Op 26 april reageerde ik op een tweet van Michiel van der Geest die een verhaal schreef in de Volkskrant. De tabel ‘Overzicht doodsoorzaken 2015-2022’ had ik nog niet gepubliceerd op de website.
Getoonde statistieken – tabel ‘Overzicht doodsoorzaken 2015-2022’
CBS
165 views website; Linkedin 2136 views
Ik denk te hebben aangetoond – op basis van een analyse van alle publicaties van het CBS over ‘sterfte’ -dat de berichtgeving van het CBS over de oversterfte politiek ingestoken is. Lees: https://gijsvanloef.nl/2023/07/14/directieberaad-cbs-aan-leiband-politiek/
Ik denk aannemelijk te kunnen maken dat de Volkskrant bij haar berichtgeving over de oversterfte de berichtgeving van het CBS volgt. Daarbij heeft de krant onder embargo voorinformatie over nieuwe publicaties van het CBS. (Dat hier geblunderd is door de Volkskrant heb ik al eerder uitgelegd.)
Zo ontstaat een informatie keten, een koppeling van informatie verstrekking in de tijd, van het cijferinstituut van Nederland, het CBS, en de grootste kwaliteitskrant van Nederland, de Volkskrant. Deze informatieketen heeft significante invloed op de beeldvorming en de opinievorming in ons land. Er is geen wetenschappelijk onderzoek voor nodig om deze stelling te durven poneren.
De meest recente berichten over de oversterfte van de Volkskrant (van oud naar nieuw)
25 april jl. – Dit gaat over het jaar 2022. De doodsoorzakenanalyse gaat niet over de getalsmatige oversterfte van 14.500 doden in 2022 die al op 25 januari bekend was. En door de Volkskrant verkeerd werd weergegeven. Wat is eigenlijk het nieuws?
10 juli jl. – Dit gaat over het jaar 2022. De breedte van de scope is nu Europa.
Commentaar: de Volkskrant kijkt dus wel internationaal om de omvang van de sterfte/oversterfte in Nederland in breder perspectief te kunnen zien. Maar de laatste zin is geruststellend: ‘In Nederland bleef de schade opvallend beperkt.’
14 juli jl. – De berichtgeving van het CBS, die de oversterfte in de maand maart negeert en niet ingaat op de cumulatieve oversterfte in 2023 van bijna 6%, zijnde ca. 4.850 doden, wordt klakkeloos overgenomen. Er is wel een kritische noot: waarom bleef het hitteplan onaangeroerd?
Dit laatste artikel in de Volkskrant werd op twitter kracht bijgezet door de auteur en de krant:
enige reacties:
Enkele verwijzingen
Volkskrant-Commentaar weer niet accuraat
NB Ik heb nog meer kritiek op de berichtgeving in de Volkskrant over de gezondheidszorg. U kunt dit terugvinden onder categorie Volkskrant
Brondata bij analyses > publicaties
CBS
Ourworldindata
Eurostat
427 views – ca. 50.000 weergaven op twitter
update 14 augustus – Analyse berichtgeving CBS over de sterfte in maart 2023
Afbeelding ‘CBS data op 7/4 en 11/8 en CBS berichtgeving op 7/4’
Op 7/4/’23 meldt CBS 1,3 duizend meer overledenen dan verwacht en ongeveer 18.000 doden (exacte cijfers: 1.322 respectievelijk 17.866). Correct.
‘Er was net geen oversterfte’. Dit was op dat moment al discutabel, de oversterfte was toen 7,99%, afgerond 8%. Het CBS wist en weet dat de uiteindelijke sterftecijfers hoger zullen zijn.
‘Binnen het interval van gewoonlijke fluctuaties’: Onjuist; in week 10 11,22% oversterfte ligt er ver buiten en de weken 11 en 12 met 9,78% en 9,22% liggen er ook buiten.
‘In maart was de wekelijkse sterfte ruim 250 hoger dan verwacht’: Twijfelachtig: 1.322/5 = 264 hoger per week.
