.” pic.twitter.com/ftjjmKMBw8
De beeldvorming (bij het brede publiek en de politiek) heeft een dubbele achterstand: * in de tijd: informatie/kennis over de oversterfte in 🇳🇱 loopt achter (op wat experts weten); * geen internationaal perspectief, waardoor de oversterfte 🇳🇱 niet goed beoordeeld kan worden.
Ik denk aannemelijk te kunnen maken dat de Volkskrant bij haar berichtgeving over de oversterfte de berichtgeving van het CBS volgt. Daarbij heeft de krant onder embargo voorinformatie over nieuwe publicaties van het CBS. (Dat hier geblunderd is door de Volkskrant heb ik al eerder uitgelegd.)
Beste volgers , de berichtgeving over de #oversterfte in 2022 door @statistiekcbs roept meerdere vraagtekens op. Ik ben met stomheid geslagen door het gebrek aan transparantie in de berichtgeving. Een verschil van bijna 1.100 doden tussen wat @statistiekcbs zegt en @volkskrant?
Zo ontstaat een informatie keten, een koppeling van informatie verstrekking in de tijd, van het cijferinstituut van Nederland, het CBS, en de grootste kwaliteitskrant van Nederland, de Volkskrant. Deze informatieketen heeft significante invloed op de beeldvorming en de opinievorming in ons land. Er is geen wetenschappelijk onderzoek voor nodig om deze stelling te durven poneren.
De meest recente berichten over de oversterfte van de Volkskrant (van oud naar nieuw)
25 april jl. – Dit gaat over het jaar 2022. De doodsoorzakenanalyse gaat niet over de getalsmatige oversterfte van 14.500 doden in 2022 die al op 25 januari bekend was. En door de Volkskrant verkeerd werd weergegeven. Wat is eigenlijk het nieuws?
10 juli jl. – Dit gaat over het jaar 2022. De breedte van de scope is nu Europa.
Commentaar: de Volkskrant kijkt dus wel internationaal om de omvang van de sterfte/oversterfte in Nederland in breder perspectief te kunnen zien. Maar de laatste zin is geruststellend: ‘In Nederland bleef de schade opvallend beperkt.’
14 juli jl. – De berichtgeving van het CBS, die de oversterfte in de maand maart negeert en niet ingaat op de cumulatieve oversterfte in 2023 van bijna 6%, zijnde ca. 4.850 doden, wordt klakkeloos overgenomen. Er is wel een kritische noot: waarom bleef het hitteplan onaangeroerd?
Dit laatste artikel in de Volkskrant werd op twitter kracht bijgezet door de auteur en de krant:
enige reacties:
Enkele verwijzingen
Beste Maarten, alle bedreigingen zijn verwerpelijk en daarom heb ik met je te doen. Maar ik verzoek je om een belangrijke fout ruiterlijk te erkennen. Dat zal de lucht wellicht een beetje doen klaren. Dossier: 'CBS en oversterfte cijfers'. Nog een fijne zondag. Welgemeende groet
update 14 augustus – Analyse berichtgeving CBS over de sterfte in maart 2023
Afbeelding ‘CBS data op 7/4 en 11/8 en CBS berichtgeving op 7/4’
Op 7/4/’23 meldt CBS 1,3 duizend meer overledenen dan verwacht en ongeveer 18.000 doden (exacte cijfers: 1.322 respectievelijk 17.866). Correct.
‘Er was net geen oversterfte’. Dit was op dat moment al discutabel, de oversterfte was toen 7,99%, afgerond 8%. Het CBS wist en weet dat de uiteindelijke sterftecijfers hoger zullen zijn.
‘Binnen het interval van gewoonlijke fluctuaties’: Onjuist; in week 10 11,22% oversterfte ligt er ver buiten en de weken 11 en 12 met 9,78% en 9,22% liggen er ook buiten.
‘In maart was de wekelijkse sterfte ruim 250 hoger dan verwacht’: Twijfelachtig: 1.322/5 = 264 hoger per week.
De laatste cijfers (CBS statline) van de weken 9 t/m 13 geven een totaal van 1.375 doden-surplus, dat is 8,31% oversterfte. Met drie weken oversterfte boven de 10%. Het CBS zegt hier niets over.
NB CBS lijkt als oversterfte een grens van 8% te hanteren. Zo’n statistische grens is onbruikbaar bij metingen die een langere periode beslaan. Ik ben geen statisticus, maar dat is duidelijk. De oversterfte bedraagt thans ca. 5,6% op jaarbasis.
