Opmerkelijke wijziging communicatie Rijksoverheid over de Gezondheidszorg

update 14/11/2018 – Tekst inleiding aangepast. Een tweet van 1 juli 2018 wordt nog steeds dagelijks bekeken, soms tientallen keren per dag. Een smoking gun?

Tot deze zomer vertelde de rijksoverheid een eenzijdig, te positief ingekleurd verhaal over de kwaliteit van de Nederlandse medische gezondheidszorg, onderzoek werd (voorzover mij bekend) achterwege gelaten. Het zorgstelsel, gebaseerd op de beleidsfilosofie van de gereguleerde marktwerking (> De 10 randvoorwaarden van gereguleerde marktwerking ) moest en zou succesvol zijn, empirische onderbouwing van haar prestaties bleef achterwege. Zorgbestuurders promoten ons unieke zorgstelsel als exportproduct van de BV Nederland (> Nederlandse zorg als exportproduct). Het laatste overheidsrapport over het zorgstelsel is ‘Zorgbalans – De prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg’ van het RIVM (2014).

In de jaren 2015 en 2017 zijn er geen publicaties van de Rijksoverheid over de werking van het zorgstelsel (meegerekend het RIVM, het SCP, CBS e.a.): 2015 Is het jaar van de decentralisaties in het sociaal domein (Awbz>Wlz; Wmo-ouderenzorg en Jeugdzorg), 2017 is het jaar van de verkiezingen voor de Tweede Kamer. In 2016 zijn er wel enkele rapporten die er iets over zeggen (zie tekstvensters hierna). In de afgelopen jaren heb ik meerdere malen het RIVM, het SCP en iBMG/ESHPM aangesproken op tendentieuze berichtgeving, alles is gepubliceerd op mijn website (>links onderaan).

 

De summiere berichten vanaf 2014 luiden in chronologische volgorde als volgt (mijn commentaar in cursief):

Quote: “Veel gezondheidszorg in Nederland is van hoog niveau en er zijn veel gunstige trends. Internationale vergelijking van kwaliteitsindicatoren van de OECD laat zien dat bij het merendeel van deze indicatoren Nederland bovengemiddeld scoort vergeleken bij andere
welvarende landen.”

RIVM: Zorgbalans, de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg, najaar 2014

 

Quote: “Wij hebben een fantastische gezondheidszorg en daar moeten we toch vooral ons voordeel mee doen.”

voorzitter Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, 1 okt. 2015

 

Quote: “De levensverwachting bij geboorte voor Nederlandse mannen is één van de hoogste in de Europese Unie, de levensverwachting bij geboorte voor Nederlandse vrouwen is ongeveer gelijk aan het EU-gemiddelde.”

RIVM: website, sept. 2016

NB: Noorwegen en Zwitserland zijn geen EU, beiden hebben een hogere levensverwachting van man en vrouw

Quotes: “De Nederlandse zorg doet het vergeleken met tien andere hoogontwikkelde Westerse landen meer dan prima.”; “Het voorbeeld van het stelsel dat werkt”.

Rijksoverheid: website, 17 nov. 2016

NB: O.b.v. survey met beperkte respons wordt groot nieuws gebracht

Quote: “De Nederlandse gezondheidzorg behoort tot de beste van Europa.”

IGZ: Jaarbeeld 2016
Begroting 2018, XVI Volksgezondheid en Sport, TK- 34775 XVI: “Tegelijkertijd staat de kwaliteit van de Nederlandse zorg nog steeds hoog in internationale vergelijkingen.”

Miljoenennota 2018
Quote: “Niet voor niets behoort onze zorg tot de beste van Europa.”

Regeerakkoord RutteIII: Vertrouwen in de toekomst
Uit ‘Burgerperspectieven’ blijkt dat de Gezondheidszorg het belangrijkste maatschappelijke probleem is (Nationale Politieke Agenda), maar de redactie van het SCP besteedt er helemaal geen aandacht aan in de ‘Belangríjkste Bevindingen’.

