Hypothese: de overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen

6.685 views (website & LinkedIn) – Top20 (14)


24 juli 2025 – Opnieuw gepost…

Beste volgers en lezers, deze hypothese formuleerde ik openlijk in 2024 – na enkele jaren wikken en wegen, mijn fundamentele kritiek op het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking is van vóór 2020 (uitbraak pandemie). Daarmee plaatste ik mijzelf in een isolement…

Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Reacties die aanleiding geven tot discussies

Kijk, er valt niks te verhullen. Het huidige systeem is helemaal vastgelopen. Iedereen ziet dat, weet dat en voelt dat. Het is te duur, levert niet wat we nodig hebben en de kwaliteit kan beter. De overheid doet daar niks aan behoudens megalomane programma’s zoals IZA en AZWA (ik moet er nog doorheen maar zie er erg tegenop) die vastlopen c.q. falen. Dus ja, wat 20 jaar geleden als marktwerking begon, heeft niet gewerkt en de overheid doet nagenoeg niks. Ja, een staatscommissie instellen. – Jaap van den Heuvel (NB voorspelde het falen in 2005 – red.) Reactie Isabell: IZA en AZWA brengen ons wel iets, maar dat iets valt in het behoud van een systeem dat niet werkt. Niemand vervult de rol die past bij zijn/haar positie. Dat maakt een kapotte keten. De overheid hoort te faciliteren, niet te controleren. De zorgverzekeraar hoort te controleren, niet te faciliteren en zéker niet uitvoerend te zijn. De markt hoort uitvoerend te zijn en die is nu een speelbal, met de patiënt erbij. Als je zorg inkoopt op voorwaarden voor goede dienstverlening, zoals continuïteit, laag personeelsverloop, en goed beoordeelde samenwerking, weer je niet-toekomstbestendige initiatieven. Zachte waarden moeten structureel een plek krijgen in onze blik op zorg, omdat ze nu eenmaal bewezen uitmaken voor levensduur, gezondheid, zorggebruik en zorgkosten. – Isabel van Hövell-Ullmann Reactie Jaap: behoud van iets dat niet werkt is mijn definitie van ‘niets’. We zijn het dus eens. En er moet ook snel wat gebeuren. Reactie Ellen: Het niet ontvangen van zorg, zelfzorg en vergaande tot i h ziekenhuis aan toe mantelzorg en de herintrede v kwakzalverij als duurzaam verdienmodel is de ‘opbrengst’. – Ellen van der Leeden Reactie Isabell: Mensen verliezen vertrouwen en perspectief. Het lullige is dat we doen alsof vertrouwen te paard gaat en te voet komt om vooral te ontmoedigen dat we het weer terugwinnen, maar als huisarts weet ik dat mensen heel graag hun vertrouwen geven. Als je maar congruent bent en luistert. Reactie Ellen: En niet bereid bent om, omdat t ‘complex’ is of zou zijn, de blaam bij de patiënt te leggen. Het huidige #BPS systeem is een schaamlap.

Jammer dat er zoveel inertie is bij de overheid. Het failliet van het huidige stelsel met de ongebreidelde administratieve zorgbehoefte van de zorgkantoren is zonneklaar. – Peter Mol

Het businessmodel van de zorgverzekeraars staat haaks op de doelstellingen en morele opvattingen van de zorgverleners. Het marktdenken past hier niet zoals het ook niet past in de energiesector en het openbaar vervoer! – Dick van der Zon

Merk je (ook) dat LinkedIn kritische posts over de (medische) zorg verwijdert of minder zichtbaar maakt? Als je dan bedenkt dat Sander Zurhake van de NOS onder druk is gezet door de Nederlandse Vereniging Kindergeneeskunde, n.a.v. een stuk over een schadelijke behandeling (met grote gevolgen), en als ik weet dat belanghebbenden dit soort behandelingen blijft promoten en gefinancierd krijgt, wijst een en ander op alles vooral bij het oude willen houden, ongeacht de gevolgen voor de volksgezondheid. Als werkgeversorganisaties dit toch eens zouden weten. Die hebben ook een invloedrijke lobby, de gewone sterveling niet. – Marie Thérèse Woltering

