Belangrijkste publicaties (5 jaar onafhankelijk onderzoek en advies over het zorgstelsel)

Top 5 publicaties

Platform Betrouwbare Zorgcijfers (co-auteur John J.L. Jacobs):
Corona scenario analyse 14 maart 2020

Volkskrant: Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort

Medisch Contact:
Nederlandse zorg valt van haar voetstuk

ESB (co-auteur Renske Leijten): Zorgstelsel obv samenwerking stelt
patiënt centraal

Skipr: Een patiëntgeoriënteerd zorgstelsel

Recensies

Voxmedia: Voxmedia“The Netherlands has universal health insurance — and it’s all private”

Stichting Beroepseer: Beroepseer Gijs van Loef bekritiseert de effecten van marktwerking in de zorg op basis van onderzoek naar kwaliteit van zorg

Aanpassing zorgstelsel in 2019 in gang gezet (minder markt)

173 views website

Jaap van den Heuvel: ‘Gijs ziet het zoals gewoonlijk weer messcherp.’

17/1/2020 – Skipr> 2019 was jaar van de waarheid voor marktwerking in de zorg

2019 Is het jaar waarin de aanpassing van het marktgedreven zorgstelsel in gang is gezet. Dat wordt minder markt. Het idee dat concurrentie tussen zorgverzekeraars en tussen zorgaanbieders leidt tot betere patiëntzorg is gelogenstraft. Het chaotische faillissement van het Slotervaartziekenhuis en het MC Zuiderzee in Lelystad was het keerpunt. In het afgelopen jaar zijn veel zaken gepasseerd. Een opsomming.
Als we kijken door de bril van de patiënt dan zien we een gebrek aan capaciteit, zowel te weinig ‘opvangplekken’ als een tekort aan deskundig personeel, in de ouderenzorg – met name daar waar mensen niet langer thuis kunnen blijven wonen -, in de specialistische ggz en de jeugdzorg en ook is de nabije huisarts in delen van het land steeds minder vanzelfsprekend. Voor alle soorten patiënten lopen de wachtlijsten op en dit is ook het geval in de cure, waar de wachtljsten voor alle medische specialismen op één na zijn toegenomen Volksgezondheidenzorg.info wachttijden polikliniek 2019. Het capaciteitsprobleem treft dus de gehele gezondheidszorg, zowel de care als de cure.
De acute zorg (beschikbaarheid van huisartsen en huisartsenposten, SEH en acute verloskunde), wellicht de allerbelangrijkste verdieping in het gehele zorggebouw, kwam het afgelopen jaar veel in het nieuws door sluitingen van posten en patiënten stops (o.a. LUMC Leiden). Minister Bruins heeft aangekondig medio 2020 met een houtskoolschets te komen van de acute zorg blog Houtskoolschets acute zorg. Op 10 december 2019 nam de Tweede Kamer zes moties aan om het aanbod van acute zorgposten verspreid over het land te waarborgen blog De acute zorg implodeert

Als we kijken door de bril van de zorgverlener dan zien we een historisch hoog ziekteverzuim CBS Ziekteverzuim naar sectoren, een dramatisch hoog personeelsverloop (commissie werken in de zorg) NOS Veel jonge zorgmedewerkers binnen 2 jaar weer weg, in het bijzonder ook een uitstroom van zorgverleners die de werkomstandigheden beu zijn en voor zichzelf beginnen als ZZPér (waardoor de totale kosten van personeel wel stijgen) en tekorten bij veel verschillende specialismen, zowel bij specifieke verpleegkundigen als artsen zoals geriaters, SEH-artsen, psychiaters e.a. (Capaciteitsorgaan: Capaciteitsplan 2021-2024). Programma’s om de hoge werkdruk (ook ‘administratieve lastendruk’) terug te dringen zoals OntRegelDeZorg leveren (vrijwel) geen resultaten op VVAA Ontregelmonitor. Op 20 november 2019 was de eerste landelijke staking van ziekenhuispersoneel in de geschiedenis. Met een nieuwe CAO is een deel van de onvrede voorlopig weggenomen. Maar het is evident dat de aantrekkelijkheid van de zorg als werkverschaffer een enorm probleem is, juist voor de uitvoerende functies waar men de bulk van het werk moet doen en van alle kanten wordt ‘aangestuurd’. De ophef rond het wetsvoorstel BIG2 was een veeg teken. Afgelopen week meldde RTL Nieuws dat het tekort aan verpleegkundigen in ziekenhuizen tot zeer gevaarlijke situaties voor patiënten leidt RTL Nieuws Verpleegkundigen. Steeds meer zorgbestuurders durven het nu eindelijk gewoon uit te spreken, ‘de concurrentie moet uit de zorg’ (Doekle Terpstra). Samenwerken in regionale verbanden is voortaan het devies. Het regionaal samenwerkingsmodel in Drenthe haalde vorige week de voorpagina van de Volkskrant met de kop ‘Samenwerking in plaats van marktwerking’ Volkskrant Samenwerking ipv marktwerking

