update Zorgprestaties EU14 pre-coronatijdperk (OECD Health at a Glance 2021)

update 2 mei 2022 – verklaring verbetering score Nederland

Deze analyse heeft u nog tegoed van me. Toen ik dit maakte, eind november 2021, werd Nederland getroffen door het #zorginfarct. Om die reden heb ik publicatie enige tijd uitgesteld.

Ontwikkeling van de Zorgwaarde (Kosten * Kwaliteit)

In 2019 heb ik het begrip Zorgwaarde geintroduceerd. Het is een getal dat de kwaliteit van de medische zorg vermenigvuldigd met de kosten ervan. Het geeft de prijs van een standaardpakket medische zorg (misschien is PrijsvandeZorg een beter begrip?). Voor het gemak blijf ik het begrip Zorgwaarde (Zw) hanteren.

De Zorgwaarde is sinds 2011 het sterkst gestegen in Nederland en Zweden. De stijging is 20%. Eigenlijk is dit dus een inflatie van 20%. De inflatie van de prijs van de curatieve zorg is in deze landen verhoudingsgewijs het hoogste, nl. 20%. De gemiddelde inflatie van de Zw in de EU14 is 5%. In enkele landen is de Zw zelfs iets gedaald in de periode 2019 : 2011. Het betreft Oostenrijk (-20%), in Zwitserland, Spanje en Portugal is de Zw met 10% gedaald. In deze vier landen is de Zw (goedkoper) geworden.

De resultaten hebben betrekking op het pre-corona tijdperk .

De periode 2019 : 2011 is genomen, omdat vanaf 2011 van alle EU14-landen de data van alle 13 kwaliteitsindicatoren beschikbaar zijn (soms 1 of 2 kwaliteitsindicatoren minder van een land, dan is er gekallibreerd). In 2007 en 2009 waren er van Belgie maar 7, respect. 8 kwaliteitsindicatoren bekend en dit geeft voor Belgie een sterk vertekenend en onbetrouwbaar beeld van de jaren 2007 en 2009.

Definitie parameters

Kosten = % BNP Medische gezondheidszorg (OECD.Stat Health Expenditure and Financing – Curative and rehabilitative care). Voorbeeld: Score Nederland 2019 = 5,2% BNP.

Kwaliteit = (zie Landentabel) Het landgemiddelde o.b.v. de maximaal 13 kwaliteitsindicatoren. Ontleend aan de tweejaarlijkse rapporten OECD Health at a Glance. Voorbeeld: Score Nederland 2021 = 7,16

Bronnen:

https://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/health-at-a-glance-2021_ae3016b9-en?_ga=2.160614846.2021415441.1636469337-1456122528.1634308944

https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SHA#

Grafisch weergegeven:

Nederland de 6e lijn van onderen in 2019

Landentabel 2007 – 2019 (alle relevante indicatoren van zorguitkomsten en zorgaanbod beschikbaar vanaf 2007)

Het landgemiddelde is de waarde die gebruikt wordt bij het berekenen van de Zorgwaarde.

Nederland pakt het verloren terrein weer terug, zo blijkt. Ik vermoed dat een verklaring voor de verbetering van de score ‘stroke, mortality rates’ hier gezocht moet worden>

https://nos.nl/artikel/2408416-reanimeren-binnen-6-minuten-nu-mogelijk-in-heel-nederland

Eerdere publicatie(s):

4 Belangrijkste inzichten zorgsysteem (update)

592 views (hernieuwde aandacht)

Serieuze onafhankelijke overwegingen – Prof. dr. Armand Girbes; Een oorspronkelijke, innovatieve denker – Prof. dr. Jeroen Hendrikse

In de afgelopen jaren heb ik zelfstandig onderzoek gedaan naar het functioneren van het stelsel van de gezondheidszorg met de focus op de medische zorg: de Zorgverzekeringswet, waar ongeveer de helft van alle uitgaven gedaan worden (45 miljard).

De vier belangrijkste inzichten zijn, van nieuw naar oud:

4e (NU) – Het CBS kleurt de berichtgeving over de oversterfte positief en bedrijft daarmee politiek. Kwaliteitsmedia nemen de berichten van het CBS tamelijk klakkeloos over. Zo ontstaat een krachtige beeldvorming, een frame over de oversterfte in NL dat bezijden de waarheid is.

