Categorie archief: CBS

Internationaal ongekende oversterfte NL onomstotelijk bewezen

Geplaatst in acute zorg, CBS, coronavirus, dashboard, EU14, Eurostat, excess mortality, Excess Mortality Ranking, marktwerking, ourworldindata, oversterfte, publicaties, Twitter, zorgstelsel door

2.854 views website; Linkedin 10.424 views – meest gelezen in 2023 (gepubliceerd op 22/5/’23, updates bovenaan, scroll naar beneden voor de publicatie)

Likes van o.a.: Richard Janssen, emeritus hoogleraar in Governance&Management HCO’s Erasmus universiteit ESHPM; Diana Delnoij, hoogleraar sturing op kwaliteit en doelmatigheid van zorg, tevens scientific officer Zorginstituut Nederland; 5 huisartsen; Hedwig Vos, hoogleraar huisartsenzorg; verschillende medisch specialisten; verschillende verpleegkundigen; meerdere medisch data analisten; en anderen, waaronder veel patienten (met longcovid).

Oversterfte in Nederland in Europa

16 januari 2024 – update cijfers Eurostat t/m november 2023. Het verschil tussen Nederland en de EU is nog groter geworden. Gerekend vanaf jan. ’22, de tweede helft van de ;pandemische periode, is het maandelijkse oversterfte percentage van Nederland 4,6% hoger dan het EU percentage.

Alle maandpercentages opgeteld: Nederland scoort 277,4% oversterfte (over 23 maanden), EU scoort 171,4% oversterfte. Het verschil is 106%/23 maanden=4,6%/maand.

Eerdere updates na publicatiedatum

15 december 2023 – update cijfers Eurostat. Het verschil tussen Nederland en de EU neemt verder toe. Tot en met oktober is het verschil in oversterfte in de 2e helft van de pandemische periode (vanaf jan 2022 – heden) 4,33% per maand (95,3%/22 maanden). De divergerende lijnen geven in één oogopslag weer hoe dramatisch de oversterfte in ons land zich blijft ontwikkelen in vergelijking met de EU.

Oversterftegolf Nederland zet door
MONITOR – Sterfte in 2023 (CBS)

2 updates 17 november – wekelijkse sterfte monitor; 4 Scenario’s oversterfte 2023

update 16 november 2023 – Eurostat. Het verschil in oversterfte neemt nog verder toe ten nadele van Nederland. In september was de oversterfte in NL 12,7%, in de EU ‘slechts’ 3,2%. Het absolute verschil in het 2e tijdvak vanaf jan. 2022 t/m heden is 85% ten nadele van Nederland. Dit is, omgerekend, 4% meer oversterfte in NL dan in de EU in elke maand vanaf januari 2022.

In geel de nieuwe cijfers vanaf jan. 2022 t/m sept. 2023 van de EU en NL.

18 oktober 2023 – update Excess Mortality Ranking E14 (bron: ourworldindata). Zie voor toelichting: https://gijsvanloef.nl/2023/03/16/excess-mortality-ranking-2023-eu14/

17 oktober 2023 – update Eurostat. Het verschil in oversterfte neemt verder toe ten nadele van Nederland. In augustus was de oversterfte in NL 9.4%, in de EU ‘slechts’ 3,1%.

Eurostat cijfers t/m augustus

21 september – updates Excess Mortality Ranking E14 en Eurostat. De grafieken spreken voor zich. De analyse wordt telkenmale bevestigd door de nieuwste cijfers. Dit is geen seeking evidence.

Eurostat – cijfers t/m juli 2023.

8 september 2023 – update Excess Mortality Ranking E14: https://gijsvanloef.nl/2023/03/16/excess-mortality-ranking-2023-eu14/

17 augustus 2023 – update cijfers tot en met de maand juni 2023 Eurostat.

Dramatische verslechtering van het oversterftebeeld van Nederland in vergelijking met het gemiddelde van alle EU-landen. Alhoewel de absolute cijfers van andere bronnen lager zijn – hetgeen voor alle landen geldt – illustreert dit nogmaals de uitzonderlijk hoge en aanhoudende oversterfte in Nederland.

2 augustus 2023 – De grafiek oversterfte NL vanaf januari 2022 tot meest recente cijferdatum 9/7/’23 geeft een eerste indicatie (ourworldindata) . Na bijna anderhalf jaar zouden we voor het eerst een zekere mate van ondersterfte zien in de orde van -5%. Het laatste cijfer van 9/7 dat de grootste ondersterfte laat zien sinds begin 2022, is hoogst onzeker.

Vergelijking van de grafieken van ourworldindata en eurostat. Tussen de zwarte blokken zijn identieke perioden. Duidelijk te zien is dat de cijfers van eurostat hoger liggen.

15 juli 2023 – update cijfers van de maand mei 2023 Eurostat.

De oversterfte was in de maand mei in NL 7,5%, in de EU 2,9%. Het absolute verschil in oversterfte tussen NL en de EU neemt toe. De gemiddelde oversterfte in 2023 in NL is 9,5% (47,6 : 5), in de EU 1,9% (9,6 : 5). Het verschil is een factor 5.

16 juni 2023 – update cijfers van de maand april 2023 Eurostat.

Het verschil tussen NL en de EU over het tijdvak 2022 t/m heden wordt groter: de relatieve oversterfte in NL stijgt t.o.v. de EU. (het verschil was 45,2%, het is nu 50,6% nadelig voor NL). De gemiddelde oversterfte NL is volgens Eurostat dit jaar 7 x hoger dan in de EU (39,6 : 5,5).

