19 november – update: de tweets aan 17 politieke partijen waarin de oversterftegolf onder de aandacht wordt gebracht (scroll naar beneden). Uit de reacties blijkt dat de VVD de gebeten hond is, er zijn meer reacties aan het adres van die partij dan aan alle andere partijen samen.
Een observatie. Al jaren willen Nederlanders een ander zorgstelsel. De grootste politieke partijen (in de peilingen) willen minder marktwerking in de zorg, een sterkere eerstelijn en ‘het ziekenhuis dichtbij’. Het contrast met de bestuurlijke realiteit is opmerkelijk.
Terwijl diezelfde partijen nog steeds de ogen sluiten voor de aanhoudende, exceptionele oversterfte sinds de pandemische uitbraak in maart 2020 in ons land – de motie Omtzigt daargelaten. Dit is ook de bestuurlijke realiteit!
Het is niet overdreven te stellen dat er m.b.t. het thema gezondheidszorg een echte kloof is tussen de bevolking en het bestuur. Dit is bijzonder. Is er een ander politiek onderwerp waar je kunt spreken van een kloof?
Deze kloof blijkt ook uit de rol die de huidig demissionair minister VWS Ernst Kuipers speelt als ‘verandermanager van de zorg’. Het problematische is onder meer, dat sommige journalisten met een groot publiek bereik (influencers), zoals Jort Kelder bij Op1, zonder blikken of blozen het bestuurlijke frame blijven herhalen… Ook problematisch is dat de politieke partijen in de verkiezingsprogramma’s wel degelijk de stem van de bevolking horen (ze schrijven het op), maar dat er weinig van overblijft als er politieke coalities moeten worden gesmeed. Zo leert de politieke geschiedenis.
‘Problemen in de ouderenzorg zijn niet lang meer te negeren’
Toch, bij nadere lezing, want ik vond het bij eerste lezing wel overzichtelijk, een punt van stevige kritiek: Het is allemaal al lang en breed bekend. *De kosten van ouderenzorg meten we en ze rijzen de pan uit -dat weten we; *Het aantal mantelzorgers per oudere daalt (…)
Je schrijft over de druk op de ouderenzorg (de kosten professioneel, de ondersteuning vrijwillig, de beschikbaarheid -financieel/professioneel- van zorgplekken).
Wat ik mis is… aandacht voor kwaliteit (moeilijk meetbaar!!) en resultaten.
Nogmaals de intro: "In de verkiezingscampagne is ouderenzorg nauwelijks een thema, maar de vergrijzing vraagt om scherpe keuzes, zeggen experts. Drie ontwikkelingen maken duidelijk dat de problemen niet vanzelf weggaan."
In mijn bijdrage heb ik iig geprobeerd iets te zeggen over het feit dat zorgkantoren in hun contractering te weinig rekening (kunnen) houden met kwaliteitsverschillen.
Ja dat is een beetje de makke van onderzoek. Het duurt bovendien best lang voordat benodigde data beschikbaar komen. Ook qua tijdigheid van kwaliteits- en uitkomstinformatie valt er nog een wereld te winnen.
Plots vertrek zorgminister Kuipers nog altijd mysterie: ’Een lelijke vertoning’ https://t.co/xLQleIiy9m via @telegraaf Misschien is hij gewoon erg geschrokken van de kritiek…
Demissionair minister Kuipers wil de zorg moderniseren. ‘Het werk is nog niet af. Toch is in korte tijd verandering gebracht waar de zorg naar snakte’, meldt het promotiefilmpje van D66. In de clip spreekt Kuipers als een veranderingsmanager. ‘We staan stil op de snelweg en worden rechts ingehaald’. Er is durf nodig en een leider, (en) iemand met kennis van zaken ‘die het zorgveld meeneemt: we moeten echt een andere kant uit.’
Van veranderingsmanagement weet ik ook het een en ander, net als van de zorg.