SCP: Burgerperspectieven, 30 maart 2018
Het CBS komt met de ‘Monitor Brede Welvaart’, neemt het het citaat uit het Regeerakkoord over “Niet voor niets behoort onze zorg tot de beste van Europa” maar toont een dashboard met cijfers dat hier absoluut niet mee rijmt. Het CBS gooit voor het eerst roet in het eten van de overheidscommunicatie.

CBS: Monitor Brede Welvaart – Gezondheid en Zorg, 16 mei 2018
Het RIVM (ism. minVWS) komt nu met een opmerkelijke wijziging in de overheidscommunicatie: “Nederlandse gezondheid vergelijkbaar met buurlanden. De gezondheid van de Nederlandse bevolking komt op hoofdlijnen overeen met die van verschillende buurlanden. Dat blijkt uit onderzoek door het RIVM en het ministerie van VWS waarin de gezondheid en de gezondheidszorg in Nederland zijn vergeleken met die van elf nabijgelegen Europese landen met een vergelijkbare economie en cultuur.” Wel is de Publiekssamenvatting nog (te) positief geformuleerd: “In Nederland is de kwaliteit en toegankelijkheid van de medische zorg over het algemeen beter of van een vergelijkbaar niveau ten opzichte van de andere landen.”

RIVM/minVWS, 29 juni 2018

Interpretatie overheidscommunicatie en vergelijking met posts op deze website (excuses voor de leesbaarheid):

In maart 2018 werd het Platform Betrouwbare Zorgcijfers opgericht. Is er een causaal verband? 

bronnen:
https://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Nieuwsberichten/2018/Nederlandse_gezondheid_vergelijkbaar_met_buurlanden

skipr: Nederlandse gezondheid vergelijkbaar met die in buurlanden

Recente publicaties op mijn website (meest recente bovenaan):
De wereldwijde levensverwachting, Nederland verliest terrein
Quotes over de gezondheidszorg
Het Nederlandse zorgstelsel voldoet niet aan de doelstellingen van de WHO
Nederlandse gezondheidszorg in internationaal perspectief
Monitor Brede Welvaart
SCP negeert gezondheidszorg als belangrijkste probleem
OESO dashboard de enige echte zorgranglijst
NRC artikel fake news
Wanneer rectificeert Trouw
Tendentieuze berichtgeving SCP
Hoe goed is onze gezondheidszorg (video met commentaar)
Kwaliteit zorg achteruit door teveel marktwerking
Tendens daling kwaliteit medische zorg zet door (OESO-data)

De winsten in alle zorgmarkten

UPDATE 6/11/2018 – Toevoeging van bronnen.

Lees over de casus ‘Hoe verdien je aan een ziekenhuis dat deels in je bezit is?‘ (Casus is toepasbaar op elke zorginstelling met ondernemer-eigenaars) over de zelfverrijkingsconstructie bij de IJsselmeerziekenhuizen Eelke van Ark van Follow The Money: Faillissement MC ziekenhuizen

Lees over de Geneesmiddelensector (Big Pharma) Dr. Dick Bijl , epidemioloog, in deVolkskrant: Deze dokter adviseert slik minder pillen en een interview in het Reformatorisch Dagblad: Dick Bijl eenzame strijder tegen de farma-maffia

Lees over de Certificeringsbureaus  Prof. Armand Girbes – kernhoogleraar intensive care (IC) geneeskunde en ex-voorzitter van de Nederlandse Kwaliteitsvisitaties voor de IC – in Arts en Auto: Keurmerkenwaanzin

Lees over de invloed van de commerciële krachten op het universitair medisch onderzoek (cirkel Medische zorg) Ilona Dahl in het recente artikel in Follow The Money: Medisch onderzoek in de tang van multinationals “De winst van een behandeling staat voorop, niet de genezing van een patiënt.”

