Goeie analyse Gijs. Houdt de boel scherp. Blijf dat doen, want politieke leervermogen is inmiddels nihil. – Jaap van den Heuvel
Toen, aan het eind van het eerste vaccinatiejaar (het 4e kwartaal van ’21), Nederland de grootste oversterftepiek had van West-Europa gingen bij mij de eerste alarmbellen rinkelen. Er was sprake van een heus zorginfarct, als enige land gingen we opnieuw in de lockdown. NB We waren zo ongeveer het laatste land dat ging vaccineren.
In het voorjaar van ’23 was de pandemie volgens de politiek in ons land voorbij. Maar de oversterfte hield wel aan en steeds duidelijker werd het verschil met de landen om ons heen. In mei ’23 stelde ik vast dat de oversterfte in Nederland in internationaal opzicht exceptioneel hoog was.
In 2024 blijkt de oversterfte nog steeds niet voorbij, … althans bij ons. Zo hebben de Belgen – het land waarmee we het best kunnen vergelijken – het sterftebeest al lang getemd. De internationale ranglijsten tonen het ondubbelzinnig aan: Nederland heeft op grote afstand de hoogste oversterfte van heel West-Europa.
De conclusie is dat het zorgstelsel faalt. Snelle vaccinatie met goede publiekscommunicatie door een stevige publieke gezondheidszorg had dit debacle kunnen voorkomen: De zorgmarkt blijkt hiertoe niet in staat.
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult Veel dank!
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
24 juli 2025 – Opnieuw gepost…
Beste volgers en lezers, deze hypothese formuleerde ik – na enkele jaren wikken en wegen, mijn fundamentele kritiek is van voor 2020 – openlijk in april 2024. Daarmee plaatste ik mijzelf in een isolement…
Reacties die aanleiding geven tot discussies
Kijk, er valt niks te verhullen. Het huidige systeem is helemaal vastgelopen. Iedereen ziet dat, weet dat en voelt dat. Het is te duur, levert niet wat we nodig hebben en de kwaliteit kan beter. De overheid doet daar niks aan behoudens megalomane programma’s zoals IZA en AZWA (ik moet er nog doorheen maar zie er erg tegenop) die vastlopen c.q. falen. Dus ja, wat 20 jaar geleden als marktwerking begon, heeft niet gewerkt en de overheid doet nagenoeg niks. Ja, een staatscommissie instellen. – Jaap van den Heuvel(NB voorspelde het falen in 2005 – red.) Reactie Isabell: IZA en AZWA brengen ons wel iets, maar dat iets valt in het behoud van een systeem dat niet werkt. Niemand vervult de rol die past bij zijn/haar positie. Dat maakt een kapotte keten. De overheid hoort te faciliteren, niet te controleren. De zorgverzekeraar hoort te controleren, niet te faciliteren en zéker niet uitvoerend te zijn. De markt hoort uitvoerend te zijn en die is nu een speelbal, met de patiënt erbij. Als je zorg inkoopt op voorwaarden voor goede dienstverlening, zoals continuïteit, laag personeelsverloop, en goed beoordeelde samenwerking, weer je niet-toekomstbestendige initiatieven. Zachte waarden moeten structureel een plek krijgen in onze blik op zorg, omdat ze nu eenmaal bewezen uitmaken voor levensduur, gezondheid, zorggebruik en zorgkosten. – Isabel van Hövell-Ullmann Reactie Jaap: behoud van iets dat niet werkt is mijn definitie van ‘niets’. We zijn het dus eens. En er moet ook snel wat gebeuren. Reactie Ellen: Het niet ontvangen van zorg, zelfzorg en vergaande tot i h ziekenhuis aan toe mantelzorg en de herintrede v kwakzalverij als duurzaam verdienmodel is de ‘opbrengst’. – Ellen van der Leeden Reactie Isabell: Mensen verliezen vertrouwen en perspectief. Het lullige is dat we doen alsof vertrouwen te paard gaat en te voet komt om vooral te ontmoedigen dat we het weer terugwinnen, maar als huisarts weet ik dat mensen heel graag hun vertrouwen geven. Als je maar congruent bent en luistert. Reactie Ellen: En niet bereid bent om, omdat t ‘complex’ is of zou zijn, de blaam bij de patiënt te leggen. Het huidige #BPS systeem is een schaamlap.