Kennis heeft de demissionair minister zonder meer. Maar kijk naar de reacties van de tafelgenoten. Als blikken kunnen doden, niemand kan hem volgen. Kuipers is disconnected with his audience. Een rode kaart voor een veranderingsmanager.
Ernst Kuipers @ministerVWS trad aan met een missie: de zorg moderniseren. Het werk is nog niet af. Toch is in korte tijd verandering gebracht waar de zorg naar snakte.
“Ik heb er alle vertrouwen in dat het zorgveld dit niet meer loslaat, dit is écht een verandering van koers.” pic.twitter.com/ftjjmKMBw8
Laten we enkele kernelementen van veranderingsmanagement doornemen. Er moet overeenstemming zijn over de huidige situatie, de ‘IST’, waardoor verandering nodig is. Er is geen overeenstemming over de diagnose. Wat gaat er niet goed? Waarom is verandering nodig? Bekende mantra’s zijn “de zorg wordt onbetaalbaar” en recent -sinds corona- “er is onvoldoende personeel”. Wat Kuipers’ diagnose is, is gissen. De zorg moet ‘moderniseren’. Wat is dat? Die term suggereert meer rationalisatie, meer automatisering en digitalisering. Denkt Kuipers aan een zorgfabriek die we moeten moderniseren?
Wat is zijn inhoudelijke visie? Het is niet duidelijk. Als er geen consensus over de bestaande problemen bestaat (WAAROM?) en een duidelijke visie ontbreekt (WAARHEEN?), is elke verandering gedoemd te mislukken. Immers, de noodzakelijke voorwaarden voor een (breed) draagvlak ontbreken. En dan is er dus ook geen sprake van leiderschap.
De website 12improve noemt vijf valkuilen die gemaakt worden bij verandering. We nemen ze door.
1e – Onduidelijke communicatie. Daar hebben we het over gehad.
2e – Beginnen, maar niet klaar zijn voor verandering. Misschien zijn enkele bestuurders die rond de IZA-tafel zitten er klaar voor, maar ik heb grote twijfels bij hun achterbannen, laat staan de hele samenleving (de zorg is immers van ons allemaal).
3e – Er is geen visie voor de verandering. Dit is dus al de derde valkuil.
4e – Iedereen op dezelfde manier betrekken. Natuurlijk is dat moeilijk bij zo’n complex thema als de gezondheidszorg. Maar ook hier is geen sprake van.
5e – Onrealistische verwachtingen. Wat zijn Kuipers’verwachtingen? Het is me niet duidelijk.
Zijn politieke strategie ontbeert draagvlak vanuit de zorg, door gebrek aan visie (inhoud) en dus ook leiderschap. Over de huidige problemen (IST) bestaat geen consensus.
Ergo: Het ontbreekt aan de kernvoorwaarden van succesvolle verandering.
Minister Kuipers: stijging basispremie niet te voorkomen https://t.co/2UZ1zQVhNX via @NOS Spraakverwarring alom. 'De premiehoogte kan per zorgverlener verschillen', aldus @ministerVWS (cit.) NB 1e zorgverzekeraars zijn geen zorgverlener; 2e marktwerking dicteert prijsverschillen
Reacties van anderen op videoclip ‘Een nieuwe koers in de zorg’
NB Ik ken geen enkele positieve reactie (maar heb niet alles gecheckt). Meeste weergaven eerst (momentopname).
Geen flauw idee waar dit over gaat en ik heb ook niks zien veranderen. Dat is niet gemeen bedoeld, maar alle pogingen tot verandering komen uit het veld zelf: minder bureaucratie, minder management, meer vertrouwen. Die koers is nodig, maar niet door politiek geinitieerd. – 48.4K weergaven
Ik werk in de ggz en in de jeugdhulp zowel lokaal als landelijk en heb werkelijk geen idee waar de minister aan refereert. Maar de tafelgasten ook niet zo te zien. Dubbel naar. – 11.6K weergaven
Kennelijk heet afbraak bij D66 modernisering. Wachtlijsten stijgen, medicijn tekorten stijgen, huisarts tekorten stijgen, zorgverzekeraars houden zich niet aan hun zorgplicht. – 7.6K weergaven
Er bestaan dus toch parallelle universa… intrigerend. In mijn sector, de GGZ, nam ik een inverse koers waar – 6.6K weergaven
Dat je als D66, een partij vol toch zogenaamd “hoog”opgeleide mensen, zulke overduidelijke onzin gaat zitten posten. De mensen aan tafel knikken braaf, want hebben geen idee van hoe kapot ook deze partij de zorg heeft helpen maken.