Samenvatting
Het CBS rapporteerde hoogfrequent over de oversterfte (4e kwartaal ’21) en de ondersterfte erna (1e kwartaal ’22). Maar ze bleef in gebreke nadien. Ze onderschatte en veronachtzaamde de (vrijwel permanente) oversterfte va. 2e kwartaal ’22 tot op de dag van vandaag.
Dit kan niet anders worden uitgelegd als:
* Er is een crisis in de zorg, de aanhoudende oversterfte is het ultieme bewijs.
* Nederland wordt niet eerlijk geinformeerd over de oversterfte door het CBS. Het CBS bagatelliseert de oversterfte.
* CBS blijkt dus een politiek instrument te zijn voor het kabinet.
* De onderliggende data van het CBS staan niet ter discussie.
Oversterfte Tijdlijn vanaf het 4e kwartaal 2021 en CBS rapportages (CBS vertelt de media en ons immers ‘hoe het precies zit’).
2021
In het 4e kwartaal 2021 heeft Nederland een grote sterftegolf, het is de grootste sterftegolf van 14 West-Europese landen.
CBS rapporteert maandelijks en daarna wekelijks over de oversterfte. Hiermee zet het CBS een duidelijke maatstaf voor zichzelf: hoogfrequente en objectieve berichtgeving over de oversterfte aan het grote publiek.
De publicaties over ‘sterfte’zijn verticaal afgezet tegen de tijdlijn van de pandemie. Dit is het 4e kwartaal 2021 NL op ourworldindata. Er is een oversterftepiek van ca. 46% in de week van 5 dec. (CBS: 44,5% nl. 4395/3042). De cijfers verschillen dus iets met het CBS, maar het patroon is hetzelfde.
2022
In het 1e kwartaal 2022 is de oversterfte omgeslagen in ondersterfte. Weken 1 t/m 13: -38 doden = gemiddeld normale sterfte/kwartaal. NB weken 12 en 13 oversterfte 13%
CBS rapporteert wekelijks over de ondersterfte (en een bericht over het jaar 2021), maar niet over de oversterfte eind vh kwartaal
Op 1 april 2022 meldt het CBS: ‘Sterfte in maart toegenomen, geen oversterfte’ (screenprint rechts in grafiek)
In het 2e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 14 t/m 26: oversterfte 3.700 doden = 10%.
CBS rapporteert eerst niet, dan wel en onderschat de oversterfte in haar berichtgeving.
Dhr. van Loef spreekt het CBS hierop aan (blog ‘CBS corrigeert berichtgeving oversterfte’), zie screenprints in afb. 2e kwartaal.
In het hele 3e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 27 t/m 39: oversterfte 3.800 doden = 10%.
CBS rapporteert maandelijks over de oversterfte.
In het hele 4e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 40 t/m 52: oversterfte 6.500 doden = 17%. Oversterftepiek in december: 3.500 doden (23%).
CBS rapporteert tot en met november oversterfte, daarna niet meer. CBS zwijgt over december.
2023
In het 1e kwartaal 2023 is alleen in de maand februari sprake van normale sterfte, maar geen ondersterfte. Er is oversterfte in januari en maart. Weken 1 t/m 13: oversterfte 2.950 doden = 6,7%.
Begin maart komen de laatste corona-adviezen te vervallen (kabinetsbesluit).
CBS rapporteert over het jaar 2022. CBS rapporteert over de 3 maanden 2023 en onderschat de oversterfte in maart. CBS verlaagt de frequentie van rapporteren over de sterfte.
Dhr. van Loef spreekt het CBS hierop aan (blog ‘CBS stelt mate van oversterfte te positief voor’),zie screenprint in afb. 1e kwartaal.
In het hele 2e kwartaal 2023 is er een lichte mate van oversterfte. Weken 14 t/m 26: oversterfte 1.860 doden (minimaal, plusmutaties komen nog) = 5%.
CBS rapporteert alleen oversterfte in juni, niets over maart. Geen informatie over het oversterftepercentage van 6% op jaarbasis.
Dhr. van Loef spreekt het CBS hierop aan.
Blogs (tevens internationale vergelijking oversterfte)
Formeel spreekt dhr. van Gaalen die (ook) werkzaam is bij het CBS op persoonlijke titel.