De laatste cijfers (CBS statline) van de weken 9 t/m 13 geven een totaal van 1.375 doden-surplus, dat is 8,31% oversterfte. Met drie weken oversterfte boven de 10%. Het CBS zegt hier niets over.
NB CBS lijkt als oversterfte een grens van 8% te hanteren. Zo’n statistische grens is onbruikbaar bij metingen die een langere periode beslaan. Ik ben geen statisticus, maar dat is duidelijk. De oversterfte bedraagt thans ca. 5,6% op jaarbasis.
Samenvatting
Het CBS rapporteerde hoogfrequent over de oversterfte (4e kwartaal ’21) en de ondersterfte erna (1e kwartaal ’22). Maar ze bleef in gebreke nadien. Ze onderschatte en veronachtzaamde de (vrijwel permanente) oversterfte va. 2e kwartaal ’22 tot op de dag van vandaag.
Dit kan niet anders worden uitgelegd als:
* Er is een crisis in de zorg, de aanhoudende oversterfte is het ultieme bewijs.
* Nederland wordt niet eerlijk geinformeerd over de oversterfte door het CBS. Het CBS bagatelliseert de oversterfte.
* CBS blijkt dus een politiek instrument te zijn voor het kabinet.
* De onderliggende data van het CBS staan niet ter discussie.
Oversterfte Tijdlijn vanaf het 4e kwartaal 2021 en CBS rapportages (CBS vertelt de media en ons immers ‘hoe het precies zit’).
2021
In het 4e kwartaal 2021 heeft Nederland een grote sterftegolf, het is de grootste sterftegolf van 14 West-Europese landen.
CBS rapporteert maandelijks en daarna wekelijks over de oversterfte. Hiermee zet het CBS een duidelijke maatstaf voor zichzelf: hoogfrequente en objectieve berichtgeving over de oversterfte aan het grote publiek.
De publicaties over ‘sterfte’zijn verticaal afgezet tegen de tijdlijn van de pandemie. Dit is het 4e kwartaal 2021 NL op ourworldindata. Er is een oversterftepiek van ca. 46% in de week van 5 dec. (CBS: 44,5% nl. 4395/3042). De cijfers verschillen dus iets met het CBS, maar het patroon is hetzelfde.
2022
In het 1e kwartaal 2022 is de oversterfte omgeslagen in ondersterfte. Weken 1 t/m 13: -38 doden = gemiddeld normale sterfte/kwartaal. NB weken 12 en 13 oversterfte 13%
CBS rapporteert wekelijks over de ondersterfte (en een bericht over het jaar 2021), maar niet over de oversterfte eind vh kwartaal
Op 1 april 2022 meldt het CBS: ‘Sterfte in maart toegenomen, geen oversterfte’ (screenprint rechts in grafiek)
In het 2e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 14 t/m 26: oversterfte 3.700 doden = 10%.
CBS rapporteert eerst niet, dan wel en onderschat de oversterfte in haar berichtgeving.
In het hele 3e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 27 t/m 39: oversterfte 3.800 doden = 10%.
CBS rapporteert maandelijks over de oversterfte.
In het hele 4e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 40 t/m 52: oversterfte 6.500 doden = 17%. Oversterftepiek in december: 3.500 doden (23%).
CBS rapporteert tot en met november oversterfte, daarna niet meer. CBS zwijgt over december.
2023
In het 1e kwartaal 2023 is alleen in de maand februari sprake van normale sterfte, maar geen ondersterfte. Er is oversterfte in januari en maart. Weken 1 t/m 13: oversterfte 2.950 doden = 6,7%.
Begin maart komen de laatste corona-adviezen te vervallen (kabinetsbesluit).
CBS rapporteert over het jaar 2022. CBS rapporteert over de 3 maanden 2023 en onderschat de oversterfte in maart. CBS verlaagt de frequentie van rapporteren over de sterfte.
In het hele 2e kwartaal 2023 is er een lichte mate van oversterfte. Weken 14 t/m 26: oversterfte 1.860 doden (minimaal, plusmutaties komen nog) = 5%.
CBS rapporteert alleen oversterfte in juni, niets over maart. Geen informatie over het oversterftepercentage van 6% op jaarbasis.