Marktwerking in de zorg was al bij aanvang een dure illusie. Waar een innovatieprikkel werd beoogd, kregen kostenbegeersing en wantrouwen in de keten de overhand. Marktwerking veronderstelt ook ondernemerschap bij zorginstellingen. Maar als dat er niet is of stelselmatig wordt afgeknepen, mist een belangrijke succesfactor. Overigens mist ook elementaire functiescheiding en juist dat voedt ook wantrouwen. – Jan de Kroon Reactie Cock: Marktwerking heeft een “perverse” prikkel in de markt geïntroduceerd. Immers het systeem zit zo in elkaar dat een hoog aantal patiënten, ingrepen en operaties de kassa doet rinkelen. De patiënt als verdienmodel, beste lezer. En dat ook nog tegen de achtergrond van het feit dat we van dertig tot vijftig procent van de zorg niet weten of die wel effectief is. Extra pijnlijk omdat de beloften van de marktwerking waren: efficiënter, sneller, goedkoper en concurrerend. Op alle vier van deze speerpunten, volgens het tweeluik van het tv-programma Radar van alweer even geleden, zijn de doelstellingen niet gehaald. Met de patiënt en samenleving als grootste slachtoffer. Naast dat het zorgstelsel een verdienmodel is geworden, zijn de kosten sinds ruim 10 jaar marktwerking met 45 procent gestegen tot het astronomische bedrag van 94 miljard euro per jaar (2016)! De marktwerking heeft van ziekenhuizen productiebedrijven gemaakt. Fabrieken waar mensen als machines worden behandeld. Waar ingrepen en operaties geld opleveren, maar een goed gesprek van artsen met de patiënt ze een dief van de eigen portemonnee maakt. Oud-minister Borst noemde dat ooit kijk- en luistergeld. – Cock de Graaf Reactie Jan: Als je voor ‘marktwerking’ gaat dan doe je dat met alles erop en eraan of niet. Hier is een gedrocht gecreerd dat niet meer het een maar ook niet het ander is. Bij echte marktwerking zijn er geen patiënten maar clienten. Werk je niet aanbod-maar vraaggestuurd en zijn er checks & balances die ervoor zorgen dat noodzaak en effectiviteit geborgd zijn. Reactie Cock: Het nieuwe zorgstelsel zou goedkoper, efficiënter, sneller en concurrerend worden, want er zou “gereguleerde” marktwerking tussen verzekeraars komen. Er zou concurrentie komen tussen zorgverzekeraars, ziekenhuizen en zorgaanbieders vanwege “zorginkoop” door verzekeraars. De vraag is gerechtvaardigd, wat daar nu echt van is terechtgekomen? Zorgpremies zijn ontegenzeglijk gestegen en het ingevoerde verplichte eigen risico is stelselmatig verhoogd. Dat komt o.a. door het feit dat de Basisverzekering een publieke verzekering is, maar de uitvoering is overgelaten aan private zorgverzekeraars. En dat hebben we geweten. Er is nauwelijks sprake van concurrentie. Alle Nederlanders zijn verplicht een zorgverzekering af te sluiten. Er is dus sprake van gedwongen winkelnering. Het overgrote deel van de verzekerden is aangesloten bij een van de vier grote verzekeraars, die door fusies en overnames zijn ontstaan. Samen verdelen die ca. 86% van de “markt” en zijn ze oppermachtig. Reactie Jan: Allemaal waar, maar de basisvraag is en blijft hoe de snel groeiende zorgkosten kunnen worden ingedamd. Dat lukt op deze manier niet omdat niemand grip heeft op nut en noodzaak van geleverde zorg. Er mist elementaire functiescheiding; degene die de diagnose stelt en de behandeling voorschrijft, is ook degene die de facturen stuurt.

Het gesprek gaat verder: https://www.linkedin.com/posts/gijs-van-loef-a26871_hypothese-de-overheid-probeert-het-mislukken-activity-7354052534040182784-_3RL?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAAAgo34B3lR6Ro2PPrsmgIMk0vXoczduumQ


OORSPRONKELIJKE PUBLICATIE

Onderbouwing van de hypothese:

De overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen – 3 april 2024

Onder twitter staan publicaties/blogs (de nieuwste bovenaan) . M.u.v. de onderste publicaties zijn ze van het afgelopen jaar. Eerdere publicaties (in o.a. ESB 2017, deVolkskrant 2019, Medisch Contact 2018 en verwijzingen door derden etc.) zijn weggelaten.

