Oversterfte de belangrijkste indicator kwaliteit zorgstelsel bij pandemie

Reacties op twitter van zorghoogleraren -zowel medici als economen- Angela Maas, Amrish Baidjoe, Armand Girbes, Jaap van den Heuvel, Jochen Mierau, huisartsen, medisch specialisten, verpleegkundigen, anderen; reacties op LinkedIn van verzekeringsdeskundigen, views enerzijds van medici verbonden aan academische ziekenhuizen, anderzijds van financials, accountants e.d.. Dit is de oude blog. Lees hier het artikel>

——————————————————————————————————————–

4/1: opiniestuk in de Volkskrant en mijn reactie – 11/1: reactie de Volkskrant: Het was onze bedoeling uw artikel te publiceren, maar is steeds doorkruist door andere actualiteit.

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-onderzoek-naar-oversterfte-dient-nu-eindelijk-ter-hand-te-worden-genomen~b50376c9/

——————————————————————————————————————–

Eerdere analyses

Organisatie van het zorgstelsel:

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/waarom-zorg-in-nederland-juist-niet-tot-de-beste-hoort~b784a3eb/

Resultaten van het zorgstelsel:

https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/nederlandse-zorg-valt-van-haar-voetstuk.htm

——————————————————————————————————————–

Op 31 december schreef ik een twitter draadje over de oversterfte.

De oversterfte is de afwijking t.o.v. de gemiddelde sterfte in de afgelopen jaren in een bepaalde periode: de coronapandemie die in het 1e kwartaal 2020 begon. In de oversterfte zijn alle doodsoorzaken meegerekend, de vervroegde sterfte door het virus (vaak gevolgd door een korte ondersterfte), maar ook de sterfte a.g.v. fataal gebleken uitgestelde zorg, plus de normale sterfte. Zie voor Nederland de website van het CBS.

Grafische tabellen excess mortality (zelfde tabel, in de onderste zijn alleen de EU15 landen weergegeven):

bron: https://github.com/dkobak/excess-mortality/

De EU14 met de hoogste oversterfte zijn: Spanje (25%), Italie (24%), het Verenigd Koningrijk (UK, 23%), Portugal (20%) en op de 5e plaats komt Nederland (19%). Oostenrijk heeft ook 19% oversterfte, maar minder per capita. Bij ons land is de afwijking tussen het gerapporteerd aantal corona sterfgevallen tov. de oversterfte het hoogste van de EU14, factor 1,5 (blauw cijfer).

Gesprekken op twitter n.a.v.

Samenvatting falen marktgedreven zorgstelsel in schema’s

eerder gepubliceerd op gijsvanloef.nl
eerder gepubliceerd op gijsvanloef.nl

Bronnen:

https://nos.nl/artikel/2412010-hoogleraren-geef-data-over-effect-maatregelen-op-oversterfte-vrij

http://www.github.com

https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/welvaart-in-coronatijd/gezondheid-in-coronatijd

Meest gelezen blogs 2021 (top10)

Ook het 2e coronajaar liet zijn stempel achter. De blog Oversterfte de belangrijkste indicator kwaliteit zorgstelsel bij pandemie van 31 december is (nu al) het meest gelezen!

1 – Oversterfte de belangrijkste indicator kwaliteit zorgstelsel bij pandemie

2 – #Zorginfarct!

3 – Vaccinaties: Nederland voldoet als enig EU-land niet aan registratieverzoek ECDC

4 – Ernst Kuipers versus Raisa Blommestijn (@Jinek_RTL)

5 – De triomf van het principevrije leiderschap (analyse TK2021)

6 – Rectificatie in ESB-publicatie ‘Zorgverzekeringswet helpt om zorguitgaven in toom te houden’

7 – Discussiestuk ‘Zorg voor de Toekomst’ (internetconsultatie minVWS)

8 – Systematische onderrapportage covidsterfte NL:’Dutch Data?’

9 – Israël gaat er met gestrekt been in (corona)

10 – De #zorgcrisis in 4 beelden

Meeste media views

Meest gelezen blogs 2020, het 1e coronajaar (top10)

Een driekoppige besturing van de gezondheidszorg (eerder: commentaar op par. Passende zorg Regeerakkoord)

Hoe ziet nu de organisatie van de besturing van de zorg – tijdens pandemietijden – eruit?

Passende zorg in het Regeerakkoord (2e besturingsniveau)

Links: tekst paragraaf

gecentreerd commentaar

Gezondheidsstelsel (‘cure’ en ‘care’)

Passende zorg is de norm.

Dat betekent dat zorg bewezen effectief is en we overbehandeling voorkomen.

Wie bepaalt wat effectief is? Hoe bepaal je wat effectief is?

Het betekent ook dat zorg gericht is op gezondheid, functioneren en kwaliteit van leven;

Dit zijn drie gemeenplaatsen.  

dat zorg samen met patiënt en professional tot stand komt

Hoe zou het anders moeten? Wat wordt er nu bedoeld?

en dat zorg op de juiste plek geleverd wordt.