Blogs (tevens internationale vergelijking oversterfte)
https://gijsvanloef.nl/2023/03/16/excess-mortality-ranking-2023-eu14/
Formeel spreekt dhr. van Gaalen die (ook) werkzaam is bij het CBS op persoonlijke titel.
Persbericht CBS
853 views (w&Li)
Samenvatting in 200 woorden – Likes en RT van verschillende artsen en andere zorgverleners – 108 views
Corona is niet voorbij. Longcovid. En oversterfte, nog steeds. Inmiddels 4.500 doden in 2023 teveel. Oversterfte, niet aan corona, wel als gevolg van de gevolgen van corona. De vaccins helpen, maar tijdelijk. Die oversterfte, waar komt dat door?
Door hartfalen na corona, gebrekkige ouderenzorg, uitgestelde zorg, de tekorten in de zorg overal. Te weinig mantelzorg, te weinig verpleegzorg, te weinig bedden, te weinig medicijnen. Te weinig capaciteit, kortom. Maar ook: informatie-chaos en onvermogen tot samenwerken. Het coronabeleid was en is een weerspiegeling hiervan.
Nederland is geen eiland. Alle landen zijn getroffen, in alle westerse landen is gevaccineerd. Maar de oversterfte is bij ons hoger. Dat roept de vraag op: waar liggen de verschillen, wat maakt ons uniek?
Het marktgedreven zorgstelsel maakt ons uniek. Het beste zorgstelsel, volgens Mark.
Kenmerken: Geen zorgkennis binnen de rijksoverheid. Alles is uitbesteed aan de markt. Blind geloof in het oplossend vermogen van de markt. Een gecorrumpeerde overheid, waar de handige jongens, de Sywerts en Fausers, aan het langste eind trekken.
Waarbij de wetenschap misbruikt wordt door de politiek, misplaatst op het voetstuk wordt gezet. Waarbij de bevolking door de vele schandalen het vertrouwen in de overheid heeft verloren. En de verhaaltjes van de overheid niet meer gelooft.
Links:
Twitter:
125 views website
In Wynia’s week staat deze week dit artikel van Paul Hekkens:
Minister Kuipers van Volksgezondheid liegt wetenschappelijk over oversterfte (titel)
Een citaat.
Wat ook kan hebben bijgedragen aan de oversterfte in 2022, is de slechte staat van de gezondheidszorg in Nederland. Zo is het aantal intensive care-plekken per 100.000 patiënten in Nederland lager dan in de omringende landen. Gijs van Loef meent dat de gezondheidszorg in Nederland er slechter aan toe is dan gemiddeld in West-Europa. Daarom ook dat de oversterfte in Nederland in 2022 hoger was dan gemiddeld in Europa.
Als de gezondheidszorg door een nadruk op marktwerking en kostenbesparing voorafgaand aan de epidemie al krap bemeten is, dan doet dat zich des te sterker voelen als er vanwege de epidemie een zwaar beroep op die gezondheidszorg wordt gedaan, en dan blijkt de gezondheidszorg daarna ook des te meer aangetast te zijn. Zorgeconoom Eline van den Broek bevestigt dit beeld als ze zegt: ‘We hadden een capaciteitsprobleem in de zorg, en dat hebben we nog steeds.’
2.854 views website; Linkedin 10.424 views – meest gelezen in 2023 (gepubliceerd op 22/5/’23, updates bovenaan, scroll naar beneden voor de publicatie)
Likes van o.a.: Richard Janssen, emeritus hoogleraar in Governance&Management HCO’s Erasmus universiteit ESHPM; Diana Delnoij, hoogleraar sturing op kwaliteit en doelmatigheid van zorg, tevens scientific officer Zorginstituut Nederland; 5 huisartsen; Hedwig Vos, hoogleraar huisartsenzorg; verschillende medisch specialisten; verschillende verpleegkundigen; meerdere medisch data analisten; en anderen, waaronder veel patienten (met longcovid).