Maar het zorg-is-marktdenken heeft veel zelfstandige zorgbedrijven geen windeieren gelegd. Door het onderzoeksjournalistieke netwerk van Follow The Money en Reporter zijn excessen in de thuiszorg (exorbitante winsten bij tientallen bedrijven) in beeld gebracht Pointer KRO NCRV.

Op 17 december stond het huisartsencomité Het Roer Moet Om op de stoep van het ministerie van VWS om ministers De Jonge en Bruins ‘met scheepshoorn en wekkers’ wakker te schudden. Het huisartsencomité stelt dat ‘de ministers tot nu toe elke verantwoordelijkheid ontlopen om de urgente problemen rond de huisartsenzorg te helpen oplossen, (…) terwijl alle oplossingen beginnen bij scherpe politieke keuzes.’ Ze pleiten voor het afschaffen van het concurrentiedenken in de huisartsenzorg, de gehele acute zorg en de thuiszorg hetroermoetom.nu

Het is het afgelopen jaar duidelijk geworden dat de zorgverzekeraars (gesteund door de NZa) hun taak niet aankunnen en het vertrouwen in zorgverzekeraars is inmiddels op een dieptepunt geland IQ Healthcare Laag vertrouwen in zorgverzekeraars  In 2019 zagen we eerder dan in voorgaande jaren de afkondiging van omzetplafonds en patiëntenstops bij ziekenhuizen voor de rest van het jaar (het begon met het Ikazia ziekenhuis in Rotterdam NRC Patientenstop Ikazia), ook hier weer: groeiende wachtlijsten. Hoezo: ‘Zorgplicht’? Veelzeggend was de verkoop van de profijtelijke zorglabels (o.a. Promovendum en BeSured, polissen voor studenten en hoog opgeleiden) aan de Zwitserse investeerder Iptiq in 2018, hetgeen een rechtstreekse ondermijning van de solidariteitsgedachte betekende.

Internationale bronnen als de OECD, Eurostat ea. bevestigen het beeld dat de kwaliteit van de nederlandse (medische) gezondheidszorg geleidelijk aan achterop begint te raken in vergelijking met andere moderne europse landen blog Medische zorg achteruit tov EU14 Op sleutelindicatoren als de Levensverwachting bij geboorte en het aantal levensjaren in goede gezondheid zien we stagnatie en zelfs een achteruitgang met grotere verschillen tussen ongezonde laag- en gezonde hoogopgeleiden.

Het ministerie VWS moest het afgelopen jaar wel gaan ingrijpen, het kon niet anders. Over de acute zorg hadden we het hiervoor al. Het Maasziekenhuis in Boxmeer wordt voortaan financieel overeind gehouden met een staatssubsidie. In een recente blog ging ik er op in blog Kabinet doorbreekt taboe en pakt de regie terug. Het is wachten op de contouren voor de toekomstige organisatie van de zorg waar het kabinet voor de zomer mee gaat komen (NB adviesaanvraag aan SER en WRR). In oktober 2019 werd een nieuwe directeur curatieve zorg benoemd, zonder enige ervaring in de zorg. Maar nu gaat het ministerie op zoek naar een directeur-generaal curatieve zorg mèt kennis van de sector. Veelzeggend?

voorheen> blog Kroniek van een aangekondigd sterven van een marktgedreven zorgstelsel

reactie op opiniemaker Joost Zaat: wie heeft het beste zorgsysteem?


Waarom reageren op een opinie in de vorm van een column? Omdat de column in de Volkskrant staat en de columnist de beeldvorming van de kwaliteit van de gezondheidszorg beinvloedt.
Daarom, puntsgewijs, je betoog volgend.

Er is voortschrijdend inzicht m.b.t. de ‘lijstjes’.

De Zorgkaart Nederland is overtuigend afgeserveerd door Follow the Money. FTM Frauderen met de Zorgkaart Persoonlijke ervaringen van jou en mij (een eigen onderzoekje n.a.v. de sluiting van de Keizershof) zijn hierbij volstrekt ondergeschikt.

