reactie Anton Maes op Wopke Hoekstra: ‘stijging zorgkosten niet houdbaar’

Minister Hoekstra: stijging zorgkosten niet lang houdbaar (quote skipr < AD interview)

skipr minister van Financien Hoekstra over de zorgkosten

NB Anton Maes was tot medio 2019 huisarts en heeft in die hoedanigheid jarenlang zijn kennis gedeeld in de huisartsenopleiding, als auteur van boeken en is een veelgelezen publicist met als kernthema de besturing, organisatie en financiering van de eerstelijnszorg. Zorgenstelsel

De 3 meest recente blogs op deze website:
reactie op Joost Zaat
reactie op Ab Klink
Skipr top10 2015 tm 2019

3 Relevante blogs (zelfstandig onderzoek):
Medische zorg achteruit op alle ranglijsten
Kwaliteit en Kosten EU14 OECD 2007 2019
Gezondheidszorg staat voor existentieel vraagstuk

Gebruik de zoekfunctie of de categorieen.

reactie op opiniemaker Joost Zaat: wie heeft het beste zorgsysteem?


Waarom reageren op een opinie in de vorm van een column? Omdat de column in de Volkskrant staat en de columnist de beeldvorming van de kwaliteit van de gezondheidszorg beinvloedt.
Daarom, puntsgewijs, je betoog volgend.

Er is voortschrijdend inzicht m.b.t. de ‘lijstjes’.

De Zorgkaart Nederland is overtuigend afgeserveerd door Follow the Money. FTM Frauderen met de Zorgkaart Persoonlijke ervaringen van jou en mij (een eigen onderzoekje n.a.v. de sluiting van de Keizershof) zijn hierbij volstrekt ondergeschikt.

De AH ziekenhuis top100 is eveneens – na een paar jaar soebatten – door deskundigen ondeugdelijk bevonden en gelukkig passé.

In de landenvergelijking is de beruchte EHCI-index (dat is die lijst waar heel politiek-bestuurlijk Nederland en de federatie medisch specialisten nog steeds (!) mee dweept(e): ‘we hebben het beste zorgstelsel!’) door experts eveneens gediskwalificeerd. We weten dat er slechts een paar zorg(rang)lijsten zijn die wetenschappelijk worden bevonden: OECD, EU/Eurostat, de HAQ-index en in mindere mate het Commonwealthfund (nadeel: slechts een handjevol landen met de USA en Oceanie erbij). Prachtige interactieve overzichten staan tegenwoordig op ourworldindata.org ourworldindata.org
Zorgstelselranglijsten

Ik heb bij mijn onderzoek gekozen voor een vergelijking die hout snijdt: Nederland vergeleken met andere modere Europese landen, de EU14 (bij EU/Eurostat ontbreken soms Zwitserland en Noorwegen, landen met onomstreden hoogwaardige zorgprestaties). Deze EU14 hoort – als groep – ook bij de absolute top wereldwijd. Mijn aanpak is door experts gewogen en goedgekeurd. Had ik er op moeten promoveren?
EU14 Kwaliteit en Kosten obv OECD 2007 > 2019
Zorg achteruit op alle ranglijsten

Bij cruciale indicatoren als de levensverwachting bij geboorte en het aantal jaren in goede gezondheid doet Nederland het net als de meeste genoemde europese landen goed, alleen langzaam maar zeker wel een tikkeltje minder goed dan een aantal anderen. Ergo: Niet ‘de zorg stort in’, maar nuance, beste Joost.

Je opmerking over die dermatoloog, daar ben ik het helemaal mee eens.

Nederlanders zijn best tevreden over hun gezondheid (‘perceived health status’) en dat hangt ongetwijfeld samen met het feit dat we over het algemeen gelukkig zijn :) Specifieke informatie over onze gemoedsgesteldheid m.b.t. onze zorg vinden we bij het SCP dat dit voorjaar na jaren stilzwijgen met een belangwekkende studie kwam. Link> SCP COB 2/2019 Samenvattend: we zijn het meest tevreden over de huisarts en we zien de toekomst van onze gezondheidszorg somber in.

