Reactie van vanLoef Research is na peer review op 28 mei verstuurd naar de Kamercommissie.
Lezerspubliek
Hier het oorspronkelijke onderzoeksrapport van vanLoef Research (link), de Beslisnota en de brief van de staatsecretaris VWS, het besluit van de Kamercommissie en de reactie van vanLoef Research op het standpunt van de regering. In chronologische volgorde.
Citaat staatssecretaris: "Daarbij geeft u aan dat u erop vertrouwt dat u bijvoorbeeld door het RIVM, het CBS, Lareb en/of de Gezondheidsraad wordt geïnformeerd als er opvallende trends zijn waar kennis genomen van zou moeten worden" (Beslisnota).
Wat doe ik? Kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Enkele recente analyses en cijfers, na het verschijnen van het initiële rapport
EMR 2025 – E14 (2e versie)
Niet gerectificeerde, maar wel gecorrigeerde fouten van het RIVM
Wat doe ik? Kritische wetenschapsbeoefening. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Over de EMR-5YR grafieken: Thank you very much for your figures. They are very informative and striking. – Domantas Jasilionis (MPIDR), member of the HMD executive board, country expert, lead researcher
Goed artikel. Hulde voor jou. Het is feitelijk gebracht en daar kan men niet om heen. Ik had natuurlijk al min of meer inzage gehad, maar dit geheel is sterker dan de aparte onderdelen. – Ben Zegers, emeritus hoogleraar Pediatrische immunologie
De hoogste oversterfte en de laagste vaccinatiegraad. Mag de conclusie getrokken worden? Causaliteit, of zit er toch nog ergens een variabele onopgemerkt tussengefrommeld? Zo nee dan kan het boek wat mij betreft dicht. – Jaap van den Heuvel, emeritus hoogleraar Healthcare management
Deze publicatie is een samenvatting van eerdere publicaties over de oversterfte en vormt met 'Marktwerking oorzaak van exceptionele oversterfte (deel 1)' een geheel
Door de combinatie van verschillende datasets wordt bewezen dat de oversterfte extreem groot is, ongeacht de baselines, immers het blijkt ook uit de relatief dalende levensverwachting i.h.b. bij kwetsbare ouderen met WLZ-indicatie.
Conclusies internationale cijfers:
• Nederland heeft de grootste oversterfte van West-Europa
• Nederland vergrijst minder dan gemiddeld (‘minder meer ouderen’)
• Nederland heeft een verhoudingsgewijs achterblijvende levensverwachting
• De resterende levensverwachting onder ouderen (65+/80+) is in Nederland korter dan elders
• Nederland had in ’21 de laagste vaccinatiegraad – Nederland had 4Q ’21 de grootste oversterfte
Conclusies Nederlandse cijfers specifiek:
• Capaciteitstekorten in de zorg zijn overal
• Het Arbeidstekort was bijna 11% in ‘23
• Het Arbeidstekort in de (intensieve) ouderenzorg is mogelijk 12%
• De grootste oversterfte is onder de meest kwetsbare 80+ers met een WLZ-indicatie
Beste kwaliteitsmedia, u bent -te lang- nalatig geweest. Nu zit u met de gebakken peren' Het @statistiekcbs toont het hoogst aantal sterfgevallen ooit, dat was al voorspeld door het @rivm – en dat heeft weinig te maken met de groeiende bevolking. Wat u vergeten bent te melden? pic.twitter.com/R7yKdkeGlM
Media, U bent vergeten te melden dat wij – Nederland – de grootste oversterfte hebben van heel West-Europa sinds de uitbraak van de corona pandemie, nu 5 jaar geleden. Dat was op enig moment (medio 2022) een nieuwswaardig feit. Liet u zich in slaap sussen door de instituties?