De AH ziekenhuis top100 is eveneens – na een paar jaar soebatten – door deskundigen ondeugdelijk bevonden en gelukkig passé.

In de landenvergelijking is de beruchte EHCI-index (dat is die lijst waar heel politiek-bestuurlijk Nederland en de federatie medisch specialisten nog steeds (!) mee dweept(e): ‘we hebben het beste zorgstelsel!’) door experts eveneens gediskwalificeerd. We weten dat er slechts een paar zorg(rang)lijsten zijn die wetenschappelijk worden bevonden: OECD, EU/Eurostat, de HAQ-index en in mindere mate het Commonwealthfund (nadeel: slechts een handjevol landen met de USA en Oceanie erbij). Prachtige interactieve overzichten staan tegenwoordig op ourworldindata.org ourworldindata.org
Zorgstelselranglijsten

Ik heb bij mijn onderzoek gekozen voor een vergelijking die hout snijdt: Nederland vergeleken met andere modere Europese landen, de EU14 (bij EU/Eurostat ontbreken soms Zwitserland en Noorwegen, landen met onomstreden hoogwaardige zorgprestaties). Deze EU14 hoort – als groep – ook bij de absolute top wereldwijd. Mijn aanpak is door experts gewogen en goedgekeurd. Had ik er op moeten promoveren?
EU14 Kwaliteit en Kosten obv OECD 2007 > 2019
Zorg achteruit op alle ranglijsten

Bij cruciale indicatoren als de levensverwachting bij geboorte en het aantal jaren in goede gezondheid doet Nederland het net als de meeste genoemde europese landen goed, alleen langzaam maar zeker wel een tikkeltje minder goed dan een aantal anderen. Ergo: Niet ‘de zorg stort in’, maar nuance, beste Joost.

Je opmerking over die dermatoloog, daar ben ik het helemaal mee eens.

Nederlanders zijn best tevreden over hun gezondheid (‘perceived health status’) en dat hangt ongetwijfeld samen met het feit dat we over het algemeen gelukkig zijn :) Specifieke informatie over onze gemoedsgesteldheid m.b.t. onze zorg vinden we bij het SCP dat dit voorjaar na jaren stilzwijgen met een belangwekkende studie kwam. Link> SCP COB 2/2019 Samenvattend: we zijn het meest tevreden over de huisarts en we zien de toekomst van onze gezondheidszorg somber in.

Deze maand nog verscheen een belangwekkende publicatie van IQ Healthcare, link>IQ Healthcare . Samenvattend: Burgers hebben weinig vertrouwen in de rol en het optreden van verzekeraars, het percentage schommelt rond de 30%. Dat is beduidend lager dan het vertrouwen van burgers in artsen en ziekenhuizen (zo’n 85%). Het vertrouwen van zorgverleners in zorgverzekeraars is minder dan 5%, bedroevend laag! Het vertrouwen van de bevolking en de zorgverleners in het eigen zorgstelsel is cruciaal, zo stelt o.a. de WHO. Link>WHO A framework for assessing the performance of health systems Is dit een onheilsdreiging?!

De kritiek dat registraties (aan de bron) misschien niet even goed plaatsvinden in andere landen is een veel gehoorde opmerking in medische kringen. Als we deze kritiek voor waar nemen valt de waarde en betekenis van internationale rapporten als OECD Health at a Glance en EU State of Health vrijwel helemaal weg. We houden dan niets over wat ons nog enig houvast biedt (Het werk van duizenden hoogopgeleide statistici, artsen, economen e.a., allemaal onzin?!) Wat dan resteert zijn de persoonlijke ervaringen en inkleuringen van iedere individuele arts of andere zorgverlener (of burger).

Zojuist hebben je georganiseerde beroepsgenoten van HetRoerMoetOm overvloedig kwalitatieve zorgervaringen met ons allen gedeeld, ondersteund met statistisch cijfermateriaal en een samenhangende visie geformuleerd vanuit een urgentiebesef dat ons zorgstelsel vastloopt. Link> hetroermoetom Maar die zien het ook te somber in, heb ik je dit niet al eerder horen zeggen? Of ben ik nu degeen die zich vergist?

Joost, prettige jaarwisseling en laten we het er in 2020 nog eens over hebben!

Reacties opiniestuk deVolkskrant ‘Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort’

https://platform.twitter.com/widgets.js
NB Reacties tot twee maanden geleden. Sindsdien druppelen nieuwe reacties binnen van zorgprofessionals (huisartsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners). Iedereen is het erover eens.