Deze maand nog verscheen een belangwekkende publicatie van IQ Healthcare, link>IQ Healthcare . Samenvattend: Burgers hebben weinig vertrouwen in de rol en het optreden van verzekeraars, het percentage schommelt rond de 30%. Dat is beduidend lager dan het vertrouwen van burgers in artsen en ziekenhuizen (zo’n 85%). Het vertrouwen van zorgverleners in zorgverzekeraars is minder dan 5%, bedroevend laag! Het vertrouwen van de bevolking en de zorgverleners in het eigen zorgstelsel is cruciaal, zo stelt o.a. de WHO. Link>WHO A framework for assessing the performance of health systems Is dit een onheilsdreiging?!

De kritiek dat registraties (aan de bron) misschien niet even goed plaatsvinden in andere landen is een veel gehoorde opmerking in medische kringen. Als we deze kritiek voor waar nemen valt de waarde en betekenis van internationale rapporten als OECD Health at a Glance en EU State of Health vrijwel helemaal weg. We houden dan niets over wat ons nog enig houvast biedt (Het werk van duizenden hoogopgeleide statistici, artsen, economen e.a., allemaal onzin?!) Wat dan resteert zijn de persoonlijke ervaringen en inkleuringen van iedere individuele arts of andere zorgverlener (of burger).

Zojuist hebben je georganiseerde beroepsgenoten van HetRoerMoetOm overvloedig kwalitatieve zorgervaringen met ons allen gedeeld, ondersteund met statistisch cijfermateriaal en een samenhangende visie geformuleerd vanuit een urgentiebesef dat ons zorgstelsel vastloopt. Link> hetroermoetom Maar die zien het ook te somber in, heb ik je dit niet al eerder horen zeggen? Of ben ik nu degeen die zich vergist?

Joost, prettige jaarwisseling en laten we het er in 2020 nog eens over hebben!

Blunder minister Bruins inzake SEH’s (‘houtskoolschets’) UPDATE

update 23/7/2019 – Er blijken inmiddels nieuwe brieven te zijn van de minister waarin de houtskoolschets en het RIVM-rapport aan elkaar gekoppeld worden. Dagtekening 12/7, gepubliceerd op 16/7. Het oogt als een reparatie achteraf van de blunder, een blunder in dubbel opzicht: a. Het gelijktijdig verschijnen van brieven/rapporten die nauw met elkaar samenhangen, zonder dat de minister dat tegen de TK zegt of blijkt te weten en b. de tijd die de  minister nodig heeft voor een houtskoolschets  van de acute zorg, die nu al in zijn voegen kraakt (in het voorjaar 2020, hoe lang is dat, ik hou het maar op 9 maanden?).
Het heeft er alle schijn van dat minVWS razendsnel geprobeerd heeft de blunder te herstellen. Exacte tijdlijn:




PM Brief regering; Bereikbaarheidsanalyse RIVM 2019 – Acute zorg
PM Brief regering; Visie medisch zorglandschap – Beleidsdoelstellingen op het gebied van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

update 21/7/2019 – anoniem nieuw twitteraccount @lezenisookeenkunst, kennelijk speicaal opgericht hiervoor, stelt een vraag die ik beantwoord.
update 20/7/2019 15:00 u. – Reactie van Bas Leerink (lid RVS, maar op persoonlijke titel) en mijn reactie.

Het betreft correspondentie van de minister (minVWS) aan de Tweede Kamer en gelijktijdig het RIVM (agentschap minVWS) aan de minister over de SEH’s d.d. 3 juli 2019.
Het RIVM publiceert jaarlijks deze rapportage in opdracht van VWS. Deze rapportage is geen houtskoolschets maar een gedetailleerd overzicht van de SEH en de acute verloskunde in Nederland.
De minister wist dit kennelijk niet, hij wist niet dat deze vraag direct beantwoord kon worden obv. het RIVM-rapport – waarvan hij zelf formeel de opdrachtgever is. Hij had alleen maar hoeven zeggen: “Ik stuur u morgen het RIVM rapport toe.”