Twitter

geen reacties

Oorspronkelijke tweet.
De reactie van die ‘bekendste zorgstelselexpert’ luidt aldus: “de marktwerking is gelukt vanuit het perspectief van de overheid, maar dat perspectief verschilt dramatisch van dat van jou.”


Links extern

https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7184843489770098688

https://www.linkedin.com/in/michelle-van-tongerloo

Publicaties (nieuwste bovenaan)

Nieuwe publicaties, verschenen NA formulering van de hypothese

EXCESS MORTALITY RANKING E13 (baseline 2016-2019)

Nederland heeft de hoogste oversterfte sinds de uitbraak van corona o.b.v. twee verschillende baselines.
90% Van de respondenten vindt het een groot probleem dat de overheid geen informatie verstrekt over de oversterfte.
Studie van vanLoef Research naar de onderliggende oorzaken van het falende zorgstelsel.
CBS komt met oversterftecijfers van 2023, na eerdere publicatie van deze oversterftecijfers door vanLoef Research
Studie van vanLoef Research naar de internationale oversterfte (West-Europa).
Geen toelichting bij deze blog: Lezen.
Toenmalig minister Kuipers pocht over zijn bestuurlijke prestaties, maar het werkveld heeft daar andere opvattingen over.
vanLoef Research analyseert de eenzijdige communicatie van het CBS over de oversterfte.
vanLoef Research analyseert sinds 2016 het gerommel met de statistieken van de Levensverwachting bij geboorte door het RIVM.

We willen het niet weten (die oversterfte)

155 views (website) – tevens Poll LinkedIn (2154 views)

Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 op naam van van Loef Research&Consult Veel dank!

Uitkomsten van 2 mini-polls op Twitter en LinkedIn

Twitter

LinkedIn

Interpretatie

Er zijn opvallend weinig stemmen uitgebracht. Op twitter heeft 8,33% een stem uitgebracht, op LinkedIn een schamele 1,58%. De twee polls hadden een ‘bereik’ van 1704 weergaven (Twitter) en 1267 weergaven (LinkedIn). Op twitter steeg het aantal weergaven na de poll tot boven de 3000.

De LinkedIn poll is gerepost en expliciet onder de aandacht gebracht van de getoonde personen die werkzaam zijn in de zorg. Enkelen genieten landelijke bekendheid en zijn Influencers (Marcel Levi, Hans van Santen, Bernard Leenstra, Sander de Hosson, Diederik Gommers, Danka Stuijver, Esther van Fenema).

Interessant is dat LinkedIn de stemmers laat zien. Vier huisartsen (w.o. Danka Stuijver, de enige hier genoemde Influencer) en twee zorghoogleraren stemden: ‘dit is een groot probleem’.

Met andere woorden, vrijwel alle aangesproken Influencers hebben de poll gezien maar niet gestemd. Waarom niet?



Marktwerking oorzaak van exceptionele oversterfte (deel 1)

8.735 views (website-downloads & LinkedIn) – Top20 (11)

Als je het verhaal leest, dan hoop je stilletjes dat het over een ander land heel ver weg ergens achter de Oeral gaat. Maar nee, we zijn het zelf. – Jaap van den Heuvel, interim CEO St. Maartenskliniek en emeritus hoogleraar Healthcare Management, tevens columnist

Dank Gijs, belangrijk werk! – Robert Kreis, gepensioneerd chirurg en emeritus hoogleraar Brandwondenzorg VUmc, tevens columnist

Gijs heeft werkelijk onnavolgbaar werk verricht. En er ligt niemand wakker van. – Caren Kunst, zorgverlener in de palliatief terminale zorg (76 Likes, 9 reposts)

Onder de aandacht gebracht van onder meer de hoogleraren: Patrick Jeurissen, Armand Girbes, Willy Spaan, Jim Reekers, Roland Bal, Marcel Levi, Diana Delnoij, Bianca Buurman, Bart Berden, Angela Maas, Hedwig Vos, Niels Chavannes, Floortje Schepers

Steun dit onafhankelijk onderzoek -
stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening
NL93 INGB 0104514876 t.n.v.
van Loef Research & Consult
Veel dank!