Voor zover ik weet is hij in zijn top down “big is beautiful” beleid inmiddels de steun van het grootste deel van de zorg kwijtgeraakt. Dus misschien moet hij zelf eens met zorgverleners praten (en vooral ook luisteren) om te weten waar ze naar “snakken”?
Als huisarts snap ik totaal niet waar de kale Machiavelli het over heeft; huisartsen kregen EINDELIJK iets waar de hele zorgmaffia ze van wilde afhouden namelijk Meer Tijd Voor de Patiënt. Dat was er al maar dat werd door praktijkhouders zelf betaald om überhaupt te overleven
Zo’n bizarre video. Niemand herkent wat hij zegt. Ja, het is een pittige opdracht om de zorg te herstellen. Maar het begint bij erkenning. Erkennen dat het mis is, in de GGZ, in de eerstelijn etc. Dan past reflectie, bescheidenheid. En dus niet een schaamteloze zelfpromotie.
Doe maar niet
De zorg staat op instorten (ggz, jeugdzorg, ouderenzorg) en dan pretenderen dat de zorg is gemoderniseerd; gebrek aan realiteitszin.
Enfin. D66 vraagt erom. Hier was de d66 minister mee aan de slag. Leuk voor de gender mensen. De rest van de zorg is om te janken zo slecht geworden.
De anderen aan de tafel lachen hem uit, maar hij heeft het niet door
WAT??? Veranderingen??? WELKE?? DE ZORG VERZUIPT , er is NIETS veranderd!!! Wat een gutspah. Je moet maar durven. Sorry D66, maar hier slaan jullie de plank volledig mis.
“Vanuit de zorg”….Tsja de (handvol) neuro chirurgen snappen het….maar die duizenden “gewone” (onmisbare) zorg medewerkers (en afhankelijken) vervloeken het… #WieIsHierVanHetPadjeAf….
Had hem hoog zitten, maar vind dit ernstig! Huidige status in ons land is zorgelijk, al is de kennis en apparatuur aanwezig. Mis de service naar de burger.
Wat wordt er dan precies gemoderniseerd? Geen idee waar dit over gaat. Voor mijn gevoel glijdt dit land alleen maar af naar bananenrepubliek niveau.
Nu nog langere wachtlijsten, nóg grotere problemen in de eerstelijn, geen huisartsen, tandartsen, apothekers die nog een eigen praktijk willen houden. Allemaal omgevallen door die verzengende bureaucratie van verzekeraars waar als die D66 marktadepten zo in geloven. En ondertussen is in de wijkzorg, ouderenzorg, jeugdggz, fysiotherapie enz. schraalhans keukenmeester. Te weinig zorg inkopen is de standaard… Deze minister heeft niets positiefs teweeggebracht.
Dit is echt zo beledigend naar alle mensen die in de zorg werken. Wat is er veranderd? Welke verandering, waar wij zo naar snakten, is ingezet? Het enige waar wij naar snakken is adem, om weer opnieuw aan de slag te gaan in deze zo ondergewaardeerde sector.
Lees de commentaren… gênant..
Langere wachtlijsten, de GGZ is verzopen, zorgpremie blijft stijgen, huisartsenzorg in de fik en dan heb je CoMed nog, achterstanden die niet weg te werken zijn…de zorg is een teringzooi en hier kom je mee?
Mijn hele gezin werkt in de Zorg en ongeveer elke Zorgprofessional die zij kennen vind hem de slechtste in decennia.