Jammer dat er zoveel inertie is bij de overheid. Het failliet van het huidige stelsel met de ongebreidelde administratieve zorgbehoefte van de zorgkantoren is zonneklaar. – Peter Mol
Het businessmodel van de zorgverzekeraars staat haaks op de doelstellingen en morele opvattingen van de zorgverleners. Het marktdenken past hier niet zoals het ook niet past in de energiesector en het openbaar vervoer! – Dick van der Zon
Merk je (ook) dat LinkedIn kritische posts over de (medische) zorg verwijdert of minder zichtbaar maakt? Als je dan bedenkt dat Sander Zurhake van de NOS onder druk is gezet door de Nederlandse Vereniging Kindergeneeskunde, n.a.v. een stuk over een schadelijke behandeling (met grote gevolgen), en als ik weet dat belanghebbenden dit soort behandelingen blijft promoten en gefinancierd krijgt, wijst een en ander op alles vooral bij het oude willen houden, ongeacht de gevolgen voor de volksgezondheid. Als werkgeversorganisaties dit toch eens zouden weten. Die hebben ook een invloedrijke lobby, de gewone sterveling niet. – Marie Thérèse Woltering
Marktwerking in de zorg was al bij aanvang een dure illusie. Waar een innovatieprikkel werd beoogd, kregen kostenbegeersing en wantrouwen in de keten de overhand. Marktwerking veronderstelt ook ondernemerschap bij zorginstellingen. Maar als dat er niet is of stelselmatig wordt afgeknepen, mist een belangrijke succesfactor. Overigens mist ook elementaire functiescheiding en juist dat voedt ook wantrouwen. – Jan de Kroon Reactie Cock: Marktwerking heeft een “perverse” prikkel in de markt geïntroduceerd. Immers het systeem zit zo in elkaar dat een hoog aantal patiënten, ingrepen en operaties de kassa doet rinkelen. De patiënt als verdienmodel, beste lezer. En dat ook nog tegen de achtergrond van het feit dat we van dertig tot vijftig procent van de zorg niet weten of die wel effectief is. Extra pijnlijk omdat de beloften van de marktwerking waren: efficiënter, sneller, goedkoper en concurrerend. Op alle vier van deze speerpunten, volgens het tweeluik van het tv-programma Radar van alweer even geleden, zijn de doelstellingen niet gehaald. Met de patiënt en samenleving als grootste slachtoffer. Naast dat het zorgstelsel een verdienmodel is geworden, zijn de kosten sinds ruim 10 jaar marktwerking met 45 procent gestegen tot het astronomische bedrag van 94 miljard euro per jaar (2016)! De marktwerking heeft van ziekenhuizen productiebedrijven gemaakt. Fabrieken waar mensen als machines worden behandeld. Waar ingrepen en operaties geld opleveren, maar een goed gesprek van artsen met de patiënt ze een dief van de eigen portemonnee maakt. Oud-minister Borst noemde dat ooit kijk- en luistergeld. – Cock de Graaf Reactie Jan: Als je voor ‘marktwerking’ gaat dan doe je dat met alles erop en eraan of niet. Hier is een gedrocht gecreerd dat niet meer het een maar ook niet het ander is. Bij echte marktwerking zijn er geen patiënten maar clienten. Werk je niet aanbod-maar vraaggestuurd en zijn er checks & balances die ervoor zorgen dat noodzaak en effectiviteit geborgd zijn. Reactie Cock: Het nieuwe zorgstelsel zou goedkoper, efficiënter, sneller en concurrerend worden, want er zou “gereguleerde” marktwerking tussen verzekeraars komen. Er zou concurrentie komen tussen zorgverzekeraars, ziekenhuizen en zorgaanbieders vanwege “zorginkoop” door verzekeraars. De vraag is gerechtvaardigd, wat daar nu echt van is terechtgekomen? Zorgpremies zijn ontegenzeglijk gestegen en het ingevoerde verplichte eigen risico is stelselmatig verhoogd. Dat komt o.a. door het feit dat de Basisverzekering een publieke verzekering is, maar de uitvoering is overgelaten aan private zorgverzekeraars. En dat hebben we geweten. Er is nauwelijks sprake van concurrentie. Alle Nederlanders zijn verplicht een zorgverzekering af te sluiten. Er is dus sprake van gedwongen winkelnering. Het overgrote deel van de verzekerden is aangesloten bij een van de vier grote verzekeraars, die door fusies en overnames zijn ontstaan. Samen verdelen die ca. 86% van de “markt” en zijn ze oppermachtig. Reactie Jan: Allemaal waar, maar de basisvraag is en blijft hoe de snel groeiende zorgkosten kunnen worden ingedamd. Dat lukt op deze manier niet omdat niemand grip heeft op nut en noodzaak van geleverde zorg. Er mist elementaire functiescheiding; degene die de diagnose stelt en de behandeling voorschrijft, is ook degene die de facturen stuurt.
De overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen – 3 april 2024
Onder twitter staan publicaties/blogs (de nieuwste bovenaan) . M.u.v. de onderste publicaties zijn ze van het afgelopen jaar. Eerdere publicaties (in o.a. ESB 2017, deVolkskrant 2019, Medisch Contact 2018 en verwijzingen door derden etc.) zijn weggelaten.
Twitter
Hypothese: de overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen
* Opnieuw is het RIVM betrapt op het publiceren van misleidende statistiek over de Levensverwachting bij geboorte (track record vanaf 2016) >https://t.co/yfLpBcjzxw
Oorspronkelijke tweet. De reactie van die ‘bekendste zorgstelselexpert’ luidt aldus: “de marktwerking is gelukt vanuit het perspectief van de overheid, maar dat perspectief verschilt dramatisch van dat van jou.”
Het alleen via persoonlijke berichten reageren door wetenschappelijke experts ondersteunt de hypothese (a.). Evenals het helemaal niet reageren door wetenschappelijke experts terwijl die op inhoudelijke argumenten aangesproken worden – dit gebeurd veevuldig (b.)
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 op naam van van Loef Research&Consult Veel dank!
In 2024 behoudt 🇳🇱 de twijfelachtige eer het land met de hoogste oversterfte te zijn, obv. de verschillende openbare internationale data.
Het interesseert vrijwel geen hond, muv. een kleine groep die de waarheid wél belangrijk vind. Deskundige influencers laten het afweten… https://t.co/4auHVW7kRE
Uitkomsten van 2 mini-polls op Twitter en LinkedIn
Twitter
LinkedIn
Interpretatie
Er zijn opvallend weinig stemmen uitgebracht. Op twitter heeft 8,33% een stem uitgebracht, op LinkedIn een schamele 1,58%. De twee polls hadden een ‘bereik’ van 1704 weergaven (Twitter) en 1267 weergaven (LinkedIn). Op twitter steeg het aantal weergaven na de poll tot boven de 3000.
De LinkedIn poll is gerepost en expliciet onder de aandacht gebracht van de getoonde personen die werkzaam zijn in de zorg. Enkelen genieten landelijke bekendheid en zijn Influencers (Marcel Levi, Hans van Santen, Bernard Leenstra, Sander de Hosson, Diederik Gommers, Danka Stuijver, Esther van Fenema).
Interessant is dat LinkedIn de stemmers laat zien. Vier huisartsen (w.o. Danka Stuijver, de enige hier genoemde Influencer) en twee zorghoogleraren stemden: ‘dit is een groot probleem’.
Met andere woorden, vrijwel alle aangesproken Influencers hebben de poll gezien maar niet gestemd. Waarom niet?
Op oudjaar ’23 dit twitterdraadje n.a.v. het onderstaand bericht op NOS.nl
@ministerVWS Heeft tijdens het debat aangegeven "niet verantwoordelijk te zijn voor de organisatie van zorg." Na 4 pandemische jaren heeft het unieke, regieloze en marktgedreven 🇳🇱 zorgstelsel de hoogste oversterfte van de omringende 🇪🇺 landen.