 

 

Ik heb het oude schema ‘Fundamentele Analyse’ (zie: De cure onder het mes)  aangescherpt door geneesmiddelen en medische hulpmiddelen die in 1 cirkel werden getoond uit te splitsen met de winstcijfers per deelmarkt. In totaal komt de totale winst (afgerond) neer op 7 miljard euro.

Toelichting

  • cirkel Medicijnen/Pharma, waar de burger als potentiele patient/’zorgconsument’ direct mee verlekkerd wordt, de PUSH-kracht van de SUPERGEZONDHEID als onweerstaanbare marketing.
  • cirkel Medische hardware (van operatierobots t/m pleisters), waar meer sprake is van Business to Business markten die wat verder van de ‘zorgconsument’ afstaan maar waar eveneens de PUSH-krachten werken want de zorgvraag (de SUPERGEZONDHEID-belofte: PULL) moet hoe dan ook aangewakkerd worden.
  • cirkel Kwaliteit/Toezicht inclusief de Certificeringsbureau’s waar ook het ZIN, de IGJ, NZA enz. toe behoren.
  • cirkel medische zorg representeert alle zorgverleners, zowel de beroepsgroepen (onder: huisarts, apotheker, paramedicus, therapeut etc.) als de zorgorganisaties (boven: ziekenhuizen, klinieken, laboratoria etc).
  • de verticale blauwe lijn geeft de grens aan tussen het Nederlandse zorgstelsel en het buitenland.
  • De 3 cirkels aan de linkerzijde die de lijn doorsnijdt geven de internationale markten weer. De exacte positie van deze cirkels tov. de lijn is niet relevant in deze weergave. De 3e cirkel bevat alle overige markten, zoals ICT, advies, bouw, maar ook de banken (<> Kapitaalmarkt).

 

 

Het oude schema uit 2015.

Bron winstcijfers: Gupta, 2017 >Winst in de Nederlandse zorgsector

Lees de eerdere analyse van de marktwerking op mijn laatste skiprblog: Kwaliteit Nederlandse zorg achteruit door marktwerking

Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers stelt zich aan U voor:


De leden van het platform (alfabetische volgorde): Corina Blankenstijn (zorgondernemer), Dick Bijl (epidemioloog; internationaal publicist geneesmiddelen) Cock de Graaf (zorgverzekeringsdeskundige), Sophie Hankes (juriste-consultant patientveiligheid en kwaliteit van zorg), Peter Harteloh (arts niet-praktiserend/onderzoeker, kwaliteitskundige), John Jacobs (medical data scientist), Anton Maes (huisarts/publicist), Gijs van Loef (healthcare systems consultant), Marian Louppen (toezichthouder in de zorg), San Oei (orthopedisch chirurg), Roger Sorel (bestuurder geneesmiddelensector), Jan Terlouw (oud-politicus en bestuurder), Dick van der Zon (voormalig gemeenteaccountant).

13 Personen. Eenieder met een specifieke deskundigheid en inbreng. 

Een groep bezorgde burgers stelt vraagtekens bij de informatieverstrekking over het huidige gezondheidszorgbeleid. Wat zijn betrouwbare cijfers? Het is onduidelijk of het huidige systeem van de gezondheidszorg goed functioneert in termen van kwaliteit en kosten. Omdat de gezondheidszorg voor een belangrijk deel betaald wordt uit verplichte premieafdrachten, brengt het platform zijn verontrusting onder de aandacht en roept op tot een onafhankelijk onderzoek.

Goede gezondheidszorg begint bij betrouwbare cijfers

De Nederlandse gezondheidszorg heeft een goede naam. Keer op keer bericht het nieuws dat we in Europa zelfs koploper zijn. Maar is dat wel terecht? Let wel, het gaat hier niet om de inzet van artsen en verpleegkundigen, maar om de kwaliteit van de zorg als geheel.