1 juni – wijziging in tekst: ‘EU14 ipv. EU15‘ (EU15 is incl. Ierland)

31 mei 2023 – Waar blijven de reacties? Op LinkedIn bij vier academische ziekenhuizen 167 views (het Diakonessenhuis: 57). Openlijk ‘Likes’ van zes huisartsen, een hoogleraar huisartsenzorg, verschillende medisch specialisten, medisch data analisten en anderen. Hoe is het mogelijk dat zo’n groep gekwalificeerde personen zich uitspreekt, dat er zoveel aandacht voor de oversterfte is binnen de organisaties van de topmedische zorg, maar dat de media blijven zwijgen?

26 mei – update grafieken

Ongekende oversterfte NL onomstotelijk bewezen

22 mei 2023 – Nederland wacht op de nieuwe cijfers van het aantal overledenen tot en meet week 18 van statline (CBS), een eerste prognose. Pas na circa een half jaar worden sterftecijfers definitief, zolang er nog (plus)mutaties zijn worden de cijfers met een asterisk* geduid. Maar wat de nieuwe cijfers ook zijn, de feiten liegen er al lang niet meer om.

De laatste ondersterfte van enige betekenis was in week 9 van 2022, langer dan een jaar geleden. Pas nu, 60 weken verder, rapporteert CBS voor het eerst een week met een ondersterfte (‘mindersterfte’) van nog geen -5%, nl. week 17 van 2023. Volgens de definitie van het CBS is dat nog geen ondersterfte.

Ruim 1 jaar geen ondersterfte, louter meersterfte/oversterfte… Deze vaststelling krijgt pas werkelijk betekenis als we internationaal vergelijken. Immers, alle landen zijn getroffen door de pandemie en alle landen hebben meervoudige vaccinaties gedaan.

Wie zich verdiept in de verschillende beschikbare bronnen van de oversterfte van landen, gevolg van de corona pandemie, kan maar een conclusie trekken: de oversterfte in Nederland is ongekend hoog in vergelijking met andere landen, de landen om ons heen en iets ruimer genomen, de landen die voorheen West-Europa vormden (EU14).

Dit is, samengevat, het beeld. Vergeleken met de buurlanden heeft alleen het Verenigd Koninkrijk (inmiddels geen EU-lid meer) een hogere cumulatieve oversterfte. In vergelijking met West Europa, dus inclusief de Scandinavische landen, de Alpenlanden en Zuid-Europa, hebben naast het VK alleen Italie, Spanje en Oostenrijk een grotere cumulatieve oversterfte. Dit jaar, 2023, is de oversterfte in Nederland nog steeds veel groter dan in onze buurlanden, uitgezonderd het VK.

Github

https://github.com/dkobak/excess-mortality/

12 Landen van de Europese Unie hebben een lager percentage oversterfte (% annual deaths) dan Nederland en dan tellen Noorwegen en Zwitserland nog niet mee.

Eurostat

https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Excess_mortality_-_statistics#Further_releases

De EU gemiddeld (28 landen) en Nederland zijn onderling met wisselende pieken en dalen in balans tot het 2e kwartaal van 2022. Daarna presteert Nederland aanzienlijk slechter dan de EU. Zie de cijfers:

Alle percentages over/ondersterfte zijn opgeteld en weergegeven in 2 tijdvakken 2020+2021 en 2022+2023/heden. Vanaf 2022 heeft Nederland opgeteld 45,2% meer oversterfte (het verschil tussen 179,5 en 134,3). Omgerekend is dit +3% oversterfte meer per maand.

Ourworldindata (bewerking data): EXCESS MORTALITY RANKING 2023

https://ourworldindata.org/explorers/coronavirus-data-explorer?zoomToSelection=true&time=2022-01-02..latest&facet=none&country=ITA~NOR~SWE~FIN~DNK~DEU~AUT~BEL~FRA~PRT~ESP~GBR~NLD~CHE

https://gijsvanloef.nl/2023/03/16/excess-mortality-ranking-2023-eu14/

Twitter (recent boven)

Mijn belangrijkste reacties op commentaren op LinkedIn

answering Chi Lueng Chiu – ‘Thanks, Chi.
The quality of care is, obviously, the HUGE UNKNOWN. I would say the quality of care in the Netherlands in terms of knowledge and skills of healthcare professionals and suppliers is excellent. But the quality of care in terms of capacity (i.e. hospital beds, IC-units, nursing homes etc.) is not, it’s not sufficient, due to fixed macro budgets (that’s necessary!) in a market healthcare system which is driving up costs of all kinds of supplies and resources, rather than creating benefits, because of a lot of reasons, with common ground ‘healthcare is profitable’. Also, the very idea of competition in healthcare is detrimental to smooth operations.
Furthermore, still talking about the quality of PUBLIC HEALTHCARE, a strong prevention policy is lacking and public education is confusing and inconsistent.‘

beantwoording Michiel Gielen – ‘Onnauwkeurig antwoord. De hamvraag is wat Nederland anders maakt dan de landen om ons heen. Corona, hittegolf en griep spelen elders ook. Je komt inderdaad uit bij ‘uitgestelde zorg’ en dan moet je inzoomen op de manier waarop wij ons zorgstelsel anders hebben georganiseerd dan de landen om ons heen. En dan stuit je op ‘marktwerking’, zich manifesterend op verschillende manieren: gebrekkige samenwerking, uitholling van de publieke gezondheidszorg, cherry picking alom, inkoop van minimumcapaciteiten door zorgverzekeraars (overcapaciteit is louter een kostenpost indien de publieke/collectieve waarde van zorgvoorzieningen ontkent wordt) en bureaucratisering met vele ongewenste gevolgen zoals verhindering van gestroomlijnde zorgverlening…’