Ook wetenschappelijke evaluatie van het marktgedreven zorgstelsel heeft uitgewezen dat het onvermogen tot multidisciplinair werken een van de allergrootste obstakels is.
Een van de andere onoverkomelijke 'obstakels' is de overhead, de kosten 'Aan de Zorg', die alleen maar toeneemt. Waardoor het beschikbare budget voor zorgverlening ('In de Zorg') krimpt.
Dit heeft NIETS te maken met een krappere arbeidsmarkt.
Tweede Kamer wil poliklinieken voor post-covidpatiënten https://t.co/OG33nYExZO 'Buitengewoon onverstandig' vind @ministerVWS. De reden: het past niet in de mal van de hypergespecialiseerde 2e lijnszorg met DBC's en verdienmodellen @de_specialisten#IZA
19 november – update: de tweets aan 17 politieke partijen waarin de oversterftegolf onder de aandacht wordt gebracht (scroll naar beneden). Uit de reacties blijkt dat de VVD de gebeten hond is, er zijn meer reacties aan het adres van die partij dan aan alle andere partijen samen.
Een observatie. Al jaren willen Nederlanders een ander zorgstelsel. De grootste politieke partijen (in de peilingen) willen minder marktwerking in de zorg, een sterkere eerstelijn en ‘het ziekenhuis dichtbij’. Het contrast met de bestuurlijke realiteit is opmerkelijk.
Terwijl diezelfde partijen nog steeds de ogen sluiten voor de aanhoudende, exceptionele oversterfte sinds de pandemische uitbraak in maart 2020 in ons land – de motie Omtzigt daargelaten. Dit is ook de bestuurlijke realiteit!
Het is niet overdreven te stellen dat er m.b.t. het thema gezondheidszorg een echte kloof is tussen de bevolking en het bestuur. Dit is bijzonder. Is er een ander politiek onderwerp waar je kunt spreken van een kloof?
Deze kloof blijkt ook uit de rol die de huidig demissionair minister VWS Ernst Kuipers speelt als ‘verandermanager van de zorg’. Het problematische is onder meer, dat sommige journalisten met een groot publiek bereik (influencers), zoals Jort Kelder bij Op1, zonder blikken of blozen het bestuurlijke frame blijven herhalen… Ook problematisch is dat de politieke partijen in de verkiezingsprogramma’s wel degelijk de stem van de bevolking horen (ze schrijven het op), maar dat er weinig van overblijft als er politieke coalities moeten worden gesmeed. Zo leert de politieke geschiedenis.
Plots vertrek zorgminister Kuipers nog altijd mysterie: ’Een lelijke vertoning’ https://t.co/xLQleIiy9m via @telegraaf Misschien is hij gewoon erg geschrokken van de kritiek…
Demissionair minister Kuipers wil de zorg moderniseren. ‘Het werk is nog niet af. Toch is in korte tijd verandering gebracht waar de zorg naar snakte’, meldt het promotiefilmpje van D66. In de clip spreekt Kuipers als een veranderingsmanager. ‘We staan stil op de snelweg en worden rechts ingehaald’. Er is durf nodig en een leider, (en) iemand met kennis van zaken ‘die het zorgveld meeneemt: we moeten echt een andere kant uit.’
Van veranderingsmanagement weet ik ook het een en ander, net als van de zorg.
Kennis heeft de demissionair minister zonder meer. Maar kijk naar de reacties van de tafelgenoten. Als blikken kunnen doden, niemand kan hem volgen. Kuipers is disconnected with his audience. Een rode kaart voor een veranderingsmanager.
Ernst Kuipers @ministerVWS trad aan met een missie: de zorg moderniseren. Het werk is nog niet af. Toch is in korte tijd verandering gebracht waar de zorg naar snakte.