3e (2020 – heden) – Het zorgstelsel is sinds de pandemie structureel overbelast, er is sprake van een #zorginfarct. Dit uit zich in de ultieme indicator, de oversterfte. In het 4e kwartaal van 2021 (zorgstelsels van alle landen hebben anderhalf jaar de tijd gehad zich aan te passen), was de oversterfte in Nederland het hoogste in modern Europa (EU14). De kwaliteit gaat nu (verder) achteruit. Update juni 2023: Grafieken Eurostat: excess mortality NL vs. EU en Excess Mortality Ranking EU14 2023

2e (2019) – De ingevoerde marktwerking leidt niet tot betere kwaliteit van de zorg, maar tot meer bureaucratie en een verschuiving van uitgaven naar ‘control’ in plaats van zorgverlening (uitvoering). Complexe patienten (comorbiditeit, geestelijke gezondheidszorg, jeugdzorg) zijn slechter af. De argumenten heb ik in artikelen en blogs uiteen gezet.

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/waarom-zorg-in-nederland-juist-niet-tot-de-beste-hoort~b784a3eb/

Gijs van Loef bekritiseert de effecten van marktwerking in de zorg op basis van onderzoek naar kwaliteit van zorg

NB https://www.radboudumc.nl/nieuws/2021/15-jaar-marktwerking-in-de-gezondheidszorg

1e (2016 – 2018) – De medische zorg in Nederland is niet de beste van europa, zoals beweerd door politici, bestuurders en decisionmakers. Sinds de invoering van de gereguleerde marktwerking zijn de kosten sterk gestegen tot 2012, daarna zijn de kosten bevroren (relatieve daling van het aandeel in %BNP) en is de kwaliteit achteruit gegaan. De nederlandse zorg is hooguit een goede europese middenmotor.

https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/nederlandse-zorg-valt-van-haar-voetstuk.htm


Twitter

Accepteren van oversterfte? (verzoek om toelichting)

Verzoek aan Peter van der Voort (Hoogleraar Intensivist UMCG, senator D66) met een cc. aan Annelien Bredenoord (rector magnificus Erasmus Universiteit, senator D66), om een en ander te verduidelijken.

Toelichting: unieke oversterfte Nederland (2021)

update grafieken 26 feb. – Deze blog is een toelichting op de analyse ‘Antwoorden onderzoek oversterfte zijn deels al bekend‘.

De oversterfte in Nederland gedurende de laatste coronagolf was extreem en het hoogste in modern Europa (EU14). In de grafieken (zie ‘Antwoorden onderzoek oversterfte zijn deels al bekend’) is de laatste golf weergegeven met het tijdinterval 3 okt. 2021 – heden. Als we een ruimer tijdvak nemen en de oversterfte in EU14 bezien vanaf de laatste hoge pieken van jan. 2021, met het tijdinterval vanaf 28 feb. 2021 – heden, dan zien we nog steeds de unieke piek van Nederland eind 2021, als enig land boven de +40%. Hier zijn achtereenvolgens afgebeeld de grafieken van EU14 en de landen met een piek gedurende het gehele tijdinterval, Italie (+ 28% in maart 2021), Spanje (+25% in aug. 2021), Nederland en Oostenrijk (een na hoogste piek overall) en, als referentieland, Denemarken.

EU14
Italie (oude grafiek, geen nieuwe data)
Spanje
Nederland
Oostenrijk
Denemarken

Bronnen:

ourworldindata.org

Mijmering bij de Kamer van Klok (podcast de Volkskrant)

Na het ongelukkige optreden van Ernst Kuipers bij het verdedigen van het 2G-beleid (rapport TU Delft) werd mijn aandacht getrokken door de podcast de Kamer van Klok (hoofdredacteur de Volkskrant)>

https://www.volkskrant.nl/kijkverder/t/podcasts/serie/de-kamer-van-klok/een-wetenschapper-op-vws-blijkt-geen-garantie-voor/

Enkele gedachten bij het beluisteren ervan. Ik hoor bevestiging van mijn kritische analyse van de onvermijdelijkheid van de lockdown in december 2021 – de nederlandse gezondheidszorg was ‘groggy’ en het risico van de onbekende nieuwe omicronvariant was te groot om niet hard in te grijpen vanuit het voorzorgprincipe -, bij o.a. Maarten Keulemans.

Sheila Sitalsings’ stelling dat dat wat meetbaar is: data (en de visuele weergave ervan) de neiging heeft te gaan domineren in beschouwing en analyse is een waarheid als een koe. Dit mechanisme, Data Domineren het Debat, heeft verstrekkende gevolgen. De maatschappelijke schade van het crisisbeleid is, op economische berekeningen (‘theoretische data’) na, moeilijk in beeld te brengen en krijgt daardoor te weinig aandacht. Haar collega’s beamen het.