Mijn Hypothese
‘De oversterfte is de belangrijkste indicator van de kwaliteit van een zorgstelsel bij een pandemie’

https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7066379992179306496/

https://www.skipr.nl/blog/2019-was-jaar-van-de-waarheid-voor-marktwerking-in-de-zorg/

Over factfinding en opinievorming: casus oversterfte NL (twitter)

Geplaatst in acute zorg, CBS, excess mortality, oversterfte, publicaties, Twitter, zorginfarct, zorgstelsel door
tweet
tweet
tweet

CBS stelt mate van oversterfte te positief voor

Geplaatst in acute zorg, CBS, excess mortality, overheidscommunicatie, oversterfte, publicaties door

163 views website; Linkedin 610

6 Maart jl. twitterde ik opnieuw over de presentatie van de oversterfte cijfers van en door het CBS. Op 3 februari 2023 kwam het CBS namelijk met het persbericht “Eind januari geen oversterfte meer”. Zie de afbeelding van het persbericht met rechts mijn commentaar.

Mijn kritiek is twee-ledig:

  1. het CBS vervormt de maand januari tot een periode van 4 weken = 28 dagen, de weken 1 beginnend op 2 januari t/m 4 eindigend op 29 januari. Alhoewel het CBS dit uitlegt in de 2e alinea van de tekst ontstaat hierdoor het beeld dat het over de (gehele) maand januari gaat. In de 1e tekstalinea wordt het ‘frame’ gezet dat het over de hele maand januari gaat. Het weglaten van drie dagen heeft grote gevolgen voor de cijfers;
  2. Het CBS weet dat er zgn. ‘plusmutaties’ komen, omdat er vertraging optreedt in de aanlevering (input) van geregistreerde overlijdens. Niet alle sterfgevallen zijn na een week bekend en dat is verklaarbaar. Het werkelijk aantal overlijdens in een week valt daardoor altijd hoger uit dan de eerste ‘batch’ op basis waarvan het CBS het persbericht, zoals hier: “Eind januari geen oversterfte meer”, naar buiten brengt. Men kan die plusmutaties natuurlijk berekenen!

Toelichting afb.: De door mij gepresenteerde cijfers zijn o.b.v. statline 3 maart 2023. Zie verder ‘Sterfte in 2023 (CBS)’.

CBS sterftecijfers januari met de kennis van toen (3 februari 2023)

Op de dag van het persbericht (3 februari), waren dit de cijfers (bron: CBS):

Kijkt en rekent u mee?

Er zijn 15.380 sterfgevallen t/m 29 januari. Dus niet: “bijna 15.000”. De oversterfte is op dat moment 1.306 doden: Niet: “ruim 1.250”. Dit is een oversterfte van 9,3%. Ok, afrondingsverschil? En het gaat dus om 315 doden per week (29 dagen = 4,143 weken). 1306: 4,143= 315.

Plusmutaties

De ‘plusmutaties’ kan men ongetwijfeld nauwkeurig berekenen. Bijvoorbeeld: in week 3 zijn er sindsdien 35 doden bijgekomen. Het weekpercentage komt daarmee op 7,3% oversterfte, dat valt toch niet te rijmen met “in de laatste twee weken was er geen oversterfte meer”. Het totaal aantal sterfgevallen bedroeg in de hele januari inmiddels 16.520. De oversterfte 1.452 doden.

We weten nagenoeg zeker dat de uiteindelijke cijfers nog hoger gaan uitvallen.

Blogs ‘CBS en de oversterfte’ (van nieuw naar oud) vanaf medio 2022

Directieberaad CBS aan leiband politiek bij oversterfte (1)
MONITOR – Sterfte in 2023 (CBS)
Oversterfte monitor CBS-data
uitslag poll (twitter): ‘CBS heeft berichtgeving oversterfte in mei ’22 achteraf aangepast’
CBS corrigeert berichtgeving oversterfte

Twitter in 2023 (nieuwste bovenaan)

MONITOR – Sterfte in 2023 (CBS)

Geplaatst in acute zorg, CBS, coronavirus, excess mortality, monitor, oversterfte, publicaties door

1.758 views

ACTUEEL

Marktwerking oorzaak van exceptionele oversterfte (deel 1)
MONITOR – Sterfte in 2024 (RIVM)
Conclusies: ‘Oversterfte in 2023’ (CBS)
Oversterfte in Nederland in Europa

26 januari 2024 – Jaarprognose opgehoogd naar 169.364 (van Loef Research; CBS Statline:169.363). Oversterfte op jaarbasis stijgt naar 7,78%. Iets onder scenario C. Het zwarte kader in de tabel is de periode van de scenario’s. Zie hieronder.

Eerdere updates – de tabel stond altijd op twitter

19 januari 2024 – Jaarprognose 169.331 doden. Oversterfte 7,76%, dat zijn 12.198 doden. Iets onder scenario C.

12 januari 2024 – Eerste jaarprognose Statline t/m week 52. Sterke daling (over)sterfte in laatste week van het jaar. Oversterfte op jaarbasis 12.141 doden, dit komt overeen met 7,73%. De oversterfte komt iets lager uit dan scenario C. De verwachting is dat het sterftecijfer in de komende weken nog iets zal oplopen. Op dit moment is niet bekend wanneer het CBS jaarcijfers presenteert.