Om u onnodig gegoogel te besparen:
Bereikbaarheidsanalyse SEH’s en acute verloskunde_2019 beveiligd
beantwoording-kamervragen-over-de-patientenzorg-die-in-gevaar-is-op-de-spoedeisende-hulp-van-het-lumc

Failliet marktwerking in de gezondheidszorg

1000 views

19 december 2020 – Bij het verschijnen van het discussiestuk ‘Zorg voor de Toekomst’ als start van een consultatieproces over de toekomst van het nederlandse zorgstelsel, breng ik deze speech, uitgesproken bij het NZF-debat (maart 2019), opnieuw onder uw aandacht.

Reacties van hoogleraren

reactie Wanda de Kanter, longarts in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis (Nederlands Kanker Instituut)
reactie Armand Girbes, Professor Intensive Care Medicine & Clinical Pharmacologist VUmc:

VUmc portretten Intensive Care 2016

“Kritisch tegengeluid over de ongepaste zelfverheerlijking over “het beste systeem ter wereld”. In het Frans zeggen we: ‘on n’est jamais mieux servi que par soi-même’. Onze gezondheidszorg is op veel fronten inderdaad niet zo slecht, maar het gaat achteruit in kwaliteit. Vraag dat aan de patiënt met de diagnose kanker die heel lang moet wachten op de MRI of de operatie, of de patiënt die binnen 23 uur na de faillietverklaring van het Slotervaart als een DHL pakketje overgeplaatst moest worden, of de ziekenhuispatiënt die niet overgeplaatst kan worden naar een revalidatiecentrum of verzorgingstehuis omdat er geen plaats is. Of de MS patiënt die geen stamceltransplantatie vergoed kan krijgen voor zijn/haar specifieke vorm van MS, maar wel tegen eigen betaling in gerenommeerde buitenlandse Europese academische ziekenhuizen kan worden geholpen. Of aan de dokters, die 40% van hun tijd aan administratie besteden en uren moeten bellen om de patiënt elders opgenomen te krijgen wegens plaatsgebrek. Dat is de praktijk. Die ijdele zelfverheerlijking door vooral mensen die langs de zijlijn staan van het echte speelveld, is ongepast. Gijs van Loef geeft een ander geluid waar de gesubsidieerde mooi-sprekers inhoudelijk op zouden moeten reageren.”

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Failliet marktwerking in de medische gezondheidszorg

Vlnr: spreker, Herman Tjeenk Willink, Jan Terlouw, Ron Meyer, Kim Putters

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische gezondheidszorg. In het Regeerakkoord staat: “Onze zorg behoort tot de beste van Europa”.

Misleidende overheidscommunicatie over het zorgstelsel

O.b.v. zelfstandig onderzoek (bron: OECD Health at a Glance, raadpleging panel medisch deskundigen, gevalideerd door experts) heb ik vastgesteld dat de kwaliteit van de medische zorg in vergelijking met andere moderne Europese landen sinds 2006 geleidelijk aan terrein verliest. Mijn oudste publicaties erover van 2,5 jaar geleden worden nog steeds dagelijk tientallen malen gelezen. Opmerkelijk! Want waarom werd dit onderzoek niet gedaan door de kennisinstituten? ‘Nederlandse zorg valt van haar voetstuk’ is een van de meest gelezen artikelen in MEDISCH CONTACT en kreeg veel bijval van medici, maar geen enkele  reactie vanuit de bestuurlijke en –beleidshoek.

onderzoeksartikel Medisch Contact

Ik stel vast dat het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking niet goed doordacht is – er zijn 2 fundamentele ontwerpfouten gemaakt – , maar dat er nog steeds geen onderzoek wordt gedaan.

Waarom de marktwerking de kwaliteit van de gezondheidszorg uitholt

1e Een patiënt – die heeft moeten betalen voor zijn zorg! – is geen consument, maar heeft recht op zorg; 2e Landelijke regie (planning van zorgvoorzieningen op landelijke schaal) is onmogelijk in een stelsel met concurrerende zorgverzekeraars.

Er zijn teveel private krachten en er is te weinig publieke sturing in het zorgstelsel. Publiek is ondergeschikt gemaakt aan privaat, het moet andersom! Dit inzicht begint door te breken (a).