“Ik heb er alle vertrouwen in dat het zorgveld dit niet meer loslaat, dit is écht een verandering van koers.” pic.twitter.com/ftjjmKMBw8
Laten we enkele kernelementen van veranderingsmanagement doornemen. Er moet overeenstemming zijn over de huidige situatie, de ‘IST’, waardoor verandering nodig is. Er is geen overeenstemming over de diagnose. Wat gaat er niet goed? Waarom is verandering nodig? Bekende mantra’s zijn “de zorg wordt onbetaalbaar” en recent -sinds corona- “er is onvoldoende personeel”. Wat Kuipers’ diagnose is, is gissen. De zorg moet ‘moderniseren’. Wat is dat? Die term suggereert meer rationalisatie, meer automatisering en digitalisering. Denkt Kuipers aan een zorgfabriek die we moeten moderniseren?
Wat is zijn inhoudelijke visie? Het is niet duidelijk. Als er geen consensus over de bestaande problemen bestaat (WAAROM?) en een duidelijke visie ontbreekt (WAARHEEN?), is elke verandering gedoemd te mislukken. Immers, de noodzakelijke voorwaarden voor een (breed) draagvlak ontbreken. En dan is er dus ook geen sprake van leiderschap.
De website 12improve noemt vijf valkuilen die gemaakt worden bij verandering. We nemen ze door.
1e – Onduidelijke communicatie. Daar hebben we het over gehad.
2e – Beginnen, maar niet klaar zijn voor verandering. Misschien zijn enkele bestuurders die rond de IZA-tafel zitten er klaar voor, maar ik heb grote twijfels bij hun achterbannen, laat staan de hele samenleving (de zorg is immers van ons allemaal).
3e – Er is geen visie voor de verandering. Dit is dus al de derde valkuil.
4e – Iedereen op dezelfde manier betrekken. Natuurlijk is dat moeilijk bij zo’n complex thema als de gezondheidszorg. Maar ook hier is geen sprake van.
5e – Onrealistische verwachtingen. Wat zijn Kuipers’verwachtingen? Het is me niet duidelijk.
Zijn politieke strategie ontbeert draagvlak vanuit de zorg, door gebrek aan visie (inhoud) en dus ook leiderschap. Over de huidige problemen (IST) bestaat geen consensus.
Ergo: Het ontbreekt aan de kernvoorwaarden van succesvolle verandering.
Minister Kuipers: stijging basispremie niet te voorkomen https://t.co/2UZ1zQVhNX via @NOS Spraakverwarring alom. 'De premiehoogte kan per zorgverlener verschillen', aldus @ministerVWS (cit.) NB 1e zorgverzekeraars zijn geen zorgverlener; 2e marktwerking dicteert prijsverschillen
Reacties van anderen op videoclip ‘Een nieuwe koers in de zorg’
NB Ik ken geen enkele positieve reactie (maar heb niet alles gecheckt). Meeste weergaven eerst (momentopname).
Geen flauw idee waar dit over gaat en ik heb ook niks zien veranderen. Dat is niet gemeen bedoeld, maar alle pogingen tot verandering komen uit het veld zelf: minder bureaucratie, minder management, meer vertrouwen. Die koers is nodig, maar niet door politiek geinitieerd. – 48.4K weergaven
Ik werk in de ggz en in de jeugdhulp zowel lokaal als landelijk en heb werkelijk geen idee waar de minister aan refereert. Maar de tafelgasten ook niet zo te zien. Dubbel naar. – 11.6K weergaven
Kennelijk heet afbraak bij D66 modernisering. Wachtlijsten stijgen, medicijn tekorten stijgen, huisarts tekorten stijgen, zorgverzekeraars houden zich niet aan hun zorgplicht. – 7.6K weergaven
Er bestaan dus toch parallelle universa… intrigerend. In mijn sector, de GGZ, nam ik een inverse koers waar – 6.6K weergaven
Dat je als D66, een partij vol toch zogenaamd “hoog”opgeleide mensen, zulke overduidelijke onzin gaat zitten posten. De mensen aan tafel knikken braaf, want hebben geen idee van hoe kapot ook deze partij de zorg heeft helpen maken.
Voor zover ik weet is hij in zijn top down “big is beautiful” beleid inmiddels de steun van het grootste deel van de zorg kwijtgeraakt. Dus misschien moet hij zelf eens met zorgverleners praten (en vooral ook luisteren) om te weten waar ze naar “snakken”?
