Bron: Burgerperspectieven 1/2018
Zie verder: https://gijsvanloef.nl/2018/02/21/onbevredigend-antwoord-van-het-scp-kim-putters-de-zorgleugen/
De berichten van twee, hooguit drie dagen geleden in de Guardian over de Digitale boevenbende die met 50 miljoen Facebookprofielen de Amerikaans presidentsverkiezingen heeft verkracht, de Brexit veroorzaakt en in tientallen landen over de hele wereld de staatsrechtelijke machtsverdeling heeft gemanipuleerd vanwege het eenvoudige criterium: “Wat schokt het?” , zijn onbevattelijk, we hebben nauwelijks tijd om erover na te denken want het referendum over de Sleepwet (los van gemeenteraadsverkiezingen, who cares? – i do) eist al onze aandacht op.
Het onderwerp van de Sleepwet behoeft geen – onherroepelijk gemankeerde – toelichting (eh, maar waarom niet ook het rechts-extremisme meenemen?).
Je voelt direct aan je klompen: Hé, Dit Heeft Met Elkaar te Maken!
Maar hoe?
Ik ben er niet uit en verslind de berichtgeving op de Guardian (tip!>).
Maar, al tastende, zeker is dat het in beide gevallen gaat over gigantische hoeveelheden digitale data en het gebruik ervan. Het gebruik, gericht op de bescherming van de bevolking van ons land, ervan uitgaande dat de machthebbende regering te vertrouwen is, dan wel het gebruik, gericht op de ontwrichting van de mentale gesteldheid van miljoenen mensen die gelijktijdig – en dat is geen toeval – geconfronteerd worden met het nemen van een cruciale beslissing over de toekomst van hun land en hun eigen bestaan door politieke verkiezingen; En in dit geval is de vertrouwensvraag al negatief beantwoord: wat er gebeurd is verschrikkelijk en moet bestreden worden!
In het eerste geval gaat het over de overheid die zich nieuwe instrumenten ten behoeve van de uitoefening van haar rechtmatig machtsmonopolie verwerft (het referendum: ja dat mag, nee dat mag niet), in het tweede geval gaat het over de jungle van de geglobaliseerde markteconomie waarin trendy en hi-tech ondernemens de blitz maken zonder enig besef van de disruptieve gevolgen van hun succes voor civil society. Een vleugje meer overheid zou hier niet mistaan.
update 3/4/2018 – Het SCP vindt het niet nodig om bij de “Belangrijkste Bevindingen” (3 pagina’s) van haar Burgerperspectieven 1/2018 te melden dat de Gezondheids- en ouderenzorg veruit het belangrijkste onderwerp is van de Nationale Politieke Agenda.
Op 21 februari jl. heeft het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) per mailwisseling geantwoord op gestelde vragen (zie pdf).Stellingen en vragen aan Kim Putters 09022018
Zie de eerdere blogs:
De mailwisseling geeft verwijzingen naar publicaties van het SCP, ZonMW, de NZa en ESHPM, maar geen bevredigende antwoorden.
Ook schept het SCP verwarring met de uitspraak dat ze (citaat) “geen onderzoekonderzoek doen naar het stelsel van gereguleerde werking en de doelmatigheid van het zorgstelsel. Het aandachtsgebied van het SCP is vooral de langdurige zorg en de informele zorg. De ziekenhuiszorg ligt buiten het aandachtsgebied van het SCP, omdat andere onderzoeksinstanties daar al veel onderzoek naar doen.” Dit is aantoonbaar onjuist. Eerdere SCP-publicaties uit 2011 en 2013 gaan in op de thematiek van medische zorgstelsel en de mening van de bevolking dienaangaande.