Deze vraag komt niet uit de lucht vallen. De oplettende lezer weet dat ik verwijs naar het communicatiebeleid van het CBS en het RIVM. In het verleden heb ik bij beide instituties afzonderlijk daar vraagtekens bij geplaatst. Maar dit gaat over ervaringen en feiten m.b.t.. ‘communicatie van de instituties’ en dat is opinie-vormend. Mijn opinie is dat deze instituties politiek gestuurd worden en dat het communicatiebeleid hier een gevolg van is. Dit zegt NIETS over de DATA. Daar vertrouw ik op.
'Waarom is de oversterfte in Nederland zo hoog?'
Onthutsend èn fascinerend: ➡️Dat de oversterfte zó hoog is, is nog niet doorgedrongen tot onze 'kwaliteitsmedia', noch de zgn. 'vakbladen';
➡️De vraag HOE DAT KOMT staat dus überhaupt nog niet op het netvlies…
Goeie analyse Gijs. Houdt de boel scherp. Blijf dat doen, want politieke leervermogen is inmiddels nihil. – Jaap van den Heuvel
Toen, aan het eind van het eerste vaccinatiejaar (het 4e kwartaal van ’21), Nederland de grootste oversterftepiek had van West-Europa gingen bij mij de eerste alarmbellen rinkelen. Er was sprake van een heus zorginfarct, als enige land gingen we opnieuw in de lockdown. NB We waren zo ongeveer het laatste land dat ging vaccineren.
In het voorjaar van ’23 was de pandemie volgens de politiek in ons land voorbij. Maar de oversterfte hield wel aan en steeds duidelijker werd het verschil met de landen om ons heen. In mei ’23 stelde ik vast dat de oversterfte in Nederland in internationaal opzicht exceptioneel hoog was.
In 2024 blijkt de oversterfte nog steeds niet voorbij, … althans bij ons. Zo hebben de Belgen – het land waarmee we het best kunnen vergelijken – het sterftebeest al lang getemd. De internationale ranglijsten tonen het ondubbelzinnig aan: Nederland heeft op grote afstand de hoogste oversterfte van heel West-Europa.
De conclusie is dat het zorgstelsel faalt. Snelle vaccinatie met goede publiekscommunicatie door een stevige publieke gezondheidszorg had dit debacle kunnen voorkomen: De zorgmarkt blijkt hiertoe niet in staat.
Steun dit onafhankelijk onderzoek - stort uw gewaardeerde bijdrage op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult Veel dank!
Beste volgers en lezers, deze hypothese formuleerde ik openlijk in 2024 – na enkele jaren wikken en wegen, mijn fundamentele kritiek op het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking is van vóór 2020 (uitbraak pandemie). Daarmee plaatste ik mijzelf in een isolement…
Wat doe ik? Beoefening van kritische wetenschap. Mijn bijdragen liggen in de onafhankelijke analyse van de werking van de marktgedreven zorg op basis van een integrale kennisbenadering en analyse van cijfers/kengetallen en oplossingsvoorstellen. De ontwikkelde kengetallen (oa. oversterfte; arbeidstekort) worden inmiddels breed geaccepteerd. Tevens ontwerpen van een beter, ander zorgstelsel (kwalitatief, financieel).
Wat kunt u doen? Steun dit onafhankelijk onderzoek door het te delen en/of neem contact met mij op. U kunt ook doneren en dan een bijdrage storten op bankrekening NL93 INGB 0104514876 t.n.v. van Loef Research & Consult.