De marktwerking – hoe onvolkomen die ook is, critici die stellen dat er geen ‘echte marktwerking’ is hebben strikt genomen gelijk, maar een ‘echte markt’ is ondenkbaar in een publiek gefinancierde gezondheidszorg – holt de zorg als collectieve voorziening voor de gehele bevolking uit en richt haar uiteindelijk ten gronde.

vanLoef Research toonde eerder aan dat de oversterfte in Nederland sinds de uitbraak van corona in 2020 tot de allerhoogste van heel West-Europa behoort. Er is overvloedig bewijs dat de marktwerking een belangrijke, zo niet de belangrijkste oorzaak van de exceptionele oversterfte is.

Download hier het rapport:


Data analyse en monitor

EXCESS MORTALITY RANKING E13 (baseline 2016-2019)

Conclusies: ‘Oversterfte in 2023’ (CBS)

2695 views (website & LinkedIn)


Steun dit onafhankelijk onderzoek -
stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening
NL93 INGB 0104514876 t.n.v.
van Loef Research & Consult
Veel dank!

Inhoud

  1. CBS maakt geen jaaroverzicht ‘Oversterfte in 2023’
  2. rapport ‘Oversterfte in Nederland in Europa’
  3. CBS komt met een jaaroverzicht ‘Sterfte in 2023’
  4. Oversterftecijfers 2023 op een rij

1. CBS maakt geen jaaroverzicht ‘Oversterfte in 2023’

“Er komt GEEN jaaroverzicht van CBS ‘Oversterfte in 2023’, zoals u in de voorgaande 3 pandemische jaren gewend was. U zult het binnenkort moeten doen met de publicatie op mijn website.”, meldde ik op ‘X’ op 16 jan. jl.

Waarom niet, CBS?

“Omdat vooral gedurende 2023 gebleken is dat de schatting van de weeksterfte, met de methode vanaf 2020, steeds minder van kwaliteit werd.”, antwoordde Ruben van Gaalen desgevraagd.

"Het CBS spreekt van oversterfte wanneer het waargenomen aantal overledenen hoger is dan het verwachte aantal overledenen in dezelfde periode.
Het verwachte aantal overledenen wanneer er geen coronapandemie was geweest, is geschat op basis van de waargenomen sterfte in 2015 tot en met 2019. Eerst wordt voor elk jaar de sterfte per week bepaald. Vervolgens wordt per week een gemiddelde van de sterfte in die week en de zes omliggende weken bepaald. Deze gemiddelde sterfte per week levert een benadering van de verwachte wekelijkse sterfte, er is namelijk nog geen rekening gehouden met de trendmatige vergrijzing van de bevolking. Daarom is de sterfte per week nog herschaald naar de verwachte totale sterfte voor het jaar. Voor 2020 is de verwachte sterfte 153 402, voor 2021 is deze 154 887, voor 2022 is deze 155 493 en voor 2023 is deze 156 666. Het aantal voor 2020 is ontleend aan de Kernprognose 2019-2060, het aantal voor 2021 aan de Bevolkingsprognose 2020-2070 (exclusief de aanname van extra sterfgevallen door de coronapandemie), het aantal voor 2022 aan de Kernprognose 2021-2070 (exclusief de aanname van extra sterfgevallen door de coronapandemie) en het aantal voor 2023 aan de Kernprognose 2022-2070 (exclusief de aanname van extra sterfgevallen door de coronapandemie). De marges rond de verwachte sterfte zijn geschat op basis van de waargenomen spreiding in de sterfte per week in dezelfde vijf jaar. Deze methode is met terugwerkende kracht toegepast op de verwachte sterfte vanaf week 1 in 2020."

Interpretatie

Het CBS gaat uit van de baseline 2015 - 2019 om de verwachte sterfte voor de jaren 2020 t/m 2023 te voorspellen en verdisconteert daarin de trendmatige vergrijzing van de bevolking. Dus met de babyboomers is rekening gehouden (78 jaar en ouder). De sterfteverwachting van de afzonderlijke jaren 2020, 2021, 2022 en 2023 is gebaseerd op de Kernprognoses die elk jaar verschijnen. In de opeenvolgende Kernprognoses is geen rekening gehouden met de extra sterfgevallen door de coronapandemie vanaf 2020. De prognose voor 2023 houdt dus geen rekening met de uitbraak van de corona pandmie in 2020.