16 januari 2024 – update cijfers Eurostat t/m november 2023. Het verschil tussen Nederland en de EU is nog groter geworden. Gerekend vanaf jan. ’22, de tweede helft van de ;pandemische periode, is het maandelijkse oversterfte percentage van Nederland 4,6% hoger dan het EU percentage.
Alle maandpercentages opgeteld: Nederland scoort 277,4% oversterfte (over 23 maanden), EU scoort 171,4% oversterfte. Het verschil is 106%/23 maanden=4,6%/maand.
Eerdere updates na publicatiedatum
15 december 2023 – update cijfers Eurostat. Het verschil tussen Nederland en de EU neemt verder toe. Tot en met oktober is het verschil in oversterfte in de 2e helft van de pandemische periode (vanaf jan 2022 – heden) 4,33% per maand (95,3%/22 maanden). De divergerende lijnen geven in één oogopslag weer hoe dramatisch de oversterfte in ons land zich blijft ontwikkelen in vergelijking met de EU.
2 updates 17 november – wekelijkse sterfte monitor; 4 Scenario’s oversterfte 2023
update 16 november 2023 – Eurostat. Het verschil in oversterfte neemt nog verder toe ten nadele van Nederland. In september was de oversterfte in NL 12,7%, in de EU ‘slechts’ 3,2%. Het absolute verschil in het 2e tijdvak vanaf jan. 2022 t/m heden is 85% ten nadele van Nederland. Dit is, omgerekend, 4% meer oversterfte in NL dan in de EU in elke maand vanaf januari 2022.
In geel de nieuwe cijfers vanaf jan. 2022 t/m sept. 2023 van de EU en NL.
18 oktober 2023 – update Excess Mortality Ranking E14 (bron: ourworldindata). Zie voor toelichting: https://gijsvanloef.nl/2023/03/16/excess-mortality-ranking-2023-eu14/
17 oktober 2023 – update Eurostat. Het verschil in oversterfte neemt verder toe ten nadele van Nederland. In augustus was de oversterfte in NL 9.4%, in de EU ‘slechts’ 3,1%.
Eurostat cijfers t/m augustus
21 september – updates Excess Mortality Ranking E14 en Eurostat. De grafieken spreken voor zich. De analyse wordt telkenmale bevestigd door de nieuwste cijfers. Dit is geen seeking evidence.
Eurostat – cijfers t/m juli 2023.
8 september 2023 – update Excess Mortality Ranking E14: https://gijsvanloef.nl/2023/03/16/excess-mortality-ranking-2023-eu14/
17 augustus 2023 – update cijfers tot en met de maand juni 2023 Eurostat.
Dramatische verslechtering van het oversterftebeeld van Nederland in vergelijking met het gemiddelde van alle EU-landen. Alhoewel de absolute cijfers van andere bronnen lager zijn – hetgeen voor alle landen geldt – illustreert dit nogmaals de uitzonderlijk hoge en aanhoudende oversterfte in Nederland.
2 augustus 2023 – De grafiek oversterfte NL vanaf januari 2022 tot meest recente cijferdatum 9/7/’23 geeft een eerste indicatie (ourworldindata) . Na bijna anderhalf jaar zouden we voor het eerst een zekere mate van ondersterfte zien in de orde van -5%. Het laatste cijfer van 9/7 dat de grootste ondersterfte laat zien sinds begin 2022, is hoogst onzeker.
Vergelijking van de grafieken van ourworldindata en eurostat. Tussen de zwarte blokken zijn identieke perioden. Duidelijk te zien is dat de cijfers van eurostat hoger liggen.
15 juli 2023 – update cijfers van de maand mei 2023 Eurostat.
De oversterfte was in de maand mei in NL 7,5%, in de EU 2,9%. Het absolute verschil in oversterfte tussen NL en de EU neemt toe. De gemiddelde oversterfte in 2023 in NL is 9,5% (47,6 : 5), in de EU 1,9% (9,6 : 5). Het verschil is een factor 5.
16 juni 2023 – update cijfers van de maand april 2023 Eurostat.