Reacties die aanleiding geven tot discussies
Kijk, er valt niks te verhullen. Het huidige systeem is helemaal vastgelopen. Iedereen ziet dat, weet dat en voelt dat. Het is te duur, levert niet wat we nodig hebben en de kwaliteit kan beter. De overheid doet daar niks aan behoudens megalomane programma’s zoals IZA en AZWA (ik moet er nog doorheen maar zie er erg tegenop) die vastlopen c.q. falen. Dus ja, wat 20 jaar geleden als marktwerking begon, heeft niet gewerkt en de overheid doet nagenoeg niks. Ja, een staatscommissie instellen. – Jaap van den Heuvel(NB voorspelde het falen in 2005 – red.) Reactie Isabell: IZA en AZWA brengen ons wel iets, maar dat iets valt in het behoud van een systeem dat niet werkt. Niemand vervult de rol die past bij zijn/haar positie. Dat maakt een kapotte keten. De overheid hoort te faciliteren, niet te controleren. De zorgverzekeraar hoort te controleren, niet te faciliteren en zéker niet uitvoerend te zijn. De markt hoort uitvoerend te zijn en die is nu een speelbal, met de patiënt erbij. Als je zorg inkoopt op voorwaarden voor goede dienstverlening, zoals continuïteit, laag personeelsverloop, en goed beoordeelde samenwerking, weer je niet-toekomstbestendige initiatieven. Zachte waarden moeten structureel een plek krijgen in onze blik op zorg, omdat ze nu eenmaal bewezen uitmaken voor levensduur, gezondheid, zorggebruik en zorgkosten. – Isabel van Hövell-Ullmann Reactie Jaap: behoud van iets dat niet werkt is mijn definitie van ‘niets’. We zijn het dus eens. En er moet ook snel wat gebeuren. Reactie Ellen: Het niet ontvangen van zorg, zelfzorg en vergaande tot i h ziekenhuis aan toe mantelzorg en de herintrede v kwakzalverij als duurzaam verdienmodel is de ‘opbrengst’. – Ellen van der Leeden Reactie Isabell: Mensen verliezen vertrouwen en perspectief. Het lullige is dat we doen alsof vertrouwen te paard gaat en te voet komt om vooral te ontmoedigen dat we het weer terugwinnen, maar als huisarts weet ik dat mensen heel graag hun vertrouwen geven. Als je maar congruent bent en luistert. Reactie Ellen: En niet bereid bent om, omdat t ‘complex’ is of zou zijn, de blaam bij de patiënt te leggen. Het huidige #BPS systeem is een schaamlap.
Jammer dat er zoveel inertie is bij de overheid. Het failliet van het huidige stelsel met de ongebreidelde administratieve zorgbehoefte van de zorgkantoren is zonneklaar. – Peter Mol
Het businessmodel van de zorgverzekeraars staat haaks op de doelstellingen en morele opvattingen van de zorgverleners. Het marktdenken past hier niet zoals het ook niet past in de energiesector en het openbaar vervoer! – Dick van der Zon
Merk je (ook) dat LinkedIn kritische posts over de (medische) zorg verwijdert of minder zichtbaar maakt? Als je dan bedenkt dat Sander Zurhake van de NOS onder druk is gezet door de Nederlandse Vereniging Kindergeneeskunde, n.a.v. een stuk over een schadelijke behandeling (met grote gevolgen), en als ik weet dat belanghebbenden dit soort behandelingen blijft promoten en gefinancierd krijgt, wijst een en ander op alles vooral bij het oude willen houden, ongeacht de gevolgen voor de volksgezondheid. Als werkgeversorganisaties dit toch eens zouden weten. Die hebben ook een invloedrijke lobby, de gewone sterveling niet. – Marie Thérèse Woltering