Als huisarts snap ik totaal niet waar de kale Machiavelli het over heeft; huisartsen kregen EINDELIJK iets waar de hele zorgmaffia ze van wilde afhouden namelijk Meer Tijd Voor de Patiënt. Dat was er al maar dat werd door praktijkhouders zelf betaald om überhaupt te overleven
Zo’n bizarre video. Niemand herkent wat hij zegt. Ja, het is een pittige opdracht om de zorg te herstellen. Maar het begint bij erkenning. Erkennen dat het mis is, in de GGZ, in de eerstelijn etc. Dan past reflectie, bescheidenheid. En dus niet een schaamteloze zelfpromotie.
Doe maar niet
De zorg staat op instorten (ggz, jeugdzorg, ouderenzorg) en dan pretenderen dat de zorg is gemoderniseerd; gebrek aan realiteitszin.
Enfin. D66 vraagt erom. Hier was de d66 minister mee aan de slag. Leuk voor de gender mensen. De rest van de zorg is om te janken zo slecht geworden.
De anderen aan de tafel lachen hem uit, maar hij heeft het niet door
WAT??? Veranderingen??? WELKE?? DE ZORG VERZUIPT , er is NIETS veranderd!!! Wat een gutspah. Je moet maar durven. Sorry D66, maar hier slaan jullie de plank volledig mis.
“Vanuit de zorg”….Tsja de (handvol) neuro chirurgen snappen het….maar die duizenden “gewone” (onmisbare) zorg medewerkers (en afhankelijken) vervloeken het… #WieIsHierVanHetPadjeAf….
Had hem hoog zitten, maar vind dit ernstig! Huidige status in ons land is zorgelijk, al is de kennis en apparatuur aanwezig. Mis de service naar de burger.
Wat wordt er dan precies gemoderniseerd? Geen idee waar dit over gaat. Voor mijn gevoel glijdt dit land alleen maar af naar bananenrepubliek niveau.
Nu nog langere wachtlijsten, nóg grotere problemen in de eerstelijn, geen huisartsen, tandartsen, apothekers die nog een eigen praktijk willen houden. Allemaal omgevallen door die verzengende bureaucratie van verzekeraars waar als die D66 marktadepten zo in geloven. En ondertussen is in de wijkzorg, ouderenzorg, jeugdggz, fysiotherapie enz. schraalhans keukenmeester. Te weinig zorg inkopen is de standaard… Deze minister heeft niets positiefs teweeggebracht.
Dit is echt zo beledigend naar alle mensen die in de zorg werken. Wat is er veranderd? Welke verandering, waar wij zo naar snakten, is ingezet? Het enige waar wij naar snakken is adem, om weer opnieuw aan de slag te gaan in deze zo ondergewaardeerde sector.
Lees de commentaren… gênant..
Langere wachtlijsten, de GGZ is verzopen, zorgpremie blijft stijgen, huisartsenzorg in de fik en dan heb je CoMed nog, achterstanden die niet weg te werken zijn…de zorg is een teringzooi en hier kom je mee?
Mijn hele gezin werkt in de Zorg en ongeveer elke Zorgprofessional die zij kennen vind hem de slechtste in decennia.
25 oktober 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma NSC); 23 september 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma D66); 17 september 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma PVV); 14 september 2023 – 1e versie
Gezondheidszorg is het belangrijkste politieke thema volgens IPSOS (bron: ipsos/NRC).
Dit is een compacte, ruwe schets van het ‘Zorg hoofdstuk’ in de Verkiezingsprogramma’s van de volgens IPSOS zeven grootste politieke partijen bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. De peilingen geven een constant beeld (26/10). Wijzigingen zijn in vet aangegeven. Feedback is welkom, ook bij eventuele fouten.
Opmerkingen vooraf over het thema ‘Zorg’
De zorg is ingewikkeld. Wat is de overeenkomst tussen technische complexe zorg (bijv. een open hartoperatie) en de arbeidsintensieve mantelzorg voor iemand in een rolstoel?