Dit korte gesprek is door velen gevolgd, geretweet en geliked op ‘X’. Een check maakt duidelijk dat CBScommunicatie mij op dat moment als vrijwel enige individuele persoon zonder binding met het CBS is gaan volgen. En dat nog steeds doet.

Ik wijd er nog een tweet aan:


2. rapport ‘Oversterfte in Nederland in Europa’

Op 2 februari jl. publiceert vanLoef Research het rapport ‘Oversterfte in Nederland in Europa’ dat tegen betaling verkrijgbaar is. Het bevat – naast uitgebreide internationale statistische vergelijkingen – ook een analyse van de oversterfte in 2023 o.b.v. de openbare CBS-data:


3. CBS komt met een jaaroverzicht ‘Sterfte in 2023’

Op 9 februari jl. komt CBS met het bericht ‘Sterfte in 2023 afgenomen‘ onder de rubriek ‘Bevolking’. Opvallend. In de voorgaande jaren werd gepubliceerd onder de rubriek ‘Gezondheid en welzijn’. De eerste paragraaf:

"In 2023 overleden 169 duizend mensen. Dat zijn ongeveer 750 minder sterfgevallen dan in 2022. Vooral onder vrouwen en mensen jonger dan 65 jaar was de sterfte lager. De levensverwachting is in 2023 toegenomen. Dat meldt het CBS op basis van voorlopige jaarcijfers."

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/06/sterfte-in-2023-afgenomen

Geen woord ‘oversterfte’.

Onderaan het persbericht komt de oversterfte onder het kopje ‘CBS is overgegaan op reguliere Sterftestatistiek’ toch nog ter sprake: 12.700 overledenen, 8%. Tevens toont het CBS een nieuwe tabel (afb. onder)

Tabel:


4. Oversterftecijfers 2023 op een rij

Eerst terug in de tijd. Het CBS presenteerde op 25 januari 2023 voor het derde jaar op rij een persbericht over de oversterfte, nu ook met een staafdiagram:

Het staafdiagram van de vorge keer is door vanLoef Research geactualiseerd obv. de cijfers van 2023. Het resultaat is, met de oversterfte aantallen per jaar:

Voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november publiceerde vanLoef Research ‘Oversterftegolf Nederland zet door‘ met een viertal scenario’s van de te verwachten oversterfte in 2023. Op 18 december scherpt vanLoef Research de voorspelling aan: minimaal 12.500 doden. De oversterfte van 2023 komt overeen met het zgn. scenario C.

Gedurende vrijwel het gehele jaar ’23 is de ‘MONITOR Oversterfte 2023 (CBS)’ wekelijks geactualiseerd door vanLoef Research. Obv. de nieuwe tabel van CBS is dit het resultaat. Het exacte oversterftegetal is 12.697. NB: In dit getal zit een verwachting van een extra aantal doden dat nog niet gepubliceerd is op Statline.

NB 1 Januari 2023 telt in de CBS berekening van de sterfteverwachting niet mee. Er zitten dan nog 516 doden in de pijplijn (plusmutaties).


Overige links:

Oversterfte in Nederland in Europa

14.400 views (website-downloads & LinkedIn) – Top10 publicaties (6)

vanLoef Research heeft het rapport na 6 weken vanwege het maatschappelijk belang vrijgegeven. Het verscheen op 2 feb. 2024, prijs: 10 euro.


Reacties

Met uitgebreide analyses zet Gijs alle Coronafeiten nog eenmaal op een rij. Ik kijk uit naar de reacties van de vele deskundigen die ons land inmiddels rijk is. Hopelijk kunnen we nu eindelijk de rijen eens sluiten – Jaap van den Heuvel, Professor emeritus Healthcare Management

vanLoef Research toont aan dat de oversterfte in Nederland sinds de uitbraak van corona in 2020 tot de allerhoogste van heel West-Europa behoort. Download hier het rapport:


Excess Mortality Rankings (baseline 2015-2019; baseline 2016-2019)

EXCESS MORTALITY RANKING E13 (baseline 2016-2019)


Analyse oorzaken oversterfte


Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander  zorgstelsel (kwalitatief, financieel). 

Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op.
U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.

Er was eens een land aan de zee…

Er was eens een land aan de zee, waar de bewoners dijken bouwden om zich te beschermen tegen het water, want het westelijk deel van het land lag lager dan de zee. Maar soms kwam er een storm uit het westen die de golven hoog opstuwde en dan verdronken er mensen omdat de dijken op sommige plaatsen doorbraken.
Daarom werden er extra hoge dijken gebouwd. Daar was veel menskracht voor nodig, maar de mensen hadden geen keuze, want niemand wilde de verdrinkingsdood. Onder de lagelanders kregen sommigen speciale taken zoals volksbescherming, het helpen van drenkelingen en het onderhouden van dijken en dammen.
Het oostelijk deel van het land lag boven de zee en daar waren de mensen veilig. ’s Lands machtigen leefden daar en zij hadden voor zichzelf, alhoewel niet strikt noodzakelijk, zelfs extra hoge bouwwerken gemaakt. Op het hoge land zetelde ook de regering en vanuit het hooggelegen oosten werd het hele land bestuurd. Zowel de lage, als de hogelanders betaalden belasting aan de regering. De regering had de opdracht te zorgen voor de bescherming van de bevolking en de andere bestuurlijke taken uit te oefenen. Er werd veel vergaderd.
Toen kwam er een heel zware westerstorm die zelfs de extra hoge dijken in het westen deed bezwijken. Er was door de lagelanders en hun deskundigen voor gewaarschuwd, maar de hogelanders en ’s lands bestuurders hadden de herhaalde waarschuwingen voor een dreigende ramp steeds in de wind geslagen. Er verdronken duizenden lagelanders, maar ook de hogelanders werden getroffen, want sommigen waren in het lage land toen de dijken doorbraken en er waren veel onderlinge familiebanden.
De regering kreeg extra zendtijd om de bevolking te vertellen hoe ze de watersnood zou gaan bestrijden toen de stormvloed al voorbij was, maar ze werd door weinigen geloofd. Het algemene gevoelen was dat de regering niet altijd de waarheid vertelde en overigens ook slecht op de hoogte van de situatie in de lagelanden was.
Er kwam een crisisoverleg met afgevaardigden van hoge- en lagelanders. De lagelanders pleitten voor onmiddellijke versterking van de dijken, maar ze konden het niet eens worden met de hogelanders en de regering over de financiering ervan. Wel werd er een speciaal zwemvest bedacht en dit werd na de ramp onder de bevolking uitgedeeld.
Een jaar ging voorbij en opnieuw beukte een zware westerstorm op de nog deels verwoeste kustlijn. Opnieuw verdronken veel mensen, vooral mensen zonder zwemvest (want dit zwemvest werd lang niet altijd vertrouwd) en opnieuw werd een nationale vergadering bijeengeroepen. Maar ook nu konden de lage- en hogelanders het niet eens worden over een crisis- en herstelplan. Tegelijkertijd werden er in het oosten door de hogelanders met instemming van de regering wel nieuwe bouwwerken opgetrokken, alhoewel dit uit oogpunt van veiligheid overbodig was.
En de geschiedenis herhaalde zich weer. Een derde westerstorm eiste opnieuw veel slachtoffers onder de lagelanders…

De ‘Zorg’ in Verkiezingsprogramma’s TK23

527 views website; Linkedin 1704 views

25 oktober 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma NSC); 23 september 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma D66); 17 september 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma PVV); 14 september 2023 – 1e versie


Gezondheidszorg is het belangrijkste politieke thema volgens IPSOS (bron: ipsos/NRC).

Dit is een compacte, ruwe schets van het ‘Zorg hoofdstuk’ in de Verkiezingsprogramma’s van de volgens IPSOS zeven grootste politieke partijen bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. De peilingen geven een constant beeld (26/10). Wijzigingen zijn in vet aangegeven. Feedback is welkom, ook bij eventuele fouten.