Een bloemlezing van alle inhoudelijke reacties (N=176). Laatste reacties bovenaan. Van de in totaal 41 getoonde reacties zijn de namen weggelaten, soms wordt een functie vermeld. Uit veel reacties spreekt boosheid, woede, verdriet, cynisme. Reacties met grof taalgebruik worden niet getoond. Het aantal afwijzende reacties (inhoudelijk oneens, andere mening) bedraagt zegge en schrijve 2. Ze staan bovenaan. 5 Reacties zijn niet te duiden.

Waarderingen d.m.v. emoticons lopen uiteen: instemming (Likes), boosheid, verdriet, ontzetting (vooral Facebook) maar zijn niet geteld, evenmin het aantal ReTweets/ReShares enz.


………………………………………………………………………………………….

Oneens met het opiniestuk (2 van de 176)

“De zorg is prima hier”

“Ben het hier niet helemaal mee eens, zelf 3 operaties gehad knie heup en nog meer, uit stekende artsen en personeel in Isala erg lief. Ik weet wel dat er best veel mis is, maar de goede dingen mogen ook gezegd worden”.

………………………………………………………………………………………….

Eens met het opiniestuk (169 van de 176)

Opinieblog van redacteuren van de Volkskrant: Zie kader. NB Frans Rampen reageerde eerder: Reacties op Nederlandse zorg valt van haar voetstuk in MEDISCH CONTACT

“Met Van Loef ben ik het eens dat het een existentieel vraagstuk betreft.” (een landelijk politicus)

“Ja die marktwering was een fantastisch idee hé? Zorg is al heel heel lang geen zorg meer, het zijn amerikaanse praktijken en het is vooral gevaarlijk.”

“Met instemming las ik vandaag ¨Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort¨. Ennn…wil er graag aan bijdragen dat er systeemveranderingen tot stand komen.”

“De afglijdende schaal van de op winst beluste markt sinds de invoering in 2006.”

“Prima artikel!!”

“De huidige medische zorg is zodanig, dat je 3 maanden van tevoren aan kan vragen of je toestemming krijgt om ziek te worden. De krijgsmacht variant, waarin de vijand wordt gevraagd om 9:30 u. na het oggent koppie leut en tot 16:30 u. aan te vallen en liefst niet in lunchtijd storen.”

“Ik kom uit de gezondheidszorg (nu met pensioen) en ik heb genoeg directie vergaderingen meegemaakt om achter de schermen te kunnen kijken. Het sluiten van bejaardenhuizen , met doel bezuinigen, heeft vreselijk veel geld gekost en het systeem Zorginkoop is een fiasco, een ramp.” (oud werknemer)

“Ja en vooral bedonderen, al die zorgbureaus die iedereen en alles oplichten, iedere week weer een schandaal, zorgmanagers die zeker niet bezig zijn met mensen maar met cijfers, zonder zelf ooit iets te doen. Het wordt een zooitje in Nederland.”

“Op papier is alles heel goed geregeld. Excellente scholen. KHZ gecertificeerde topzorg. Prachtige verhalen in de aanbestedings beschrijvingen. Maar in de praktijk komt er regelmatig niets van. Omdat goede mensen vertrekken uit de zorg en mensen die niet nadenken over waarom ze doen wat ze doen de boel overeind moeten houden. De zorg is duur omdat er niet wordt gekeken naar wat mensen nodig hebben. Zorgen voor de medewerkers kan niet meer, dat geld is al weggegooid door de marktwerking. We kunnen de beste zorg hebben en goede hulpverleners zijn maar we mogen het niet.” (werknemer)

“Ja het is betreurenswaardig, om je kapot te schamen!”

“Ja, het schort nog op veel onderdelen in de zorg. Het goed praten en niets doen is de beste manier om iedereen om de tuin te leiden.”

“Met regelmaat zie en spreek ik mensen die een vrij helder blik op zaken hebben en doorgaans zeggen ze heel bestendige dingen, neem dit artikel en zelfs de reacties…. Maar toch, op de een of ander manier lukt het nauwelijks of niet om door te dringen tot “de harde kern”… Instanties als Nza, VWS…” (een interventie-radioloog)

“Inmiddels zijn er per 1 mei na 11 uur ’s avonds geen consulten meer mogelijk op Huisartsenpost Zeist, patienten moeten naar HAP Utrecht. Gebrek aan triagisten (doktersassistenten). Het lukt de organisatie Primair niet om dit te regelen, waarschijnlijk nemen de huisartsen het heft weer in eigen hand.” (een huisarts)

“Erg goed stuk!” (een ziekenhuisbestuurder)

“Vandaag lees ik in de krant dat ons ziekenhuis, het vroegere Waterlandziekenhuis, weer een aantal functies afstoot. Een duidelijker aanwijzing voor de verdwijning op redelijk korte termijn kunnen ze niet geven. In mijn beleving is het verlenen van goede specialistische zorg op korte afstand belangrijk. Jammer dat de commercie daar anders over denkt.”