Marktwerking in de zorg was al bij aanvang een dure illusie. Waar een innovatieprikkel werd beoogd, kregen kostenbegeersing en wantrouwen in de keten de overhand. Marktwerking veronderstelt ook ondernemerschap bij zorginstellingen. Maar als dat er niet is of stelselmatig wordt afgeknepen, mist een belangrijke succesfactor. Overigens mist ook elementaire functiescheiding en juist dat voedt ook wantrouwen. – Jan de Kroon Reactie Cock: Marktwerking heeft een “perverse” prikkel in de markt geïntroduceerd. Immers het systeem zit zo in elkaar dat een hoog aantal patiënten, ingrepen en operaties de kassa doet rinkelen. De patiënt als verdienmodel, beste lezer. En dat ook nog tegen de achtergrond van het feit dat we van dertig tot vijftig procent van de zorg niet weten of die wel effectief is. Extra pijnlijk omdat de beloften van de marktwerking waren: efficiënter, sneller, goedkoper en concurrerend. Op alle vier van deze speerpunten, volgens het tweeluik van het tv-programma Radar van alweer even geleden, zijn de doelstellingen niet gehaald. Met de patiënt en samenleving als grootste slachtoffer. Naast dat het zorgstelsel een verdienmodel is geworden, zijn de kosten sinds ruim 10 jaar marktwerking met 45 procent gestegen tot het astronomische bedrag van 94 miljard euro per jaar (2016)! De marktwerking heeft van ziekenhuizen productiebedrijven gemaakt. Fabrieken waar mensen als machines worden behandeld. Waar ingrepen en operaties geld opleveren, maar een goed gesprek van artsen met de patiënt ze een dief van de eigen portemonnee maakt. Oud-minister Borst noemde dat ooit kijk- en luistergeld. – Cock de Graaf Reactie Jan: Als je voor ‘marktwerking’ gaat dan doe je dat met alles erop en eraan of niet. Hier is een gedrocht gecreerd dat niet meer het een maar ook niet het ander is. Bij echte marktwerking zijn er geen patiënten maar clienten. Werk je niet aanbod-maar vraaggestuurd en zijn er checks & balances die ervoor zorgen dat noodzaak en effectiviteit geborgd zijn. Reactie Cock: Het nieuwe zorgstelsel zou goedkoper, efficiënter, sneller en concurrerend worden, want er zou “gereguleerde” marktwerking tussen verzekeraars komen. Er zou concurrentie komen tussen zorgverzekeraars, ziekenhuizen en zorgaanbieders vanwege “zorginkoop” door verzekeraars. De vraag is gerechtvaardigd, wat daar nu echt van is terechtgekomen? Zorgpremies zijn ontegenzeglijk gestegen en het ingevoerde verplichte eigen risico is stelselmatig verhoogd. Dat komt o.a. door het feit dat de Basisverzekering een publieke verzekering is, maar de uitvoering is overgelaten aan private zorgverzekeraars. En dat hebben we geweten. Er is nauwelijks sprake van concurrentie. Alle Nederlanders zijn verplicht een zorgverzekering af te sluiten. Er is dus sprake van gedwongen winkelnering. Het overgrote deel van de verzekerden is aangesloten bij een van de vier grote verzekeraars, die door fusies en overnames zijn ontstaan. Samen verdelen die ca. 86% van de “markt” en zijn ze oppermachtig. Reactie Jan: Allemaal waar, maar de basisvraag is en blijft hoe de snel groeiende zorgkosten kunnen worden ingedamd. Dat lukt op deze manier niet omdat niemand grip heeft op nut en noodzaak van geleverde zorg. Er mist elementaire functiescheiding; degene die de diagnose stelt en de behandeling voorschrijft, is ook degene die de facturen stuurt.
De overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen – 3 april 2024
Onder twitter staan publicaties/blogs (de nieuwste bovenaan) . M.u.v. de onderste publicaties zijn ze van het afgelopen jaar. Eerdere publicaties (in o.a. ESB 2017, deVolkskrant 2019, Medisch Contact 2018 en verwijzingen door derden etc.) zijn weggelaten.
Twitter
Hypothese: de overheid probeert het mislukken van de marktwerking in de zorg te verhullen
* Opnieuw is het RIVM betrapt op het publiceren van misleidende statistiek over de Levensverwachting bij geboorte (track record vanaf 2016) >https://t.co/yfLpBcjzxw
Oorspronkelijke tweet. De reactie van die ‘bekendste zorgstelselexpert’ luidt aldus: “de marktwerking is gelukt vanuit het perspectief van de overheid, maar dat perspectief verschilt dramatisch van dat van jou.”