JZOJP is inmiddels een gevleugeld begrip in de sector.

Maar wat houdt het nu concreet in?

Wie bepaalt wat de juiste plek is? De zorgverzekeraar, cq. de gemeente?

Zorg die vaak voorkomt en niet complex is, is voor iedereen dichtbij beschikbaar,

Hier worden twee verschillende aspecten bij elkaar gehaald:

inhoud en locatie/geografische plek, dat kan,

dus dan zijn er heel veel zorglokaties vlakbij burgers…

terwijl complexe zorg die weinig voorkomt gespecialiseerd is.

Maar dit is een rare tekst.

1e: Kan complexe zorg niet ook veel voorkomen?; 2e: Is complexe zorg gespecialiseerd?

Alle zorg is gespecialiseerd in de zin dat er specifieke kennis en ervaringseisen gelden.

Of wordt er gehint op zorg in technologisch hoogwaardige centra zoals academische ziekenhuizen?

We stellen toezichthouders en uitvoerders in staat hier adequaat op te sturen.

Dan moet er nog een en ander verduidelijkt worden, zie hiervoor,

anders creëer je alleen maar extra bureaucratie

We verbeteren en verbreden de toets op het basispakket op basis van een kader voor passende zorg.

Grote kans dat dit tot meer bureaucratie leidt. Wat passende zorg is, is onduidelijk.

Er wordt ook gekeken naar bewezen (kosten)effectiviteit in de Wet langdurige zorg (Wlz), Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015.

Wat is ‘bewezen (kosten)effectiviteit’? Onduidelijkheid creëert meer bureaucratie!

Passende zorg betekent dat de tweede lijn dezelfde zorg niet voor een hoger tarief kan declareren

                Duidelijk!

maar ook dat de rol van huisartsen versterkt wordt en zij voldoende tijd en capaciteit hebben.

Versterking rol huisartsen is mooi streven. Betekent voldoende tijd en capaciteit nu ook meer geld?

Bronnen:

https://www.kabinetsformatie2021.nl/documenten/publicaties/2021/12/15/coalitieakkoord-omzien-naar-elkaar-vooruitkijken-naar-de-toekomst

https://www.kabinetsformatie2021.nl/documenten/publicaties/2021/12/15/budgettaire-bijlage-coalitieakkoord-2021-2025

Zorgvisie gaat aan de haal met evaluatie marktwerking RadboudUMC

Nav. het webinar van 8 dec. jl. van Radboudumc Boeklancering ‘The market reform in Dutch health care; Results, lessons and prospects’, dat ik met grote belangstelling heb gevolgd (nader informatie volgt), gaat Zorgvisie ermee aan de haal.

https://www.zorgvisie.nl/marktwerking-leidt-tot-16-miljard-euro-onderschrijding/

NB: 12 miljard m/z 16 miljard

En komt tot inkeer, zie twitter de volgende ochtend.

Lessons learned (4): Boosteren in Antwerpen

Serie Lessons Learned ( Primeur NL, de 6e golf telt niet mee als LL):

Israël gaat er met gestrekt been in (corona)

bron: worldometers, 31 jan. 2022 – De recovery rate stijgt door naar 99,63%

185 views (website); LinkedIn, zie afb.; Twitter: Likes van Xander Koolman, Jochen Miereau, Daniel van Vuuren, Richard Janssen (allen hoogleraar zorgeconomie, of sociale econometrie).

Laatst ving ik op uit iemands’ mond die niet gevaccineerd is: “Kijk naar de situatie in Israël, dit jaar september, waar de IC’s vol lagen terwijl zo goed als de gehele bevolking al gevaccineerd was”. Mening van een wappie, excusez le mot . Het bracht me tot een samenvattend draadje op twitter, hier te lezen als blog.

Reporter Ties Brock vanuit Tel Aviv, Nieuwsuur 28 nov. 2021

Beeld van Israels aanpak

Ik had een beeld van Israels aanpak, een land met een duidelijke strategie en een directieve top-down aanpak incl. de inzet van geavanceerde digitale controle technologieën, waarbij de individuele privacy ondergeschikt is aan het collectieve veiligheidsbelang. Het beeld van een natie die adequaat reageert en het virus steeds keihard de kop indrukt als het opduikt. Bij de 1e golf werd hard ingegrepen met travel bans, een noodtoestand werd afgekondigd, vergaande sociale beperkingen werden ingevoerd (2 meter afstand) en er was ongetwijfeld een strikte handhaving, herinnerde ik me. De geheime dienst kreeg track-and trace bevoegdheden van mobiele telefoons en dat was uniek in de wereld. Een land met een krachtdadig beleid, iets wat wij volstrekt ontberen.

Israel in vergelijking met de EU14

Hoe zou ik Israël afzetten tegen de EU14? En wat gebeurde er in september 2021? Deze analyse gaat over Israel in relatie tot de EU14: de IEU15.