5 januari 2024 – Nieuwe cijfers Statline met de verwachting t/m week 51. In de tabel is meegenomen de verwachting van week 52 van het Rivm. De oversterftegolf van het eind van 2023 kent op dit moment twee pieken, de eerste piek half november, de tweede piek rond de kerstdagen. Obv. de huidige verwachtingen (CBS, Rivm) is de oversterfte op jaarbasis 12.209 doden, dat is 7,77%.

29 december 2023 – Cijfers Statline d.d. 27/12; cijfers RIVM d.d. 28/12. Er zijn (toch) verschillen tussen de historische weekcijfers van beide instituten. RIVM zegt de cijfers van het CBS te gebruiken. Weergegeven is de oversterfte t/m week 49 van het CBS (boven) en het RIVM (onder) en de jaaruitkomsten. Tevens is weergegeven de prognose van het RIVM t/m week 51 (onderste tabel) en de grafiek van het RIVM.

22 december 2023 – Geen nieuwe cijfers Statline. ‘Statline wordt 27 dec.’ (antwoord via twitter)

Inmiddels blijken de cijfers ook te staan op de website van het RIVM: https://www.rivm.nl/monitoring-sterftecijfers-nederland De nieuwe tabel hierbij.

De oversterftegolf gaat door. 1e Prognose week 49 ruim 16% oversterfte, sterke ophoging week 48 met 1,4% (‘plusmutaties’). Op jaarbasis stijgt het aantal doden naar 10.942, dat is 7,42%. De oversterftelijn volgt de lijn van scenario C die uitkomt boven 12.500 doden in 2023.

15 december 2023 – De oversterftegolf zet door. Het jaartotaal bedraagt nu 10.334 doden, dat is ruim 7,1%. Scenario C.

8 december 2023 – Is de eerste eindejaarspiek voorbij? Prognose week 47 is 233 extra doden (ca. 7,7%). Op jaarbasis nu 9.854 oversterfte, dat is 6,98%. Dit percentage ligt iets onder scenario C, wat betekent dat alleen bij een minimale oversterfte (‘meersterfte’) in de resterende vijf weken scenario B (oversterfte in 2023 =10.295 doden) nog haalbaar is.

1 december 2023 – Oversterftegolf rolt door, eerste prognose week 46 ruim 13%. In totaal 9.580 doden, dat is 6,93%. Scenario C.

24 november 2023 – De oversterfte volgt vrijwel exact de lijn van scenario C. De golft stijgt door naar 17,4% in de laatste week, er zijn nu al meer dan 9.100 extra doden.

17 november 2023 – Een nieuwe oversterftegolf zet door, prognose ruim 16% in de laatste 2 weken. Het jaartotaal stijgt naar 8.575 doden: 6,48%!

10 november 2023 – Dramatische stijging oversterfte kondigt zich aan… 1e prognose week 43: 15,5% oversterfte. Het jaartotaal stijgt naar 8.045 doden: 6,22%! Het wordt tijd voor enkele scenario’s (wordt vervolgd).

8 november 2023 – Voorspelling: de oversterfte in 2023 zal ca. 9.400 doden zijn. Dat is 6%. Ik acht de kans groter dat het nog meer zal zijn, dan dat het minder zal zijn.

update 3 november 2023 – De oversterfte neemt verder toe. Het totaal aantal mensen dat te vroeg is overleden is volgens de nieuwste cijfers nu 7.549, dat is 5,97%.

update 27 oktober 2023 – De hogere oversterfte houdt aan. Het totaal aantal mensen dat te vroeg is overleden is nu 7.290, dat is 5,9%.

update 20 oktober 2023 – De oversterfte ligt de laatste drie weken ruim boven de 200. Het totaal aantal mensen dat te vroeg is overleden is nu 7.069, dat is 5,86%. Detail: de enige week met een niet significante ondersterfte van >-1% (week 17) kleurt nu ook lichter.

update 13 oktober 2023 – Scherpe toename van de oversterfte. Op jaarbasis nu ca. 6.800 doden, dat is 5,77% (!). De laatste ‘ondersterfte’ van >-1% was in week 17 (niet significant).

update 6 oktober 2023 – Sinds augustus overlijden er wekelijks 145 mensen meer dan de prognose. De oversterfte heeft een permanent karakter. Hoe is het mogelijk?! Er zijn inmiddels dit jaar al 6.509 meer mensen overleden dan verwacht. Het percentage loopt op naar 5,66%.

update 29 september 2023 – De oversterfte heeft een permanent karakter. Hoe is het mogelijk?! Er zijn dit jaar 6.281 meer mensen overleden dan verwacht, dat is 5,6%.

update 22 september 2023 – De oversterfte neemt weer toe. Er zijn nu dit jaar 6.1277 meer mensen overleden dan verwacht, dat is 5,6%.

update 15 september 2023 – De lichte oversterfte houdt aan. Totaal: 5.890 doden meer dan verwacht.

1 september – Onder WLZ-zorggebruikers is de oversterfte verhoudingsgewijs aanzienlijk groter. Tot en met week 30 zijn er 2.966 mensen meer gestorven dan verwacht, dit komt overeen met een oversterfte van 8,57%. In dezelfde periode was de totale oversterfte 5.246 (5,67%). Het aandeel van de oversterfte onder WLZ-zorggebruikers op de totale oversterfte is dus 2966/5246 = 56,5%. Er zijn in totaal ongeveer 340.000 mensen met een WLZ-indicatie (bron: google).

update 8 september 2023 – De oversterfte stijgt opnieuw met ruim 200 doden en komt uit op 5.755. Ook het percentage stijgt iets (5,53%).

update 1 september 2023 – Incl. oversterfte onder WLZ-zorggebruikers. Door plusmutaties stijgt de totale oversterfte onder de nederlandse bevolking met bijna 200 en komt nu uit op 5.544 doden (5,47%).