“De marktwerking werkt in het voordeel van de paar hogepriesters die haar tot heilig hebben verklaard. Als je ziek wordt, is het gewoon je eigen schuld, tenzij je zelf je behandeling kan betalen.”

“Wanneer beseffen Nederlanders weer dat individualisering niet heilig is? Om te winnen heb je een teamgeest nodig. Kijk maar naar het voetbal. En je moet het elkaar gunnen, dat is net zo belangrijk.”

“Uw artikel trof me op twee niveaus in mijn hart en in mijn verstand. Ik ben 71 jaar, heb sedert dit jaar mijn praktijk als mentor, bewindvoerder en curator beëindigd, heb nog een paar cliënten om hun belangen te behartigen. En heb daardoor veel te maken gehad met de zaken die u beschrijft.”

“Met interesse en ja ja knikkend las ik uw korte artikel in de Volkskrant vandaag (…) Nederland is een verzekeringenland, alles via de overheid, en de zorg? mogen we het nog zo noemen, een lachertje als het niet zo ernstig was. Gerund door de farmaceutische industrie, artsen die maar voorschrijven en het ook nog eens verkeerd doen oprecht of niet – waarna je misschien een statistiekje wordt, jammer, overleden maar we hebben ons best gedaan. En als je toch weer opknapt wat moet je dan. Naar de apotheker die zegt u hebt teveel gekregen en u had het sowieso niet moeten hebben… Mijn oudere zus die pas te horen kreeg, mevrouw u moet van die pillen af die hebt u 25 jaar te lang geslikt en ze helpen niet eens. Mijn andere zus die ook gruwelijke bijwerkingen kreeg en krijgt dus nu voor nog meer dingen behandeld moet worden. De verhalen gaan door en door, de politiek kan de farmaceutische groep niet aan, ze zijn veeeel te groot en hebben veeeel te veel macht. Hoogervorst heeft ons land beduveld, belazerd, dat wist ik toen al en schreef de politiek aan, ga het niet veranderen naar Amerikaanse toestanden!”

“Chapeau! Voor het stuk in volkskrant. Ik ben het hardgrondig eens en wil wat aanvullingen geven, die wellicht interessant kunnen zijn. Ik ben 40 jaar werkzaam geweest als anesthesioloog, wereldwijd, de beste ziekenhuizen waar ik gewerkt heb zijn Presbyterian Pittsburg USA en King Faisal SA. Daar kan NL echt niet aan tippen. Als waarnemer ken ik 50% van de ziekenhuizen in NL, inclusief 4 academische ziekenhuizen. Ik erger mij al 20 jaar enorm.” (een anesthesioloog)

“Ik las met instemming uw opinieartikel in de Volkskrant van gisteren. Met name de zin over commerciële zorgbedrijfjes, die de patiënt benaderen als wezen waaraan gesleuteld en verdiend kan worden (…) Ik ben geen activist, maar ervaar wel de door u gesignaleerde schizofrenie van het marktdenken in een sector, waar die markt niets te zoeken heeft.”

“Complimenten voor dit stuk. Ongeacht wat de kop erboven zal zijn is het frappez toujours kennelijk noodzakelijk om beweging te krijgen in dit logge bolwerk, …als dit al lukt! Hoe belangrijk blijft het om bij de feiten te blijven.” (een pharmaceut)

“Proficiat met de publicatie in De Volkskrant. Helder verhaal, compact en to the point.” (een accountant)

“Prima stuk. Helaas is zo’n stuk te kort om je stelling over de kwaliteit van de zorg te onderbouwen, maar minstens zo belangrijk vind ik hoe je de marktwerking in de zorg genadeloos fileert!” (een toezichthouder in de zorg)

“Mooi stuk, compliment. Vraagstuk tot de kern teruggebracht.” (een huisarts)

“Een heel goed stuk vind. Top!” (een adviseur in de zorg)

“Niet te geloven: een deskundige die het nadenken niet is verleerd aan het woord.”