Opmerkingen vooraf over het thema ‘Zorg’

  • De zorg is ingewikkeld. Wat is de overeenkomst tussen technische complexe zorg (bijv. een open hartoperatie) en de arbeidsintensieve mantelzorg voor iemand in een rolstoel?
  • De zorg bestaat dus uit meerdere (denk)werelden. Er zijn vrijwel geen algemeen bekende en geaccepteerde kengetallen om prestaties te kunnen beoordelen, zoals bij het openbaar vervoer, of in het onderwijs. Uitzondering: de zorgkosten. Maar niet: de opbrengsten van de zorg.
  • Het is als gevolg hiervan moeilijk om een eenduidige discussie te voeren over de zorg. Wat is de overlap tussen verschillende denkbeelden? Discussies over de zorg lijken vooral discussies tussen verschillende belangen(partijen) te zijn. Waar is het algemeen belang?
  • De landelijke overheid heeft de regie over de zorg, de sturing vanuit het algemeen belang, uit handen gegeven met de marktwerking van 2006 en de decentralisaties van 2015.
  • De corona pandemie heeft deze kwesties (opnieuw) pijnlijk duidelijk gemaakt.

Toelichting bij de gepresenteerde tabel

De volgens de peiling ‘grootste politieke partijen’ zijn BBB, NSC, PvdA/Groen Links, D66, PVV, VVD en de Partij voor de Dieren. Het gaat om deze zeven (voorheen: acht) partijen.

  • Het hoofdstuk ‘Zorg’ verschilt qua omvang en inhoudelijke uitwerking. In de tabel vind u het aantal paragrafen en het aantal (items) per programma.
  • Als laatste van de grote partijen heeft nu ook NSC haar verkiezingsprogramma gepresenteerd.
  • De rij ‘INHOUDELIJKE KWALITEIT & CONSISTENTIE’ is een oordeel van de auteur. 90% Is de hoogste beoordeling.
  • Gekozen is voor 17 items om te kunnen vergelijken. Uiteraard doet dit geen recht aan de verscheidenheid van de programma’s. Er valt van alles op aan te merken. Deze 17 items geven desalniettemin een beeld van wat de partijen met ‘de Zorg’ voor hebben.
  • Bij 15 items is het mogelijk een getalsmatige weergave te geven. Daarbij is het opgetelde geprognosticeerde zetelaantal van alle vergeleken partijen als uitgangspunt genomen (de Noemer). Zie de kolom SAMENVATTING. Meerderheden zijn grijs gearceerd (grotere meerderheden meer donkergrijs). Voorbeeld: Alle partijen willen betere arbeidsvoorwaarden voor zorgverleners om het werk aantrekkelijker te maken en zorgorganisaties ‘robuuster’. Zij hebben een absolute meerderheid (122/122= 100%). De vakjes zijn donkergrijs gearceerd met witte letters.
  • Dit kan een groeidocument worden. Opmerkingen, suggesties e.d. zijn welkom en worden meegenomen bij een eventuele nieuwe versie.

Tabel compacte vergelijking Verkiezingsprogramma’s

Afkortingen: Marktwerking -MW; Kwaliteit – Q; Arbeidsvoorwaarden – AV; PBM – Persoonlijke Beschermings Middelen; Spoedeisende Hulp Posten – SEH; Eigen Risico – ER; Algemene Rekenkamer – AR.

11 Opvallende uitkomsten – het aantal ‘meerderheden’ is sterk verminderd met toevoeging van D66 (er waren 11 meerderheidsstandpunten in de vorige versie, nu nog 6).

1e) Er is een bres geslagen in de status quo, het marktgedreven zorgstelsel staat nadrukkelijk ter discussie. Zowel de combinatie PvdA/Groen Links, als de BBB, de PVV en de Partij voor de Dieren willen ingrijpende veranderingen in het zorgstelsel: Veel minder marktwerking. Ook NSC pleit voor terugdringing van de gereguleerde marktwerking. Mijn inschatting is dat ook andere partijen deze lijn gaan volgen. D66 wil het zorgstelsel doorontwikkelen. Een (majeure?) zorgstelselwijziging staat op de agenda.

2e) De meeste partijen hebben hun bekomst van eHealth als wonderolie voor de zorg. Er is een gegroeide aversie tegen de (niet ingeloste, maar commercieel gedreven) beloften van de ICT. Alleen D66 en de VVD geloven in de meerwaarde van eHealth.