Sinds 2014 zijn er geen serieuze publicaties meer vanuit de overheid over het zorgstelsel, dus het SCP stuurt mij het bos in, waar niets te vinden is. Het spoor loopt dood. Vanaf dat moment is het louter de vermarketing van ons unieke zorgstelsel, exportproduct van de BV Holland, waar tientallen miljoenen worden uitgegeven aan pseudo-wetenschappelijke organisaties die de claim moeten onderbouwen. OmzetWaarde: 45 Miljard euro, op te hoesten door de mensen die daartoe wettelijk verplicht zijn en geacht worden consument te zijn van hun eigen zorgbehoefte. Is dit de ontmaskering van de zogenaamde heilzame marktwerking in de zorg?
Bent u bereid toe te geven dat de beleidstheorie van de gereguleerde marktwerking een dwaalspoor is geweest, de leer waar u de afgelopen decennia als hoogleraar van de Erasmus Universiteit bij betrokken bent geweest?
Net als uw collega Pauline Meurs, voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, die twee jaar geleden nog beweerde dat wij “een fantastisch zorgstelsel” hebben, inmiddels toegeeft dat het driehoekig marktenconstruct de essentie van de zorgrelatie ondermijnt en niet werkt? (‘Patiënt centraal’, okt. 2017).
U heeft het rapport ongetwijfeld ook gelezen, ik citeer: “De Raad constateert dat zorginkoop binnen de Zvw en Wlz niet werkt zoals achter de tekentafel bedacht is. De Raad adviseert om af te stappen van het maken van beleid op basis van de onrealistische aannames en van de verwachting dat door het beleid te optimaliseren, de praktijk alsnog volgens deze logica gaat werken.” Kortom, de Raad zet de bijl aan de wortel van het private zorgstelsel, alhoewel ze bezweert “niet het ene stelsel door het andere te willen vervangen”.
De meerderheid van de Nederlanders wil dat het geprivatiseerde zorgstelsel fundamenteel veranderd. Een radicale ommekeer sinds 2013 (SCP 2013; Commonwealthfund 2017).
U bent beiden prominent wetenschapper, bestuurder en ook politicus van de PvdA. In 2015 deed het Sociaal Cultureel Planbureau in de tweejaarlijkse ‘Sociale Staat van Nederland’ opvallend genoeg geen uitspraken over het functioneren van ons zorgstelsel. Ik ben zeer benieuwd naar de komende editie van de Sociale Staat.
Ik wacht uw reactie met belangstelling af.
Hoogachtend,
Gijs van Loef
Onafhankelijk adviseur zorgstelsel en specialist marktwerking publieke sector
Interview: https://www.skipr.nl/actueel/id23957-nieuwe-raad-wil-antenne-voor-onderbelichte-kwesties-
Waar kunnen we het over eens worden > UITGANGSPUNTEN V/H COALITIEAKKOORD:
Bestaande valkuilen/institutionele blokkades:
Links en Rechts misbruiken de overheid:
NB: Levensbeschouwelijke kwesties zijn van een andere orde
De Technische Werkgroep van rijksambtenaren (TW) heeft haar advies uitgebracht voor de kabinetsformatie: “Zorgen voor gezonde groei“.
bron: Zorgen voor gezonde groei
Haar advies voor de gehele zorg (Zvw, Wlz, Wmo, Jeugdzorg) is opgebouwd langs drie rode draden: 1. Gepast gebruik; 2. Zorg op de juiste plek: 3. Eenvoud en samenhang. Laten we op een andere, niet-ambtelijke manier kijken naar het inhoudelijke voorstel. Al was het maar om de discussies achter gesloten deuren te vergemakkelijken. Het gaat voor wat betreft het gehele pakket dat de TV de revue laat passeren voor meer dan 80% om maatregelen in de Zvw, de zorg van de gereguleerde marktwerking.