“De argumenten voor marktwerking in de zorg waren vooral meer efficiëntie en kostenbeheersing. Dat is prima gelukt. Inefficiëntie en kostenoverschrijding zijn van de overheid naar de burger overgeheveld.”

“‘k Ben meer dan 40 jaar werkzaam geweest in de zorg. De ontwikkeling zoals beschreven ook vanaf dag 1 voorzien. De zorg leent zich niet voor marktdenken. Het verdienmodel wordt ook steeds verfijnder en ondoorzichtiger. Zorginstellingen mogen geen winst uitkeren maar met bedrijven die aan de zorg leveren wordt dit gegeven omzeild. Zorginstellingen geven steeds meer indirecte en facilitaire zorg uit handen aan bedrijven. Ik betwijfel of efficiencyvoordelen waar men dan van spreekt het wint van geïntegreerde zorgverlening.”

“Ik denk dat Van Loef hier haarscherp en zuiver beschrijft voor welke beslissingen we staan op het terrein van de gezondheidszorg.”

“Prachtig en waar betoog!!” (een psycholoog)

“Zeer interessant artikel, ik ga het zeker delen op onze social media.”

“Hear, hear!” (een huisarts)

“Gedeeld op Facebook en LinkedIn. Wat ik lees is, dat de overheid de burgers en de volksvertegenwoordiging misleid heeft door bewust een gunstigere weergave van de feiten te geven. Dit vraagt om een diepgaand onderzoek door de 2de Kamer. Met name naar het belang dat de overheid had tot het verkeerd weergeven van de feiten.”

“Ieder jaar betaal je meer voor minder zorg. Ze komen altijd geld tekort, maar als bonussen en oprot premies uitgekeerd moeten worden, dan is er wel geld genoeg. 1000 euro per nacht in het ziekenhuis, en dan lig je met 4 mensen op een kamer. Dat zijn niet eens de zorg kosten maar een simpele overnachting, de zorg kosten en apparatuur die worden dan weer apart berekend. Voor een pleister word al snel 30-40 euro gedeclareerd, terwijl een doosje pleisters bij de de kruitvat voor 2 euro kunt halen.”

“Wat was er zo verkeerd aan het oude Ziekenfonds? Dat werkte volgens mij veel beter. Not for profit organisatie is wat de zorg zou moeten zijn.”

“Juist! Dat is het. Dat is precies wat er mis is. Heel goed.” (reactie op de fundamentele ontwerpfouten)

“Vrije marktwerking is macht aan bedrijfjes. Bedrijfjes maken winst. Winst gaat om het zo goedkoop mogelijk leveren van een product. Mensen met een zorgvraag vragen om een product; zorg. Bedrijf wil winst maken; bespaart op product. Privatisering van zorg werkt niet. Iedere idioot kon uitrekenen wat er zou gebeuren. Heb het van dichtbij meegemaakt en woon tegenwoordig in Zweden waar het meerendeel vd zorg (nog) wel in handen vd overheid is. Is beter. Eigen risico van €90; meer niet. Voor iedereen toegankelijk en betaal er graag belasting voor. De Nederlandse zorg is over 20 jaar net zo idioot als de Amerikaanse vandaag.”

“Mijn moeder heeft in een verzorgingshuis zowel in Nederland als in Duitsland gewoond (om dichter bij de familie te zijn) en wat mij opviel is dat de kosten voor verblijf per maand in Duitsland bijna de helft was terwijl de kwaliteit evengoed en op sommige vlakken zelfs beter was. Ik heb dit nooit begrepen, vooral omdat het verplegend personeel evengoed niet echt veel verdient…”

Opinie in de Volkskrant
Joop De gezondheidszorg staat voor een existentieel vraagstuk
Volledige tekst Gezondheidszorg staat voor Existentieel vraagstuk

Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort (volledige tekst)

Lees dit, beleidsbepalers, Alsjeblieft. En doe er iets mee. Maak de zorg weer gezond!, VPHuisartsen

Gijs van Loef vat de gevolgen van het systeem nog eens puntig samen, aldus Jaap van den Heuvel, Bestuursvoorzitter Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk

Reacties lezers: Reactie opiniestuk

Waarom zorg in Nederland juist níét tot de beste hoort

 

2 mei 2019 – De tekst in de krant is fors ingekort (van 750 naar 450 woorden) en geeft de essentie goed weer. Lees hier de volledige tekstversie.