25 oktober 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma NSC); 23 september 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma D66); 17 september 2023 – update Tabel (incl. verkiezingsprogramma PVV); 14 september 2023 – 1e versie
Gezondheidszorg is het belangrijkste politieke thema volgens IPSOS (bron: ipsos/NRC).
Dit is een compacte, ruwe schets van het ‘Zorg hoofdstuk’ in de Verkiezingsprogramma’s van de volgens IPSOS zeven grootste politieke partijen bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. De peilingen geven een constant beeld (26/10). Wijzigingen zijn in vet aangegeven. Feedback is welkom, ook bij eventuele fouten.
Opmerkingen vooraf over het thema ‘Zorg’
De zorg is ingewikkeld. Wat is de overeenkomst tussen technische complexe zorg (bijv. een open hartoperatie) en de arbeidsintensieve mantelzorg voor iemand in een rolstoel?
De zorg bestaat dus uit meerdere (denk)werelden. Er zijn vrijwel geen algemeen bekende en geaccepteerde kengetallen om prestaties te kunnen beoordelen, zoals bij het openbaar vervoer, of in het onderwijs. Uitzondering: de zorgkosten. Maar niet: de opbrengsten van de zorg.
Het is als gevolg hiervan moeilijk om een eenduidige discussie te voeren over de zorg. Wat is de overlap tussen verschillende denkbeelden? Discussies over de zorg lijken vooral discussies tussen verschillende belangen(partijen) te zijn. Waar is het algemeen belang?
De landelijke overheid heeft de regie over de zorg, de sturing vanuit het algemeen belang, uit handen gegeven met de marktwerking van 2006 en de decentralisaties van 2015.
De corona pandemie heeft deze kwesties (opnieuw) pijnlijk duidelijk gemaakt.
Toelichting bij de gepresenteerde tabel
De volgens de peiling ‘grootste politieke partijen’ zijn BBB, NSC, PvdA/Groen Links, D66, PVV, VVD en de Partij voor de Dieren. Het gaat om deze zeven (voorheen: acht) partijen.
Het hoofdstuk ‘Zorg’ verschilt qua omvang en inhoudelijke uitwerking. In de tabel vind u het aantal paragrafen en het aantal (items) per programma.
Als laatste van de grote partijen heeft nu ook NSC haar verkiezingsprogramma gepresenteerd.
De rij ‘INHOUDELIJKE KWALITEIT & CONSISTENTIE’ is een oordeel van de auteur. 90% Is de hoogste beoordeling.
Gekozen is voor 17 items om te kunnen vergelijken. Uiteraard doet dit geen recht aan de verscheidenheid van de programma’s. Er valt van alles op aan te merken. Deze 17 items geven desalniettemin een beeld van wat de partijen met ‘de Zorg’ voor hebben.
Bij 15 items is het mogelijk een getalsmatige weergave te geven. Daarbij is het opgetelde geprognosticeerde zetelaantal van alle vergeleken partijen als uitgangspunt genomen (de Noemer). Zie de kolom SAMENVATTING. Meerderheden zijn grijs gearceerd (grotere meerderheden meer donkergrijs). Voorbeeld: Alle partijen willen betere arbeidsvoorwaarden voor zorgverleners om het werk aantrekkelijker te maken en zorgorganisaties ‘robuuster’. Zij hebben een absolute meerderheid (122/122= 100%). De vakjes zijn donkergrijs gearceerd met witte letters.
Dit kan een groeidocument worden. Opmerkingen, suggesties e.d. zijn welkom en worden meegenomen bij een eventuele nieuwe versie.
11 Opvallende uitkomsten – het aantal ‘meerderheden’ is sterk verminderd met toevoeging van D66 (er waren 11 meerderheidsstandpunten in de vorige versie, nu nog 6).