Het zwaartepunt van potentiële bezuinigingen ligt aan de aanbodzijde van de Zvw (45 miljard). Binnen hernieuwde zorgakkoorden met de sector is 1,2 miljard aan doelmatigheidswinst mogelijk door: a. standaardisatie dmv. minder praktijkvariatie, b. meer onderlinge samenwerking en c. focus op zinnige zorg (b. en c. betekenen samen impliciet: de patiënt wordt beter bediend) en 1 miljard aan besparingen door capaciteitsplanning van het zorgaanbod: verschuiving van de 2e naar de 1e lijn en concentratie van top specialistische zorg.
Voorgestelde aanvullende bezuinigingen worden ook binnen de aanbodzijde van de Zvw gehaald: 1,2 miljard aan doelmatigheidskortingen voor de Medisch Specialistische Zorg, de GGZ en de wijkverpleging.
Tot zover het mogelijke bezuinigingspakket op de publieke zorg, waarbij de rijksoverheid de regie pakt waar de zorgverzekeraars die kennelijk laten liggen.
Aan de vraagzijde is 1 miljard extra aan ‘inkomsten’ becijferd door het verhogen van het Eigen Risico in de Zvw met 110 euro. Een tweede miljard kan gevonden worden door te bezuinigingen op het verzekerde basispakket (Zvw): 0,6 miljard – in totaal kunnen de zorgverzekeraars dus 1,7 inboeken aan extra opbrengsten, dan wel besparingen op zorg – en nog 0,4 miljard kan gevonden worden buiten de Zvw.
Je kunt het ook zo zien. Enerzijds betreft het (voorgestelde) maatregelen die de kwaliteit zouden moeten verbeteren en wel op twee manieren: Verbetering van de ‘doeltreffendheid van het zorgaanbod’, dit vergt bestuurlijke regie en dan gaat het om afspraken op het stelselniveau van de curatieve zorg (2e > 1e lijn; concentratie van topzorg), in termen van de rode draden: zorg op de juiste plek en eenvoud en samenhang en de bevordering van ‘gepast gebruik’: zinnige zorg, dus alleen behandelen wat nodig is en in overleg met de patiënt.
Anderzijds betreft het (voorgestelde) maatregelen die kwantitatief (dus puur financieel) zijn, bij gebrek aan beter kun je dit onder de noemer ‘doelmatigheid’ schuiven: in de eerste plaats het afknijpen van budgetten (MSZ, GGZ en wijkverpleging, de 1e lijn wordt ontzien) en volumebeperkingen (oftewel: kwantitatieve zorgplafonds) en in de tweede plaats het inkrimpen van het verzekerde basispakket (met kwalitatieve gevolgen).
De achterliggende vraag is natuurlijk altijd: wie draait voor de gevolgen op, wie krijgt er nu minder zorg? De werkgroep waarschuwt dat als de zorguitgaven niet harder mogen groeien dan het BBP er zelfs met een bestuurlijk akkoord extra maatregelen nodig zijn die resulteren in hogere individuele zorglasten voor de burger.
De TV constateert dat met name in de curatieve zorg ‘een nieuwe werkwijze van partijen wordt gevraagd’. Maar wat moeten wij ons daarbij voorstellen? Duidelijk is: Er moet meer worden samengewerkt. In een bijlage wijst men op de systeemverantwoordelijkheid van de overheid en worden aanpassingen van de structuur en mogelijkheden ter verbetering van de werking van de gereguleerde concurrentie/sturingsfilosofie opgesomd.
Het grote gevaar is, zie ook mijn eerder commentaar op de Agenda voor de Zorg, dat door om de hete brei heen te draaien het voorspelbare gevolg zal zijn: meer afspraken en regels dus meer bureaucratie, dus meer overhead en minder geld voor de zorgverlening zelf.
Figuur 1: De autonome groei van de totale zorgkosten vs. de groei van het BBP, zonder politiek-bestuurlijk ingrijpen
Figuur 3: De voorgestelde maatregelen (blauwe blokken), resulterend in een evenwichtige groei van de zorgkosten conform het BBP.
Gijs van Loef 