3e update 25 aug. – Tabel t/m week 32. Het aantal oversterfte-doden stijgt met bijna 100, het percentage daalt weer.

2e update 25 augustus – CBS heeft nieuwe webpagina gemaakt met de verwachting van de sterfte tot eind 2023. Link: https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2023/32/overledenen-per-week-provincie-en-gemeente-week-30-2023

Geeft het CBS geen verwachting van de sterfte meer af? De laatste verwachting betreft week 30. Ik kan geen tabel vinden… Plusmutaties leiden tot hogere oversterfte-totalen, respectievelijk 5.262 doden, dat is 5,65%. De laagste (=grootste) ondersterfte is dit jaar -1,02% (week 17)!

update 21 augustus – Aantal weergaven CBS statline OVERSTERFTE 2023 (‘OversterfteNL’) op twitter.

update 18 augustus – Voortaan geen eerste schatting meer van de laatste week (nu: week 31), want dit cijfer is erg onbetrouwbaar. Nu louter plusmutaties. De oversterfte neemt toe, absoluut (5.236 doden) en procentueel (5,63%). Uitgesplitste cijfers (WLZ-zorggebruikers; leeftijdsgroepen) lopen achter bij het CBS (tot week 26).

update 11 augustus – Het patroon van lichte oversterfte keert terug. 170 Extra doden tov. vorige week, 5186 sterfgevallen in totaal, op jaarbasis 5,57%.

update 4 augustus – Het CBS verwacht opnieuw ondersterfte in de laatste week 29. Maar plusmutaties geven nu ook een oversterfte van meer dan 10% in week 23 van juni. Het absolute aantal sterfgevallen dit jaar daalt iets (5,56%).

update 28 juli – Voorlopige indicatie minimale ondersterfte in week 27 direct gevolgd door ‘kleine’ oversterfte. Herstel van het patroon. De oversterfte is nu 5.038 op jaarbasis (5,76%).

update 21 juli – CBS heeft (op twitter) verwezen naar het document waar de schatting van het aantal te verwachten doden te vinden is. Hier de nieuwe versie van de tabel. Link: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2023/28/oversterfte-in-juni

(oude tekst, die ik laat staan vanwege de transparantie) ‘CBS geeft geen schatting van het verwacht aantal doden in week 27. Het is dus niet mogelijk om een nieuwe tabel te maken zonder een aanname. O.b.v. week 27/2022 is een schatting gemaakt van het veracht aantal doden (blauwe cijfers, cursief). Er zijn plusmutaties teruglopend tot in februari. Het totaal aantal te vroeg overleden mensen zou dan rond de 4.880 zijn, dat komt overeen met een oversterfte van ca. 5,8% op jaarbasis.’

update 14 juli – De korte oversterftegolf in juni (weken 23 en 24, boven 10%) die samenhangt met de hittegolf is weer voorbij. De sterfte blijft bovengemiddeld. Op jaarbasis zijn er 4.859 mensen te vroeg gestorven (5,93%). Op zijn hoogst is de oversterfte in 2023 voor ca. 10% het gevolg van de hittegolf in juni. (Neem de weken 23+24+25: 876 oversterfte, stel 50% gevolg van hitte is 438 hittedoden. 438 op 4.859 = 9%)

Het CBS maakt vandaag in haar persbericht melding van de oversterfte in juni. Mijn kritiek op het CBS is tweeledig:

1e – CBS laat na de totale oversterfte in 2023 te benoemen;

2e -ook in maart was er een periode van oversterfte ‘buiten het interval van gewoonlijke fluctuaties’.

NB – Waarom werd het Nationaal Hitteplan door het RIVM niet in werking gesteld?

update 7 juli – De oversterfte is nu 6%. Het gaat om 4.748 mensen die te vroeg gestorven zijn. Op jaarbasis zou dit kunnen uitkomen op ca. 9.500 doden in 2023.

update 3 juli – De ontwikkeling van de oversterfte in 2023 als percentage van de verwachte sterfte (vanaf februari). Het huidige cijfer is 5,9%.

update 30 juni – Nieuwe oversterftegolf: prognose 13% in week 24. Oversterfte in 2023 stijgt verder, zowel absoluut (4.509 doden), als procentueel (5,9%). Beeld: verdere verslechtering.

update 23 juni – Eerste prognose week 23: oversterfte van 9% (!). Plusmutaties terugwerkend tot begin van 2023. Oversterfte in 2023 stijgt naar 4.110 doden, een hoger sterftepercentage op jaarbasis (5,58%). Beeld: verslechtering.

update 16 juni – Eerste prognose week 22. Plusmutaties terugwerkend tot in april. Oversterfte in 2023 stijgt naar 3.797 doden (5,36%). Beeld: permanente lichte oversterfte.

update 11 juni – Telfout. Totaal aantal doden -5, dus 3.739 (5,5%).

update 9 juni – Eerste prognose week 21. Plusmutaties terugwerkend tot eind maart. Oversterfte in 2023 stijgt naar 3.744 doden (5,51%). Beeld: permanente lichte oversterfte.

update 2 juni – Eerste prognose week 20. Plusmutaties terugwerkend, vergelijk de tabellen (week 12 nu meer dan 10% oversterfte). Oversterfte in 2023 stijgt naar 3.608 doden (5,54%, het jaargemiddelde zakt, omdat de oversterfte de laatste weken relatief laag is).