In 2022 was in de meeste weken sprake van 'significante oversterfte'. Uitgaande van een ondergrens van 8% gaat hem op 34 weken, dat is 2 op de 3 (65% van alle weken)!!! pic.twitter.com/Ab2nz0Gjhv
Er is geen enkele reden denkbaar, anders dan een politieke reden, waarom de aandacht – d.w.z. het communicatiebeleid – van het CBS voor de oversterfte verslapte.
Dag onderzoeksjournalisten, op mijn website kunt u alles uitpluizen (de feiten): * CBS is een politiek instrument bij de zorgcrisis * de onderliggende data van CBS staan niet ter discussie * Nederland wordt voorgelogen over de ernst van de zorgcrisis: de enorme oversterfte.
Deze ontbrekende informatie reken ik het @statistiekcbs zwaar aan: Het zoveelste bewijs van eenzijdige, gekleurde positieve berichtgeving over de oversterfte door CBS. De harde realiteit is dat 🇳🇱, op 🇬🇧na, de hoogste oversterfte van Noord-Europa heeft. >https://t.co/SWoph0TZKk
Samenvattingin 200 woorden – Likes en RT van verschillende artsenen andere zorgverleners – 108 views
Corona is niet voorbij. Longcovid. En oversterfte, nog steeds. Inmiddels 4.500 doden in 2023 teveel. Oversterfte, niet aan corona, wel als gevolg van de gevolgen van corona. De vaccins helpen, maar tijdelijk. Die oversterfte, waar komt dat door?
Door hartfalen na corona, gebrekkige ouderenzorg, uitgestelde zorg, de tekorten in de zorg overal. Te weinig mantelzorg, te weinig verpleegzorg, te weinig bedden, te weinig medicijnen. Te weinig capaciteit, kortom. Maar ook: informatie-chaos en onvermogen tot samenwerken. Het coronabeleid was en is een weerspiegeling hiervan.
Nederland is geen eiland. Alle landen zijn getroffen, in alle westerse landen is gevaccineerd. Maar de oversterfte is bij ons hoger. Dat roept de vraag op: waar liggen de verschillen, wat maakt ons uniek?
Het marktgedreven zorgstelsel maakt ons uniek. Het beste zorgstelsel, volgens Mark.
Kenmerken: Geen zorgkennis binnen de rijksoverheid. Alles is uitbesteed aan de markt. Blind geloof in het oplossend vermogen van de markt. Een gecorrumpeerde overheid, waar de handige jongens, de Sywerts en Fausers, aan het langste eind trekken.
Waarbij de wetenschap misbruikt wordt door de politiek, misplaatst op het voetstuk wordt gezet. Waarbij de bevolking door de vele schandalen het vertrouwen in de overheid heeft verloren. En de verhaaltjes van de overheid niet meer gelooft.
De voorlopig (?) afgeblazen parlementaire enquête over de aanpak van de coronapandemie betreft een ongekend breed onderzoeksterrein, alleen vergelijkbaar met de de oorlogsenquête over het tijdvak '40-'45.
Ongekend breed: Een internationale crisis. De hele bevolking is getroffen. Verschillende delen van het maatschappelijk leven zijn gedurende langere tijd ontwricht. Kabinet en parlement de centrale actoren in het dynamisch, complexe krachtenveld. En het is nog niet voorbij.
In Wynia’s week staat deze week dit artikel van Paul Hekkens:
Minister Kuipers van Volksgezondheid liegt wetenschappelijk over oversterfte (titel)
Een citaat.
Wat ook kan hebben bijgedragen aan de oversterfte in 2022, is de slechte staat van de gezondheidszorg in Nederland. Zo is het aantal intensive care-plekken per 100.000 patiënten in Nederland lager dan in de omringende landen. Gijs van Loef meent dat de gezondheidszorg in Nederland er slechter aan toe is dan gemiddeld in West-Europa. Daarom ook dat de oversterfte in Nederland in 2022 hoger was dan gemiddeld in Europa. Als de gezondheidszorg door een nadruk op marktwerking en kostenbesparing voorafgaand aan de epidemie al krap bemeten is, dan doet dat zich des te sterker voelen als er vanwege de epidemie een zwaar beroep op die gezondheidszorg wordt gedaan, en dan blijkt de gezondheidszorg daarna ook des te meer aangetast te zijn. Zorgeconoom Eline van den Broek bevestigt dit beeld als ze zegt: ‘We hadden een capaciteitsprobleem in de zorg, en dat hebben we nog steeds.’
Gijs van Loef 