Het alleen via persoonlijke berichten reageren door wetenschappelijke experts ondersteunt de hypothese (a.). Evenals het helemaal niet reageren door wetenschappelijke experts terwijl die op inhoudelijke argumenten aangesproken worden – dit gebeurd veevuldig (b.)
update 14 augustus – Analyse berichtgeving CBS over de sterfte in maart 2023
Afbeelding ‘CBS data op 7/4 en 11/8 en CBS berichtgeving op 7/4’
Op 7/4/’23 meldt CBS 1,3 duizend meer overledenen dan verwacht en ongeveer 18.000 doden (exacte cijfers: 1.322 respectievelijk 17.866). Correct.
‘Er was net geen oversterfte’. Dit was op dat moment al discutabel, de oversterfte was toen 7,99%, afgerond 8%. Het CBS wist en weet dat de uiteindelijke sterftecijfers hoger zullen zijn.
‘Binnen het interval van gewoonlijke fluctuaties’: Onjuist; in week 10 11,22% oversterfte ligt er ver buiten en de weken 11 en 12 met 9,78% en 9,22% liggen er ook buiten.
‘In maart was de wekelijkse sterfte ruim 250 hoger dan verwacht’: Twijfelachtig: 1.322/5 = 264 hoger per week.
De laatste cijfers (CBS statline) van de weken 9 t/m 13 geven een totaal van 1.375 doden-surplus, dat is 8,31% oversterfte. Met drie weken oversterfte boven de 10%. Het CBS zegt hier niets over.
NB CBS lijkt als oversterfte een grens van 8% te hanteren. Zo’n statistische grens is onbruikbaar bij metingen die een langere periode beslaan. Ik ben geen statisticus, maar dat is duidelijk. De oversterfte bedraagt thans ca. 5,6% op jaarbasis.
Samenvatting
Het CBS rapporteerde hoogfrequent over de oversterfte (4e kwartaal ’21) en de ondersterfte erna (1e kwartaal ’22). Maar ze bleef in gebreke nadien. Ze onderschatte en veronachtzaamde de (vrijwel permanente) oversterfte va. 2e kwartaal ’22 tot op de dag van vandaag.
Dit kan niet anders worden uitgelegd als:
* Er is een crisis in de zorg, de aanhoudende oversterfte is het ultieme bewijs.
* Nederland wordt niet eerlijk geinformeerd over de oversterfte door het CBS. Het CBS bagatelliseert de oversterfte.
* CBS blijkt dus een politiek instrument te zijn voor het kabinet.
* De onderliggende data van het CBS staan niet ter discussie.
Oversterfte Tijdlijn vanaf het 4e kwartaal 2021 en CBS rapportages (CBS vertelt de media en ons immers ‘hoe het precies zit’).
2021
In het 4e kwartaal 2021 heeft Nederland een grote sterftegolf, het is de grootste sterftegolf van 14 West-Europese landen.
CBS rapporteert maandelijks en daarna wekelijks over de oversterfte. Hiermee zet het CBS een duidelijke maatstaf voor zichzelf: hoogfrequente en objectieve berichtgeving over de oversterfte aan het grote publiek.
De publicaties over ‘sterfte’zijn verticaal afgezet tegen de tijdlijn van de pandemie. Dit is het 4e kwartaal 2021 NL op ourworldindata. Er is een oversterftepiek van ca. 46% in de week van 5 dec. (CBS: 44,5% nl. 4395/3042). De cijfers verschillen dus iets met het CBS, maar het patroon is hetzelfde.