Israel heeft drie grote golven gehad van hoge aantallen besmettingen en gelijktijdig hoge sterfte en daartussen dalen van lage besmettingsaantallen. De 1e golf die de meeste EU14 landen trof (voorjaar 2020) kwam het land relatief ongeschonden door. De 2e golf: juli-nov ’20; de 3e golf: dec-april ’21; de 4e golf aug-okt ’21. Golven met een opvallend gelijkmatig patroon.

Israel: New cases vs. new recoveries – Bron: worldometers.org

Het huidige cijfer van de Case Fatility Rate (cumulatief #besmettingen/capita en cumulatief #doden/capita) is laag en ligt met 0,61% tussen Noorwegen, Denemarken (de twee landen met de laagste CFR) en Finland in. Het geeft aan dat Israel zich kan meten met de modern europese landen die wij inmiddels toch als het meest succesvol beschouwen bij de bestrijding van de pandemie.

NB De werkelijke CFR van Nederland is hoger.

De kans op herstel van corona is zeer hoog, zo toont ook de grafiek van het cumulatief aantal behandelingen (closed cases) en de sterfte (recovery rate vs. death rate). Israel lijkt vanaf de 1e golf ‘in control’ als het gaat om de effectiviteit van de behandelingen.

Bron: Worldometers.org

Stringency-index: De kracht van overheidsmaatregelen

Op de stringency-index zie je bij Israel abrupte veranderingen tussen krachtige (hoge indexwaarde) en soepele maatregelen (lage indexwaarde). De 1e golf werd keihard de kop ingedrukt, zoals de piek linksboven met de twee torentjes aangeeft. Deze piek was de hoogste van de IEU15. Een totaal ander patroon zien we bij een land als Zweden. (SI-boven: Israel; SI-onder: Zweden)

Vaccinatiegraad en de 4e golf

Israël begon als eerste land met vaccineren. Dus de afname van de initiele bescherming van de gevaccineerden (Pfizer-vaccin) was daar van alle landen IEU15 al het verst gevorderd in september 2021, toen de deltavariant rondging. Relatief weinig mensen waren op 1 september dubbel gevaccineerd (59%).

De Boosterprik

De boosterprik maakt het verschil. Israel begon ook als eerste land met de boosterprik. Op 1 augustus werden de eerste prikken gezet, een maand later had een kwart van de bevolking de booster al gekregen, eind september was dit 37%.

A third vaccination for people aged 60 and above was approved by the government of 29 July 2021. President Herzog was the first to receive the third shot. The third dose eligibility was expanded to health workers and those over 50 on 13 August 2021, to those over 40 and teachers on 19 August 2021,to those over 30 on 24 August 2021, and to anyone 12 or older who received the second shot at least five months prior on 29 August 2021. (wikipedia)

Wat was de oorzaak van de 4e golf? En waarom lag de IC vol?

HAD THE SURGE BEEN CAUSED BY THE PFIZERBIONTECH VACCINE’S WANING EFFECTIVENESS FIVE MONTHS AFTER THE SECOND JAB, OR, WAS THE DELTA VARIANT’S ABILITY TO BREAK THROUGH VACCINE PROTECTION TO BLAME?

De na 5 maanden sterk afgenomen bescherming van het Pfizer-vaccin maakte het land, met het op dat moment relatief laag aantal dubbel gevaccineerden, erg kwetsbaar voor de deltavariant. De scholen gingen open op 1 sept. en Yom Kipper was op 15/16 sept. Het virus kreeg de kans om razendsnel te vermenigvuldigen. Israel heeft net zo weinig IC-bedden capaciteit als wij en dat was in september dus korte tijd een probleem. Israel drukte de deltavariant met de boostercampagne net op tijd de kop in.

Omicronvariant: opnieuw direct ingrijpen

Israel treedt nu opnieuw krachtdadig op tegen de Omicron-variant: het land is al op slot voor internationale reizigers. En de geheime dienst gaat de quarantaine handhaven.

Bronnen:

https://en.wikipedia.org/wiki/COVID-19_pandemic_in_Israel

https://www.worldometers.info/coronavirus/#countries

https://ourworldindata.org/explorers/coronavirus-data-explorer

https://www.theguardian.com/world/2020/sep/13/israeli-government-set-to-vote-on-second-covid-19-national-lockdown

https://www.france24.com/en/live-news/20210915-israel-booster-jabs-cutting-severe-covid-even-as-cases-surge-experts

https://www.bbc.com/news/world-middle-east-59448547

https://www.npostart.nl/nieuwsuur/28-11-2021/VPWON_1324407 (journalist Ties Brock in Tel Aviv, 4:18 min.)

de Golfcyclus – 2 werelden

Ik maak veel gebruik van plaatjes en schema’s. Pogingen om veel woorden te pakken in een beeld. Deze schets beeldt de twee werkelijkheden (werelden) uit van onze coronacrisis. De Haagse werkelijkheid, die begint bij het niet openbare OMT-advies, waar de kronkelige beleidsbocht begint en de alledaagse werkelijkheid van de mensen die veelal wordt ingeluid met weer een nieuwe persconferentie…