De zorg bestaat dus uit meerdere (denk)werelden. Er zijn vrijwel geen algemeen bekende en geaccepteerde kengetallen om prestaties te kunnen beoordelen, zoals bij het openbaar vervoer, of in het onderwijs. Uitzondering: de zorgkosten. Maar niet: de opbrengsten van de zorg.
Het is als gevolg hiervan moeilijk om een eenduidige discussie te voeren over de zorg. Wat is de overlap tussen verschillende denkbeelden? Discussies over de zorg lijken vooral discussies tussen verschillende belangen(partijen) te zijn. Waar is het algemeen belang?
De landelijke overheid heeft de regie over de zorg, de sturing vanuit het algemeen belang, uit handen gegeven met de marktwerking van 2006 en de decentralisaties van 2015.
De corona pandemie heeft deze kwesties (opnieuw) pijnlijk duidelijk gemaakt.
Toelichting bij de gepresenteerde tabel
De volgens de peiling ‘grootste politieke partijen’ zijn BBB, NSC, PvdA/Groen Links, D66, PVV, VVD en de Partij voor de Dieren. Het gaat om deze zeven (voorheen: acht) partijen.
Het hoofdstuk ‘Zorg’ verschilt qua omvang en inhoudelijke uitwerking. In de tabel vind u het aantal paragrafen en het aantal (items) per programma.
Als laatste van de grote partijen heeft nu ook NSC haar verkiezingsprogramma gepresenteerd.
De rij ‘INHOUDELIJKE KWALITEIT & CONSISTENTIE’ is een oordeel van de auteur. 90% Is de hoogste beoordeling.
Gekozen is voor 17 items om te kunnen vergelijken. Uiteraard doet dit geen recht aan de verscheidenheid van de programma’s. Er valt van alles op aan te merken. Deze 17 items geven desalniettemin een beeld van wat de partijen met ‘de Zorg’ voor hebben.
Bij 15 items is het mogelijk een getalsmatige weergave te geven. Daarbij is het opgetelde geprognosticeerde zetelaantal van alle vergeleken partijen als uitgangspunt genomen (de Noemer). Zie de kolom SAMENVATTING. Meerderheden zijn grijs gearceerd (grotere meerderheden meer donkergrijs). Voorbeeld: Alle partijen willen betere arbeidsvoorwaarden voor zorgverleners om het werk aantrekkelijker te maken en zorgorganisaties ‘robuuster’. Zij hebben een absolute meerderheid (122/122= 100%). De vakjes zijn donkergrijs gearceerd met witte letters.
Dit kan een groeidocument worden. Opmerkingen, suggesties e.d. zijn welkom en worden meegenomen bij een eventuele nieuwe versie.
11 Opvallende uitkomsten – het aantal ‘meerderheden’ is sterk verminderd met toevoeging van D66 (er waren 11 meerderheidsstandpunten in de vorige versie, nu nog 6).
1e) Er is een bres geslagen in de status quo, het marktgedreven zorgstelsel staat nadrukkelijk ter discussie. Zowel de combinatie PvdA/Groen Links, als de BBB, de PVV en de Partij voor de Dieren willen ingrijpende veranderingen in het zorgstelsel: Veel minder marktwerking. Ook NSC pleit voor terugdringing van de gereguleerde marktwerking. Mijn inschatting is dat ook andere partijen deze lijn gaan volgen. D66 wil het zorgstelsel doorontwikkelen. Een (majeure?) zorgstelselwijziging staat op de agenda.
2e) De meeste partijen hebben hun bekomst van eHealth als wonderolie voor de zorg. Er is een gegroeide aversie tegen de (niet ingeloste, maar commercieel gedreven) beloften van de ICT. Alleen D66 en de VVD geloven in de meerwaarde van eHealth.
3e) Absolute meerderheid: Betere arbeidsvoorwaarden voor Zorgverleners (NB: niet de medisch-specialisten!). Goede, menselijke zorg is arbeidsintensief en kost geld.
4e) Grote meerderheid: Versterking van de positie van (praktijkhoudende) huisartsen, integrale 1e lijnszorg. Meer tijd voor de patient. Facilitering van huisvesting door gemeenten.