 

Gezondheidszorg staat voor een Existentieel vraagstuk

(Publiek of Privaat)

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische gezondheidszorg. “Onze zorg behoort tot de beste van Europa” staat in het Regeerakkoord. Op basis van zelfstandig onderzoek, gevalideerd door deskundigen, heb ik vastgesteld dat de kwaliteit van de medische zorg in vergelijking met andere moderne Europese landen sinds 2006 geleidelijk aan terrein verliest.[1] Dit is opmerkelijk. Want waarom werd dit onderzoek niet gedaan door een van de kennisinstituten (SCP, CPB, Zorginstituut, WRR, Universiteiten)?

Het medisch zorgstelsel van gereguleerde marktwerking is niet goed doordacht. Er zijn twee fundamentele ontwerpfouten gemaakt. Ten eerste: Een patiënt, die wettelijk verplicht is te betalen voor zijn zorgbehoefte, is geen consument van zorg maar heeft recht op goede zorgverlening op basis van indicatiestelling door een gediplomeerde zorgverlener. Deze moreel-ethische dimensie van de zorg is uit het oog verloren. Ten tweede: Landelijke regie van het zorgaanbod, een planning van zorgvoorzieningen op landelijke schaal, is onmogelijk in een stelsel van concurrerende zorgverzekeraars. Dat zorgverzekeraars (overwegend) regionale monopolisten zijn doet hier niets aan af. Beide ontwerpfouten zijn terug te voeren op het probleem dat over de verhouding tussen het publieke en het private niet goed is nagedacht bij de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006.

De schizofrenie van het marktgedreven zorgstelsel laat zich ook op een andere manier typeren. De filosofie van marktwerking vraagt om inherent tegengesteld gedrag van de betrokkenen in de zorgverlening. Commerciële belangen en concurrentie moeten samengaan met vertrouwen en samenwerking. Wat de zorgeconomen ook beweren, deze tegenstelling – in menselijk gedrag en in het stelselontwerp – tart de logica. Het gaat namelijk in dit geval niet om een vorm van publiek-private samenwerking zoals we dat uit de praktijk en de leerboeken kennen.

Het marktdenken in de zorg leidt tot afsplitsing van zorgbedrijfjes die de patiënt niet als een mens maar als een gefragmenteerd wezen benaderen waaraan gesleuteld en verdiend kan worden. In de fragmentatie van lichaam en geest tot kleine diagnosebehandelbrokjes zitten de verdienmodellen. Profijtelijk zijn de klinieken voor electieve ingrepen (knie-, heup- en staaroperaties), maar voor de acute zorg, de complexe zorg en de chronische zorg die gezamenlijk veruit het grootste deel van de medische zorg vormen werkt het marktmechanisme niet, of zijn er kostbare gevolgen waar overheidssturing nodig is. Zoals nu weer bij het ziekenhuis in Boxmeer. Daar waar de mens zich niet laat opsplitsen zien we de meest schrijnende gevolgen van het marktdenken: in de specialistische GGZ en de jeugdzorg (een gemeentelijke taak). Hoe meer fragmentatie, hoe meer regels. Immers, patiëntveiligheid en zorgkwaliteit zijn absolute vereisten die altijd moeten worden geborgd. En ook dat geeft verdienmodellen. Maar wat is nu de essentie?

De versplintering van het zorgaanbod leidt tot complexere regelgeving met een toename van verantwoording, toezicht en dus: bureaucratie. Het leidt tot torenhoge indirecte kosten, een zeer verfijnd systeem van checks en balances ergo een complexe hybride zorgmachinerie die nooit af kan zijn, waardoor steeds minder geld beschikbaar is voor de zorg. OntRegelDeZorg? Nieuwe regels vervangen de geschrapte.  Value Based Health Care? Waarom niet gewoon de patiënt vragen of hij/zij tevreden is? Hoe doelmatig is een systeem van 24 zorgverzekeraars met 55 polissen basisverzekering die allemaal hetzelfde zorgpakket aanbieden? Management staat centraal in het marktgedreven zorgstelsel in plaats van uitvoering. Is er wellicht een verband met het feit dat de zorg steeds minder aantrekkelijk wordt gevonden om in te werken en het toenemend gebrek aan gekwalificeerde zorgverleners (verpleegkundigen, triagisten, huisartsen, ouderengeneeskundigen e.a.)?