update 26 mei – Eerste prognose week 19. Plusmutaties terugwerkend. Oversterfte in 2023 stijgt naar 3.528 doden (ca. 5,7%)

update 23 mei – Eerste prognose van week18 statline CBS geeft weer lichte oversterfte en plusmutaties terugwerkend. Oversterfte in 2023 stijgt naar 3.427 doden (ca. 5,8%).

update 12 mei – Statline meldt een lichte ondersterfte in week 17. Plusmutaties eerdere weken, teruggaand t/m week 1 van 2023. De totale oversterfte daalt iets naar 3.310, oftewel 5,86%.

update 8 mei – Het CBS verwacht weer een stijging van de oversterfte in week 16 (7%). Het totaal aan te vroeg overledenen neemt met ca. 240 toe tot 3.342, dit komt overeen met 6,24%.

update 2 mei – De oversterfte is nu vrijwel verdwenen, maar er is geen sprake van ondersterfte zoals bij veel landen (EU14). Er zijn ruim 3.100 mensen dit jaar te vroeg gestorven, dit komt overeen met 6,13%.

update 21 april – Er is een aanhoudend lichte oversterfte. Er zijn ruim 3.000 mensen dit jaar eerder gestorven, dat is 6,42%. Cijfers identiek aan https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/landelijk/sterfte

update 14 april – CBS stopt met een eerste schatting van de laatste week (dat zou nu week 14 zijn), daardoor vallen de totalen nu lager uit. Plusmutaties eerdere weken.

CBS zegt hierover (bericht van 7 april jl.):

Schatting week 13

De cijfers over week 13 van 2023 zijn een schatting gebaseerd op de aanname dat 81 procent van alle sterfgevallen een bericht is ontvangen. Vrijdag 14 april publiceert het CBS voorlopige cijfers over de sterfte in week 13. De cijfers zijn dan completer.

CBS wijzigt publicatiefrequentie sterftecijfers

Het CBS gaat minder frequent nieuwsberichten over de weeksterfte publiceren. Het eerstvolgende bericht gaat over het tweede kwartaal en staat gepland voor juli. De cijfers van het aantal overledenen blijven wekelijks beschikbaar via StatLine. Ook de tabellen in de Monitor Langdurige Zorg blijven wekelijks gepubliceerd worden. De aanvullende tabel ‘Sterfte per week, per provincie en gemeente’ zal een keer per maand verschijnen, in de reeks sterfte per week.

Huidige stand oversterfte (‘meersterfte’ desgewenst, ik blijf het woord ‘oversterfte’ gebruiken)

update 7 april – Stabiel beeld oversterfte laatste weken. Ondersterfte in weken 4/6/8 was minimaal. Op jaarbasis ca. 2.920 extra sterfgevallen, dat is 6,56%.

Toelichting werkwijze CBS.

Het wekelijks rapport (excel) ‘Overledenen per week, provincie en gemeente‘ bevat de ontvangen doodsberichten, alsmede een schatting van de meest recente week. Die schatting is opgehoogd met te verwachten extra doodsberichten van eerdere weken (‘bufferschatting’), bij een volgende week daalt dit cijfer aanzienlijk en zijn er ‘plusmutaties’ bij de eerdere weken. Een logische werkwijze. Alle weken vanaf het begin van het jaar hebben een * (schattingsteken, onzekerheid).

update 31 maart – Oversterfte laatste drie weken rond 10%, volgens nieuwe schatting CBS. Oversterfte op jaarbasis 2.694 sterfgevallen, dat is gelijk aan 6,5%.

update 24 maart – Laatste 2 weken oversterfte boven de 10%. Oversterfte week 10 lager dan geraamd (een ‘bufferschatting’). Oversterfte op jaarbasis boven de 6%. Stijging oversterfte in alle leeftijdsgroepen.

update 17 maart – Oversterfte in week 10 bedraagt 13,8%. In totaal zijn in 2023 2.057 mensen te vroeg overleden, de oversterfte op jaarbasis is nu 5,91%. Stijging bij WLZ-zorggebruikers en 80 jaar en ouder.

update 10 maart –

De oversterfte schommelt sinds februari rondom de verwachting. Op jaarbasis 5%. Geen nieuws v.w.b. de drie leeftijdscategorieen.

update 6 maart – Statline met cijfers van 1 jan. 2023.

De schatting van 585 doden was te hoog, het zijn er 510. De nieuwe tabel van 2023 incl. plusmutaties:

bron: https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/70895ned/table?ts=1673541964007

update 3 maart – cijfers CBS t/m week 8. Sterfte fluctueert rondom de te verwachten lijn. In de eerste twee maanden van 2023 is er een oversterfte van ca. 5,7%, dit zijn ca. 1.600 sterfgevallen.

De laatste weken enige ondersterfte onder 80 jaar en ouder.

NB CBS verandert haar publicatiebeleid (lagere frequentie). Quote: ‘De cijfers zullen nog steeds wekelijks verschijnen, maar CBS geeft geen schatting meer over de afgelopen week. Daarnaast zal CBS nieuwsberichten over sterftecijfers niet meer per maand publiceren, maar per kwartaal.’

update 26 feb. – update CBS.

10 feb. – update CBS. Te verwachten plusmutaties over alle weken. In week 5 weer stijging van de (over)sterfte. NB 1 jan. 2023 is mijn schatting.