Het verschil tussen NL en de EU over het tijdvak 2022 t/m heden wordt groter: de relatieve oversterfte in NL stijgt t.o.v. de EU. (het verschil was 45,2%, het is nu 50,6% nadelig voor NL). De gemiddelde oversterfte NL is volgens Eurostat dit jaar 7 x hoger dan in de EU (39,6 : 5,5).
1 juni – wijziging in tekst: ‘EU14 ipv. EU15‘ (EU15 is incl. Ierland)
31 mei 2023 – Waar blijven de reacties? Op LinkedIn bij vier academische ziekenhuizen 167 views (het Diakonessenhuis: 57). Openlijk ‘Likes’ van zes huisartsen, een hoogleraar huisartsenzorg, verschillende medisch specialisten, medisch data analisten en anderen. Hoe is het mogelijk dat zo’n groep gekwalificeerde personen zich uitspreekt, dat er zoveel aandacht voor de oversterfte is binnen de organisaties van de topmedische zorg, maar dat de media blijven zwijgen?
26 mei – update grafieken
Ongekende oversterfte NL onomstotelijk bewezen
22 mei 2023 – Nederland wacht op de nieuwe cijfers van het aantal overledenen tot en meet week 18 van statline (CBS), een eerste prognose. Pas na circa een half jaar worden sterftecijfers definitief, zolang er nog (plus)mutaties zijn worden de cijfers met een asterisk* geduid. Maar wat de nieuwe cijfers ook zijn, de feiten liegen er al lang niet meer om.
De laatste ondersterfte van enige betekenis was in week 9 van 2022, langer dan een jaar geleden. Pas nu, 60 weken verder, rapporteert CBS voor het eerst een week met een ondersterfte (‘mindersterfte’) van nog geen -5%, nl. week 17 van 2023. Volgens de definitie van het CBS is dat nog geen ondersterfte.
Ruim 1 jaar geen ondersterfte, louter meersterfte/oversterfte… Deze vaststelling krijgt pas werkelijk betekenis als we internationaal vergelijken. Immers, alle landen zijn getroffen door de pandemie en alle landen hebben meervoudige vaccinaties gedaan.
Wie zich verdiept in de verschillende beschikbare bronnen van de oversterfte van landen, gevolg van de corona pandemie, kan maar een conclusie trekken: de oversterfte in Nederland is ongekend hoog in vergelijking met andere landen, de landen om ons heen en iets ruimer genomen, de landen die voorheen West-Europa vormden (EU14).
Dit is, samengevat, het beeld. Vergeleken met de buurlanden heeft alleen het Verenigd Koninkrijk (inmiddels geen EU-lid meer) een hogere cumulatieve oversterfte. In vergelijking met West Europa, dus inclusief de Scandinavische landen, de Alpenlanden en Zuid-Europa, hebben naast het VK alleen Italie, Spanje en Oostenrijk een grotere cumulatieve oversterfte. Dit jaar, 2023, is de oversterfte in Nederland nog steeds veel groter dan in onze buurlanden, uitgezonderd het VK.
Github
https://github.com/dkobak/excess-mortality/
12 Landen van de Europese Unie hebben een lager percentage oversterfte (% annual deaths) dan Nederland en dan tellen Noorwegen en Zwitserland nog niet mee.
Eurostat
De EU gemiddeld (28 landen) en Nederland zijn onderling met wisselende pieken en dalen in balans tot het 2e kwartaal van 2022. Daarna presteert Nederland aanzienlijk slechter dan de EU. Zie de cijfers:
Alle percentages over/ondersterfte zijn opgeteld en weergegeven in 2 tijdvakken 2020+2021 en 2022+2023/heden. Vanaf 2022 heeft Nederland opgeteld 45,2% meer oversterfte (het verschil tussen 179,5 en 134,3). Omgerekend is dit +3% oversterfte meer per maand.
Ourworldindata (bewerking data): EXCESS MORTALITY RANKING 2023
https://gijsvanloef.nl/2023/03/16/excess-mortality-ranking-2023-eu14/
Twitter (recent boven)
Mijn belangrijkste reacties op commentaren op LinkedIn
answering Chi Lueng Chiu – ‘Thanks, Chi.