Maar vervolgens bezondigt men zich aan dezelfde kortzichtigheid door het Deense succes (coronabeleid) af te doen met ‘dat ze het testen zo goed onder controle hebben’. Ergo: data. Waar men aan voorbij gaat zijn de maatschappelijke omstandigheden in Denemarken, die sterk afwijken van de onze. Het draagvlak onder de Deense bevolking voor het gevoerde beleid is hoog. Het vertrouwen in de instituties is groot. De solidariteit tussen mensen onderling is fundamenteel en schraagt de verzorgingsstaat. Voor Denen staat de volksgezondheid voorop, het gemeenschappelijk welzijn, niet de eigen persoonlijke gezondheid. Gelukkig zijn ook hier wel data van beschikbaar. Maar deze zullen misschien minder lekker scoren in de media?

Aan het eind komt de verwaarlozing van de publieke diensten (Belastingdienst etc.) ter sprake. Het is sinds 1998 mijn hoofdthema. Jarenlange bezuinigingen zijn een belangrijke oorzaak, bezuinigingen zijn meetbaar, maar wat zijn de maatschappelijke gevolgen? Die zijn moeilijk meetbaar. Eindelijk komen ze in beeld.

Heb ik mij vergist in Ernst Kuipers?

1 feb. 2022 – Beluister va. 04:20 min tot ca. 21:00 (Zeer herkenbaar voor mij, ik heb vanuit verschillende posities binnen allerlei overheden gewerkt; de zorg van Sheila Sitalsing over het boomerangeffect op social media deel ik, daarom heb ik ook alleen een meldingstweet gedaan van deze post, waar direct op gereageerd werd door M. Verkoulen (D66) met reactie weer daarop… Verder heb ik geen ruchtbaarheid gegeven; Voor mij gold dat ik deze blog moest schrijven)

https://www.volkskrant.nl/kijkverder/t/podcasts/serie/de-kamer-van-klok/een-wetenschapper-op-vws-blijkt-geen-garantie-voor/

‘De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren bewust een te positief beeld geschetst van de medische gezondheidszorg.’ In de afgelopen jaren, voorafgaand aan de uitbraak van de corona pandemie, heb ik het meermaals gezegd. Daar werd niet op gereageerd door de ‘mooipraters’, zoals Armand Girbes ze tegenwoordig noemt. Ze wilden het gesprek niet aan, of ze durfden het niet.

De nieuwe minster van VWS, die ik openlijk steunde vanwege zijn bewezen vakmanschap en leiderschap, heeft in zijn tweede persconferentie de plank tweemaal misgeslagen. Het doet me terugdenken aan mijn eerdere uitspraken over dat te positieve beeld.

de Volkskrant, 27 januari 2022. Het middelste overzicht is enkele weken eerder dan het overzicht rechts en dat komt overeen met de vertragingstijd van enkele weken vwb. ziekenhuisopnames

Met het gerommel met de plaatjes van de vaccinatiegraad (afb. boven) waarbij verschillende meetmomenten zijn vergeleken – een stompzinnige blunder – en met de 15% reductie van het aantal besmettingen bij gebruik van het CTB op basis van het onderzoek van de TU Delft en UMCU (afb. onder).

Hoe kon hij die fouten maken? Het lijkt me vrijwel zeker dat de minister de plaatjes van ziekenhuisopnames niet zelf gemaakt heeft en ook niet gecontroleerd op juistheid, daar heeft de bewindspersoon Kuipers echt geen tijd voor. Dat regelen ambtenaren voor hem.

Daarentegen acht ik het waarschijnlijk dat hij wel de eindredactie had als voorzitter van het LCPS bij het getoonde beeldmateriaal op de vele persmomenten vanuit het ErasmusMC. Dit gaat dus niet over de persoon Kuipers, maar over zijn formele rol. Als minister zat hij hier fout. Maar zijn ambtenaren deden het.

De discussie over de 15% duid ik anders. Hier lijkt het erop alsof de minister bewust de uiterste grens heeft opgezocht vanuit de politieke wens van het kabinet om nieuwe maatregelen m.b.t. het CTB zoals het invoeren van bijvoorbeeld 2G open te houden. Maar ook hier had Kuipers het bij het verkeerde eind en lijkt de persoon zelf mede schuld te hebben, want het zijn zijn eigen woorden die hij moest terugnemen in de discussie die hij gedwongen werd erover aan te gaan.

Kuipers maakte in het verleden op mij indruk als een bestuurder die zijn woorden zorgvuldig weet te kiezen.

NB Direct na de 2e persconferentie schreef ik een blog waarin ik de loftrompet stak over het optreden van Kuipers. Uiteraard had ik de de data en de cijfers op dat moment niet gecontroleerd. Ik heb de blog verwijderd.

Bron:

twitter

de Volkskrant

3 Uitspraken over ons coronabeleid obv. data

twitter, 17 jan. 2022

Bronnen:

de 7 golven, bron: ourworldindata, 19 jan. 2022