Voortaan met een toelichting van de (over)sterfte bij de drie leeftijdsgroepen: 0 tot 65 jaar 65 tot 80 jaar 80 jaar en ouder. We zien de sterkste stijging van de sterfte bij 0 tot 65 jaar, hier is ook volgens de CBS-definitie (95% interval) weer sprake van oversterfte:

3 feb. – update CBS. Week4 is de eerste week waarin de oversterfte volgens schatting CBS onder het gemiddelde komt. O.b.v. de cijfers was de oversterfte in januari 2023 bijna 10%.

Op basis van CBS-data maak ik net als het afgelopen jaar een tabel van de sterfte/oversterfte/ondersterfte dit jaar. Zoals u weet houd ik geen rekening met de (wekelijkse) bandbreedtes, teneinde een scherper beeld van de actualiteit te krijgen. Het genuanceerde beeld ontstaat vanzelf. Suggesties zijn altijd welkom.

Er zijn nu volgens schattingen van het CBS in 2023 1.394 te vroeg gestorven mensen te betreuren. Dit is 13%.

Blogs ‘CBS en de oversterfte’ (van nieuw naar oud) vanaf medio 2022

CBS stelt mate van oversterfte te positief voor
Oversterfte monitor CBS-data
uitslag poll (twitter): ‘CBS heeft berichtgeving oversterfte in mei ’22 achteraf aangepast’
CBS corrigeert berichtgeving oversterfte

Oversterfte monitor CBS-data

143 views – BLOG AFGESLOTEN

7 februari 2023 – Nabrander. Ik veronderstel dat het CBS een inschatting heeft gemaakt van het aantal extra sterfgevallen (plusmutaties) die nog zullen worden geregistreerd met als definitieve uitkomst voor 2022 het getal van 14.445. Deze plusmutaties zien we niet meer terug in de wekelijkse actualisaties in het heden. Dit impliceert dat het aantal doden in de laatste weken van 2022 hoger is dan gerapporteerd op de website van het CBS. Een logische verklaring?

27 januari 2023 – Aangezien een antwoord uitblijft maak ik nu de voorlopige balans op (pas over circa een half jaar zullen de definitieve cijfers bekend zijn). Op basis van het op 25 jan. jl. door CBS genoemde aantal van 14.445 doden (oversterfte 2022) is dit de definitieve tabel o.b.v. de CBS-data. In de periode van 1 en 2 jan. 2022 moet de oversterfte dan 490 doden zijn geweest, dit komt overeen met een percentage 95%. Uiteraard klopt dit niet. Maar ik laat het erbij. Deze blog wordt afgesloten, tenzij Ruben van Gaalen of een andere woordvoerder van het CBS een verklaring geeft.

update 21 jan. – de Telegraaf publiceert de hoge variant

update 20 jan. – update prognose o.b.v. nieuwe cijfers (plusmutaties) t/m week 51

Oversterfte bedraagt 8,99% – 14.028 mensen te vroeg overleden in 2022.

update 16 jan. 2023 – schatting obv. verdiscontering gebroken weken 1 en 52

gepubliceerd op 13 januari om 08:10 uur in de ochtend. Veel gelezen twitterbericht verscheen om 09:35 AM. Eind van de middag verschijnt er een bericht op RTL Nieuws, zie onderaan. Toeval?

Onder elkaar: 3 varianten week52; excel hoge variant 2022

De cijfers van 2020 en 2021 komen van Ourworldindata. Jaartotalen CBS (afgerond, niet exact). De cijfers van 2022 zijn gebaseerd op CBS en Statline (jaartotaal: 169.870) en worden wekelijks bijgehouden in excel en gepubliceerd op mijn website, sinds het begin van de ononderbroken periode van oversterfte medio maart 2022. Procesmatig bestaat er een duidelijk patroon, waarbij wekelijkse sterftecijfers achteraf opgehoogd worden en dit gedurende enkele maanden. Dit is logisch.
Alleen de laatste week52 (6 dagen) kent nog een grote onzekerheidsmarge. Uitgegaan is van het jaartotaal op https://lnkd.in/eBsDy7X4 .

CBS grafiek

Op basis van de grafiek (https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/welvaart-in-coronatijd/gezondheid-in-coronatijd) verwacht het CBS een lager aantal doden in week52, nl. 4072. Dit geeft de volgende jaartotalen: oversterfte aantal overledenen: 13.922, oversterfte% 8,95%.

3 Varianten

Statline geeft 3566 doden week52, bij het hoge jaartotaal 169.870?! Dit geeft een volgende bandbreedte o.b.v. de verschillende ramingen van week52 2022: raming laag, raming midden, raming hoog. De CBS grafiek is de middelste variant.

NB Als je de ‘gebroken’ weken 1 en 52 meeneemt o.b.v. aannames (bijv. week 1 schatting oversterfte 75 met 1004 doden en 929 verwacht aantal) en het Statline jaartotaal, kom ik uit op de jaartotalen 13.882 oversterfte en 8,92%.

Tijdlijn – om 17:11 verschijnt dit bericht op RTL Nieuws:

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5359184/oversterfte-december-meer-doden-cbs

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/25/oversterfte-in-tweede-helft-2021-hoger-dan-covid-19-sterfte

Drie lopende oversterfte dossiers: voorspelling oversterfte; CBS oversterfte; oversterfte EU14 2022

Geplaatst in acute zorg, CBS, coronavirus, EU14, excess mortality, ourworldindata, oversterfte, publicaties, zorgstelsel door

334 views

BLOG AFGESLOTEN, alleen vervolg / doorlopen DOSSIER EXCESS MORTALITY RANKING EU14 2022 en 2023

27 januari 2023 – Beste lezers, aangezien CBS geen uitleg geeft, rond ik de dossiers 1 (voorspelling oversterfte) en 2 (monitor CBS-data) af. Zojuist plaatste ik deze tweet:

20 jan. 2023 – update CBS-data, Statline

13 jan. – update CBS-data, Statline

12 jan. – CBS: “Publicatie nieuwsbericht jaarcijfer inmiddels verplaatst naar 25 januari”. Tot 11 jan. stond de publicatieplanning op 20 januari a.s..