5e) Absolute meerderheid: Partijen willen een landelijke dekking van goed bereikbare (streek)ziekenhuizen met oa. SEH behouden. (afb.: Landelijke Acute Zorgkaart, website http://www.lazk.nl )
6e) Grote meerderheid: de Jeugdzorg moet sterk verbeteren. De decentralisatie naar gemeenten is niet goed gegaan. De vraag is: Hoe dan wel?
7e) Grote meerderheid: de (specialistische) GGZ moet sterk verbeteren. De vraag is: Hoe dan wel?
8e) Er is een meerderheid voor investeringen in de ouderenzorg, maar de accenten verschillen (aantal en soorten woonplekken; verpleeghuizen; burgerinitiatieven; aanpassing WLZ).
9e) Grote meerderheid: Preventie moet veel meer gewicht krijgen, het moet een hoeksteen van het zorgbeleid worden. Preventie. Een gezondere leefomgeving, gezondere voeding en een gezondere leefstijl moet worden nagestreefd. Voorlichting. Dat houdt onherroepelijk ook regulering (wetgeving) in. D66 vult preventie niet in.
10e) Zeer grote meerderheid: Longcovid moet serieus genomen worden. Aandacht en financiele compensatie voor slachtoffers, en meer medisch onderzoek.
11e) Grote meerderheid: Mondzorg moet weer in het basispakket.
Repost – Dank Gijs, interessante en relevante analyse. – Margit van Hoeve, Eigen Regie als Basis
Zie vooral punt 4, meerderheid is voor versterking vd positie van praktijkhoudende huisartsen! – Trix van der Torren, praktijkmanager huisartsenpraktijk
‘Likes’ -Richard Janssen, emeritus professor Healthcare Management Erasmus University; Manon Kleijweg, ouderenpsychiater; Niels Tinga, psychiater; Jacqueline Wijnveen, toezichthouder Zorg; Mark Haagmans, interventie-radioloog; Bea Spek, opleidingsdirecteur AMC; Lieke der Kinderen en Cathy Terleth, Logopedisten; Mariska Hoos, ex-ambulanceverpleegkundige longcovid; e.a.
Die tien punten zijn erg goed samengevat. Alle wensen tot verbetering bij elkaar zijn zeer vermoedelijk onbetaalbaar. Je zou moeten doorpakken naar “gepaste zorg”. Maar dat hoor je weer te weinig. – Jaap van den Heuvel, emeritus professor Healthcare Management UvA
Super dank!! Zou je misschien Volt nog bij analyse kunnen betrekken? – Isabel van Hövell-Ullmann, huisarts
Dankjewel voor dit heldere overzicht. – Ellen van der Leeden, patient longcovid
Dank Gijs! Mooi overzicht. En inderdaad, qua inhoud laten de programma’s over het algemeen te wensen over. Daar mag best nog aan gesleuteld worden door de partijen. – Eleanne Ho, initiatiefnemer Eerstelijns logopedie in zwaar weer
Retweet – Wim Schellekens, voormalig hoofdinspecteur IGZ en lid voormalig RedTeam coronacrisis
RT+ – Onvoorstelbaar dat bijna alle partijen die hun mond vol hebben over #bestaanszekerheid nauwelijks aandacht besteden aan o zo belangrijke problemen zoals #wonen en #zorgpremie . – Bart Sluis, mensen mens
Dank! Geeft goed beeld. Ergens nog iets over geneesmiddelen gelezen? – Nicole Hunfeld, o.a. ziekenhuisapotheker intensive care / bestuurder KNMP / assistant professor Erasmus MC
Videoclip D66 over de zorg (in de tabel ‘filmpje D66’)
Ernst Kuipers @ministerVWS trad aan met een missie: de zorg moderniseren. Het werk is nog niet af. Toch is in korte tijd verandering gebracht waar de zorg naar snakte.
“Ik heb er alle vertrouwen in dat het zorgveld dit niet meer loslaat, dit is écht een verandering van koers.” pic.twitter.com/ftjjmKMBw8
Gijs van Loef 