Als men op onderzoek uitgaat, komt men heel andere cijfers tegen. Cijfers die in elk geval suggereren dat de gezondheidszorg helemaal niet zo goed is als wel wordt beweerd. En dat het Nederlandse systeem bovendien erg duur is en op termijn zelfs onhoudbaar. Zie het Pamflet

Deze cijfers, die zijn ontleend aan verschillende (internationale) onderzoeken, zijn voor ons aanleiding tot zorg. En als cijfers elkaar tegenspreken is er iets aan de hand. Iets dat nader onderzocht moet worden.

Als Platform Betrouwbare Zorgcijfers pleiten wij daarom voor onafhankelijk en waardevrij onderzoek naar de informatieverstrekking over de kwaliteit en kosten van de Nederlandse gezondheidszorg. Hierdoor wordt het beleid gebaseerd  op betrouwbare gegevens en cijfers. Ook de houdbaarheid en de draagkracht van het gezondheidssysteem wordt hiermee vergroot, en krijgt de Nederlandse samenleving nu en straks de best denkbare zorg voor het ingelegde premiegeld.

Achtergrond van de leden en websites: Achtergrond leden Platform 10112018

Het geactualiseerde Pamflet met detailbronnen: Pamflet geactualiseerd met detailbronnen 29042018

Het originele Pamflet: Oproep van het Platform Betrouwbare Zorgcijfers

Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers wordt gehoord door de Algemene Rekenkamer

update 18/4/2018 – Reactie Algemene Rekenkamer: “Dank voor uw informatie. Deze is doorgeleid naar de betreffende onderzoeksdirectie en zal betrokken worden in de bredere afwegingen over onderzoek naar het Ministerie van VWS en de zorgsector.”

Een groep bezorgde burgers stelt vraagtekens bij de informatieverstrekking over het huidige gezondheidszorgbeleid. Wat zijn betrouwbare cijfers? Het is onduidelijk of het huidige systeem van de gezondheidszorg goed functioneert in termen van kwaliteit en kosten. Omdat de gezondheidszorg voor een belangrijk deel betaald wordt uit verplichte premieafdrachten, brengt het platform zijn verontrusting onder de aandacht en roept op tot een onafhankelijk onderzoek.

Goede gezondheidszorg begint bij betrouwbare cijfers

De Nederlandse gezondheidszorg heeft een goede naam. Keer op keer bericht het nieuws dat we in Europa zelfs koploper zijn. Maar is dat wel terecht? Let wel, het gaat hier niet om de inzet van artsen en verpleegkundigen, maar om de kwaliteit van de zorg als geheel.

Als men op onderzoek uitgaat, komt men heel andere cijfers tegen. Cijfers die in elk geval suggereren dat de gezondheidszorg helemaal niet zo goed is als wel wordt beweerd. En dat het Nederlandse systeem bovendien erg duur is en op termijn zelfs onhoudbaar.

Deze cijfers, die zijn ontleend aan verschillende (internationale) onderzoeken, zijn voor ons aanleiding tot zorg. En als cijfers elkaar tegenspreken is er iets aan de hand. Iets dat nader onderzocht moet worden.

Als Platform Betrouwbare Zorgcijfers pleiten wij daarom voor onafhankelijk en waardevrij onderzoek naar de informatieverstrekking over de kwaliteit en kosten van de Nederlandse gezondheidszorg. Hierdoor wordt het beleid gebaseerd  op betrouwbare gegevens en cijfers. Ook de houdbaarheid en de draagkracht van het gezondheidssysteem wordt hiermee vergroot, en krijgt de Nederlandse samenleving nu en straks de best denkbare zorg voor het ingelegde premiegeld.