Er zijn drie lopende oversterfte data-dossiers op mijn website:

  1. Mijn voorspelling van de oversterfte in 2022: ruim 8,5% oversterfte, zeker 13.200 sterfgevallen. Gebaseerd op CBS, met toevoeging van specifieke expertise. Inmiddels getoetst aan uitkomsten, ik zat te laag, zowel qua percentage als qua aantal. Zie tabel boven, tabel onder geeft het weekoverzicht. Zie verder: https://gijsvanloef.nl/2022/12/27/schatting-oversterfte-nederland-2022/ AFGESLOTEN
  2. Monitor van de oversterfte op basis van de CBS data. In de regel zal ik eerder dan het CBS bepaalde conclusies trekken, zoals de meest recente uitkomsten en wat dat betekent voor het totaalbeeld. Link: https://gijsvanloef.nl/2023/01/13/oversterfte-monitor-cbs-data/; AFGESLOTEN zie ook: https://gijsvanloef.nl/2022/05/27/is-berichtgeving-cbs-oversterfte-objectief/.
  3. De EXCESS MORTALITY RANKING EU14 2022. Gebaseerd op de data van Ourworldindata met het CBS cijfer voor Nederland. Dat betekent dat de Nederlandse positie in de ranglijst meer actueel en daarmee nauwkeuriger is dan de posities van de andere 13 landen. Italie loopt notoir achter met data. Zie: https://gijsvanloef.nl/2022/07/08/op-zoek-naar-een-goede-oversterfte-ranglijst/

Hiernaast doe ik zelfstandig onderzoek naar de werking van het zorgstelsel. Het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking waarbij samenwerking tussen disciplines problematisch is en een integrale, patientgerichte behandeling frustreert, heeft een negatieve uitwerking. Deels wordt de langdurige en relatief hoge oversterfte hierdoor veroorzaakt. Zie: https://gijsvanloef.nl/2022/09/26/oversterfte-nederland-opmerkelijk-hoog/

7 januari 2023

Schatting oversterfte Nederland 2022

Geplaatst in acute zorg, CBS, coronavirus, excess mortality, levensverwachting, oversterfte, publicaties, zorginfarct, zorgstelsel door

424 views – BLOG AFGESLOTEN

Aanleiding

Op 23 december tweette ik een schatting van de oversterfte t/m week 50 2022 op een ‘bierviltje’ n.a.v. vragen. Dit is mijn voorspelling voor 2022. De periode van ononderbroken oversterfte bedraagt 43 weken en loopt mogelijk door in 2023. Maar misschien gaat men de berekening van (wanneer sprake is van) ‘oversterfte’ aanpassen, nu drie jaren van oversterfte (bijna) achter de rug zijn…?

Op 9 november schatte Ruben van Gaalen (CBS) de oversterfte dit jaar op 7%. Op dat moment was de door CBS gemeten oversterfte iets meer, rond de 7,3% (zie onderaan). Al geruime tijd ben ik sceptischer over de ontwikkeling van de oversterfte dan hij, wellicht omdat ik een ander perspectief heb. Ik ben een kritisch beoordelaar van het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking met een bijzondere aandacht voor de systeemtekortkomingen a.g.v. het concurrentiedenken. De cijfers van het CBS zijn (ook) voor mij leidend. Mijn prognose, die misschien nog te optimistisch is, licht ik nader toe met deze illustratie.

Illustratie

boven: De weekcijfers 2022 CBS in een exceltabel & onder: een uitvergroting van de sterftegrafiek van CBS. Arcering oversterfte en ondersterfte met kleuraccenten o.b.v. 10% gradaties. Er zijn 6 periodes met een oversterfte boven de 10% (oranje>rood). De drie periodes met de hoogste/meest markante oversterfte zijn met pijlen aangegeven, evenals de – eenmalige – periode van ondersterfte in 2022.

Interpretatie

De oversterfte van 27,05% in week 50 (prognose CBS) is de hoogste oversterfte dit jaar. Er heerst weer een griepepidemie, er zijn veel coronabesmettingen en er zijn ook andere infecties. Er zijn medicijntekorten. Er is constant uitgestelde zorg. De wachtlijst voor acute verpleeghuis is dit jaar met 70% gestegen. Enz. Kortom, de zorg is (weer) volledig overbelast. Het zou mij niet verbazen als de laatste weken van 2022 een nog hogere oversterfte gaan geven dan de 1.150 extra sterfgevallen die ik voor de weken 51 en 52 heb ingeschat… (de rode cijfers in de excel) en dat 8,51% oversterfte in 2022 nog aan de lage kant is.

24 december 2022

Eerder gepost met de url ‘bierviltje’

https://gijsvanloef.nl/2022/12/24/bierviltje-oversterfte-nederland-2022/

https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2022/51/overledenen-per-week-provincie-en-gemeente-week-50-2022

Bron 169.000 doden in 2022:

https://www.nporadio1.nl/nieuws/binnenland/9c04103c-4eb1-4fee-b470-35ac211e8dcc/meer-mensen-overleden-dan-geboren-in-2022-nog-niet-eerder-gezien