3e) Absolute meerderheid: Betere arbeidsvoorwaarden voor Zorgverleners (NB: niet de medisch-specialisten!). Goede, menselijke zorg is arbeidsintensief en kost geld.

4e) Grote meerderheid: Versterking van de positie van (praktijkhoudende) huisartsen, integrale 1e lijnszorg. Meer tijd voor de patient. Facilitering van huisvesting door gemeenten.

5e) Absolute meerderheid: Partijen willen een landelijke dekking van goed bereikbare (streek)ziekenhuizen met oa. SEH behouden. (afb.: Landelijke Acute Zorgkaart, website http://www.lazk.nl )

6e) Grote meerderheid: de Jeugdzorg moet sterk verbeteren. De decentralisatie naar gemeenten is niet goed gegaan. De vraag is: Hoe dan wel?

7e) Grote meerderheid: de (specialistische) GGZ moet sterk verbeteren. De vraag is: Hoe dan wel?

8e) Er is een meerderheid voor investeringen in de ouderenzorg, maar de accenten verschillen (aantal en soorten woonplekken; verpleeghuizen; burgerinitiatieven; aanpassing WLZ).

9e) Grote meerderheid: Preventie moet veel meer gewicht krijgen, het moet een hoeksteen van het zorgbeleid worden. Preventie. Een gezondere leefomgeving, gezondere voeding en een gezondere leefstijl moet worden nagestreefd. Voorlichting. Dat houdt onherroepelijk ook regulering (wetgeving) in. D66 vult preventie niet in.

10e) Zeer grote meerderheid: Longcovid moet serieus genomen worden. Aandacht en financiele compensatie voor slachtoffers, en meer medisch onderzoek.

11e) Grote meerderheid: Mondzorg moet weer in het basispakket.


(Re)acties bloemlezing

Repost – Dank Gijs, interessante en relevante analyse. – Margit van Hoeve, Eigen Regie als Basis

Zie vooral punt 4, meerderheid is voor versterking vd positie van praktijkhoudende huisartsen! – Trix van der Torren, praktijkmanager huisartsenpraktijk

‘Likes’ -Richard Janssen, emeritus professor Healthcare Management Erasmus University; Manon Kleijweg, ouderenpsychiater; Niels Tinga, psychiater; Jacqueline Wijnveen, toezichthouder Zorg; Mark Haagmans, interventie-radioloog; Bea Spek, opleidingsdirecteur AMC; Lieke der Kinderen en Cathy Terleth, Logopedisten; Mariska Hoos, ex-ambulanceverpleegkundige longcovid; e.a.

Die tien punten zijn erg goed samengevat. Alle wensen tot verbetering bij elkaar zijn zeer vermoedelijk onbetaalbaar. Je zou moeten doorpakken naar “gepaste zorg”. Maar dat hoor je weer te weinig. – Jaap van den Heuvel, emeritus professor Healthcare Management UvA

Super dank!! Zou je misschien Volt nog bij analyse kunnen betrekken? – Isabel van Hövell-Ullmann, huisarts

Dankjewel voor dit heldere overzicht. – Ellen van der Leeden, patient longcovid

Dank Gijs! Mooi overzicht. En inderdaad, qua inhoud laten de programma’s over het algemeen te wensen over. Daar mag best nog aan gesleuteld worden door de partijen. – Eleanne Ho, initiatiefnemer Eerstelijns logopedie in zwaar weer

Retweet – Wim Schellekens, voormalig hoofdinspecteur IGZ en lid voormalig RedTeam coronacrisis

Retweet – Dinet Koopman, vrijgevestigd klinisch psycholoog, EMDR-Practitioner

RT+ – Onvoorstelbaar dat bijna alle partijen die hun mond vol hebben over #bestaanszekerheid nauwelijks aandacht besteden aan o zo belangrijke problemen zoals #wonen en #zorgpremie . – Bart Sluis, mensen mens

Dank! Geeft goed beeld. Ergens nog iets over geneesmiddelen gelezen? – Nicole Hunfeld, o.a. ziekenhuisapotheker intensive care / bestuurder KNMP / assistant professor Erasmus MC


Videoclip D66 over de zorg (in de tabel ‘filmpje D66’)