Het Platform stelt op basis van uitkomsten van nationaal en internationaal onderzoek vast:

    • Er zijn twee evaluaties uitgevoerd van de Zorgverzekeringswet (Zvw, het medische zorgstelsel) in 2009 en 2014. Tot en met 2014 zijn er op reguliere basis rapporten van het RIVM (Zorgbalans) en het SCP (De sociale staat van Nederland, een vast hoofdstuk) over het zorgstelsel verschenen. Sinds 2015 zijn er geen serieuze publicaties meer vanuit de overheid over het zorgstelsel gemaakt.
    • Men kan beredeneren dat de burger sinds 2007 steeds minder zorg voor zijn geld krijgt. Wij komen op een verslechtering van zo’n 44% over de periode van 2007 t/m 2017. (OESO Health at a Glance 2007 t/m 2017)
    • De kwaliteit van onze medische zorg gaat in vergelijking met andere moderne Europese landen achteruit, sinds de invoering van de gereguleerde marktwerking in 2006. (OESO Health at a Glance 2007 t/m 2017; ESB 1/2017)
    • Het zorgstelsel is niet transparant. (OESO Health Data Governance 2015)
    • Er is een verviervoudiging van het aantal meldingen bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg in de periode 2004 – 2016. (IGz/IGj)
    • Private zorgstelsels (met weinig centrale sturing/planning en veel marktwerking, zoals concurrentie tussen zorgverzekeraars en concurrentie tussen zorgverleners) zijn duurder dan Publieke Zorgstelsels (met meer centrale sturing en minder marktwerking).
    • De Levensverwachting bij geboorte is de belangrijkste en meest gebruikte specifieke indicator van ‘gezondheid’ in internationale publicaties over zorgstelsels. In 1980 had de Nederlander de op een na hoogste levensverwachting van de wereld en de hoogste in Europa. Nu is de levensverwachting in 6 moderne Europese landen hoger dan die in Nederland. (WHO e.a.)
    • Het verschil in gezonde levensverwachting tussen hoog en laag opgeleiden is bijna 20 jaar. Hoog opgeleiden leven zeven jaar langer dan laagopgeleiden. De sociaal-economische gezondheidsverschillen zijn zeer groot en er is geen verbetering. (J. Mackenbach, EUR)
    • Nederland heeft in vergelijking met de dertien andere moderne Europese landen een relatief jonge bevolking, dus de zorgkosten zouden relatief laag moeten zijn. Maar de zorgkosten behoren tot de hoogste van modern Europa. (OESO;CBS)
    • De Nederlandse bevolking is in meerderheid ontevreden over het eigen zorgstelsel en wil fundamentele veranderingen (54%). (Commonwealthfund 2017)
    • Organisaties als het SCP en het RIVM geven een te rooskleurig beeld van de werkelijkheid.

(https://gijsvanloef.nl/2017/12/30/tendentieuze-berichtgeving-scp-over-de-gezondheidszorg/;https://gijsvanloef.nl/2017/09/10/onze-levensverwachting-2-het-rivm-persisteert-in-tendentieuze-berichtgeving/)

  • Het ministerie van VWS doet geen systematisch onderzoek naar de kwaliteit van het zorgstelsel, er wordt geen empirische basis opgebouwd. Er is geen tegenwicht voor de door belangen gedreven hype-achtige beeldvorming in de media.
  • Het geheel overziende lijkt er gebrek aan urgentiebesef bij het ministerie van VWS om het geheel echt goed in kaart te brengen.

Het Platform vindt dat dit overzicht meer dan voldoende aanleiding is om te pleiten voor een onafhankelijk onderzoek op basis van criteria die betekenis hebben voor de Nederlandse burger

11 maart 2018

Het Platform Betrouwbare Zorgcijfers (per 10 november 2018)Corina Blankenstijn (zorgondernemer), Dick Bijl (epidemioloog), Cock de Graaf (zorgverzekeringsdeskundige), Sophie Hankes (juriste-consultant patientveiligheid en kwaliteit van zorg), Peter Harteloh (arts niet-praktiserend/onderzoeker, kwaliteitskundige), John Jacobs (medical data scientist), Anton Maes (huisarts/publicist), Gijs van Loef (healthcare system consultant), Marian Louppen (toezichthouder in de zorg), San Oei (orthopedisch chirurg), Roger Sorel (bestuurder geneesmiddelensector), Jan Terlouw (oud-politicus en bestuurder), Dick van der Zon (voormalig gemeenteaccountant).
Achtergrond leden Platform: Achtergrond leden Platform 10112018