Meer publiek minder privaat

Maar… de  Adviesaanvragen van de Regering aan de WRR en de SER over de betaalbaarheid van de zorg zijn toch op de lange baan geschoven (b).
Reactie Kim Putters: ad a Eens met de stelling dat publiek boven privaat moet staan; ad b SER komt eind 2019 met het advies.

Tenslotte. Onze studenten worden nog steeds opgeleid vanuit de filosofie van marktwerking in de zorg met het adagium ‘Zorg is Business’. Ik noem het de ‘Rotterdams school’, die ons zorgstelsel bestuurt…
Jan Terlouw zegt desgevraagd dat hij het er helemaal mee eens is

Meest gelezen pagina op deze website – Reacties en steunbetuigingen stromen binnen via verschillende kanalen –
Wil je je uitspreken over dit statement, doe dat bij voorkeur op LinkedIn (5500+ views met veel inhoudelijke commentaren)>
Statement Failliet marktwerking medische zorg

Een korte impressie geeft deze film. Jan Terlouw zegt ‘Zorg is een Recht voor iedereen’
NB: Jan Terlouw is lid van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers.
Persbericht van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Het debat begon met een groepsgesprek tussen zorgprofessionals. Vlnr: Rogier Botting (fysiotherapeut), Armand Girbes (hoogleraar intensivist/farmacoloog VUmc), Roos Blom (psycholoog – MC Slotervaart), Cobie Groenendijk (moderator – psychiater)

overheid.nl consultatie zorgstelsel
Discussienota Zorg voor de Toekomst
Trouw Het kabinet wil een ander zorgstelsel, met meer regie van de overheid

Reactie op FD-interview met Marco Varkevisser

ingezonden naar FD (zorgjournalist Anna Dijkman)

interview in Financieel Dagblad (18/1/2019) ‘Het zorgstelsel is als het weer: het is nooit goed’

FD Het zorgstelsel is net als het weer het is nooit goed? NB: om het artikel te kunnen lezen moet men geabonneerd zijn/zich registreren.