1e) Er is een bres geslagen in de status quo, het marktgedreven zorgstelsel staat nadrukkelijk ter discussie. Zowel de combinatie PvdA/Groen Links, als de BBB, de PVV en de Partij voor de Dieren willen ingrijpende veranderingen in het zorgstelsel: Veel minder marktwerking. Ook NSC pleit voor terugdringing van de gereguleerde marktwerking. Mijn inschatting is dat ook andere partijen deze lijn gaan volgen. D66 wil het zorgstelsel doorontwikkelen. Een (majeure?) zorgstelselwijziging staat op de agenda.
2e) De meeste partijen hebben hun bekomst van eHealth als wonderolie voor de zorg. Er is een gegroeide aversie tegen de (niet ingeloste, maar commercieel gedreven) beloften van de ICT. Alleen D66 en de VVD geloven in de meerwaarde van eHealth.
3e) Absolute meerderheid: Betere arbeidsvoorwaarden voor Zorgverleners (NB: niet de medisch-specialisten!). Goede, menselijke zorg is arbeidsintensief en kost geld.
4e) Grote meerderheid: Versterking van de positie van (praktijkhoudende) huisartsen, integrale 1e lijnszorg. Meer tijd voor de patient. Facilitering van huisvesting door gemeenten.
5e) Absolute meerderheid: Partijen willen een landelijke dekking van goed bereikbare (streek)ziekenhuizen met oa. SEH behouden. (afb.: Landelijke Acute Zorgkaart, website http://www.lazk.nl )
6e) Grote meerderheid: de Jeugdzorg moet sterk verbeteren. De decentralisatie naar gemeenten is niet goed gegaan. De vraag is: Hoe dan wel?
7e) Grote meerderheid: de (specialistische) GGZ moet sterk verbeteren. De vraag is: Hoe dan wel?
8e) Er is een meerderheid voor investeringen in de ouderenzorg, maar de accenten verschillen (aantal en soorten woonplekken; verpleeghuizen; burgerinitiatieven; aanpassing WLZ).
9e) Grote meerderheid: Preventie moet veel meer gewicht krijgen, het moet een hoeksteen van het zorgbeleid worden. Preventie. Een gezondere leefomgeving, gezondere voeding en een gezondere leefstijl moet worden nagestreefd. Voorlichting. Dat houdt onherroepelijk ook regulering (wetgeving) in. D66 vult preventie niet in.
10e) Zeer grote meerderheid: Longcovid moet serieus genomen worden. Aandacht en financiele compensatie voor slachtoffers, en meer medisch onderzoek.
11e) Grote meerderheid: Mondzorg moet weer in het basispakket.
Repost – Dank Gijs, interessante en relevante analyse. – Margit van Hoeve, Eigen Regie als Basis
Zie vooral punt 4, meerderheid is voor versterking vd positie van praktijkhoudende huisartsen! – Trix van der Torren, praktijkmanager huisartsenpraktijk
‘Likes’ -Richard Janssen, emeritus professor Healthcare Management Erasmus University; Manon Kleijweg, ouderenpsychiater; Niels Tinga, psychiater; Jacqueline Wijnveen, toezichthouder Zorg; Mark Haagmans, interventie-radioloog; Bea Spek, opleidingsdirecteur AMC; Lieke der Kinderen en Cathy Terleth, Logopedisten; Mariska Hoos, ex-ambulanceverpleegkundige longcovid; e.a.