2022
In het 1e kwartaal 2022 is de oversterfte omgeslagen in ondersterfte. Weken 1 t/m 13: -38 doden = gemiddeld normale sterfte/kwartaal. NB weken 12 en 13 oversterfte 13%
CBS rapporteert wekelijks over de ondersterfte (en een bericht over het jaar 2021), maar niet over de oversterfte eind vh kwartaal
Op 1 april 2022 meldt het CBS: ‘Sterfte in maart toegenomen, geen oversterfte’ (screenprint rechts in grafiek)
In het 2e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 14 t/m 26: oversterfte 3.700 doden = 10%.
CBS rapporteert eerst niet, dan wel en onderschat de oversterfte in haar berichtgeving.
Dhr. van Loef spreekt het CBS hierop aan (blog ‘CBS corrigeert berichtgeving oversterfte’), zie screenprints in afb. 2e kwartaal.
In het hele 3e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 27 t/m 39: oversterfte 3.800 doden = 10%.
CBS rapporteert maandelijks over de oversterfte.
In het hele 4e kwartaal 2022 is er oversterfte. Weken 40 t/m 52: oversterfte 6.500 doden = 17%. Oversterftepiek in december: 3.500 doden (23%).
CBS rapporteert tot en met november oversterfte, daarna niet meer. CBS zwijgt over december.
2023
In het 1e kwartaal 2023 is alleen in de maand februari sprake van normale sterfte, maar geen ondersterfte. Er is oversterfte in januari en maart. Weken 1 t/m 13: oversterfte 2.950 doden = 6,7%.
Begin maart komen de laatste corona-adviezen te vervallen (kabinetsbesluit).
CBS rapporteert over het jaar 2022. CBS rapporteert over de 3 maanden 2023 en onderschat de oversterfte in maart. CBS verlaagt de frequentie van rapporteren over de sterfte.
Dhr. van Loef spreekt het CBS hierop aan (blog ‘CBS stelt mate van oversterfte te positief voor’),zie screenprint in afb. 1e kwartaal.
In het hele 2e kwartaal 2023 is er een lichte mate van oversterfte. Weken 14 t/m 26: oversterfte 1.860 doden (minimaal, plusmutaties komen nog) = 5%.
CBS rapporteert alleen oversterfte in juni, niets over maart. Geen informatie over het oversterftepercentage van 6% op jaarbasis.
Dhr. van Loef spreekt het CBS hierop aan.
Blogs (tevens internationale vergelijking oversterfte)
Formeel spreekt dhr. van Gaalen die (ook) werkzaam is bij het CBS op persoonlijke titel.
In 2022 was in de meeste weken sprake van 'significante oversterfte'. Uitgaande van een ondergrens van 8% gaat hem op 34 weken, dat is 2 op de 3 (65% van alle weken)!!! pic.twitter.com/Ab2nz0Gjhv
Er is geen enkele reden denkbaar, anders dan een politieke reden, waarom de aandacht – d.w.z. het communicatiebeleid – van het CBS voor de oversterfte verslapte.
Dag onderzoeksjournalisten, op mijn website kunt u alles uitpluizen (de feiten): * CBS is een politiek instrument bij de zorgcrisis * de onderliggende data van CBS staan niet ter discussie * Nederland wordt voorgelogen over de ernst van de zorgcrisis: de enorme oversterfte.
Deze ontbrekende informatie reken ik het @statistiekcbs zwaar aan: Het zoveelste bewijs van eenzijdige, gekleurde positieve berichtgeving over de oversterfte door CBS. De harde realiteit is dat 🇳🇱, op 🇬🇧na, de hoogste oversterfte van Noord-Europa heeft. >https://t.co/SWoph0TZKk
De Vereniging van Onderzoeksjournalisten @VVOJ is verbijsterd over de manier waarop minister Kuipers (VWS) heeft gereageerd op een recent verschenen advies over de manier waarop zijn ministerie de Wob/Woo-verzoeken over corona afhandelt. https://t.co/xakyWfvINq
— Marcia Nieuwenhuis (@m_nieuwenhuis) June 7, 2023