Er zijn teveel private krachten en er is te weinig publieke sturing in het zorgstelsel. Publiek is ondergeschikt gemaakt aan privaat, het moet juist andersom! Dit inzicht begint door te breken. Toen ik Kim Putters, directeur van het SCP en hoogleraar aan de Rotterdamse school waar het ‘zorg is business’-adagium gehuldigd wordt, hiermee in het openbaar confronteerde gaf hij volmondig toe dat deze analyse klopt (NZF-cafe d.d. 14/3/2019).

De gezondheidszorg staat voor een existentiële keuze. Een keuze die direct samenhangt met de vraag of de overheid de regie terugneemt en binnen publieke randvoorwaarden private zorgverlening en zinvolle innovaties faciliteert, of de omgekeerde situatie, waarbij private partijen de dienst blijven uitmaken en de publieke taak beperkt wordt tot het corrigeren van de collateral damage van echte marktwerking.

In het eerste geval kunnen we terugkeren naar de menselijke maat en staat de patiënt weer centraal, in het andere geval wordt de patiënt een dataverzameling, de zorgverlener een data-analist, krijgt Big Tech het voor het zeggen en zoekt iedereen het in het oerwoud van regels verder zelf maar uit.

voetnoot 1 Zelfstandig onderzoek van data OECD-Health at a Glance 2007, 2009, 2011, 2013, 2015, 2017. Gepubliceerd in  Economisch Statistische Berichten. 2017;1 ‘Zorgstelsel op basis van samenwerking stelt patiënt centraal’.

Verschenen in:

deVolkskrant Waarom zorg in Nederland juist niet tot de beste behoort

Joop De gezondheidszorg staat voor een existentieel vraagstuk
1600+ Lezers

Business Insider Het Nederlands zorgsysteem deelt de patient op in stukjes 1750+ Lezers

Het Existentieel vraagstuk in schema – Publieke sturing of Privatisering (en publieke noodverbanden blijven aanleggen)?

 

 

Telegraaf vat koe bij de horens (zorgkosten>zorgstelsel)

Daar waar de zogenaamde kwaliteitskranten vooral uitblinken in verwarrende en soms ronduit misleidende berichtgeving (Trouw, NRC, deVolkskrant) vat de Telegraaf met heldere artikelen de koe bij de horens.
Zorgkosten exploderen
Voorschot op marktwerking

Chronologie van enkele bloopers van de ‘kwaliteitskranten’:

9/4/2018 – deVolkskrant, voorpagina: ‘Zorgautoriteit’ moet zijn Zorginstituut (niet: Nederlandse Zorgautoriteit, de NZa). Een Blooper voor kenners! De Volkskrant heeft vandaag gerectificeerd, zonder te bedanken, zonder een naam te noemen.
13 maart jl. – NRC: Zorg in VS duurder dan in Nederland. Lees:Reactie op NRC artikel

3 jaar geleden, nog steeds niet rechtgezet – Trouw: Wanneer rectificeert Trouw

Vergelijking Politieke Partijen Marktwerking Zorg

17 maart 2021 – Geachte lezer, zoals u ziet heb ik ditmaal geen vergelijking gemaakt zoals in 2017. Er zijn verschillende media die dit wel gedaan hebben dus het leek mij niet erg zinvol.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Verkiezingen Tweede Kamer maart 2017

aena-25022017Op basis van Arts en Auto is de volgende vergelijkingstabel gemaakt van de standpunten van de huidige politieke partijen in de Tweede Kamer en vier ‘nieuwkomers’ m.b.t. de (curatieve) zorg en de marktwerking. https://www.artsenauto.nl/zorg-in-verkiezingstijden/?utm_source=2017_februari&utm_medium=Email&utm_campaign=verkiezing&utm_term=verkiezingsprogram&pk_campaign=Email-verkiezing&utm_source=nieuwsbrief&utm_medium=Email&utm_campaign=cs_verzekeringen&utm_term=rbv_ong&lidnr=265402

Vooral het standpunt van de VVD roept vraagtekens op voor wat betreft de onderliggende logica. Bij D66 is door het aangenomen amendement de inhoudelijke positie veranderd, er moet een staatscommissie komen. De tabel:

Het aangenomen amendement van D66: motie-07_louppen-arv-gld-zorgstelsel

 

1/3/2017 – Tendentieuze berichtgeving in de Volkskrant op pagina 3 over De zorg (‘DE ECHTE KEUZE’). Mijn kritiek, samengevat en in 5 tweets uitgedrukt:

presentatie1-0103

Bewust maak ik geen apart bericht en tweet hiervan. In de kakofonie voor de verkiezingen heeft dat weinig zin. Maar de Volkskrant is op de hoogte en daar gaat het om.