Die tien punten zijn erg goed samengevat. Alle wensen tot verbetering bij elkaar zijn zeer vermoedelijk onbetaalbaar. Je zou moeten doorpakken naar “gepaste zorg”. Maar dat hoor je weer te weinig. – Jaap van den Heuvel, emeritus professor Healthcare Management UvA
Super dank!! Zou je misschien Volt nog bij analyse kunnen betrekken? – Isabel van Hövell-Ullmann, huisarts
Dankjewel voor dit heldere overzicht. – Ellen van der Leeden, patient longcovid
Dank Gijs! Mooi overzicht. En inderdaad, qua inhoud laten de programma’s over het algemeen te wensen over. Daar mag best nog aan gesleuteld worden door de partijen. – Eleanne Ho, initiatiefnemer Eerstelijns logopedie in zwaar weer
Retweet – Wim Schellekens, voormalig hoofdinspecteur IGZ en lid voormalig RedTeam coronacrisis
RT+ – Onvoorstelbaar dat bijna alle partijen die hun mond vol hebben over #bestaanszekerheid nauwelijks aandacht besteden aan o zo belangrijke problemen zoals #wonen en #zorgpremie . – Bart Sluis, mensen mens
Dank! Geeft goed beeld. Ergens nog iets over geneesmiddelen gelezen? – Nicole Hunfeld, o.a. ziekenhuisapotheker intensive care / bestuurder KNMP / assistant professor Erasmus MC
Videoclip D66 over de zorg (in de tabel ‘filmpje D66’)
Ernst Kuipers @ministerVWS trad aan met een missie: de zorg moderniseren. Het werk is nog niet af. Toch is in korte tijd verandering gebracht waar de zorg naar snakte.
“Ik heb er alle vertrouwen in dat het zorgveld dit niet meer loslaat, dit is écht een verandering van koers.” pic.twitter.com/ftjjmKMBw8
De beeldvorming (bij het brede publiek en de politiek) heeft een dubbele achterstand: * in de tijd: informatie/kennis over de oversterfte in 🇳🇱 loopt achter (op wat experts weten); * geen internationaal perspectief, waardoor de oversterfte 🇳🇱 niet goed beoordeeld kan worden.
Ik denk aannemelijk te kunnen maken dat de Volkskrant bij haar berichtgeving over de oversterfte de berichtgeving van het CBS volgt. Daarbij heeft de krant onder embargo voorinformatie over nieuwe publicaties van het CBS. (Dat hier geblunderd is door de Volkskrant heb ik al eerder uitgelegd.)
Beste volgers , de berichtgeving over de #oversterfte in 2022 door @statistiekcbs roept meerdere vraagtekens op. Ik ben met stomheid geslagen door het gebrek aan transparantie in de berichtgeving. Een verschil van bijna 1.100 doden tussen wat @statistiekcbs zegt en @volkskrant?
Zo ontstaat een informatie keten, een koppeling van informatie verstrekking in de tijd, van het cijferinstituut van Nederland, het CBS, en de grootste kwaliteitskrant van Nederland, de Volkskrant. Deze informatieketen heeft significante invloed op de beeldvorming en de opinievorming in ons land. Er is geen wetenschappelijk onderzoek voor nodig om deze stelling te durven poneren.
De meest recente berichten over de oversterfte van de Volkskrant (van oud naar nieuw)
25 april jl. – Dit gaat over het jaar 2022. De doodsoorzakenanalyse gaat niet over de getalsmatige oversterfte van 14.500 doden in 2022 die al op 25 januari bekend was. En door de Volkskrant verkeerd werd weergegeven. Wat is eigenlijk het nieuws?
10 juli jl. – Dit gaat over het jaar 2022. De breedte van de scope is nu Europa.
Commentaar: de Volkskrant kijkt dus wel internationaal om de omvang van de sterfte/oversterfte in Nederland in breder perspectief te kunnen zien. Maar de laatste zin is geruststellend: ‘In Nederland bleef de schade opvallend beperkt.’
14 juli jl. – De berichtgeving van het CBS, die de oversterfte in de maand maart negeert en niet ingaat op de cumulatieve oversterfte in 2023 van bijna 6%, zijnde ca. 4.850 doden, wordt klakkeloos overgenomen. Er is wel een kritische noot: waarom bleef het hitteplan onaangeroerd?
Dit laatste artikel in de Volkskrant werd op twitter kracht bijgezet door de auteur en de krant:
enige reacties:
Enkele verwijzingen
Beste Maarten, alle bedreigingen zijn verwerpelijk en daarom heb ik met je te doen. Maar ik verzoek je om een belangrijke fout ruiterlijk te erkennen. Dat zal de lucht wellicht een beetje doen klaren. Dossier: 'CBS en oversterfte cijfers'. Nog een fijne zondag. Welgemeende groet
Gijs van Loef 