Cursief = quote uit FD – gevolgd door mijn commentaar in 13 punten van kritiek

1. Dhr. Varkevisser vertegenwoordigt een faculteit die een open debat over het zorgstelsel schuwt, in tegenstelling tot bijv. het RadboudUMC, de UvA, de VU en Maastricht University. Zijn faculteit is van alle kennisinstituten het meeste verantwoordelijk voor dit marktgedreven zorgstelsel, dat niet blijkt te kunnen functioneren. Maar waar zijn de reacties van andere universiteiten?
2. Moet de markt of de overheid problemen in de zorg als wachtlijsten en bureaucratie oplossen? Het blijft zoeken naar een balans. – Het gaat om een balans tussen overheid, beroepsgroepen en markt, dus 3 (georganiseerde) actoren.
3. Maar partijen zoals de SP die alles weer naar de overheid willen brengen, zijn wel heel naïef over de voor- en nadelen van overheidsingrijpen. – Hier wordt opzettelijk?! geframed door een wetenschapper van ESHPM. Het onderwerp is ingewikkeld en politieke partijen zijn zoekende naar antwoorden, zeker. Maar het is niet zo dat ‘men’ alles naar de overheid wil brengen. Het gaat om een nieuwe balans tussen publiek en privaat, zoals ik verwoord heb in publicaties waar ESHPM niet op reageert, zie 1e punt. Meer centrale overheidssturing noodzakelijk
4. De wisselvallige politieke besluitvorming – dit is inderdaad een probleem. Voor de zorg moet de politiek een lange termijn trendmatig begrotingsbeleid volgen.
5. De overheid deed het in de jaren ’90 niet al te best: er waren lange wachtlijsten, veel bureaucratie, er viel weinig te kiezen en er was weinig innovatie. – Hier schetst hij een karikatuur. De relatieve levensverwachting (vergelijking met gehele wereld) is in de jaren ’90 achteruit gegaan, dat klopt.
De wereldwijde levensverwachting bij geboorte
Maar: er zijn weer groeiende wachtlijsten, er is een enorme bureaucratie ontstaan, kiezen is feitelijk gissen in het donker door totaal gebrek aan transparantie van producten/prijzen Nederlands zorgstelsel is niet transparant , er is misschien wel teveel innovatie (zie ook: Prof. Westert, RadboudUMC).
6. De behoefte aan zorg is oneindig, er kan steeds meer en het wordt steeds duurder. – Een derde van de kostenstijging komt door de vergrijzing. Maar tweederde wordt door het marktdenken aangejaagd. De innovatiechaos werkt kostenverhogend omdat investeringen niet worden terugverdiend. En er wordt van alles aan gedaan om nieuwe zorgproducten aan de man te brengen en zo veel mogelijk geld te verdienen met onzin en schaamteloos machtsmisbruik. Zoals bij de nieuwe kankermedicijnen. Er moet door de politiek paal en perk gesteld worden aan deze marktkrachten.
7. Het verbod op winstuitkering: Het gaat – i.t.t. de winstuitkering aan zorgverleners (maatschapppen e.d.) – om een verbod op winstuitkering van grote organisaties, zoals ziekenhuizen en zorgverzekeraars. De meerderheid van de politiek wil dit zo houden en terecht. Zie mijn eerdere commentaar op de doorgeschoten marktkrachten.
8. Sinds 2006 moeten ziekenhuizen meer ondernemer zijn en daarmee zijn de financiële risico’s fors toegenomen. – Een oppervlakkig antwoord. Lees Prof. van den Heuvel (Healthcare management UvA) in de Volkskrant ‘Ondergang ziekenhuizen was simpel te voorkomen’ en op skipr ‘Liberaal beleid rond bouw van ziekenhuizen heeft volledig gefaald’ (beide 25/10/2018). Jaap van den Heuvel fileert disruptieve marktwerking ziekenhuissector
9. De prijs die we voor het huidige verbod betalen is dat er nu allerlei schimmige constructies worden bedacht om toch die winst uit te keren. -Dat is inherent aan marktdenken. Dit profitgedreven stelsel predikt en prikkelt de markt, hetgeen – omdat het een eenzijdige, bedrijfseconomische benadering voorstaat – onvermijdelijk tot steeds meer extra regelgeving en dus controlebureaucratie leidt.
10. Op belangrijke onderdelen heeft de overheid nog steeds de regie: zoals bij het toezicht op kwaliteit en wat er in de basisverzekering zit.– De overheid heeft met de stelselwijziging van 2006 de landelijke regie van de planning van zorgvoorzieningen (een essentiële publieke taak, wie heeft dit bedacht?!) uit handen gegeven.
11. Je moet het stelsel afrekenen op de vraag of het beter werkt dan een ander stelsel. – Dit onderzoek laat nog steeds op zich wachten. Er is door minVWS en RIVM een aarzelend begin gemaakt afgelopen zomer. Nederlands gezondheidszorgsysteem in internationaal perspectief Maar de adviesaanvragen aan de WRR en de SER zijn op de lange baan geschoven. adviesaanvraag-wrr-betaalbaarheid-zorg Ik heb deze vraag daarom zelf onderzocht.
12. In vergelijking met het buitenland hebben wij een goed zorgstelsel. Kunnen er dingen beter? Tuurlijk. Maar ons stelsel is heel solidair, heel toegankelijk en kwalitatief hoogstaand. – Uit mijn onderzoek blijkt dat het Nederlands medisch zorgstelsel o.b.v. beschikbare kwaliteitsindicatoren relatief iets slechter presteert dan het gemiddelde europese zorgstelsel (vergelijking data van 14 moderne landen). Private zorgstelsels (zoals het Nederlandse) zijn duurder dan publieke zorgstelsels, terwijl de kwaliteit over het algemeen genomen vergelijkbaar is. Zoals we allemaal weten is het private zorgstelsel van de USA zo’n beetje het duurste in de wereld. OECD Health at a Glance 2007 2017 EU14
13. En verder verwijs ik naar het artikel in Medisch Contact “Nederlandse zorg valt van haar voetstuk”. Medisch Contact

Mijn stelling: Het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking is niet goed doordacht en blijkt ondermaats te presteren.

PERSBERICHT – Zorgstelsel vertoont ernstige gebreken

Persbericht Platform Betrouwbare Zorgcijfers