The quality of care is, obviously, the HUGE UNKNOWN. I would say the quality of care in the Netherlands in terms of knowledge and skills of healthcare professionals and suppliers is excellent. But the quality of care in terms of capacity (i.e. hospital beds, IC-units, nursing homes etc.) is not, it’s not sufficient, due to fixed macro budgets (that’s necessary!) in a market healthcare system which is driving up costs of all kinds of supplies and resources, rather than creating benefits, because of a lot of reasons, with common ground ‘healthcare is profitable’. Also, the very idea of competition in healthcare is detrimental to smooth operations.
Furthermore, still talking about the quality of PUBLIC HEALTHCARE, a strong prevention policy is lacking and public education is confusing and inconsistent.‘
beantwoording Michiel Gielen – ‘Onnauwkeurig antwoord. De hamvraag is wat Nederland anders maakt dan de landen om ons heen. Corona, hittegolf en griep spelen elders ook. Je komt inderdaad uit bij ‘uitgestelde zorg’ en dan moet je inzoomen op de manier waarop wij ons zorgstelsel anders hebben georganiseerd dan de landen om ons heen. En dan stuit je op ‘marktwerking’, zich manifesterend op verschillende manieren: gebrekkige samenwerking, uitholling van de publieke gezondheidszorg, cherry picking alom, inkoop van minimumcapaciteiten door zorgverzekeraars (overcapaciteit is louter een kostenpost indien de publieke/collectieve waarde van zorgvoorzieningen ontkent wordt) en bureaucratisering met vele ongewenste gevolgen zoals verhindering van gestroomlijnde zorgverlening…’
Mijn Hypothese
‘De oversterfte is de belangrijkste indicator van de kwaliteit van een zorgstelsel bij een pandemie’
https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7066379992179306496/
https://www.skipr.nl/blog/2019-was-jaar-van-de-waarheid-voor-marktwerking-in-de-zorg/
610 views website
Deze charlatan blijft maar aandacht krijgen. Het is onvoorstelbaar, maar ook triest. Hij heeft hoogleraar deeltjesfysica Nicolo de Groot geblokkeerd…
Fouten: geen cumulatieve sterfte (NB mar20 – mar 21 zou dan cumulatief ondersterfte zijn, dat is fout; idem de daling na de eerste piek? dan dubbeltelling 2 vliegtuigjes rechts! – het is cijfermatig volstrekte onzin); 3000K m/z 3000. Het is hooguit een kunstwerk…
2 december ’24 – Herman is zo vermoeiend…
2 november – Kennelijk heeft LinkedIn het account van Herman verwijderd.
https://x.com/SteigstraHerman/status/1852620520610541861
21 september – Tja…
Jaarwisseling 2024 – Wegens hardleersheid breng ik opnieuw onder uw aandacht…
Hier de hele draad (screenprint) van 20 december ’23: ‘Herman Steigstra leert prikken tellen‘
Chronologie: van Nieuw (boven) naar Oud (onder)
Ik vind het belangrijk dat zin en onzin gescheiden worden, ook op twitter.
Hier een bloemlezing van enkele tweets van Herman Steigstra over de oversterfte van, pakweg, het afgelopen half jaar. Herman maakt prachtige grafieken van zijn ‘modelanalyses’. (Ook) ik heb hem gecomplimenteerd met zijn beeldende weergave.
Echter, eerst zouden er in 2022 volgens hem 24.000 doden teveel komen (dus een oversterfte van 24K), later werd dit naar beneden bijgesteld tot 18.000 (18K). In 2022 was de oversterfte volgens CBS 14.445 doden (14,5K). De oversterfte zou volgens hem vooral het gevolg zijn van ‘vaccinatieschade’. Maar die opvatting lijkt nu te worden afgezwakt.
In het begin reageerde ik nog, nu laat ik het er maar bij. De brief aan de senatoren van vorige week, daar kon ik geen touw meer aan vast te knopen. Ik vind het belangrijk dat e.e.a. inzichtelijk blijft. Misschien voelt iemand zich geroepen om hier iets mee te doen?
https://twitter.com/wjmspaan/status/1644382660687536128
Gijs van Loef 